Nghiên Cứu Thời Hạn Trong Tố Tụng Dân Sự Việt Nam: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thời hạn trong tố tụng dân sự việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực luật học.

• Tác giả: Nguyễn Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Tiên Dũng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự và Tố Tụng Dân Sự
• Đề tài: Thời Hạn Trong Tố Tụng Dân Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỜI HẠN TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm, phân loại và ý nghĩa của thời hạn tố tụng dân sự
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ THỜI HẠN TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 2.1. Thời hạn tố tụng dân sự theo thủ tục sơ thẩm
• 2.2. Thời hạn tố tụng dân sự trong thủ tục phúc thẩm
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ THỜI HẠN TỐ TỤNG DÂN SỰ VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thời Hạn Trong Tố Tụng Dân Sự Việt Nam

Thời hạn trong tố tụng dân sự Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quy trình tố tụng diễn ra một cách nhanh chóng và hiệu quả. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, thời hạn được xác định rõ ràng từ thời điểm này đến thời điểm khác để các bên liên quan thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Việc hiểu rõ về thời hạn này không chỉ giúp các đương sự bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn góp phần vào việc nâng cao hiệu quả của hệ thống tư pháp.

1.1. Khái Niệm Thời Hạn Tố Tụng Dân Sự

Thời hạn tố tụng dân sự được định nghĩa là khoảng thời gian quy định để thực hiện các hành vi tố tụng. Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, thời hạn này có thể được xác định bằng ngày, tháng, hoặc sự kiện xảy ra. Việc xác định thời hạn rõ ràng giúp các bên tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định pháp luật.

1.2. Ý Nghĩa Của Thời Hạn Trong Tố Tụng

Thời hạn trong tố tụng dân sự không chỉ giúp bảo đảm tính kịp thời trong việc giải quyết vụ án mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các đương sự. Thời hạn cũng tạo ra sự minh bạch và công bằng trong quá trình tố tụng, giúp các bên có thể chuẩn bị tốt hơn cho việc tham gia vào các phiên tòa.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Liên Quan Đến Thời Hạn Tố Tụng Dân Sự

Mặc dù thời hạn trong tố tụng dân sự đã được quy định rõ ràng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức trong việc thực hiện. Các vi phạm về thời hạn thường xuyên xảy ra, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các đương sự và làm chậm trễ quá trình giải quyết vụ án. Việc thiếu sự đồng bộ trong các quy định pháp luật cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Các Vi Phạm Thời Hạn Trong Tố Tụng

Vi phạm thời hạn trong tố tụng dân sự có thể xảy ra ở nhiều giai đoạn khác nhau, từ việc nộp đơn khởi kiện đến việc ra quyết định của tòa án. Những vi phạm này không chỉ làm chậm trễ quá trình giải quyết mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

2.2. Nguyên Nhân Dẫn Đến Vi Phạm Thời Hạn

Nguyên nhân dẫn đến vi phạm thời hạn thường xuất phát từ sự thiếu hiểu biết của các đương sự về quy định pháp luật, cũng như sự chậm trễ trong việc thực hiện các thủ tục tố tụng của cơ quan chức năng. Điều này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả của hệ thống tư pháp.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Thời Hạn Tố Tụng Dân Sự

Để khắc phục các vấn đề liên quan đến thời hạn trong tố tụng dân sự, cần có những phương pháp giải quyết hiệu quả. Việc cải cách quy trình tố tụng, nâng cao nhận thức của các đương sự và cán bộ tư pháp là những giải pháp cần thiết. Đồng thời, cần có sự đồng bộ trong các quy định pháp luật để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong việc thực hiện thời hạn.

3.1. Cải Cách Quy Trình Tố Tụng

Cải cách quy trình tố tụng nhằm rút ngắn thời gian giải quyết vụ án là một trong những giải pháp quan trọng. Việc đơn giản hóa các thủ tục và quy định sẽ giúp các bên dễ dàng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình hơn.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức Về Thời Hạn

Nâng cao nhận thức của các đương sự và cán bộ tư pháp về thời hạn tố tụng là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo và tuyên truyền về quy định pháp luật sẽ giúp các bên hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Về Thời Hạn Tố Tụng Dân Sự

Việc áp dụng các quy định về thời hạn trong tố tụng dân sự đã cho thấy những kết quả tích cực trong thực tiễn. Nhiều vụ án đã được giải quyết nhanh chóng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các đương sự. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Kết Quả Thực Hiện Thời Hạn Tố Tụng

Kết quả thực hiện thời hạn tố tụng đã góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án. Nhiều vụ án đã được giải quyết trong thời gian ngắn, giúp các đương sự sớm nhận được quyền lợi hợp pháp của mình.

4.2. Đánh Giá Thực Trạng Áp Dụng

Đánh giá thực trạng áp dụng các quy định về thời hạn tố tụng là cần thiết để nhận diện những hạn chế và bất cập. Qua đó, có thể đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa quy định pháp luật.

V. Kết Luận Về Thời Hạn Trong Tố Tụng Dân Sự Việt Nam

Thời hạn trong tố tụng dân sự Việt Nam là một yếu tố quan trọng trong việc bảo đảm tính kịp thời và hiệu quả của hệ thống tư pháp. Việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định về thời hạn sẽ góp phần nâng cao chất lượng giải quyết vụ án, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các đương sự. Tương lai của thời hạn trong tố tụng dân sự cần được tiếp tục nghiên cứu và cải cách để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

5.1. Tương Lai Của Thời Hạn Tố Tụng

Tương lai của thời hạn trong tố tụng dân sự cần được định hướng theo hướng cải cách và hiện đại hóa. Các quy định pháp luật cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của xã hội.

5.2. Kiến Nghị Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật

Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật về thời hạn tố tụng là cần thiết để nâng cao hiệu quả áp dụng. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thời hạn tố tụng dân sự là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo quá trình giải quyết vụ việc dân sự diễn ra nhanh chóng, chính xác và công bằng. Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) năm 2015, thời hạn tố tụng được xác định rõ ràng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng các quy định về thời hạn tố tụng dân sự tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết vụ án.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá toàn diện các quy định về thời hạn tố tụng dân sự trong pháp luật hiện hành, đồng thời khảo sát thực trạng áp dụng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật tố tụng dân sự tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định về thời hạn tố tụng trong giai đoạn sơ thẩm và phúc thẩm, áp dụng trên lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2016 đến nay, kể từ khi BLTTDS năm 2015 có hiệu lực.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng dân sự, bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của Tòa án. Qua đó, giúp giảm thiểu tình trạng kéo dài thời gian giải quyết vụ án, tăng cường tính minh bạch và công bằng trong tố tụng dân sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết pháp lý về thời hạn tố tụng dân sự, bao gồm:

• Khái niệm thời hạn tố tụng dân sự: Được hiểu là khoảng thời gian xác định từ thời điểm này đến thời điểm khác để người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng hoặc các cá nhân, tổ chức liên quan thực hiện các hành vi tố tụng theo quy định pháp luật. Thời hạn này có tính bắt buộc, không thể thỏa thuận bởi các đương sự.

• Phân loại thời hạn tố tụng: Bao gồm thời hạn do pháp luật quy định cụ thể và thời hạn do cơ quan tiến hành tố tụng ấn định trong khuôn khổ pháp luật. Thời hạn tố tụng được phân chia theo từng giai đoạn thủ tục như thụ lý đơn khởi kiện, chuẩn bị xét xử, kháng cáo, kháng nghị,...

• Ý nghĩa của thời hạn tố tụng: Thời hạn tố tụng đảm bảo tính nhanh chóng, hiệu quả trong giải quyết vụ án, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tố tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

Ngoài ra, luận văn còn tham khảo các mô hình quản lý thời gian trong tố tụng và các nguyên tắc pháp lý về tính công bằng, minh bạch trong tố tụng dân sự.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Tập trung phân tích các văn bản pháp luật hiện hành như BLTTDS năm 2015, BLDS năm 2015, các nghị quyết hướng dẫn thi hành, cùng các văn bản pháp luật liên quan. Đồng thời thu thập số liệu thực tiễn từ các Tòa án nhân dân trên địa bàn Hà Nội và một số địa phương khác.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh để đánh giá các quy định pháp luật về thời hạn tố tụng dân sự qua các giai đoạn lịch sử từ năm 1945 đến nay. So sánh thực trạng áp dụng với quy định pháp luật để nhận diện các hạn chế, bất cập.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu nghiên cứu gồm các vụ án dân sự được giải quyết tại Tòa án nhân dân cấp huyện và cấp tỉnh trong khoảng thời gian 2016-2018, nhằm khảo sát thực trạng áp dụng thời hạn tố tụng.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong vòng 12 tháng, từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2017, bao gồm thu thập tài liệu, khảo sát thực tế, phân tích dữ liệu và đề xuất giải pháp.

Phương pháp luận của luận văn dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định về thời hạn thụ lý đơn khởi kiện và đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự: BLTTDS năm 2015 quy định Tòa án phải cấp giấy xác nhận ngay khi nhận đơn trực tiếp, hoặc thông báo trong 2 ngày làm việc khi nhận đơn qua bưu chính. Tuy nhiên, thực tế tại một số Tòa án cấp huyện ở Hà Nội như Thanh Trì, Tây Hồ, việc nhận đơn bị giới hạn vào các ngày cố định trong tuần, gây ảnh hưởng đến quyền khởi kiện của đương sự.

2. Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm và phúc thẩm: Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm đối với vụ án dân sự phức tạp là 4 tháng, có thể gia hạn tối đa 2 tháng; đối với vụ án kinh doanh, thương mại, lao động là 2 tháng, gia hạn tối đa 1 tháng. Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm là 2 tháng, gia hạn tối đa 1 tháng. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy có khoảng 20% vụ án bị gia hạn quá thời hạn quy định do thiếu hướng dẫn cụ thể về số lần gia hạn và căn cứ gia hạn.

3. Thời hạn nộp văn bản ghi ý kiến trả lời của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Quy định là 15 ngày kể từ khi nhận thông báo. Thực tế, không có chế tài rõ ràng khi các bên không nộp văn bản đúng hạn, dẫn đến việc kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

4. Thời hạn kháng cáo và kháng nghị: Thời hạn kháng cáo bản án sơ thẩm là 15 ngày kể từ ngày tuyên án hoặc ngày nhận bản án nếu vắng mặt có lý do chính đáng. Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát là 15 ngày đối với bản án sơ thẩm và 7-10 ngày đối với quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ. Thực tế, có hiện tượng chậm trễ trong việc gửi thông báo nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm, gây ảnh hưởng đến quyền kháng cáo của đương sự.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên là do một số quy định pháp luật còn chung chung, thiếu hướng dẫn chi tiết về cách tính thời hạn, chế tài xử lý vi phạm thời hạn và quy trình gia hạn thời hạn. Ví dụ, việc không quy định rõ số lần và căn cứ gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử dẫn đến sự tùy tiện trong áp dụng, gây kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

So sánh với các nghiên cứu trước đây cho thấy, mặc dù BLTTDS năm 2015 đã có nhiều cải tiến so với các văn bản trước, nhưng vẫn chưa khắc phục triệt để các bất cập trong thực tiễn. Việc áp dụng các phương thức tống đạt, thông báo văn bản tố tụng còn gặp khó khăn, đặc biệt với đương sự ở vùng sâu, vùng xa hoặc ở nước ngoài, làm ảnh hưởng đến tính kịp thời của tố tụng.

Dữ liệu khảo sát có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ vụ án bị gia hạn quá thời hạn quy định, bảng thống kê thời gian thực tế gửi thông báo thụ lý vụ án tại các Tòa án cấp huyện, giúp minh họa rõ hơn các vấn đề tồn tại.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ thực trạng và nguyên nhân các hạn chế trong quy định và áp dụng thời hạn tố tụng dân sự, từ đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về thời hạn tố tụng dân sự: Cần bổ sung hướng dẫn chi tiết về cách tính thời hạn, số lần và căn cứ gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử, cũng như chế tài xử lý vi phạm thời hạn. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng; Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp.

2. Xây dựng quy trình chuẩn hóa việc nhận đơn khởi kiện và thông báo thụ lý vụ án: Loại bỏ việc giới hạn ngày nhận đơn tại các Tòa án cấp huyện, đảm bảo quyền tiếp cận công lý của đương sự. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân tối cao, các Tòa án địa phương.

3. Nâng cao hiệu quả công tác tống đạt, thông báo văn bản tố tụng: Áp dụng công nghệ thông tin trong việc gửi thông báo qua cổng thông tin điện tử, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp với các cơ quan bưu chính để đảm bảo thời gian tống đạt đúng quy định. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân, Bộ Thông tin và Truyền thông.

4. Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ Tòa án và Kiểm sát viên về quản lý thời hạn tố tụng: Nâng cao nhận thức và kỹ năng áp dụng quy định về thời hạn tố tụng, giảm thiểu sai sót và vi phạm thời hạn. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm; Chủ thể thực hiện: Trường Đại học Luật Hà Nội, Tòa án nhân dân tối cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, thẩm phán Tòa án nhân dân các cấp: Giúp hiểu rõ các quy định về thời hạn tố tụng, nâng cao hiệu quả công tác xét xử, giảm thiểu vi phạm thời hạn.

2. Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân: Hỗ trợ trong công tác kiểm sát việc tuân thủ thời hạn tố tụng, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

3. Luật sư và các chuyên gia pháp lý: Cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để tư vấn, bảo vệ quyền lợi cho khách hàng trong các vụ án dân sự.

4. Nhà nghiên cứu, giảng viên ngành Luật: Là tài liệu tham khảo quý giá cho việc giảng dạy, nghiên cứu về pháp luật tố tụng dân sự và cải cách tư pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Thời hạn tố tụng dân sự là gì?
   Thời hạn tố tụng dân sự là khoảng thời gian xác định để các chủ thể trong tố tụng thực hiện các hành vi tố tụng theo quy định pháp luật, nhằm đảm bảo quá trình giải quyết vụ án diễn ra nhanh chóng và công bằng.

2. Tòa án có thể gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử không?
   Có, theo BLTTDS năm 2015, Chánh án Tòa án có thể gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử trong trường hợp vụ án phức tạp hoặc có trở ngại khách quan, nhưng không quá 2 tháng đối với sơ thẩm và 1 tháng đối với phúc thẩm.

3. Nếu bị đơn không nộp văn bản trả lời trong thời hạn quy định thì sao?
   Hiện pháp luật không quy định chế tài cụ thể khi bị đơn không nộp văn bản trả lời đúng hạn, điều này có thể dẫn đến việc kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

4. Thời hạn kháng cáo bản án sơ thẩm được tính từ khi nào?
   Thời hạn kháng cáo là 15 ngày kể từ ngày tuyên án nếu đương sự có mặt tại phiên tòa; nếu vắng mặt có lý do chính đáng thì tính từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

5. Làm thế nào để đảm bảo việc tống đạt văn bản tố tụng đúng thời hạn?
   Cần áp dụng đa dạng phương thức tống đạt như gửi qua bưu điện, niêm yết công khai, thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng và sử dụng công nghệ thông tin để tăng tính kịp thời và hiệu quả.

Kết luận

• Thời hạn tố tụng dân sự là yếu tố pháp lý quan trọng, đảm bảo quá trình giải quyết vụ án dân sự diễn ra nhanh chóng, công bằng và minh bạch.
• Luật pháp Việt Nam đã có nhiều quy định chi tiết về thời hạn tố tụng, đặc biệt trong BLTTDS năm 2015, nhưng thực tiễn áp dụng còn nhiều hạn chế và bất cập.
• Các hạn chế chủ yếu liên quan đến việc gia hạn thời hạn, chế tài xử lý vi phạm, quy trình nhận đơn và tống đạt văn bản tố tụng.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin là các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thi hành thời hạn tố tụng dân sự.
• Nghiên cứu này là cơ sở quan trọng cho các bước tiếp theo trong cải cách tư pháp và hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự tại Việt Nam.

Các cơ quan chức năng cần sớm xem xét, hoàn thiện các quy định pháp luật và tổ chức tập huấn, nâng cao nhận thức cho cán bộ tố tụng nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên và nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án dân sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VE THỜI HAN TO TUNG DAN SỰ 1. Khái niệm, phân loại và ý nghĩa của thời hạn tố tụng dân sự 1. Khải niệm thời hạn tổ tụng dân sự Theo Dai từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý thì: "Thời hạn là khoảng thời gian quy định dé làm xong hoặc chấm ditt việc nào đó"': theo Từ điền Tiếng Việt của Viện Ngôn Ngữ, Viện Khoa học - Xã hội - Nhân văn thì: "Thoi hạn là khoảng ngày giờ có giới han, có định trước, không được quá"°: Theo Từ điển Từ và Ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân thì thời hạn là "khoảng thời gian có giới hạn nhất định dé làm việc gi’.

Ngoài ra, theo quy định của pháp luật dân sự thì thời hạn là một khoảng thời gian được xác định từ thời điểm này đến thời điểm khác”.Dưới góc độ pháp lý, thời hạn là một khoảng thời gian có giới hạn nhất định dé thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. Trong khoảng thời gian này, thời hạn có thể làm phát sinh, thay đổi, cham dứt các quyền và nghĩa vụ dân sự. Thời hạn là sự kiện xảy ra do hành vi con người, của chủ thé đặt ra nhưng sự tiếp diễn không phụ thuộc vào ý chí con người. Do đó, thời hạn còn được coi là một sự kiện pháp lý và sự bắt đầu kết thúc của thời hạn sẽ dẫn đến những hậu quả pháp lý nhất định.

Việc giải quyết các vụ việc dân sự tiến hành nhanh chóng sẽ sớm giải quyết được tranh chấp, bảo vệ quyên, lợi ích hợp pháp của đương sự. Đề thực hiện được điều này thì mỗi hành vi tố tụng của người tiễn hành tô tụng, người tham gia tố tung hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức liên quan đều phải tiến hành trong một khoảng thời gian nhất định. Khoảng thời gian nhất định dé người tiễn hành tố tụng, người tham gia tô tụng và những cá nhân, cơ quan tô chức liên quan thực hiện quyên, lợi ích hợp pháp cũng như trách nhiệm của mình trong việc giải quyết vụ việc dân sự được gọi là thời hạn tố tụng”. Ngoài ra, thời hạn tố tụng còn được quy định tai BLTTDS ' Nguyễn Như Ý (2013), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb Dai học Quốc gia Thành phố Hồ Chi Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, tr.

? Viện Ngôn Ngữ (2012), Từ điển tiếng Việt, Nxb Hồng Đức, Hà Nội, tr. > Nguyễn Lân (2013), Từ điển Từ và Ngữ Việt Nam, Nxb Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, tr. “Hà Thị Mai Hiên — Trần Văn Biên (Đồng chủ biên), Bình luận khoa học bộ luật tố tụng dân sự (đã sửa đổi, bổ sung năm 2011), Nxb. Tư pháp, Hà Nội, tr 279.

năm 2015 thì thời hạn tố tụng được hiểu là “mét khoảng thời gian được xác định từ thời điểm này đến thời điểm khác dé người tiến hành tô tụng, người tham gia to tụng hoặc cơ quan, tô chức, cá nhân có liên quan thực hiện hành vi tô tụng do Bộ luật này quy định. ” Theo giáo trình Luật tố tụng dân sự Việt Nam, trường Đại học Luật Hà Nội có định nghĩa về thời hạn tố tụng dân sự, theo đó thời hạn tố tụng dân sự là một khoảng thời gian được xác định từ thời điểm này đến thời điểm khác để người tiễn hành tố tụng, người tham gia tố tụng hoặc cá nhân, cơ quan, tô chức có liên quan thực hiện hành vi theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Trong tố tụng dân sự, thì thời hạn gắn liền với trình tự thủ tục giải quyết vụ án từ khi nhận đơn khởi kiện cho đến khi vụ việc giải quyết xong”. Mỗi giai đoạn thủ tục lại có quy định thời hạn thủ tục cụ thé, có thé liệt kê một số thời hạn tố tụng như: thời hạn xem xét đơn khởi kiện, thời hạn cấp, tống đạt hoặc thông báo các văn bản tố tụng, thời hạn chuẩn bị xét xử, thời hạn kháng cáo, thời hạn kháng nghị,.Ngoài ra, thời hạn có thể được cơ quan tiến hành tố tụng, người tiễn hành tố tụng ấn định thời hạn trong khuôn khổ quy định của pháp luật tố tụng khi cần thiết.

Qua phân tích có thé đưa ra khái niệm về thời hạn tố tụng dân sự như sau: Thời han tổ tụng dân sự là một khoảng thời gian được xác định từ thời điểm này đến thời điểm khác để người tiễn hành tố tụng, người tham gia tô tụng hoặc cd nhân, cơ quan, tô chức liên quan thực hiện hành vi theo quy định của pháp luật to tụng dân sự. Khác với đặc điểm về thời hạn dân sự, thời hạn tố tụng dân sự có những đặc điểm như sau: Thi nhất, thời hạn tô tụng chỉ do pháp luật quy định hoặc do người có thâm quyền của cơ quan tiễn hành tố tụng ấn định theo quy định của pháp luật, các đương sự và những người khác nói chung không có quyền thỏa thuận xác lập thời hạn tố tụng. Thi hai, thoi hạn tố tụng có thể bị gián đoạn bởi các ngày nghỉ của ° Khoản I Điều 182 BLTTDS năm 2015. Trường đại học Luật Hà Nội (2017), Giáo trình Luật tô tụng dan sự Việt Nam, Nxb Công an nhân dan, Ha Nội, tr209.

cán bộ, công chức như ngày thứ bay, chủ nhật hoặc ngày lễ vì các hoạt động tô tụng được thực hiện phải thông quan các cơ quan tiến hành tô tụng. Thi ba, hoạt động tổ tụng dân sự thường diễn ra ban ngày dé bảo đảm tính công khai, minh bạch của việc giải quyết vụ việc dân sự nên thời hạn tố tụng được tính bằng ngày, tháng, năm là chủ yếu, ít khi thời hạn tổ tụng được tính bang giờ như thời han dân sự. Tuy nhiên, thời hạn tố tụng dân sự và thời hạn dân sự có những đặc điểm giống nhau. Ngoài việc áp dụng các quy định BLTTDS năm 2015 thì cơ quan tiến hành tố tụng, người tiễn hành tô tụng phải thực hiện các quy định của BLDS năm 2015.

Về cách tính thời hạn tố tụng,theo quy định khoản 2 Điều 182 BLTTDS năm 2015: “Thời hạn tô tụng có thé được xác định bằng giò, ngày, tuân, thang, năm hoặc bằng một sự kiện có thể sẽ xảy ra. Thời hạn tố tụng có thể được xác định băng giờ, ngày, tuần, tháng, năm hoặc băng một sự kiện có thể xảy ra. Cách tính thời hạn tố tụng tại Điều 182 BLTTDS năm 2015 quy định, áp dụng theo các quy định tương ứng của BLDS năm 2015: “Cách tính thời hạn t6 tụng, quy định về thời han to tung, thoi điểm bắt đâu, kết thúc thời han tổ tụng trong Bộ luật này được áp dung theo các quy định tương ứng của Bộ luật dân sự. Thứ: nhất, trường hợp các bên có thỏa thuận về thời hạn là một năm, nửa năm, một tháng, nửa tháng, một tuần, một ngày, một giờ mà khoảng thời gian diễn ra không liền nhau thì thời hạn đó được tính như sau: một năm là 365 ngày; nửa năm là 6 tháng; một tháng là 30 ngày; nửa thang là 15 ngày; một tuân là 7 ngày; một ngày là 24 giờ; một giờ là 60 phút; một phút là 60 giây.

Thứ hai, trường hợp các bên thỏa thuận về thời điểm đầu tháng, giữa tháng, cuối tháng thì thời điểm đó được tính như sau: đầu tháng là ngày đầu tiên của tháng; giữa tháng là ngày thứ mười lăm của tháng; cuối tháng là ngày cuối cùng của thang.’ Đối với trường hợp các bên thỏa thuận về thời điểm đầu, giữa năm, cuối năm thì thời điểm đó được tính như sau: đầu năm là ngày đầu tiên của thang mot; giữa năm là ngày cuôi cùng cua tháng sau; cuôi năm là ngày cuôi cùng của thang "Điều 183 BLTTDS năm 2015. ? Khoản 2 Điều 146 BLDS năm 2015.Pháp luật t6 tụng quy định là ngày làm việc thì xác định thời hạn tố tụng chỉ tính ngày làm việc, không tính liên tục, mà phải trừ ngày nghỉ, ngày lễ. Thứ ba, về thời diém bắt đầu thời hạn, khi thời han được xác định bang giờ thì thời hạn được bắt đầu từ thời điểm đã xác định. Đối với thời hạn được xác định băng ngày, tuần, tháng, năm thì ngày đầu tiên của thời hạn không được tính mà tính kể từ ngày tiếp theo của ngày được xác định.

Khi thời hạn bắt đầu bằng một sự kiện thì không tính ngày xảy ra sự kiện mà tính ngày tiếp theo ngày xảy ra sự kiện đó. '° Thứ tw, về thời điểm kết thúc thời hạn, khi thời hạn tính bang ngày thi thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày cuối cùng của thời hạn. Khi thời hạn được tính bằng tuần thì thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày tương ứng của tuần cuối cùng của thời hạn'!. Khi thời hạn được tinh bằng tháng thì thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày tương ứng của tháng cuối cùng của thời hạn.Khi thời hạn tính bằng năm thì thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày, tháng tương ứng của năm cuối cùng của thoi hạn”.

Khi ngày cuối cùng của thời hạn là ngày chủ nhật hoặc ngày nghỉ lễ thì thời hạn kết thúc tại thời điểm kết thúc ngày làm việc tiếp theo ngày nghỉ đó ”. Thời điểm kết thúc ngày cuối cùng của thời hạn vào lúc hai mươi tư giờ của ngày đó. Phân loại thời hạn tô tụng dân sự Nếu xét mối tương quan giữa hành vi tố tụng và thời hạn tố tụng thì thời hạn tố tụng có thể bao gồm thời hạn của đương sự trong việc hoan tất đơn khởi kiện; nộp tiền tạm ứng án phí; nộp văn bản ghi ý kiến về phản hồi việc kiện; thực hiện khiếu nại về tố tụng; kháng cáo, khiếu nại đề nghị xét lai phan quyết; cung cấp, chứng tài liệu cho yêu cầu của Tòa án và thời hạn của Tòa án trong việc cấp, tống đạt, thông báo các văn bản tô tụng; xét đơn và thụ lí vụ việc; hoàn tất hồ sơ ở các cấp tòa án; mở phiên tòa, phiên họp; hoãn phiên tòa, phiên họp; kháng nghị phúc !° Khoản 3 Điều 147 BLDS năm 2015. !! Khoản 2 Điều 148 BLDS năm 2015.

! Khoản 4 Điều 148 BLDS năm 2015. ! Khoản 5 Điều 148 BLDS năm 2015. 10 thâm, giám đốc thẩm, tái thâm; thời hạn giải quyết khiếu nại đối với các quyết định tố tụng. Nếu xét về cơ sở hình thành thời hạn thì thời hạn được phân chia thành: thời hạn tố tung dân sự được pháp luật quy định cụ thé.

Ngoài ra, thời hạn cũng có thé được cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành t6 tụng an định thời han trong khuôn khổ quy định của pháp luật tố tụng khi cần thiết như thời hạn giao nộp chứng cứ; thời han sửa đổi bố sung đơn khởi kiện.