CHƯƠNG 1 DẪN NHẬP 1. Lí do chọn đề tài Tác giả luận văn luôn yêu thích những giá trị văn hóa truyền thống đặc biệt là những dòng tranh mang nhiều ý nghĩa như dòng tranh tứ quý bốn mùa thường được treo trong nhà với màu sắc rực, những đóa hoa tươi khoe sắc mang nhiều ý nghĩa tốt lành. Bộ tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc phản ánh quy luật tuần hoàn của bốn mùa trong năm. Cùng với đó, qua mỗi mùa sẽ là sự kỳ diệu của thiên nhiên cũng mong muốn những điều tốt đẹp nhất.
Mai Lan Cúc Trúc bốn loài hoa tượng trưng với các mùa Xuân Hạ Thu Đông. Bộ tranh mang ý nghĩa thuận theo dòng chảy của thiên nhiên, ngụ ý cầu mong sự an lành, thịnh vượng và may mắn tài lộc về với gia chủ. Một nghệ thuật lâu đời và đậm nét văn hóa Việt Nam là Tranh sơn mài. Từ việc sử dụng mủ cây sơn quét thuyền cho đến việc sơn son thếp vàng trên các đồ cổ, tranh sơn mài đã trở thành một bộ phận quý báu của lịch sử nghệ thuật dân tộc.
Tranh sơn mài còn đặt tên riêng theo kĩ thuật của người vẽ. Nói đến chất liệu (sơn mài) và vẽ theo thao tác của người thợ hay nghệ nhân (cọ vẽ), Sơn là nói đến chất liệu (sơn mài). Không chỉ đơn thuần là một loại hình nghệ thuật mà nghệ thuật tranh sơn mài cũng là nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Tác giả cũng mong muốn khai thác kĩ thuật độc đáo của tranh sơn mài là tranh sơn mài đắp nổi, sơn mài khắc trũng và sơn mài cẩn xà cừ.
Để nghiên cứu về bộ tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc giàu ý nghĩa đồng thời phối hợp với những kĩ thuật nổi bật của dòng tranh Sơn Mài mang đậm nét văn hóa dân tộc tác giả đã lựa chọn trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại để tái hiện những nét đẹp đặc trưng luân chuyển bốn mùa của thiên nhiên mang màu sắc cá nhân và tìm hiểu nét đặc sắc của văn hóa nghệ thuật kĩ thuật dòng tranh Sơn Mài thông qua ngôn ngữ thời trang với đề tài tốt nghiệp: “Thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại cho nữ từ 25 - 35 tuổi lấy ý tưởng từ bộ tranh tứ quý Mai - Lan - Cúc - Trúc”. Mục đích nghiên cứu Trước mắt BST Tốt nghiệp này sẽ giúp tác giả luận văn củng cố lại kiến thức và đánh dấu những nổ lực cố gắng học tập trong giảng đường đại học và tạo dấu ấn trưởng thành trong ngành thời trang. Qua đó thể hiện khả năng sáng tạo của bản thân. Tác giả luận văn sẽ cố gắng không ngừng nâng cao kiến thức và hoàn thiện các kỹ năng của bản thân hết sức có thể, áp dụng những bài học về, kỹ thuật xử lý chất liệu, nắm bắt xu hướng, cũng như thể hiện ý tưởng, đề tài bằng ngôn ngữ thời trang và quan điểm thẩm mỹ của cá nhân.
Lâu dài tác giả luận văn mong muốn phát triển đề tài về những giá trị văn hóa mang tính tượng trưng và khái quát cao của triết học phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng. Đồng thời cũng khơi ngợi nét đẹp dòng tranh truyền thống Sơn mài đang dẫn bị lãng quên. Qua những thiết kế sẽ giúp gợi nhớ và quảng bá nhiều hơn đối với thế hệ trẻ cần giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp mang nhiều ý nghĩa. Ngoài ra, BST giúp tác giả luận văn định hình được phong cách thời trang mà tác giả luận văn muốn hướng tới trong tương lai.
Giới hạn đề tài Đề tài: Thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại cho nữ từ 25 - 35 tuổi lấy ý tưởng từ bộ tranh tứ quý Mai - Lan - Cúc – Trúc. Khai thác bộ tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc ứng với ba kĩ thuật tranh Sơn mài khắc trũng, đắp nổi và cẩn ốc, qua đó thể hiện Bức tranh văn hóa Việt Nam. Đó không chỉ là biểu tượng của vẻ đẹp, mà còn là biểu hiện tinh tế về tâm hồn và phong cách sống của người Việt bằng ngôn ngữ thời trang. Thể loại trang phục: Trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại với mong muốn kết hợp hài hòa văn hóa truyền thống như áo yếm, áo dài, áo tứ thân với trang phục hiện đại như váy xếp ly, váy ngắn, tay cách tân, vừa mang tính kế thừa vừa đổi mới để tạo nên phong cách thời trang đương đại ấn tượng phù hợp để dự sự kiện.
Kỹ thuật thực hiện: Sử dụng các kỹ thuật đính kết, nghiên cứu với một số loại chất liệu mới, dập ly và độn, đắp nổi, cắt laser, in chuyển nhiệt, thêu. Kỹ thuật dựng form 2D và 3D mới mẻ đa dạng về form dáng thiết kế. 14 Đối tượng khách hàng: Đối tượng khách hàng tác muốn hướng đến trong BST này chủ yếu là nữ nghệ sĩ (ca sĩ, diễn viên), người nổi tiếng có ảnh hưởng tới cộng đồng tham gia các sự kiện (họp báo, thảm đỏ, liên hoan phim), biểu diễn trên sân khấu và quay MV ca nhạc, truyền hình, xuất hiện trước công chúng, trong độ tuổi từ 25 - 35 tuổi. Những người ở độ tuổi này cũng đã có thu nhập khá ổn định và xác định rõ mức chi tiêu của mình.
Với họ khi là người của công chúng thì rất chú trọng trong việc ăn mặc, cũng như chú trọng việc nổi bật ở các sự kiện lớn nhỏ. Với sở thích hướng đến những giá trị văn hóa truyền thống, sở hữu cho riêng mình những phong cách thời trang riêng. Quá trình nghiên cứu Sưu tập tài liệu: Để có thể hoàn thành tốt được Bộ sưu tập của mình, tác giả luận văn cần nghiên cứu rõ, có kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực mà mình lựa chọn bằng cách tìm hiểu về dòng tranh phong thủy từ phòng khách của gia đình mình và họ hàng. Nghe những câu chuyện văn hóa truyền thống của ông bà kể lại.
Quan sát để có được cái nhìn sâu sắc về hình ảnh bốn loài hoa kết hợp với những cảnh và con vật được thể hiện trong tranh. Tìm hiểu thêm các tư liệu trên google về cách làm tranh Sơn mài và các kĩ thuật nổi bật của dòng tranh này chọn lọc kĩ lưỡng và từ đó tái hiện chúng vào thiết kế một cách chân thật sinh động, truyền tải được cái hồn của nghệ thuật tranh phong thủy. Tham khảo trên pinterest để có hình ảnh đưa vào bảng bao gồm các bảng khách hàng, phong cách, concept và các kỹ thuật dựng form lẫn xử lý chất liệu. Xem những show diễn thời trang mới nhất để cập nhật các trend mới nhất.
Nghiên cứu xu hướng của thị trường để phù hợp thị hiếu khách hàng trên các trang web bán hàng hoặc ngoài các cửa hàng thời trang. Tham khảo thêm những nhà thiết kế lớn hoặc những anh chị đã từng làm đề tài tương tự để có thêm tư liệu và kinh nghiệm, cũng tham khảo các BST của các anh chị sinh viên khoá trước để học học hỏi những kinh nghiệm lựa chọn phong cách cho phù hợp. Phân tích tài liệu: Từ những trải nghiệm và quan sát đời thực, tác giả luận văn lựa chọn những hình ảnh mang lại cho mình những cảm xúc, rung cảm nhiều nhất để hình thành các bảng nghiên cứu. 15 Tìm hiểu các nguồn thông tin video, hình ảnh sẽ chọn lọc những thông tin cần thiết thể hiện đúng nhất ý tưởng.
Khai thác những hình ảnh thể hiện được vẻ đẹp đặc trưng của từng loại hoa cùng với cảnh vật được nghệ nhân thể hiện trong tranh từ đó rút ra những kết luận về đặc điểm đặc trưng. Sau đó tôi nghiên cứu kĩ các đặc trưng của phong cách và ghi chú lại những cách xử lí có thể phù hợp để mang vào BST của mình. Sáng tạo: Đề tài nghiên cứu mong muốn mọi người có cái nhìn mới về những giá trị văn hóa đầy ý nghĩa từ xa xưa để lại. Từ những giá trị Tác giả luận văn sử dụng những kĩ thuật xử lý vải như dập ly, đính kết, xử lý bề mặt vải ấn tượng, đắp vải… các kĩ thuật rập 2D, 3D cut out mới lạ hứa hẹn sẽ mang đến những thiết kế đặc sắc.
Xác định thuật ngữ 1. Tranh tứ quý: là loại tranh treo theo bộ, một bộ gồm bốn bức vẽ cảnh bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Mai Lan Cúc Trúc: là bộ tứ quý đại điện cho mỗi mùa trong năm mang ý nghĩa dòng chảy tự nhiên thể hiện sự thịnh vượng, an khang cho người sở hữu 3. Tranh Sơn mài: loại tranh sử dụng các vật liệu truyền thống trong kĩ thuật sơn mài như: sơn then, sơn cánh gián làm chất kết dính, cùng các loại son, bạc thếp, vàng thếp, vỏ trai… để vẽ trên nền vóc màu đen.
Sơn mài Khắc trũng: tranh sử dụng kĩ thuật dùng dao trổ, khoét những phần có màu từ 1 đến 2 mm. Sơn mài Đắp nổi: Chi tiết họa hình đắp nổi được tạo ra bằng cách đắp thạch cao trộn với sơn đắp lên nền tranh đã đánh bóng và in màu. Sơn mài Khảm trai: Sơn ta dùng để Gắn và vỏ trai, vỏ ốc để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này tập trung nghiên cứu về ý tưởng Bộ tranh tứ quý Mai - Lan – Cúc Trúc, thể loại trang phục sự kiện và xu hướng thời trang xuân hè 2025 mới cho nhóm đối tượng khách hàng nữ từ 25 – 35 tuổi. Nội dung nghiên cứu được thể hiện qua các đề mục sau: 1.
Cơ sở thực tiễn 3. Các tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng 2. Tìm hiểu tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc và Mai Lan Cúc Trúc trong dòng tranh Sơn mài Khắc trũng, Đắp nổi và Khảm xà cừ. Tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc Tranh tứ quý là dòng tranh truyền thống, (hay còn có tên gọi là tranh tứ bình) được nhiều người nhắc đến và lựa chọn để bày trí trong không gian gia đình như phòng khách, phòng thờ cúng gia tiên hay phòng làm việc.
Trong quan điểm của người phương Đông, bộ tứ là biểu trưng của cuộc sống viên mãn, hạnh phúc, sum vầy, thịnh vượng và đã có mặt trong rất nhiều tác phẩm văn hóa, nghệ thuật cả dòng truyền thống và dân gian. Hoa mai đại diện cho sự bất diệt. Đây là loài hoa đại diện cho sự mạnh mẽ, kiên cường, bất chấp mọi trở ngại mà tiến lên trong cuộc sống. Để đâm chồi, nảy lộc giữa mùa xuân, cây hoa mai đã trải qua sự lạnh giá khốc liệt của mùa đông.
Chúng mang một nét đẹp rạng rỡ, tươi tắn, dù mảnh mai nhưng vô cùng mạnh mẽ.