CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SƠ MI RƠ MOÓC, ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ 1. Sơ lược về sơ mi rơ moóc 1. Công dụng Sơ mi rơ moóc là loại phương tiện giao thông không có động cơ được thiết kế để nối với đầu kéo nhằm vận chuyển các mặt hàng đặc biệt và có trọng tải lớn. Nó giúp hạn chế về khả năng chịu tải và kích thước của các dòng xe tải hiện nay.
Đối với các Container trọng tải trung bình và trọng tải nhỏ có thể sử dụng ô tô thùng để vận chuyển. Nhưng đối với các Container trọng tải lớn thì phải sử dụng các đoàn ôtô chuyên dùng để vận chuyển như vậy sẽ có hiệu quả cao. Độ ổn định của xe sẽ cao hơn do hạ thấp được trọng tâm, độ êm dịu và độ ổn định dọc ổn định ngang tốt hơn do có trang bị kẹp chặt giới hạn dịch chuyển của Container. Xe sơ mi rơ moóc có thùng chứa vào loại khủng và được gia cố bởi loại thép không gỉ, bền chắc, chịu áp lực lớn.
Chính vì thế mà chúng được dùng để chuyên chở nhiều mặt hàng với khối lượng cực kỳ lớn mà không lo bị quá tải. Phân loại Theo mặt bố trí số trục: Ở Việt Nam hiện nay, xét về mặt bố trí số lượng cầu thì SMRM có các loại sau: loại 1 cầu, loại 2 cầu và loại 3 cầu .Ứng với mỗi loại thì có tải trọng khác nhau. Đồng thời việc lắp số trục nhiều hay ít, khoảng cách trục lớn hay nhỏ cũng phải tuân theo các tiêu chuẩn của cục đường bộ Việt Nam về điều khiển vận hành các phương tiện cơ giới chuyên chở trên đường bộ. Theo kết cấu khung sàn SMRM có 2 loại: - Loại khung xương: loại này chỉ chuyên chở container chứ không chở được bất kỳ loại hàng hoá rời nào.
Đối với loại này có kết cấu khá đơn giản khối lượng bản thân nhẹ nên có thể tăng thêm khối lượng hàng hoá vận chuyển. Loại này có thể chở được một container 40 feet hoặc hai container 20 feet. - Loại khung có sàn: loại này ngoài việc chuyên chở container còn có thể vận chuyển được một số loại hàng hoá khác. Tuy vậy loại này có khối lượng bản thân lớn vì phải có nhiều dầm ngang, dầm dọc, kết cấu tương đối phức tạp.
Loại này dùng nhiều cho các loại SMRM có tải trọng vừa và nhỏ. Theo số sàn lắp trên SMRM: - Loại 1 sàn: Loại này chỉ dành để chuyên chở các container với khối lượng lớn hoặc các loại hàng hoá khác. Loại này được tiêu chuẩn hoá với chiều dài và khối lượng xác định tuỳ từng loại. 2 - Loại từ 2 sàn trở lên : Loại này không dùng để chở container mà chỉ dùng chở một số loại hàng hoá đặc biệt như là : xe con các loại , chở các kiện hàng dễ vỡ, chở linh kiện điện tử,… Sử dụng loại SMRM này rất thuận tiện, tuy nhiên kích thước tương đối cồng kềnh, do vậy khi tính toán thiết kế cần kiểm tra kĩ để thoả mãn các yêu cầu về chiều cao trọng tâm, các quy định của luật giao thông đường bộ Việt Nam về kích thước hàng cồng kềnh, quá khổ,… 1.
Yêu cầu Thiết kế ban đầu phải đảm bảo : - Thoả mãn các yêu cầu của TCVN về an toàn giao thông đường bộ trong quá trình lưu hành. Đây là yêu cầu quan trọng nhất trong quá trình thiết kế. - Kết cấu đơn giản nhất có thể. - Các bản vẽ bố trí chung vị trí các cụm tổng thành và các bộ phận cơ bản.
- Các quy định cụ thể rõ ràng, các giải pháp công nghệ ngắn gọn. - Các đặc tính kĩ thuật cơ bản: Tải trọng (toàn bộ, không tải), tải trọng trên các cầu ở các trạng thái, tốc độ lớn nhất, đặc tính tốc độ, đặc tính phanh, kích thước bao ngoài, kích thước bên trong, kích thước trọng tâm, chiếu sáng, bán kính quay vòng, kiểu và kích thước bánh xe, công suất và mô men động cơ. - Lưu ý không chở quá tải,quá khổ cho phép cho loại SMRM thiết kế vì sẽ ảnh hưởng đến độ ổn định khi lái (dễ gây ra tai nạn) cũng như độ bền của SMRM. Tiêu chuẩn của Việt Nam đối với sơ mi rơ moóc Các loại Sơmi – Rơmoóc lưu hành trên đường bộ Việt Nam phải tuân theo tiêu chuẩn ngành QCVN 11:2015/BGTVT.
Đề xuất phương án thiết kế 1. Yêu cầu SMRM phải có đủ độ bền, chiều cao thấp để giảm trọng tâm. Tiêu chuẩn hoá các kích thước và bộ phận khoá kẹp. Các kết cấu của sơ mi rơ moóc phải được tính toán hợp lý sao cho các kết cấu thép đủ bền nhưng không thừa bền, tránh gây lãng phí.
Khung SMRM được chế tạo trong nước, các cụm tổng thành còn lại nhập ngoại mới 100% phù hợp với sức chịu tải của SMRM. SMRM được thiết kế chế tạo để có thể chở được máy đào PC 150-8 với các thông số cơ bản ở (Bảng 1-1). SMRM được thiết kế phải đảm bảo mọi yêu cầu về an toàn khi chuyển động trên đường theo tiêu chuẩn đường bộ. Thông số của máy múc STT Thông số Giá trị 1 Dài x rộng x cao 7762x2510x2825 (mm) 2 Chiều dài tay cần chính 4,6 (m) 3 Chiều dài tay đào 2491(mm) 4 Trọng lượng 13.
Phân tích lựa chọn phương án thiết kế Căn cứ vào các quy định chung về tải trọng và kích thước của đoàn xe kéo nửa moóc, tham khảo các thông số kỹ thuật của SMRM cùng loại của công ty cơ khí Tân Thanh; SMRM được thiết kế sẽ tuân theo các thông số kỹ thuật cơ bản ở (Bảng 1-2). Thông số cơ bản của SMRM TT Các thông số kỹ thuật Giá trị Đơn vị 1 Kích thước: DxRxC 11 300 x 2 500 x 2 671 mm 2 Vết bánh xe sơ mi 1 868 mm 3 Cỡ lốp 11R20 4 Khoảng sáng gầm SMRM 218 mm 1. Chọn các cụm tổng thành 1. Chọn cụm trục sau Trong thiết kế này chúng tôi chọn cụm trục sau của SMRM là cụm trục 3 cầu do công ty YORK sản xuất, trên đó đã bố trí hệ thống treo và bầu phanh khí nén, với các thông số được thể hiện ở (Bảng 1-3).
Các thông số chính của cụm trục TT Thông số Giá trị 1 Trọng lượng mỗi cầu (KG) 330 2 Chiều dài bao của cầu (mm) 2 150 3 Kích thước tang trống (mm) 420 x 180 4 Tải trọng cho phép đặt lên mỗi cầu (tấn) 10 5 Khoảng cách giữa hai trục liên tiếp (mm) 1310 6 Độ cứng của thép làm nhíp (KG/cm2) 500 1. Hệ thống treo Công dụng và kết cấu: 4 - Hệ thống treo trên SMRM đảm bảo dập tắt các dao động của các khối lượng được treo thuộc SMRM, đảm bảo cho đoàn xe chuyển động êm dịu và an toàn trên đường. - Hệ thống treo trên SMRM là hệ thống treo thăng bằng kiểu liên động, dạng nhíp; có kí hiệu YTE 75/90 nhập đồng bộ với trục của SMRM như (Hình 1. Kết cấu hệ thống treo 3 trục lắp trên SMRM 1.
Chọn lốp Lốp ta có thể mua ngay ở thị trường trong nước. Hiện nay trên trị trường có rất nhiều các loại lốp với đầy đủ kích cỡ theo tiêu chuẩn. Với loại SMRM chở xe máy chuyên dùng như thiết kế ta chọn loại lốp DRC cỡ lốp 11.00R20 của công ty cao su ở Thành phố Hồ Chí Minh, với số lượng 12 chiếc với các thông số ở (Bảng 1-4). Thông số kỹ thuật lốp lắp trên SMRM thiết kế Số Đường kính Chiều rộng Áp lực max Tải max Quy cách Độ sâu Cỡ lốp PR ngoài (mm) (mm) (Kg/cm2) (kG) vành gai(mm) 11R20 16 1080 286 8,00 3460 6.
Chọn hệ thống dẫn động phanh Để đảm bảo an toàn hệ thống phanh chính của SMRM bắt buộc phải là hệ thống phanh dẫn động khí nén, cơ cấu phanh loại tang trống. Cơ cấu phanh được lắp ở tất cả 5 các bánh xe. Ngoài ra, để an toàn khi kéo SMRM bố trí thêm 1 cơ cấu phanh cuppo (cài đặt ở tốc độ trên 20km/h hoạt động). - Hệ thống phanh chính của SMRM bao gồm: + 01 bình khí nén.
+ van hơi kiểu RE 6. + 06 bầu phanh khí nén kiểu T30. + Cơ cấu phanh loại tang trống. - Hệ thống phanh cuppo bao gồm: + 01 van cánh bướm đặt đường khí xả động cơ dầu máy kéo.
+ Van hơi kiểu RE 6. + Cơ cấu phanh cơ khí đóng mở cửa xả động cơ máy kéo. Chọn hệ thống điện Hệ thống điện SMRM chủ yếu là hệ thống đèn tín hiệu: các đèn soi biển số phía sau, đèn phanh, đèn báo kích thước, đèn báo rẽ, đèn lùi, còi lùi. và dây dẫn được nhập đồng bộ của nước ngoài kiểu 440-1902.
Chọn cụm chân chống Khi đầu kéo tách khỏi SMRM thì phần đầu của SMRM được đỡ bởi chân chống. Như vậy chân chống chịu một phần tải trọng khá lớn. Với yêu cầu SMRM thiết kế, tải trọng cho phép là 21 tấn cộng với phần tự trọng của SMRM ta chỉ cần chọn loại chân chống có khả năng chịu tải vừa phải. Theo tham khảo, chọn cụm chân chống loại Model: CL25TA với các thông số ở (Bảng 1-5).
Thông số của chân chống SMRM TT Model CL25TA 1 Khả năng chịu tải trọng tĩnh [t] 80 2 Khả năng nâng[t] 25 3 Hight gear[mm/r] 4,33 4 Low gear[mm/r] 0,57 5 Travel max[mm] 480 6 Retract high[mm] 840 7 Trọng lượng tiêu chuẩn [kg] 106 1. Thiết kế vệt để xe lên xuống Vệt lên xuống cho xe ở đây ta thiết kế sao cho có thể gập lại được bằng bản lề để giảm chiều cao khi không sử dụng. 6 Vệt lên xuống cho xe giúp đưa xe lên xuống dễ dàng trên SMRM. Vệt lên xuống được thiết kế với góc lệch sao cho đảm bảo góc thoát cho xe khi lên xuống không bị vướng đồng thời đảm bảo đúng tiêu chuẩn quy định theo TCVN.
Vệt lên xuống được chế tạo bằng thép I200 và bằng phương pháp hàn và cắt sau đó được bắt vào SMRM thông qua bản lề như (Hình 1. Tổng thể vệt để xe đi lên 1. Thiết kế cản hông Thiết kế chế taọ hệ thống cản 2 bên thành Sơmi Rơmoóc nhằm mục đích tăng thêm độ an toàn trong quá trình chuyên chở. - Hệ thống cản đuôi và cản hông đã được quy định chặt chẽ trong TCVN về loại phương tiện Sơmi Rơmoóc.
Vì vậy việc thiết kế hệ thống rào cản an toàn cũng phải tuân theo những quy định đó. - Ở đây do độ cao của sàn xe rất thấp nên ta chỉ cần thiết kế cản hông mà không cần thiết kế hệ thống cản đuôi.