ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay trên thế giới, việc ứng dụng các công nghệ điều khiển vào trong sản xuất là rất nhiều và cần thiết trong các ngành nghề kể cả trong nông nghiệp. Trong nông nghiệp, nhờ ứng dụng các công nghệ điều khiển hiện đại mà năng suất và chất lượng cây trồng tăng lên đáng kể. Với công nghệ trồng rau trong nhà có sự hỗ trợ của các thiết bị điều khiển đã cho những kết quả ngoài mong đợi như năng suất cao, chất lượng tốt, sạch, an toàn mà còn có thể trồng những loại cây mà từ trước không phải là truyền thống của vùng miền. Trong bối cảnh thực phẩm bẩn đang lan tràn mọi ngõ ngách, rau phun thuốc trừ sâu buổi sáng buổi chiều hái đem ra chợ khiến nhiều người dân lúc nào cũng cảm thấy nơm nớp về chuyện khoảng cách từ mâm cơm đến nghĩa địa quá gần.
Nhiều người với tiêu chí "chỉ tin vào chính mình" đã chuyển hướng sang vườn rau tự trồng để phần nào đảm bảo "an ninh lương thực" cho gia đình. Tuy nhiên cuộc sống đô thị với thời gian eo hẹp và không gian chật chội khiến một khu vườn trên mái trở thành gánh nặng khi ngày nào cũng phải cặm cụi tưới bón. Có gia đình từ khi trồng vườn trên mái không dám đi chơi xa chỉ vì sợ rau cỏ chết sạch mấy ngày xa nhà. Luận văn đã trình bày kết quả thiết kế và chế tạo hệ thống điều khiển tiểu môi trường trong mô hình trong nhà một cách tự động và có sự hỗ trợ của máy tính và đặc biệt con người Kết quả thực nghiệm cho thấy với mô hình thủy canh được điều khiển tự động sẽ làm cho điều kiện môi trường sinh trưởng của cây trồng tốt hơn, phù hợp yêu cầu môi trường đặt ra trong hộ gia đình.
Mặt khác với khả năng điều khiển tự động làm cho việc giám sát và điều khiển trở nên sễ dàng hơn.2 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN ĐỀ TÀI Ở Việt Nam, diện tích trồng cây xanh rất lớn, nhưng không đảm bảo cũng như là hệ phân bố ở thành thị là không nhiều. Hầu hết các gia đình không có thời gian để chăm sóc cây và hay canh tác rau theo cách truyền thốn. Do đó cần phải có một phương thức mới nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và năng xuất cây trồng và tiện lợi. Hiện nay cũng đã có nhiều nơi ở Việt Nam đã ứng dụng công nghệ trồng cây trong nhà và công nghệ này cũng đã phát huy tính hiệu quả đã giúp cho các nhà đầu tư đạt được lợi nhuận.
Tuy nhiên các thiết bị điều khiển của các nhà vườn thủy canh rau lớn ở Việt Nam hầu hết được nhập từ nước ngoài nên giá thành cao, do đó những hộ gia đình nhỏ khó tiếp cận được với công nghệ này hoặc có thì ở mức đơn giản. Vì lý do này, tác giả đã chọn lựa đề tài “Thiết kế và xây dựng hệ thống điều khiển tự động chăm sóc cây trồng bằng phương pháp thủy canh tại các hộ gia đình” Đề tài thực hiện cho phép giải quyết: - Áp dụng công nghệ tự động để điều khiển giúp giảm bớt sức lao động, nguồn nước, phân bón, thuốc trừ sâu và nâng cao chất lượng điều chỉnh. - Mô hình thủy canh có thể sử dụng ở qui mô nhỏ hộ gia đình nhất là những nơi có khuôn viên nhỏ của hộ gia đình ở khu đô thị. - Làm tăng giá trị của căn nhà , giúp cải thiện chất lượng cuộc sống trong chính hộ gia đình .3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI Đề tài triển khai nghiên cứu hướng tới mục tiêu sau: - Tự động hóa quá trình tưới nước - Thiết kế, chế tạo và lắp ráp hoàn chỉnh mô hình thủy canh hồi lưu 1.4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đặc tính của thủy canh.
2 - Cách thức điều khiển hồi lưu của dòng nước theo thời gian. - Cách thức giám sát và điều khiển qua mạng internet.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu phân tích lý thuyết: Thu thập tài liệu từ các nguồn báo chí, tạp chí, sách, từ internet có liên quan đến nội dung nghiên cứu. - Phương pháp thực nghiệm: Tiến hành thiết kế, chế tạo thử nghiệm, thử nghiệm hoạt động và hoàn chỉnh thiết kế. 3 CHƯƠNG II.
TỔNG QUAN VỀ THỦY CANH Thủy canh là phương pháp trồng cây tiên tiến được nhiều chủ đầu tư quan tâm và xây dựng. Hệ thống thủy canh sở hữu rất nhiều ưu điểm so với các mô hình canh tác truyền thống. Đây là phương pháp không mấy xa lạ tại các nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga,… Tại Việt Nam, các trang trại thủy canh với quy mô lên đến hàng ngàn m² đã được xây dựng từ khoảng 10 năm về trước tại Đà Lạt và một số tỉnh miền Nam. Các mô hình trang trại thủy canh sản xuất không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn cung cấp một lượng lớn rau an toàn ra thị trường mỗi năm.
Nhưng trên thực tế mặc dù đã xuất hiện khá lâu tại Việt Nam, nhưng thủy canh vẫn là một thuật ngữ khá mới mẻ với nhiều người dân Việt Nam do các thông tin về hệ thống trồng rau thủy canh được cập nhật không nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng và các thông tin này khá sơ sài. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn đọc đầy đủ các thông tin cơ bản liên quan đến hệ thống thủy canh và những ưu điểm, nhược điểm của hệ thống này.THỦY CANH LÀ GÌ ? Thủy canh có thể hiểu đơn giản là kỹ thuật trồng cây không cần sử dụng đất mà trồng trên nền giá thể. Dinh dưỡng từ dung dịch thủy canh sẽ thay thế dinh dưỡng từ đất. Các giá thể là các chất có tác dụng cố định cây và giữ ẩm.
Thường các giá thể được sử dụng sẽ là xơ dừa, mút xốp, đất nung,… Hình 2.1 Mô hình thủy canh tác 5 2.2 NHỮNG ƯU ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG THỦY CANH 1. Không sử dụng đất Thứ nhất, hệ thống thủy canh không sử dụng đất, vì thế sẽ hạn chế được một lượng lớn nguồn mầm bệnh từ đất trồng. Như vậy, hầu hết các mô hình trồng rau cả ở quy mô hộ gia đình và quy mô trang trại đều có thể hạn chế sử dụng các loại thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật.1 Cây được trồng trên giá thể 2. Tiết kiệm không gian Bạn có thể phát triển trong căn hộ nhỏ của bạn, hoặc phòng ngủ phụ tùng miễn là bạn có đủ không gian lắp ráp hệ thống, miễn là có thể cung cấp đầy đủ những gì cây cần.
Hệ thống có thể được thiết kế nhiều tầng và vẫn đảm bảo sự phát triển của cây.2 Hệ thống khung giàn Rễ cây thường mở rộng và lan rộng ra để tìm thức ăn và oxy trong đất. Điều này không xảy ra ở phương pháp thủy canh, nơi rễ cây bị chìm trong dung dịch dinh dưỡng, tiếp xúc trực tiếp với các khoáng chất quan trọng. Điều này có nghĩa là bạn có thể trồng cây của bạn khoảng cách gần hơn. Tất cả những lý do trên giải thích việc hệ thống thủy canh tiết kiệm không gian đáng kể.
Ít tốn công chăm sóc Mô hình thủy canh là mô hình tự động hóa, không tốn nhiều công chăm sóc: Tất cả các mô hình đều có thể hoạt động trên các hệ thống tự động. Nhiệm vụ duy nhất của người sở hữu mô hình thủy canh là điều chỉnh dung dịch dinh dưỡng và quan sát sự phát triển của cây. Vì vậy, đối với các mô hình trồng thủy canh trên quy mô nhà phố, các chủ sở hữu sẽ chỉ quan sát một lần trên một tuần. Còn đối với quy mô sản xuất thì hệ thống trồng rau thủy canh sẽ tiết kiệm một lượng rất lớn chi phí thuê nhân công lao động.
Thông thường, chỉ cần một kỹ sư nông nghiệp có thể điều hành và quản lý vài nghìn mét vuông đất trồng thủy canh. Mô hình thủy canh tự động Mặt khác, bạn sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian bởi vì sự tăng trưởng của thực vật được chứng minh là cao hơn trong thủy canh. Công việc trồng trọt, tưới nước, và diệt cỏ dại và sâu bệnh,… không còn là vấn đề như ở phương pháp canh tác trên đất thông thường. Nông nghiệp đưa được yếu tố công nghệ vào, đồng nghĩa với việc tiết kiệm được tối đa sức lao động truyền thống.
Tiết kiệm nước Mô hình thủy canh có thể được coi là một trong những mô hình tiết kiệm nước hiệu quả nhất hiện nay. Hệ thống dinh dưỡng được chứa trong các bể chứa và cây hấp thụ dinh dưỡng trực tiếp từ bể chứa thông qua các máng trồng. Cơ chế hoạt động giúp nó hạn chế tối đa sự bay hơi và không có sự lãng phí nước ngấm vào môi trường đất. Trong phương pháp này, nước được tuần hoàn kín trong hệ thống.4 Bể chứa nước và ứng dụng Trong khi nước sẽ trở thành một vấn đề quan trọng trong tương lai khi sản xuất lương thực được dự đoán tăng 70% theo các câu hỏi thường gặp, thủy canh được coi là một giải pháp khả thi cho sản xuất lương thực quy mô lớn.
Chúng ta chưa thấy được tầm quan trọng của việc tiết kiệm nước tại đất nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm như nước ta, nhưng đây lại là điều tuyệt vời đối với các khu vực có khí hậu khô cằn. Năng suất cao gấp 2 lần Cho năng suất cao hơn: Mô hình trồng rau thủy canh được công nhận là sẽ cho năng suất cao hơn gấp 1,5 – 3 lần so với mô hình trồng rau truyền thống. Ngoài việc giảm được sự hao hụt từ sâu bệnh, phương pháp gối vụ trong thủy canh cũng giúp là một điểm cần lưu ý khi nhắc đến mô hình này. Gối vụ là 9 phương pháp gieo cây con trước khi thu hoạch cây cũ để tiết kiệm thời gian của một vụ trồng và tăng tổng số vụ trồng trong một năm.
Phương pháp này có thể sử dụng ở hầu hết các mô hình trồng truyền thống. Tuy nhiên, trong gối vụ ở hệ thống trồng đất, bộ rễ cây sẽ bị tổn thương và mất một khoảng thời gian để làm quen với vị trí mới. Còn đối với thủy canh, cây con có thể được chuyển vào hệ thống mà không làm tổn thương đến rễ cây. Kiểm soát yếu tố tác động tới cây Mô hình thủy canh quy mô thương mại hầu hết đều đi kèm với nhà màng/ nhà kính.
Sự kết hợp tuyệt vời này giúp người trồng thủy canh có thể có toàn quyền kiểm soát môi trường phát triển của cây – nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, dinh dưỡng, thậm chí cả thành phần của không khí.