CHƯƠNG 1 NGHIÊN CỨU HỆ THONG TƯỚI TIÊU THỦY LỢI 1.1 Khái niệm hệ thống tưới ~ tiêu thủy lợi 1.1 Khái niệm hệ thống trới lâu thủy lợi “Hệ thống tưới tiêu” là một công trình nhân tạo, sử đụng chủ yếu cho nông nghiệp, nhằm mục đích giúp cho con người chủ động cung cấp nước diy đủ theo nhu cầu phát triển của cây trồng; đồng thời hệ thống cũng giúp cho. ge tiêu thoát nước hợp lý giúp, cho cây trồng không bị nguy bại do ngập ứng Hệ thống trới — tiêu là một trong những cơ sở vật chit hạ ting của nông nghiệp và nông thôn. Hệ thống giúp cho mùa màng phát triển én định, hạn chế những sự thất thường của thời it và điễu kiện tự nhin liên quan đến nguồn nước, đắt và cây trồng Hệ thông tưới nước là một tổng thé các bộ phận, các công trinh và thiết bị làm nhiệm vụ lấy nước từ nguồn chuyển và phân phổi nước tới từng khoảnh ruộng cin tưới, ding thời khi cần thiết có thé tháo đã lượng nước thửa từ mặt ruộng đến nơi quy định 1.2 Phân loại trạm bơm tiêu: ‘Tram bom tiêu được phân loại như sau: - Tram bom tiêu nước mặt - Trạm bom tiêu nước ngằm = Trạm bơm tiêu kết hợp cả nước mặt và nước nem, “Thời gian làm việc của các trạm bơm tiêu cũng khác nhau: các tram bơm tiêu nước lũ và nước mưa rào Lim việc có tính chu kỳ, thời gian ngắn trong năm, còn bơm nước. ngằm thông thường làm việc quanh năm.
Ở nước ta hiện nay chủ yếu là tiêu nước mặt cho cây rồng 1.3 Đặc điễm trạm bom tí ‘Tram bơm tiêu có những đặc điểm sau: ~ Lư lượng nước không đều và rất lớn. Mức độ không đều tay thuộc vào sự giao “động của nước mặt và nước ngằm. - Lam việc gián đoạn, thời gian trạm không làm việc phụ thuộc vào sức chứa của dung tích điều tiết và thời gian ngập cho phép của khu vue. Thời gian tram bơm tiêu làm việc trong năm tuy ít nhưng rất căng thẳng.
in bơm thấp nhưng thay đổi liên tục. = Lưu lượng tính toán của các máy bơm et trong trạm bơm tiêu được chọn cần hải tính đến ngập cục bộ có thể xảy ra tong thời gian ngắn. Bởi ray pl tiên của kết cau dưới nước nhà máy và sàn phần trên nhà máy cần phải đặt cao hơi từ >0,5m so. với ao trình nén hoặc mực nướctính toán lớn nhất khi có sóng dũng ~ Khi cột nước tram tương đối nhỏ (đến Sm) và với việc dùng máy bom lớn, nhà máy bom có thể kết hop với công trình tháo.
Thường dùng dường ống din để đưa nước cần tiêu đến nhà máy bơm. Khi đường ông làm chức năng kênh vận chuyỂn chính vận chuyển nước thì trạm bơm được thiết kế như tram bơm nang cấp II thông thường, còn nếu như đường ống làm việc với chế độ thường xuyên không diy, tì trước nhà máy đặt một bể điều tiết lấy mục nước lớn nhất tong bể thấp hơn tâm đường ống 1.2 So đồ phổ biến của một hệ thống tưới - tiêu thủy lợi 1.1 Nguẫn nước Dối với nguồn nước phục vụ tưới - tiêu cần lưu ý đến hai vấn đề là nguồn nước của trạm bơm và đặc điểm về cắp nước cho khu tưới. VỀ nguồn nước thiên nhiên của trạm bơm có thé chia thành bổn loại là nguồn nước sông thiên nhiên, nguồn nước hỗ nhân tạo, nguồn nước hỗ thiên nhiên và nguồn nước ngắm. Sông và hỗ nhân tạo là hai loại nguồn nước phục vụ nông nghiệp phổ biến nhất hiện nay.
Chúng có đặc điểm chung là mye nước nguồn dao động khá lớn trong năm làm. cho mực nước tại bể hút cũng dao động lớn, do đó máy bơm cin phải lựa chọn loại có chiều sâu hút phù hợp, đồng thời cao trình đặt máy bơm cũng edn phải được thiết kế để đảm bảo không sinh hiện tượng khí thục. Ngoài ra chất lượng nước nguồn cũng thay đổi trong năm theo mùa lũ hay mùa cạn. Hơn nữa loại nguồn này còn phải lưu ý tới việc hạn chế hoặc loại bỏ rác rưởi, vật nỗi kéo vào bễ hút Với nguồn nước là hỗ thiên nhiên và nước ngẫm, mực nước nguồn khí én định, chất lượng nước cũng ít biến đồi, ding thời vẫn để chin và với rác cũng được giảm nhẹ so 1.2 Bễ hút và nguần hát Bê hút đồng vai trồ quan trọng quyết định nhiều đến chất lượng thủy lực của buồng hút và do dé ảnh hưởng nhiều đến độ bền và chất lượng làm việc của máy bơm, Cho đến nay hầu hết các trạm bơm lớn vin đề bể hút và buồng hút vẫn chưa được ải thiện nhiễu, da số các tram bơm lớn khi hoạt động hai máy hai đầu vẫn bị thiếu nước, bị xoáy, máy rung nhiều và chóng hồng Budng hút có kết cấu khác nhau tùy thuộc vào loại máy khác nhau.
Budng hút của các loại bơm có lưu lượng lớn phải được đặc biệt chú ý đến chất lượng thủy lực. Người ta thường bỗ chí các chép dẫn dòng ở bung hút hoặc các vách dẫn dòng ở phía cuối "buồng hút để làm nhiệm vụ dẫn dòng và tránh phát sinh hiện tượng xoáy.3 Trạm bơm May bơm giữ vai trồ chính trong quá tình vận hành khai thác. Mỗi loại bơm thích ứng với một loại đặc điểm địa hình và có những wu điểm phù hợp với điều kiện tự nhiên chọn nhằm sẽ gây tốn kém và không phát huy được hiệu quả Đối với một hệ thống tưới tiêu số máy bơm trong tram lớn hay nhỏ sẽ làm thay đổi dang kể đến et phí xây dựng, quản lí, vận hành và khai thác. “Theo khuyén cáo số may bơm trong một trạm ít nhất là từ 4.
Tuy nhiên điều này chỉ đựa trê kính ngiệm, đựa trên thực tẾ rước đây khí sự phát triển, in bộ khoa học chưa thực sự phát ria, Việc thiết kể một may bơm côn phải được xem xét da vào khả năng đáp ứng các loại máy bơm của nơi cung cấp, cia 1 TH [ET] => 1.24 Máy bom Là một loại may thiy lực, nhận năng lượng từ bên ngoài (cơ năng, điện năng, thủy năng va) và truyén năng lượng cho đồng chất lỏng, nhờ vay đưa chit lỏng lên một độ cao nhất định hoặc dich chuyển chất lòng theo hệ thing đường ống. Người ta chia máy bơm ra nhiề loại dựa vào những đặc điểm như; nguyên lý tác động của cảnh bơm vào dong nước, dạng năng lượng làm chạy máy bơm, kết cấu máy bơm, mục đích bom, loại chất lòng cin bơm, eg Hình 1.2: Máy bơm thay lợi Phân loại: Theo nguyên lí tác động của cánh bom vio dòng nước, máy bơm được chia theo làm hai nhóm: bơm động học và bơm thể tích. ++ Bom động học: Trong buồng công tác của máy bơm nước động học, chất lòng được nhận năng lượng liên tục từ cánh bơm truyền cho nó suốt từ cửa vào đến cửa ra của bơm, Loại máy bơm này gồm có những bơm sau Bơm xoắn: Chất lòng qua các rãnh BXCT của máy bơm sẽ nhận được năng lượng để tạo dong chây xoắn và được đẩy khỏi cửa ra BXCT. Người ta dùng máy bơm này chủ yếu trong công tác hút nước hồ thấm, tiêu nước, cứu hỏa.
Bom cánh quạt (gồm máy bơm nước lỉ tâm, hướng trục, cánh chéo): Trong loại may bom nay, các cánh quạt gin trên bánh xe công tác (BXCT) sẽ truyền trực tiếp năng lượng lên chất long để day chất long địch chuyển. Loại bơm nay thường có lưu lượng. lớn, cột áp thấp (trong bơm nước gọi cụ thé là cột nước) và hiệu suất tương đối cao, do vậy thường được dùng trong nông nghiệp và các ngành cấp nước khác Bom tia: Dùng một dong tia chit lỏng hoặc đồng khí bên ngoài có động năng lớn phun. ào buồng công tác của bơm nhờ vậy hút và đẩy chất lòng.
Loại máy bơm này bơm duge lưu lượng nhỏ, thường được dùng dé hút nước giếng và dùng trong thi công. Bơm rung: Cơ cấu công tic của bơm này là píttông-van giao động qua lại với ting số cao gay nên tác động rung cơ học lên dòng chất lỏng để hút đẩy chất lòng, Loại bơm này có lưu lượng nhỏ, thường được dùng bơm nước giếng và giếng mỏ. Bơm khí ép: Loại mấy bơm nước này nh tạo hỗn hợp khí và nước 66 trọng lượng riêng nhỏ hơn trọng lượng riêng của nước Jang nước cin bơm lên cao. Loại bom này thường ding dé hút nước b n hoặc nước giếng Bơm nước va (bơm Taran): Lợi dụng hiện tượng nước va thủy lực để đưa nước lên sao.
Logi bơm này bom được lưu lượng nhỏ, thường được dng cắp nước cho vùng thôn, miễn núi. + Bom thể tích: Nguyên lý làm việc của loại máy bơm này là thay đổi có chu kỳ thể tích của buồng công tác truyền áp lực hút day chất lỏng. Máy bơm nước thể tích có những loại sau Bơm pit tong (BPT): bơm thể tích có pit tông chuyển động tịnh tiến qua lạ trong xi lanh và truyền cho chất lỏng (hoặc khí) một áp suit dư. Đặc điểm của BPT là lưu lượng không đều.
Để giảm xung động, ding loi mấy bơm nước này yêu cầu nhiễu xỉ lanh hoặc có bộ đệm thuỷ lực - khí nén. Phân biệt hai loại BPT: BPT chuyển động thing và BPT roto (quay). Trong ki thuật, ở những hệ thống dẫu ép cao áp (như trong động cơ điêzen, trong máy thuỷ lực. ấp su Ít tới 68,6 MPa) chủ yếu ding BPT rôt.
Bơm pit tông roto phân thành: BPT hướng tâm và BPT chiều trục. BPT có thể chế tạo với lưu lượng cổ định hoặc lưu lượng điều chỉnh. Các cụm chủ yếu của các loại BPT roto là cơ cấu kéo, cụm phân phối chất long và đối với loại bơm có lưu lượng điều. chỉnh còn cổ thêm cơ cấu điều chính.
Cơ cầu kéo của BPT (tay quay - thanh truyền, clit, wv.) bảo đảm chuyển động tịnh tiến qua lại của pit tông. Cơ edu phân phối bảo đảm đưa dầu vào xi lanh trong hành trình hút và đẩy dầu vào đường ống nén trong hành trình công tác. Cụm điều chỉnh để thay đổi lưu lượng và hướng dòng chảy của chất long 1.5 Đặc diém của máy bom nước Khi hạt nước bị lực ly tâm day từ tâm cánh bơm ra phía mép bom, sẽ xuất hiện khoảng, trống tại tâm cánh bom, Áp suất tại khoảng trồng này có thể nhỏ hơn áp suất khí trồi 6 và thậm tí có lúc đạt gn tới độ chân không tuyệt đi. Bơm ly tâm hút được nước ở độ sâu từ 3 - 8m tủy loại bơm.
Lực ly tâm tỷ lệ thuận với trọng lượng của vật.