Thiết kế công nghệ dây chuyền sản xuất ván ghép thanh có phủ mặt

Tài liệu nghiên cứu Thiết kế công nghệ dây chuyền sản xuất ván ghép thanh có phủ mặt cho công ty cổ phần chế biến lâm, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Văn Khánh
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Tiến Đƣợng
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Chế Biến Lâm Sản
• Đề tài: Thiết kế công nghệ dây chuyền sản xuất ván ghép thanh có phủ mặt cho Cty cổ phần chế biến lâm sản Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh ngành sản xuất ván ghép thanh tại Việt Nam

Ngành công nghiệp chế biến lâm sản Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn. Trong bối cảnh đó, việc thiết kế và tối ưu hóa dây chuyền sản xuất đóng vai trò then chốt để nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Bài viết này tập trung vào việc thiết kế công nghệ dây chuyền sản xuất ván ghép thanh có phủ mặt cho Công ty Cổ phần Chế biến Lâm sản Quảng Ninh, một mô hình thực tiễn có giá trị tham khảo cao. Việc thiết kế không chỉ là lựa chọn máy móc, mà là một bài toán phức tạp đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về công nghệ chế biến gỗ và kỹ năng thực tiễn, nhằm tạo ra một hệ thống sản xuất liền mạch, giảm thiểu lãng phí và tối đa hóa năng suất.

1.1. Lịch sử và tầm quan trọng của ván gỗ ghép công nghiệp

Ván gỗ ghép công nghiệp, đặc biệt là ván ghép thanh, đã xuất hiện từ sớm nhưng chỉ thực sự phát triển mạnh sau năm 1970. Tại Việt Nam, sản phẩm này mới được quan tâm trong những năm gần đây, khởi đầu tại Công ty Satimex (TP.HCM) và sau đó lan rộng ra các tỉnh thành khác. Sự phát triển này bắt nguồn từ nhu cầu tận dụng các loại gỗ đường kính nhỏ, gỗ rừng trồng như Keo lá tràm, thay thế cho nguồn gỗ tự nhiên ngày càng khan hiếm. Việc nghiên cứu và ứng dụng quy trình sản xuất ván ghép thanh hiện đại không chỉ giải quyết bài toán nguyên liệu mà còn tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, phục vụ cho giải pháp sản xuất đồ gỗ nội thất và xuất khẩu. Tầm quan trọng của nó thể hiện ở việc nâng cao giá trị gia tăng cho ngành lâm sản và góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững.

1.2. Mục tiêu thiết kế dây chuyền tại nhà máy chế biến lâm sản

Mục tiêu tổng quát của dự án là nâng cao hiệu quả kinh doanh cho Công ty CP Chế biến Lâm sản Quảng Ninh thông qua việc xây dựng một dây chuyền sản xuất hiện đại. Cụ thể hơn, đề tài tập trung vào việc thiết kế công nghệ dây chuyền sản xuất ván ghép thanh có phủ mặt với công suất 2.500 m³/năm. Các sản phẩm mục tiêu có kích thước tiêu chuẩn 2440 × 1220 × 25 mm, sử dụng ván ghép thanh gỗ keo làm lõi và gỗ Bồ đề làm ván mặt. Thiết kế phải đảm bảo tính liên tục, giảm thiểu chồng chéo giữa các công đoạn, rút ngắn chu kỳ sản xuất và sử dụng thiết bị ngành gỗ một cách hiệu quả nhất. Đây là một mô hình thực tiễn, có thể áp dụng rộng rãi cho các xưởng sản xuất quy mô vừa và nhỏ.

II. Thách thức trong việc tối ưu hóa dây chuyền sản xuất gỗ

Thiết kế một dây chuyền sản xuất hiệu quả đối mặt với nhiều thách thức. Vấn đề không chỉ nằm ở việc lựa chọn thiết bị mà còn ở việc phối hợp chúng một cách đồng bộ. Một trong những khó khăn lớn nhất là đảm bảo sự cân bằng tải giữa các máy, tránh tình trạng máy hoạt động quá tải hoặc dưới công suất gây lãng phí. Đặc điểm của ngành công nghệ chế biến gỗ là sự đa dạng về nguyên liệu và quy trình, đòi hỏi người thiết kế phải có tầm nhìn tổng thể để xây dựng một hệ thống linh hoạt, an toàn và có hiệu quả kinh tế cao. Các nhà máy hiện nay thường ưu tiên lợi ích kinh tế trước mắt mà chưa thực sự quan tâm đến các căn cứ khoa học về công nghệ, dẫn đến nhiều hệ thống sản xuất thiếu hợp lý và gây ô nhiễm.

2.1. Vấn đề lựa chọn nguyên liệu và tiêu chuẩn chất lượng

Chất lượng đầu vào quyết định chất lượng đầu ra. Việc lựa chọn nguyên liệu cho ván lõi (gỗ Keo lá tràm) và ván mặt (gỗ Bồ đề) cần tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng ván ghép nghiêm ngặt. Gỗ Keo lá tràm, dù là gỗ mọc nhanh, vẫn có các đặc tính vật lý như tỷ lệ co rút không đồng đều (tiếp tuyến/xuyên tâm ≈ 2.49), dễ gây cong vênh. Thách thức đặt ra là phải kiểm soát độ ẩm thanh ghép trong khoảng 8-12% và độ ẩm ván mỏng 10-12% để đảm bảo độ bền mối dán và sự ổn định của sản phẩm. Ngoài ra, việc lựa chọn keo dán gỗ ghép thanh (PVAc cho ván lõi và UF cho ván mặt) cũng là yếu tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và tính an toàn của sản phẩm cuối cùng.

2.2. Khó khăn trong việc cân bằng năng suất thiết bị ngành gỗ

Một dây chuyền sản xuất lý tưởng là nơi tất cả các máy móc hoạt động đồng bộ. Tuy nhiên, thực tế việc cân bằng phụ tải thiết bị là một bài toán khó. Theo tài liệu nghiên cứu, cần đảm bảo phụ tải trung bình của thiết bị lớn hơn 70%. Nếu một máy bị quá tải, toàn bộ dây chuyền sẽ bị tắc nghẽn. Ngược lại, nếu máy có phụ tải quá thấp, đó là một sự lãng phí đầu tư. Để giải quyết, người thiết kế cần tính toán chính xác năng suất nhiệm vụ và năng suất thực tế của từng máy, từ máy chà nhám thùng đến máy ghép gỗ cao tần. Các biện pháp điều chỉnh như thay đổi kế hoạch sản xuất hoặc lựa chọn thiết bị có năng lực cao hơn cần được xem xét kỹ lưỡng để đạt được sự đồng bộ hóa cao nhất trong quá trình sản xuất.

III. Phương pháp thiết kế quy trình sản xuất ván ghép thanh

Lựa chọn quy trình công nghệ là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định đến toàn bộ hiệu quả của nhà máy chế biến lâm sản. Một quy trình tốt phải đảm bảo tính liên tục, sử dụng tổng hợp nguyên liệu, cơ giới hóa các công việc nặng nhọc và đảm bảo an toàn lao động. Dựa trên phân tích 4 phương án công nghệ khác nhau, đề tài đã lựa chọn phương án 3 làm cơ sở thiết kế. Phương án này cân bằng giữa mức độ tự động hóa và chi phí đầu tư, đảm bảo chất lượng sản phẩm cao và ổn định, đồng thời tiết kiệm nguyên liệu trong quá trình gia công. Quy trình này thể hiện sự tối ưu trong việc sắp xếp các công đoạn từ xử lý nguyên liệu thô đến hoàn thiện sản phẩm ván ghép thanh có phủ mặt.

3.1. Phân tích và lựa chọn sơ đồ công nghệ tối ưu

Qua phân tích 4 phương án, phương án 3 được chọn vì những ưu điểm vượt trội. Phương án này áp dụng cơ giới hóa cao ở các khâu quan trọng như ghép dọc thanh, nhưng vẫn giữ lại thao tác thủ công hợp lý ở khâu ghép ngang (sử dụng cảo), giúp giảm chi phí đầu tư mà không ảnh hưởng nhiều đến năng suất. Quy trình gia công thanh (xẻ - cắt ngắn - rong cạnh - bào 2 mặt - phay mộng) trong phương án này giúp giảm lượng dư gia công, tiết kiệm nguyên liệu so với phương án bào 4 mặt ngay từ đầu. Hơn nữa, việc sử dụng máy xếp ván mỏng thay vì thủ công giúp tăng năng suất và độ chính xác, tạo ra sản phẩm solid wood panel production có chất lượng đồng đều và ổn định.

3.2. Quy trình sản xuất ván lõi bằng công nghệ ghép finger joint

Quy trình sản xuất ván lõi là xương sống của dây chuyền. Bắt đầu từ gỗ Keo lá tràm, nguyên liệu được xẻ, sấy xuống độ ẩm 8-12%, sau đó cắt ngắn để loại bỏ khuyết tật. Các thanh gỗ tiếp tục được rong cạnh, bào 2 mặt và đưa vào máy phay mộng để tạo hình răng lược. Công nghệ ghép finger joint (ghép nối đầu) được áp dụng để nối các thanh ngắn thành các thanh dài liên tục. Các thanh dài này sau đó được bào 4 mặt để đạt kích thước chuẩn xác trước khi đưa vào công đoạn ghép ngang. Quá trình này không chỉ tận dụng được gỗ ngắn mà còn tạo ra tấm ván lõi có độ bền và ổn định cao, sẵn sàng cho công đoạn phủ mặt.

3.3. Công đoạn sản xuất ván mặt và ép phủ hoàn thiện

Song song với sản xuất ván lõi, gỗ Bồ đề được xử lý để làm ván mặt. Gỗ được bóc thành ván mỏng (veneer), sấy khô đến độ ẩm 10-12%, sau đó cắt theo kích thước yêu cầu. Công đoạn cuối cùng là dán ép ván mặt lên hai bề mặt của tấm ván lõi. Ván lõi được đưa qua máy đánh nhẵn, sau đó ván mặt đã tráng keo UF được xếp lên. Toàn bộ tấm ván được đưa vào máy ép nhiệt để keo đóng rắn, tạo thành sản phẩm ván ghép thanh có phủ mặt hoàn chỉnh. Sau khi ép, ván được rọc cạnh để đạt kích thước tiêu chuẩn và sẵn sàng cho các công đoạn hoàn thiện bề mặt tiếp theo như chà nhám và sơn phủ.

IV. Hướng dẫn lựa chọn thiết bị cho dây chuyền chế biến gỗ

Lựa chọn thiết bị ngành gỗ là một quyết định đầu tư quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến vốn, chất lượng sản phẩm và chi phí vận hành. Nguyên tắc chung là không mua máy cũ tân trang, ưu tiên công nghệ hiện đại, không gây ô nhiễm và mua sắm đồng bộ. Thay vì đầu tư 100% máy móc nhập ngoại với chi phí khổng lồ hoặc 100% máy nội địa có thể không đảm bảo độ chính xác, phương án kết hợp được ưu tiên. Đây là giải pháp dung hòa giữa chi phí và chất lượng, đảm bảo các khâu trọng yếu sử dụng máy móc có độ chính xác cao, trong khi các khâu phụ trợ có thể sử dụng thiết bị sản xuất trong nước để tối ưu hóa vốn đầu tư.

4.1. Nguyên tắc lựa chọn và phối hợp máy móc sản xuất

Phương án được lựa chọn là kết hợp máy sản xuất trong nước với máy nhập khẩu từ Đài Loan. Cụ thể, các khâu đòi hỏi độ chính xác cao như bào 2 mặt, phay mộng, ghép dọc và máy chà nhám thùng sẽ sử dụng thiết bị của Đài Loan. Các máy này đảm bảo kích thước thanh đồng đều, mối ghép chắc chắn và bề mặt sản phẩm phẳng mịn. Ngược lại, các khâu không yêu cầu độ chính xác tuyệt đối như cưa cắt ngắn, có thể sử dụng máy móc sản xuất trong nước (ví dụ: cưa Hồng Ký model GBD300) để giảm chi phí. Sự kết hợp này giúp tối ưu hóa dây chuyền sản xuất về mặt tài chính mà vẫn đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng ván ghép.

4.2. Các thiết bị chủ chốt Máy ghép gỗ cao tần và máy phay mộng

Máy ghép gỗ cao tần là trái tim của công đoạn ghép ngang, sử dụng sóng cao tần để làm keo đóng rắn nhanh chóng, giúp tăng năng suất vượt trội so với phương pháp cảo truyền thống. Trong khi đó, máy phay mộng (finger jointer) quyết định chất lượng của mối ghép dọc. Một mối ghép răng lược được tạo ra chính xác sẽ đảm bảo độ bền kéo của thanh gỗ sau khi nối không thua kém gỗ nguyên. Việc đầu tư vào hai loại máy này là cực kỳ quan trọng để sản xuất ra những tấm ván gỗ ghép công nghiệp đạt chuẩn xuất khẩu. Các thiết bị này thường được nhập khẩu để đảm bảo công nghệ và độ tin cậy.

V. Bí quyết bố trí mặt bằng phân xưởng sản xuất ván ghép

Bố trí mặt bằng là nội dung chủ yếu trong thiết kế công nghệ, quyết định dòng chảy vật liệu có thông suốt hay không. Một mặt bằng được quy hoạch tốt sẽ giảm thiểu chi phí vận chuyển, đảm bảo an toàn và tối ưu hóa diện tích sản xuất. Nguyên tắc cốt lõi là bố trí máy móc theo trình tự của dây chuyền công nghệ, những máy có quan hệ chặt chẽ phải được đặt gần nhau. Việc tính toán diện tích cho máy móc, đường đi, kho chứa trung gian và khu vực thao tác của công nhân phải được thực hiện một cách khoa học, tuân thủ các quy định về khoảng cách an toàn. Sơ đồ bố trí cũng cần tính đến hệ thống thông gió và hệ thống hút bụi công nghiệp để đảm bảo môi trường làm việc trong lành.

5.1. Nguyên tắc bố trí thiết bị và khoảng cách an toàn

Việc bố trí máy móc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về khoảng cách an toàn để đảm bảo vận hành thuận tiện và phòng chống cháy nổ. Theo các tài liệu kỹ thuật, khoảng cách tối thiểu giữa máy và tường nhà là 0.8m, giữa máy và cột nhà là 0.7m. Chiều rộng đường vận chuyển chính nên từ 1.5m đến 2.5m tùy thuộc vào phương tiện vận chuyển. Các máy thường được bố trí song song hoặc vuông góc với đường vận chuyển để tối ưu hóa luồng di chuyển của nguyên vật liệu. Vị trí làm việc của công nhân cần được bố trí ở nơi có ánh sáng tự nhiên tốt nhất, và chiều cao các đống phôi liệu không nên vượt quá 1.7m để đảm bảo an toàn và tầm nhìn.

5.2. Thiết kế luồng di chuyển vật liệu trong nhà máy chế biến

Mục tiêu của thiết kế luồng di chuyển là tạo ra một dòng chảy thẳng, liên tục, một chiều từ đầu vào nguyên liệu đến đầu ra thành phẩm. Điều này giúp giảm thiểu việc di chuyển ngược, cắt chéo, qua đó rút ngắn chu kỳ sản xuất. Tại nhà máy chế biến lâm sản Quảng Ninh, sơ đồ bố trí được thiết kế theo dạng chữ U hoặc dòng thẳng. Gỗ nguyên liệu vào từ một đầu, đi qua các công đoạn xẻ, sấy, gia công thanh, ghép dọc, ghép ngang, ép phủ và hoàn thiện, cuối cùng sản phẩm được xuất ra ở đầu kia. Các kho dự trữ trung gian được bố trí hợp lý giữa các công đoạn để đảm bảo tính liên tục của dây chuyền, tránh tình trạng ùn ứ hoặc gián đoạn sản xuất.

VI. Hiệu quả và tương lai của công nghệ sản xuất ván ghép

Việc áp dụng một dây chuyền sản xuất được thiết kế khoa học và bài bản mang lại hiệu quả to lớn. Năng suất lao động tăng cao, chất lượng sản phẩm ổn định, tỷ lệ phế phẩm giảm và chi phí sản xuất được tối ưu hóa. Mô hình thiết kế cho Công ty CP Chế biến Lâm sản Quảng Ninh là một minh chứng rõ ràng cho việc đầu tư vào công nghệ và thiết kế mang lại lợi ích bền vững. Trong tương lai, ngành sản xuất ván ghép thanh sẽ tiếp tục phát triển theo hướng tự động hóa cao hơn. Các công nghệ mới như hệ thống kiểm soát chất lượng bằng camera, robot xếp dỡ và các dây chuyền sơn phủ UV tự động sẽ ngày càng phổ biến, giúp nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh của sản phẩm ván ghép Việt Nam trên thị trường quốc tế.

6.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế kỹ thuật của dây chuyền

Dây chuyền được thiết kế mang lại hiệu quả rõ rệt trên cả hai phương diện kinh tế và kỹ thuật. Về kỹ thuật, chất lượng sản phẩm được đảm bảo đồng đều nhờ việc sử dụng máy móc chính xác ở các khâu quan trọng và tuân thủ chặt chẽ các thông số công nghệ. Về kinh tế, việc tối ưu hóa dây chuyền sản xuất giúp tiết kiệm nguyên liệu, giảm chi phí nhân công và năng lượng. Vốn đầu tư được cân đối hợp lý thông qua việc kết hợp máy móc trong và ngoài nước, giúp rút ngắn thời gian thu hồi vốn. Sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng ván ghép cao, có khả năng cạnh tranh tốt, mở ra cơ hội xuất khẩu và mang lại lợi nhuận bền vững cho doanh nghiệp.

6.2. Xu hướng phát triển của ngành sản xuất ván ghép thanh

Tương lai của ngành solid wood panel production gắn liền với tự động hóa và phát triển bền vững. Xu hướng tất yếu là áp dụng các dây chuyền tự động, giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công. Các hệ thống điều khiển số (CNC) sẽ được tích hợp sâu hơn vào các thiết bị như máy cưa, máy phay. Bên cạnh đó, các giải pháp sản xuất đồ gỗ nội thất đang ngày càng yêu cầu các vật liệu thân thiện với môi trường. Do đó, việc nghiên cứu và sử dụng các loại keo dán gỗ ghép thanh có hàm lượng formaldehyde thấp, cũng như tối ưu hóa quy trình để giảm phát thải bụi thông qua hệ thống hút bụi công nghiệp hiệu quả sẽ là những hướng đi trọng tâm, giúp ngành chế biến gỗ Việt Nam phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay, ngành công nghiệp chế biến lâm sản Việt Nam đang ngày càng phát triển, hòa nhịp với sự phát triển chung của nền kinh tế đất nƣớc, dần trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn. Cùng với nó nhiều nhà máy xí nghiệp dần đƣợc mọc lên đáp ứng với nhu cầu phát triển. Để nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lao động, vật liệu và năng lƣợng, chất lƣợng sản phẩm sản xuất, giảm tỷ trọng lao động thủ công là điều mà ngành công nghiệp đều mong muốn. Thiết kế các xí nghiệp công nghiệp là nhiệm vụ quan trọng và phức tạp, để giải quyết nó đòi hỏi sự hiểu biết hàng loạt các vấn đề về công nghệ cũng nhƣ những kỹ năng thực tiễn trong sản xuất và thẩm mỹ.

Trong việc thiết kế xí nghiệp công nghiệp thì thiết kế công nghệ cho dây chuyền sản xuất rất quan trọng, nó ảnh hƣởng lớn đến năng suất và hiệu quả của xí nghiệp. Đặc điểm nổi trội của công nghiệp chế biến gỗ là sự đa dạng các loại nguyên liệu, bán sản phẩm và vật liệu đƣợc sử dụng trong sản xuất, sự thay đổi, áp dụng phong phú các quá trình công nghệ và phƣơng pháp gia công chế biến sản phẩm. Tất cả các dạng sản xuất của lĩnh vực chế biến gỗ là khác nhau theo các đặc điểm dấu hiệu này hay dấu hiệu khác cũng nhƣ theo các thông số phân lập. Mỗi loại sản phẩm, mỗi xí nghiệp đều có những đặc điểm khác nhau do vậy mà dây chuyền sản xuất cũng khác nhau để có đƣợc hiệu quả nhất khi đƣa vào sản xuất.

Ta phải dựa vào đặc tính của sản xuất khi thiết kế các xí nghiệp, khi lựa chọn các thiết bị và công nghệ khi tổ chức các dây chuyền. Nhƣ khi thiết kế các xí nghiệp có đặc tính đơn lẻ hiệu quả nhất là sử dụng các dây chuyền tự động năng suất cao, vì trong trƣờng hợp năng suất cao không yêu cầu công nghệ lớn, còn việc gia công các chi tiết theo các xeri không nhiều sẽ dẫn đến các thiết bị sẽ phải thƣờng xuyên căn chỉnh lại. Ở điều kiện này thiết bị đa năng là hiệu quả nhất, nó không đòi hỏi chi phí lớn thời gian cho căn chỉnh lại khi gia công các chi tiết khác nhau. Ngƣợc lại, khi thiết kế sản xuất lớn và qui 1 mô thì hiệu quả hơn là sử dụng các dây chuyền tự động cũng nhƣ các băng chuyền, vì ở trƣờng hợp này chi phí thời gian tƣơng đối cho căn chỉnh sẽ là không lớn, còn năng suất lao động tăng cao hơn.

Do đó khi ta tuân thủ đúng các nguyên tắc thiết kế công nghệ cho nhà máy xí nghiệp sẽ cho ta năng suất lao động cao hơn, giữa các khâu không có sự chồng chéo, rút ngắn chu kỳ sản xuất và dự trữ giữa các nguyên công thao tác, sử dụng máy móc một cách hiệu quả nhất. Đƣợc sự đồng ý của Công ty, khoa Chế biến Lâm sản trƣờng Đại học Lâm nghiệp và nguyện vọng bản thân muốn trực tiếp thiết kế công nghệ cho một cơ sở thực tế để có thêm hiểu biết, kinh nghiệm khi ra trƣờng. Tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Thiết kế công nghệ dây chuyền sản xuất ván ghép thanh có phủ mặt cho Cty cổ phần chế biến lâm sản Quảng Ninh”. 2 CHƢƠNG I TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Lịch sử vấn đề nghiên cứu thiết kế xƣởng Thiết kế công nghệ cho một dây chuyền, một xí nghiệp công nghiệp là một trong những vấn đề quan trọng trong quá trình xây dựng một xí nghiệp sản xuất, chế biến công nghiệp. Nó đóng vai trò chủ đạo, ảnh hƣởng trực tiếp tới năng suất, tính an toàn, hiệu quả sản xuất và thuận tiện trong quá trình sản xuất chế biến.  Thế giới: Trên thế giới đặc biệt là các nƣớc phát triển vấn đề thiết kế công nghệ cho các nhà máy, dây chuyền sản xuất đƣợc đánh giá rất cao, đặc biệt là khả năng ứng dụng các công nghệ tự động và bán tự động trong các dây chuyền sản xuất. Việc sử dụng các máy móc có công suất lớn hay nhỏ đòi hỏi ngƣời thiết kế tính toán, lựa chọn tỉ mỉ, chính xác.

Tránh cho các máy không bị quá tải hay hoạt động dƣới công suất tối thiểu gây lãng phí, thất thoát, kém hiệu quả kinh tế. Một số công trình nghiên cứu về tính toán công nghệ trên thế giới nhƣ: - A. Philonov, nguyên lý thiết kế xí nghiệp chế biến gỗ, Nhà xuất bản tổng hợp Voronhezo. - Hoa Dục Khôn và các tác giả, Công nghệ sản xuất ván nhân tạo – tài liệu dịch, 2002 Giáo trình này là một công trình trọng điểm của Nhà nƣớc “95” cho giáo dục Đại học.

Chủ biên giáo trình là giáo sƣ Hoa Dục Khôn, cũng là tác giả của chƣơng 1, 12, chƣơng 2,6,7,11 là tác giả GS Từ VỊnh Lan; tác giả của chƣơng 3, 8 là GS Lƣ Hiểu Ninh; tác giả của chƣơng 4, 5, 9, 10, 14 là GS Châu Định Quốc. Thẩm duyệt giáo trình là GS Trƣơng Quý Lân và Đàn Thủ Hiệp. Công trình nghiên cứu đã đƣa ra quy trình thiết kế công nghệ nhƣ sau:  Tƣ liệu thiết kế: 3 - Bản nhiệm vụ thiết kế - Tƣ liệu gốc thiết kế - Những việc cần chú ý  Quá trình thiết kế: - Nội dung thiết kế - Bƣớc thiết kế - Chọn thiết bị và tính - Vẽ sơ đồ bố trí mặt bằng phân xƣởng - Viết thuyết minh thiết kế công nghệ Một công trình nghiên cứu, tính toán, thiết kế công nghệ cho dây chuyền sản xuất có đƣợc hiệu quả hay không phụ thuộc rất nhiều vào công tác tính toán lựa chọn máy móc thiết bị, bố trí máy móc thiết bị, đảm bảo cho dây chuyền hoạt động liên tục không bị chồng chéo, di chuyển – vận chuyển có thuận lợi, đảm bảo mức độ an toàn. Những vấn đề này, ta cần xem xét một cách khoa học nhất.

 Việt Nam: Cùng với sự phát triển nhanh chóng của các ngành kinh tế nói chung, đặc biệt là công nghiệp, ngành công nghiệp chế biến gỗ cũng diễn ra với tốc độ cao, chiếm vai trò quan trong và có những đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nƣớc. Trong nƣớc đã có mốt số công trình nghiên cứu việc tính toán công nghệ:  Vũ Duy Cừ, qui hoạch khu công nghiệp: thiết kế mặt bằng tổng thể nhà máy, nhà và công trình công nghiệp, NDB xây dựng, 2003.  Phan Tấn Hải, Vũ Đình Diệp, Cao Xuân Lƣơng, nguyên lý thiết kế cấu tạo các công trình kiến trúc, NXB xây dựng.  Nguyễn Đình Nam, giáo trình “Tổ chức bố cục kiến trúc các công trình công nghiệp”, Hà nội 2000.

4  Hoàng Tiến Đƣợng (2010), Nguyên lý thiết kế xí nghiệp chế biến lâm sản - Trƣờng Đại học Lâm nghiệp.  Nguyễn Minh Thái (1996), Thiết kế kiến trúc công nghiệp, Nxb Xây dựng, Hà Nội.  Nguyễn Minh Thái (1995), Thiết kế cấu tạo kiến trúc nhà công nghiệp, NXB Xây dựng, Hà Nội. Trong những năm gần đây, mặc dù đã có rất nhiều các công trình, nhà máy chế biến gỗ đƣợc xây dựng trên khắp đất nƣớc, nhƣng còn nhiều vấn đề về công nghệ, thiết kế, thẩm mỹ, môi trƣờng… vẫn chƣa đáp ứng đƣợc những đòi hỏi chính đáng và ngày càng cao của xã hội.

Nhiều nhà máy, xí nghiệp không những còn chƣa hợp lý về công nghệ, gây ô nhiễm về môi trƣờng mà còn làm ảnh hƣởng không tốt tới chất lƣợng thẩm mỹ đô thị và cảnh quan chung của khu vực. Trong thiết kế và thi công các nhà máy công nghiệp chế biến gỗ hiện nay, phần lớn dành phần ƣu tiên cho các yêu cầu về lợi ích kinh tế và chức năng sử dụng, chƣa thực sự quan tâm tới căn cứ khoa học về công nghệ, các vấn đề về bố cục kiến trúc và thẩm mỹ, dẫn đến nhiều nhà máy không đáp ứng đƣợc các yêu cầu của xã hội đòi hỏi ngày càng cao trong cơ chế thị trƣờng, cũng nhƣ trở thành lực cản trong việc tổ chức và qui hoạch phát triển chung của ngành, khu vực. Trƣờng Đại học Lâm nghiệp đã đƣa vào giảng dạy môn “nguyên lý thiết kế xưởng” do thầy giáo Ts Hoàng Tiến Đƣợng trực tiếp giảng dạy cho các sinh viên khoa chế biến lâm sản. Thầy giáo Ts Hoàng Tiến Đƣợng cũng đã tìm hiểu, nghiên cứu trong các vấn đề thiết kế xây dựng xí nghiệp công nghiệp và đã soạn thảo giáo trình “Nguyên lý thiết kế nhà máy chế biến gỗ” phục vụ trong quá trình nghiên cứu và thiết kế công nghệ xƣởng sản xuất.

Lịch sử nghiên cứu quá trình sản xuất ván ghép thanh Ván ghép thanh là một loại hình sản xuất ván nhân tạo đã xuất hiện từ rất sớm nhƣng nó chỉ đƣợc phát triển mạnh sau năm 1970. Vùng có khối lƣợng lớn nhất là Châu Âu, tiếp đó là Châu Mỹ, Nhật |Bản là nƣớc Châu Á 5 sản xuất ván ghép thanh nhiều nhất sau đó đến Nam Triều Tiên, Indonexia. Nhƣng ở nƣớc ta hiện nay, việc nghiên cứu và sản xuất ván ghép thanh mới chỉ là bƣớc đầu. Đặc biệt là các loại gỗ có đƣờng kính lớn ngày càng hạn hẹp.

Vì vậy, việc tìm chủng loại gỗ, dây chuyền sản xuất phù hợp với công nghệ sản xuất ván ghép thanh là sự quan tâm của nhiều nƣớc trên thế giới cũng nhƣ ở Việt Nam. Tại hội thảo về “công nghệ rừng cỡ nhỏ cho các nƣớc đang phát triển” đƣợc tổ chức tại Phần Lan năm 1981 vàn hội thảo quốc tế “tính chất và sử dụng cây mọc nhanh” tại Trung Quốc năm 1994 cho thấy: Ở các nƣớc đã phát triển trên thế giới, ván ghép thanh có xu hƣớng giảm xuống do chi phí về lao động tạo thanh lõi tƣơng đối cao. Thay vào đó là họ phát triển các loại ván nhân tạo khác có khối lƣợng lớn và có khả năng tự động hóa trong sản xuất nhƣ ván dăm, MDF, OSB, LVL.Ở các nƣớc đang phát triển với chi phí lao động thủ công tƣơng đối rẻ, vốn đầu tƣ cho công nghệ chế biến gỗ còn hạn chế chính vì vậy mà các sản phẩm ván ghép thanh vẫn đƣợc sản xuất và nó là một loại hình sản phẩm ván nhân tạo trong hiện tại cũng nhƣ tƣơng lai. Ở Việt Nam hiện nay nghiên cứu và sản xuất ván chỉ là bƣớc đầu.

Đặc biệt là các loại gỗ có đƣờng kính lớn ngày càng hạn hẹp, vì vậy việc tìm loại gỗ cho phù hợp với sản xuất là rất cần thiết. Sau năm 1985 ván ghép thanh đƣợc sản xuất tại Công ty Satimex- Thành phố Hồ Chí Minh. Ở miền Bắc, ván ghép thanh đƣợc sản xuất tại Công ty lâm sản Yên Bái.