Nghiên cứu thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An - Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thất thu thuế nhập khẩu tại cục hải quan long an, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Phú Cường
• Người hướng dẫn: PGS - TS. Nguyễn Hồng Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Thất Thu Thuế Nhập Khẩu Tại Cục Hải Quan Long An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Tính mới của đề tài
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU
• 1.1. Khái quát về thu thuế nhập khẩu. Khái quát chung
• 1.2. Đặc điểm của thuế nhập khẩu
• 1.3. Phân loại thuế nhập khẩu
• 1.4. Vai trò của thuế nhập khẩu
• 1.4.1. Thuế nhập khẩu là nguồn thu quan trọng đối với ngân sách Nhà nước
• 1.4.2. Bảo hộ và khuyến khích sản xuất trong nước
• 1.4.3. Kiểm soát và điều tiết hàng hóa nhập khẩu
• 1.4.4. Góp phần định hướng người tiêu dùng
• 1.4.5. Góp phần thực hiện chính sách đối ngoại của đất nước
• 1.5. Thất thu thuế nhập khẩu và sự cần thiết phải chống thất thu thuế nhập khẩu. Khái niệm về thất thu thuế nhập khẩu
• 1.6. Phân loại thất thu thuế nhập khẩu
• 1.7. Công tác chống thất thu thuế nhập khẩu một số nước trên thế giới
• 1.7.1. Quản lý rủi ro trong quản lý thuế của Thụy Điển, Italia: Kinh nghiệm, bài học cho Việt Nam
• 1.7.2. Tại New Zealand
• 1.7.3. Tại Malaysia
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN LONG AN
• 2.1. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu của Cục Hải quan tỉnh Long An. Vị trí và chức năng
• 2.2. Nhiệm vụ và quyền hạn
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan tỉnh Long An
• 2.4. Tình hình thu thuế, công tác chống thất thu thuế nhập khẩu của Cục Hải quan Long An giai đoạn 2010 – 2014
• 2.4.1. Tình hình thu thuế nhập khẩu
• 2.4.2. Tình hình nợ động và thu hồi nợ đọng thuế nhập khẩu
• 2.4.3. Tình hình hoàn thuế, không thu thuế và xét miễn thuế nhập khẩu
• 2.4.4. Tình hình chống thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An
• 2.5. Đánh giá chung
• 2.6. Biện pháp chống thất thu thuế nhập khẩu đã triển khai
• 2.7. Một số tồn tại
• 2.8. Thực trạng thất thu thuế nhập khẩu tại Cục HQLA
• 2.8.1. Gian lận thuế trong việc áp mã số thuế để xác định thuế suất hàng hóa NK
• 2.8.2. Gian lận thuế trong việc xác định trị giá hải quan
• 2.8.3. Lợi dụng chính sách ân hạn thuế, miễn thuế hàng NK
• 2.8.4. Gian lận định mức
• 2.8.5. Thất thu thuế khác
• 2.9. Nguyên nhân dẫn đến thất thu thuế nhập khẩu
• 2.9.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.9.2. Nguyên nhân chủ quan
• 2.10. Hậu quả của thất thu thuế nhập khẩu
• 2.10.1. Về mặt kinh tế
• 2.10.2. Về mặt xã hội
• 2.11. Công tác chống thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An
• 2.11.1. Áp dụng quản lý rủi ro trong công tác chống thất thu thuế nhập khẩu
• 2.11.2. Chống thất thu thuế từ công tác kiểm tra sau thông quan
• 2.11.3. Chống thất thu thuế từ công tác thanh tra thuế của Hải quan
• 2.11.4. Thu hồi nợ đọng và áp dụng các biện pháp cưỡng chế thuế nhập khẩu
• 2.12. Đánh giá chung về thực trạng chống thất thu thuế của Cục Hải quan Long An giai đoạn 2010 – 2014
• 2.13. Hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN LONG AN
• 3.1. Mục tiêu chống thất thu thuế nhập khẩu
• 3.2. Các giải pháp chống thất thu thuế nhập khẩu
• 3.2.1. Áp mã, xác định thuế suất hàng hóa nhập khẩu
• 3.2.2. Xác định trị giá tính thuế
• 3.2.3. Về thời hạn nộp thuế nhập khẩu
• 3.2.4. Đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan
• 3.2.5. Tăng cường và nâng cao hiệu quả các biện pháp xử lý vi phạm thuế của đối tượng nộp thuế
• 3.2.6. Tăng cường điều kiện vật chất – kỹ thuật và ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.2.7. Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại
• 3.2.8. Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế
• 3.2.9. Các giải pháp khác
• 3.3. Điều kiện để thực hiện các giải pháp chống thất thu thuế nhập khẩu
• 3.3.1. Về con người
• 3.3.2. Về khoa học kỹ thuật
• 3.3.3. Về công tác phối hợp Hải quan
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An

Thất thu thuế nhập khẩu là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước và sự công bằng trong hoạt động kinh doanh. Tại Cục Hải quan Long An, tình trạng này đã diễn ra trong nhiều năm qua, gây ra những hệ lụy không nhỏ cho nền kinh tế. Việc hiểu rõ về thất thu thuế nhập khẩu là cần thiết để có những giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của thuế nhập khẩu

Thuế nhập khẩu là khoản thuế đánh vào hàng hóa nhập khẩu, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sản xuất trong nước và tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Việc thất thu thuế nhập khẩu không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách mà còn tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp.

1.2. Tình hình thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An

Từ năm 2010 đến 2014, Cục Hải quan Long An đã ghi nhận nhiều trường hợp thất thu thuế nhập khẩu. Số liệu cho thấy, số thuế thất thu ngày càng gia tăng, ảnh hưởng đến cân đối thu - chi của ngân sách nhà nước.

II. Nguyên nhân và thách thức trong việc chống thất thu thuế nhập khẩu

Nguyên nhân dẫn đến thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An rất đa dạng, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Việc nhận diện rõ các nguyên nhân này là bước đầu tiên để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân khách quan dẫn đến thất thu thuế

Một số nguyên nhân khách quan như sự thay đổi trong chính sách thuế, tình hình kinh tế khó khăn đã ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế của doanh nghiệp. Điều này cần được xem xét kỹ lưỡng để có những điều chỉnh phù hợp.

2.2. Nguyên nhân chủ quan từ phía doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp cố tình gian lận trong việc kê khai giá trị hàng hóa, áp mã số thuế không chính xác để trốn thuế. Công tác quản lý thuế tại Cục Hải quan Long An cũng còn nhiều hạn chế, cần được cải thiện.

III. Phương pháp và giải pháp chống thất thu thuế nhập khẩu hiệu quả

Để giảm thiểu tình trạng thất thu thuế nhập khẩu, Cục Hải quan Long An cần áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro và tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra thuế. Các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác thu thuế.

3.1. Áp dụng quản lý rủi ro trong thu thuế

Quản lý rủi ro là một phương pháp hiệu quả giúp Cục Hải quan Long An xác định và xử lý kịp thời các trường hợp gian lận thuế. Việc này cần được thực hiện thường xuyên và liên tục.

3.2. Tăng cường kiểm tra sau thông quan

Công tác kiểm tra sau thông quan cần được đẩy mạnh để phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Điều này không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn tạo ra môi trường kinh doanh công bằng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thất thu thuế nhập khẩu

Nghiên cứu về thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình thu thuế trong thời gian tới.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ thực tiễn

Nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan đã giúp giảm thiểu tình trạng thất thu thuế. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện để đạt hiệu quả cao hơn.

4.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp chống thất thu thuế nhập khẩu cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả. Việc này không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn tạo ra môi trường kinh doanh công bằng cho các doanh nghiệp.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác chống thất thu thuế nhập khẩu

Công tác chống thất thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Long An cần được tiếp tục đẩy mạnh. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp cải thiện tình hình thu ngân sách và tạo sự công bằng trong hoạt động kinh doanh.

5.1. Tầm quan trọng của việc chống thất thu thuế

Chống thất thu thuế nhập khẩu không chỉ là trách nhiệm của Cục Hải quan mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Việc này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp.

5.2. Hướng đi tương lai cho Cục Hải quan Long An

Cục Hải quan Long An cần tiếp tục cải tiến công tác quản lý thuế, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế để nâng cao hiệu quả công tác chống thất thu thuế nhập khẩu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế nhập khẩu giữ vai trò then chốt trong hệ thống tài chính công, đóng góp bình quân từ 15% đến 16% tổng thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2010-2015 và đóng vai trò như một lá chắn kinh tế bảo vệ sản xuất nội địa trước áp lực toàn cầu hóa. Tuy nhiên, tình trạng thất thu thuế nhập khẩu vẫn diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng trên phạm vi cả nước. Cụ thể, số thu từ công tác chống thất thu thuế toàn ngành Hải quan đã tăng vọt từ 261,90 tỷ đồng năm 2010 lên 1.677,5 tỷ đồng vào năm 2014, tương ứng mức tăng gấp hơn 6,4 lần. Thực trạng này đe dọa trực tiếp đến tính cân đối của cán cân thu chi ngân sách và làm suy giảm môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các thực thể kinh tế.

Luận văn tập trung giải quyết bài toán chống thất thu thuế nhập khẩu thông qua ba mục tiêu trọng tâm: hệ thống hóa lý luận về quản lý và thất thu thuế trong bối cảnh tự do hóa thương mại, phân tích thực trạng thất thu thuế tại Cục Hải quan Long An trong giai đoạn 2010-2014, và thiết lập các nhóm giải pháp toàn diện nhằm ngăn chặn triệt để các hành vi gian lận thương mại. Địa bàn nghiên cứu trải rộng trên phạm vi quản lý của Cục Hải quan Long An gồm 3 tỉnh trọng điểm Tây Nam Bộ là Long An, Tiền Giang và Bến Tre. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học để giảm thiểu tỷ lệ nợ đọng thuế, kiểm soát chặt chẽ nguồn hoàn thuế và tạo bước đột phá trong công tác quản lý hải quan hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của các học thuyết kinh tế học tài chính kinh điển, bao gồm Thuyết khế ước thuế, Thuyết tương đẳng và đặc biệt là Học thuyết quyền lực Nhà nước được phát triển bởi các học giả kinh tế học tiêu biểu như Seligman và Philip E. Taylor. Các học thuyết này luận giải bản chất của thuế vừa mang tính chất cưỡng chế quyền lực công cộng, vừa là công cụ phân phối lại của cải xã hội nhằm phục vụ lợi ích chung.

Khung phân tích của đề tài vận hành xoay quanh 5 khái niệm cốt lõi:

• Thuế nhập khẩu: Khoản thu bắt buộc, độc lập mang tính gián thu đánh vào hàng hóa nhập khẩu thương mại nhằm tạo nguồn thu và điều tiết vĩ mô.
• Thất thu thuế thực tế: Các khoản thuế đã được luật định rõ ràng nhưng bị doanh nghiệp trốn tránh, gian lận, chiếm dụng không nộp đúng và đủ vào kho bạc nhà nước.
• Thất thu thuế tiềm năng: Khoản thất thoát ngân sách phát sinh từ kẽ hở của hệ thống pháp lý hoặc sự buông lỏng quản lý hành chính.
• Quản lý rủi ro hải quan: Phương thức quản trị hiện đại dựa trên việc thu thập, phân tích thông tin để phân loại doanh nghiệp và luồng hàng hóa (xanh, vàng, đỏ) thông qua 16 chỉ số đánh giá rủi ro chuyên sâu.
• Kiểm tra sau thông quan: Nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra tính chính xác của hồ sơ, chứng từ sổ sách kế toán và thực tế hàng hóa sau khi đã hoàn tất thủ tục giải phóng hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính làm chủ đạo, kết hợp chặt chẽ với phương pháp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và phân tích tổng hợp dữ liệu thứ cấp. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ bản chất đa diện, phức tạp của các hành vi gian lận thương mại mà các mô hình định lượng đơn thuần khó có thể lượng hóa toàn diện.

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ nguồn báo cáo chính thức của Cục Hải quan Long An và Tổng cục Hải quan trong suốt chu kỳ 5 năm (2010-2014), bao quát toàn bộ 58.787 tờ khai hải quan với tổng số hơn 368 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu thường xuyên. Để gia tăng độ tin cậy và tính thực tiễn, nghiên cứu đã tiến hành khảo sát và phỏng vấn sâu một nhóm mẫu gồm 15 chuyên gia là lãnh đạo Cục, trưởng các phòng ban nghiệp vụ, chi cục trưởng và cán bộ kiểm tra sau thông quan thuộc lực lượng 135 cán bộ công chức của Cục Hải quan Long An.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng bùng nổ đặt ra thách thức quản lý cực kỳ lớn cho bộ máy tổ chức. Trong giai đoạn 2010-2014, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu bình quân đạt 34,8%/năm và lượng tờ khai hải quan tăng bình quân 38,56%/năm. Tuy nhiên, tổng biên chế của đơn vị chỉ duy trì ở mức 135 cán bộ công chức để quản lý địa bàn rộng lớn thuộc cả 3 tỉnh Long An, Tiền Giang và Bến Tre, dẫn đến áp lực quá tải công việc tại khâu thông quan.

Thứ hai, công tác hoàn thuế và không thu thuế tiềm ẩn rủi ro thất thoát rất cao. Số tiền hoàn thuế tăng đột biến từ 11,30 tỷ đồng năm 2010 lên 58,25 tỷ đồng năm 2014, đạt mức tăng trưởng kỷ lục 436,92% (tốc độ tăng bình quân 120%/năm). Hoạt động không thu thuế tăng từ 159,47 tỷ đồng năm 2010 lên 489,44 tỷ đồng năm 2014. Các đối tượng thường lợi dụng loại hình gia công và nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu để khai khống tỷ lệ hao hụt, gian lận định mức kỹ thuật nhằm tuồn nguyên liệu dư thừa bán vào thị trường nội địa.

Thứ ba, các thủ đoạn gian lận qua phân loại mã HS và xác định trị giá hải quan ngày càng tinh vi. Doanh nghiệp cố tình khai sai tên hàng, tách rời chi tiết máy móc thiết bị, hoặc chọn các dòng hàng có tên tương tự nhưng thuế suất ưu đãi 0% đến 5% thay vì mức thuế thực tế 15% đến 20%. Ngoài ra, hành vi thông đồng với đối tác nước ngoài để hạ thấp giá ghi trên hợp đồng ngoại thương diễn ra phổ biến.

Thứ tư, công tác xử lý nợ đọng thuế có bước ngoặt căn bản từ sự thay đổi chính sách. Giai đoạn trước năm 2013, chính sách ân hạn thuế tạo kẽ hở cho doanh nghiệp chây ỳ, tẩu tán tài sản rồi giải thể. Khi Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13 có hiệu lực, quy định nộp thuế ngay hoặc có bảo lãnh ngân hàng đã thúc đẩy kết quả thu hồi nợ đọng của Cục Hải quan Long An tăng tới 322,48%, kéo giảm mạnh các khoản nợ thuế khó đòi.

Thảo luận kết quả

Thực trạng thất thu thuế nhập khẩu tại Long An phản ánh sự đan xen giữa hai nhóm nguyên nhân. Về mặt khách quan, biểu thuế xuất nhập khẩu tồn tại nhiều dòng hàng phức tạp, văn bản pháp luật thường xuyên sửa đổi gây khó khăn trong tra cứu và áp dụng. Về mặt chủ quan, hệ thống thông quan điện tử tự động VNACCS/VCIS giai đoạn đầu chưa tích hợp dữ liệu định mức quản lý gia công, tạo cơ hội cho doanh nghiệp gian lận qua luồng xanh.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây như luận văn của Trần Hồ Quốc Thiện (năm 2011) tại Đồng Nai, Nguyễn Thị Thùy Trang (năm 2009) tại TP. Hồ Chí Minh hay Nguyễn Bích Thủy (năm 2015) tại Hà Giang, kết quả của nghiên cứu này đã làm rõ tính đặc thù của vùng kinh tế vệ tinh tiếp giáp đô thị lớn. Toàn bộ các phát hiện được lượng hóa minh bạch qua hệ thống bảng thống kê số liệu từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.5 trong luận văn, minh chứng cho sự cần thiết phải áp dụng các kinh nghiệm quốc tế như mô hình cảnh báo sớm 16 chỉ số của Ý và 4 chiến lược kiểm toán rủi ro của Thụy Điển vào thực tiễn Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa hiệu quả chống thất thu thuế nhập khẩu:

Thứ nhất, tích hợp đồng bộ công nghệ quản lý định mức vào hệ thống VNACCS/VCIS. Chủ thể thực hiện là Tổng cục Hải quan chủ trì phối hợp Cục Hải quan Long An. Mục tiêu hành động là xây dựng cơ chế kiểm soát tự động đối với tờ khai luồng xanh của loại hình gia công và sản xuất xuất khẩu, đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 70% các vụ việc gian lận định mức trong vòng 2 năm triển khai.

Thứ hai, tái cấu trúc quy trình kiểm tra sau thông quan theo mô hình 4 chiến lược kiểm toán của Thụy Điển. Chi cục Kiểm tra sau thông quan phối hợp Phòng Thanh tra đẩy mạnh hậu kiểm chuyên sâu đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về mã HS và giá khai báo. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ phát hiện và truy thu thuế sau thông quan tăng từ 20% đến 25% hàng năm.

Thứ ba, triển khai cơ chế Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA) và chuẩn hóa danh mục rủi ro giá. Đơn vị chuyên trách quản lý giá tại Cục Hải quan Long An cần chủ động phối hợp với các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài để xác lập phương pháp định giá trước khi thông quan, giúp hạn chế 90% các tranh chấp khiếu nại phát sinh sau thông quan.

Thứ tư, chuẩn hóa năng lực chuyên môn và nâng cao đạo đức công vụ cho đội ngũ công chức. Ban Lãnh đạo Cục cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quy tắc xuất xứ, kỹ thuật phân loại hàng hóa theo Danh mục AHTN và giám định hàng hóa phức tạp cho 100% cán bộ nghiệp vụ, hoàn thành trong giai đoạn 2016-2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang giá trị học thuật và thực tiễn sâu rộng, phù hợp với các nhóm độc giả sau:

• Cán bộ, công chức ngành Hải quan: Cung cấp cẩm nang chi tiết về các thủ đoạn trốn thuế phổ biến, kỹ năng nhận diện rủi ro mã HS, quy trình kiểm soát định mức gia công và các phương pháp kiểm toán sau thông quan hiệu quả.
• Lãnh đạo và chuyên viên xuất nhập khẩu của doanh nghiệp: Giúp nắm vững khung pháp lý hải quan, hiểu rõ quy tắc tính thuế theo chuẩn mực GATT/WTO, từ đó xây dựng quy trình tuân thủ nội bộ nhằm tránh các chế tài xử phạt từ 25% đến 50% tiền thuế chậm nộp.
• Các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan: Cung cấp cứ liệu thực tiễn để rà soát, sửa đổi các kẽ hở trong chính sách hoàn thuế, thời hạn ân hạn thuế và xây dựng các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ sát với thực tiễn.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý công, Tài chính - Thuế: Là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu thực tiễn tại một địa bàn hải quan cụ thể, phục vụ học tập và nghiên cứu các chuyên đề kinh tế đối ngoại.

Câu hỏi thường gặp

Thủ đoạn gian lận thuế nhập khẩu phổ biến nhất tại Cục Hải quan Long An giai đoạn 2010-2014 là gì? Thủ đoạn phổ biến nhất là khai sai mã số hàng hóa (mã HS) để hưởng thuế suất ưu đãi thấp hoặc 0%, kết hợp khai thấp trị giá hải quan trên hợp đồng thương mại. Ngoài ra, việc khai khống định mức tiêu hao nguyên liệu trong loại hình gia công và sản xuất xuất khẩu cũng là kẽ hở lớn gây thất thu ngân sách hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Chính sách ân hạn nộp thuế 275 ngày trước đây đã gây ra những hệ lụy gì? Chính sách ân hạn thuế từng tạo điều kiện cho một số doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa về tiêu thụ ngay trong nước nhưng đến hạn nộp thuế thì chây ỳ, tẩu tán tài sản, chuyển địa điểm kinh doanh hoặc tuyên bố phá sản, khiến nợ đọng thuế kéo dài và cơ quan hải quan rất khó thu hồi.

Bài học kinh nghiệm quốc tế nào từ Thụy Điển có thể áp dụng hiệu quả tại Việt Nam? Việt Nam có thể áp dụng mô hình 4 chiến lược kiểm toán của Thụy Điển gồm: bắt giữ các vụ án lớn mang tính răn đe, kiểm toán sớm các doanh nghiệp mới thành lập, kiểm toán liên tiếp các đối tượng từng vi phạm và kiểm toán công khai các lĩnh vực dư luận xã hội bức xúc để nâng cao tính tự giác tuân thủ.

Tại sao cơ quan hải quan cần chuyển trọng tâm từ kiểm soát tại cửa khẩu sang kiểm tra sau thông quan? Do tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu lên tới 34,8%/năm trong khi biên chế không đổi, cơ quan hải quan phải thông quan nhanh để tạo thuận lợi thương mại. Do đó, việc chuyển trọng tâm sang kiểm tra sau thông quan trong thời hạn 5 năm giúp xử lý triệt để gian lận bằng dữ liệu kế toán và dòng tiền thực tế.

Doanh nghiệp có thể chủ động phòng ngừa rủi ro bị ấn định thuế bằng cách nào? Doanh nghiệp nên chủ động thực hiện thủ tục xác định trước mã số hàng hóa và tham gia cơ chế tham vấn giá với cơ quan hải quan trước khi mở tờ khai, đồng thời lưu trữ đầy đủ chứng từ thanh toán quốc tế và hệ thống sổ sách kế toán minh bạch theo chuẩn mực quy định.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thuế nhập khẩu và bản chất của thất thu thuế trong bối cảnh toàn cầu hóa.
• Nghiên cứu phản ánh trung thực thực trạng quản trị thuế tại Cục Hải quan Long An giai đoạn 2010-2014 với tốc độ tăng trưởng kim ngạch đạt 34,8%/năm.
• Công trình chứng minh tính hiệu quả của cải cách thể chế khi Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13 giúp số thu hồi nợ đọng tăng mạnh 322,48%.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa nâng cấp công nghệ VNACCS/VCIS, tăng cường hậu kiểm và áp dụng bài học quản lý rủi ro quốc tế.
• Các đơn vị hải quan địa phương cần khẩn trương hiện đại hóa quy trình quản lý rủi ro, thúc đẩy hợp tác công tư nhằm xây dựng môi trường thông quan minh bạch và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHỐNG THẤT THU THUẾ NHẬP KHẨU 1. Khái quát về thu thuế nhập khẩu. Khái quát chung: Trong thời cổ đại và trung cổ, thuế nhập khẩu còn được các chính quyền địa phương thu, nhưng hiện nay điều này là rất hiếm và thông thường nó được nhà nước giao cho một tổ chức nhà nước chuyên trách về thuế xuất-nhập khẩu là hải quan thực hiện công việc kiểm tra, tính và thu thuế. Tại một số quốc gia, cơ quan chức năng khi tính thuế nhập khẩu cũng tính luôn cả thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với mặt hàng nhập khẩu đó, mặc dù thuế giá trị gia tăng về nguyên lý chỉ được đánh khi hàng hóa tham gia lưu thông.

Một số quốc gia có chính sách hoàn thuế nhập khẩu cùng thuế VAT khi các mặt hàng nhập khẩu được sử dụng vào sản xuất hàng xuất khẩu. Trong thời đại ngày nay, các chính sách về thương mại, thuế và thuế quan (trong đó có thuế nhập khẩu) thường được xếp cùng nhau do ảnh hưởng chung của chúng đối với các chính sách công nghiệp, chính sách nông nghiệp và chính sách đầu tư. Các khối thương mại là nhóm các quốc gia liên minh thỏa thuận giảm thiểu hay loại trừ thuế quan đối với thương mại trong khối, cũng như khả năng áp đặt thuế quan có hiệu quả lên hàng nhập khẩu từ ngoài khối. Liên minh hải quan của khối thường có biểu thuế quan ngoài chung, và theo các quy định đã thỏa thuận thì các quốc gia thành viên chia sẻ các khoản thu nhập từ thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu vào trong khối.

Thuế là một công cụ tài chính vô cùng quan trọng, gắn liền với sự tồn tại và phát triển của Nhà nước mà bất cứ quốc gia nào cũng sử dụng công cụ thuế để tham gia vào việc thực thi chức năng, nhiệm vụ của mình. Thuế giống như một vết dầu loang trên sông. Theo thời gian thuế ngày càng thẩm thấu và lan tỏa ra mọi ngành nghề, mọi lĩnh vực trong nền kinh tế, ảnh hưởng đến mọi hoạt động của tổ chức, cá nhân trong xã hội. Năm 1726, nhà chính trị kiêm nhà văn Daniel Defoe trong quyển “ The political History of the Devil” đã khẳng định “Những thứ như thuế và cái chết TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 có thể được tin là chắc chắn hơn những thứ khác”.

Năm 1817, nhà khoa học nổi tiếng của Mỹ Benjiamin Franklin trong quyển “The word of Benjiamin Franklin” đã viết “Trên thế giới không có thứ gì có thể được nói là chắc chắn, ngoại trừ cái chết và thuế”. Tác giả lừng danh “Gone with the Wind” của nhà văn Margaret Mitchell cũng viết “Cái chết, thuế và sinh con! Không bao giờ có bất cứ thời gian thuận tiện nào để dành cho bất cứ thứ nào trong số chúng”. Điều này đã chứng minh được sự lan tỏa và tính tất yếu của thuế. Tùy thuộc vào từng thể chế chính trị, từng giai đoạn lịch sử khác nhau đã xuất hiện rất nhiều học thuyết về thuế.

Tuy nhiên, các học thuyết này đã thể hiện nhiều quan điểm tương đồng cũng như những quan điểm đối kháng lẫn nhau về thuế. Thuyết thuế ước đã khẳng định rằng “Thuế là đối giá của hàng hóa và dịch vụ công cộng Chính phủ cung cấp”. Thuyết tương đẳng phát biểu “Thuế là một phần tài sản công dân để yên hưởng phần còn lại”. Hai học thuyết này khá tương đồng và thể hiện rất rõ quyền lợi của người nộp thuế.

Học thuyết đã khẳng định hoàn toàn không có sự bắt buộc nào, thuế được xây dựng và thực thi trên cơ sở tự nguyện. Chính phủ sẽ đệ trình Luật thuế để Quốc Hội xem xét và thông qua.