Thẩm quyền theo lãnh thổ của toà án đối với tranh chấp dân sự tại quận Thanh Xuân

Chuyên khảo phân tích Khoá luận tốt nghiệp thẩm quyền theo lãnh thổ của toà án đối với các tranh chấp dân sự và thực tiễn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Bùi Duy Khánh
• Người hướng dẫn: TH.S. Vũ Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật Quốc tế
• Đề tài: Thẩm Quyền Theo Lãnh Thổ Của Tòa Án Đối Với Các Tranh Chấp Dân Sự Tại Quận Thanh Xuân
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC KÍ HIỆU HOẶC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tóm tắt tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.4. Mục đích nghiên cứu
• 0.5. Đối tượng nghiên cứu
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THẨM QUYỀN THEO LÃNH THỔ CỦA TÒA ÁN ĐỐI VỚI CÁC TRANH CHẤP DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án đối với các tranh chấp dân sự
• 1.2. Đặc điểm của thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các tranh chấp dân sự
• 1.3. Ý nghĩa của việc xác định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ
• 1.4. Cơ sở khoa học của việc xây dựng thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án
• 1.5. Xuất phát từ yêu cầu đảm bảo sự thuận lợi khi giải quyết vụ việc dân sự và quá trình thi hành án dân sự
• 1.6. Xuất phát từ yêu cầu phải đảm bảo giải quyết tranh chấp dân sự đúng đắn, khách quan, công bằng
• 1.7. Xuất phát từ yêu cầu đảm bảo quyền tự định đoạt của đương sự trong quá trình giải quyết tranh chấp dân sự
• 1.8. Xuất phát từ yêu cầu thẩm quyền theo lãnh thổ phải phù hợp với loại quan hệ pháp luật tranh chấp cần giải quyết
• 1.9. Xuất phát từ yêu cầu thể chế đường lối của Đảng về cải cách tư pháp
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VỀ THẨM QUYỀN THEO LÃNH THỔ ĐỐI VỚI CÁC TRANH CHẤP DÂN SỰ
• 2.1. Xác định thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các tranh chấp dân sự có đối tượng là bất động sản
• 2.2. Xác định thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các tranh chấp dân sự có đối tượng không phải bất động sản
• 2.3. Xác định thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các tranh chấp theo sự thỏa thuận của các bên đương sự
• 2.4. Xác định thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các tranh chấp theo sự lựa chọn của nguyên đơn
• 2.5. Xác định thẩm quyền theo nơi cư trú, làm việc, có trụ sở của bị đơn
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VỀ THẨM QUYỀN THEO LÃNH THỔ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN THANH XUÂN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
• 3.1. Thực tiễn thực hiện
• 3.2. Tổng quan những kết quả đạt được
• 3.3. Những hạn chế, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ tại TAND quận Thanh Xuân
• 3.4. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự về thẩm quyền theo lãnh thổ
• 3.4.1. Cụ thể hóa đối tượng của tranh chấp là bất động sản tại điểm c khoản 2 điều 39 BLTTDS 2015
• 3.4.2. Cụ thể hóa quy định về thẩm quyền của Tòa án nơi cư trú, làm việc của bị đơn là cá nhân, trụ sở của pháp nhân
• 3.4.3. Xây dựng quy định về thứ tự ưu tiên của các tiêu chí lựa chọn Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo lãnh thổ
• 3.4.4. Quy định thêm điều kiện để lựa chọn Tòa án giải quyết trong trường hợp có nhiều Tòa án có thẩm quyền giải quyết
• 3.4.5. Quy định xác định thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án trong trường hợp cần sự chuyên hóa vụ việc
• 3.4.6. Bổ sung các quy định về quyền thỏa thuận giữa các đương sự theo hướng hợp lý và đầy đủ hơn
• 3.4.7. Bổ sung quy định về thẩm quyền dân sự sơ thẩm của Tòa án theo lãnh thổ đối với các tranh chấp thừa kế
• 3.5. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Khái niệm thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án đối với các tranh chấp dân sự

Thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án là một khái niệm quan trọng trong pháp luật dân sự, đặc biệt trong việc giải quyết các tranh chấp dân sự. Thẩm quyền Tòa án được xác định dựa trên vị trí địa lý của các bên liên quan trong vụ án. Điều này có nghĩa là Tòa án chỉ có quyền giải quyết các tranh chấp xảy ra trong khu vực lãnh thổ mà Tòa án đó có thẩm quyền. Việc xác định thẩm quyền lãnh thổ không chỉ giúp đảm bảo tính hợp pháp trong quá trình xét xử mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia tố tụng. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, thẩm quyền lãnh thổ được phân chia rõ ràng, giúp các bên dễ dàng xác định nơi nộp đơn khởi kiện. Điều này cũng phản ánh nguyên tắc cơ bản trong pháp luật dân sự, đó là quyền tự định đoạt của các đương sự trong việc lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp. Việc xác định thẩm quyền lãnh thổ còn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, đảm bảo rằng họ có thể tham gia vào quá trình tố tụng một cách công bằng và thuận lợi.

II. Đặc điểm của thẩm quyền theo lãnh thổ đối với các tranh chấp dân sự

Đặc điểm của thẩm quyền theo lãnh thổ trong các tranh chấp dân sự thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau. Đầu tiên, thẩm quyền này được xác định dựa trên địa điểm xảy ra tranh chấp hoặc nơi cư trú của các bên liên quan. Điều này có nghĩa là Tòa án chỉ có quyền giải quyết các vụ án xảy ra trong khu vực mà Tòa án đó có thẩm quyền. Thứ hai, quyền hạn Tòa án theo lãnh thổ còn phụ thuộc vào loại tranh chấp. Ví dụ, trong các tranh chấp liên quan đến bất động sản, thẩm quyền sẽ được xác định theo vị trí của tài sản tranh chấp. Thứ ba, việc xác định thẩm quyền lãnh thổ còn phải tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành, đảm bảo tính hợp pháp và công bằng trong quá trình giải quyết vụ án. Cuối cùng, thẩm quyền theo lãnh thổ cũng phản ánh sự phân cấp trong hệ thống Tòa án, từ Tòa án nhân dân cấp huyện đến Tòa án nhân dân tối cao, mỗi cấp có thẩm quyền riêng biệt trong việc giải quyết các loại tranh chấp khác nhau.

III. Ý nghĩa của việc xác định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

Việc xác định thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ có ý nghĩa rất quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Đầu tiên, nó đảm bảo rằng các vụ án được giải quyết tại Tòa án có thẩm quyền, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia tố tụng. Thứ hai, việc xác định thẩm quyền lãnh thổ giúp giảm thiểu tình trạng tranh chấp về thẩm quyền giữa các Tòa án, tạo ra một môi trường pháp lý ổn định và minh bạch. Thứ ba, thẩm quyền theo lãnh thổ còn góp phần vào việc nâng cao hiệu quả trong công tác xét xử, khi các Tòa án có thể tập trung vào các vụ án thuộc thẩm quyền của mình mà không bị phân tán. Cuối cùng, việc xác định rõ ràng thẩm quyền lãnh thổ cũng giúp các bên dễ dàng hơn trong việc lựa chọn Tòa án phù hợp để giải quyết tranh chấp, từ đó thúc đẩy việc thực hiện quyền tự định đoạt của các đương sự trong quá trình tố tụng.

IV. Cơ sở khoa học của việc xây dựng thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án

Cơ sở khoa học của việc xây dựng thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án được hình thành từ nhiều yếu tố khác nhau. Đầu tiên, nó dựa trên nguyên tắc pháp lý cơ bản về quyền tự định đoạt của các bên trong quan hệ pháp luật dân sự. Thứ hai, việc xác định thẩm quyền lãnh thổ còn phải phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong việc giải quyết tranh chấp, đảm bảo rằng các Tòa án có thể thực hiện chức năng của mình một cách hiệu quả. Thứ ba, cơ sở khoa học này cũng phản ánh sự phát triển của tư duy pháp lý hiện đại, khi mà các quy định về thẩm quyền Tòa án ngày càng được hoàn thiện và cập nhật để phù hợp với thực tiễn xã hội. Cuối cùng, việc xây dựng thẩm quyền theo lãnh thổ còn phải dựa trên các quy định của pháp luật hiện hành, từ đó tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho việc giải quyết các tranh chấp dân sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÙI DUY KHÁNH 441537 THÂM QUYEN THEO LANH THO CUA TOA AN DOI VOI CAC TRANH CHAP DAN SU VA THUC TIEN TAI TOA AN NHAN DAN QUAN THANH XUAN Hà Nội - 2023 BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÙI DUY KHÁNH 441537 THẤM QUYEN THEO LANH THO CUA TOA AN DOI VOI CAC TRANH CHAP DAN SU VA THUC TIEN TAI TOA AN NHAN DAN QUAN THANH XUAN Chuyên ngành: Pháp luật Quốc tế TH.S VU HOANG ANH Ha Nội — 2023 Lời cam đoan và ô xác nhận của giảng viên hướng dẫn LOI CAM DOAN Toi xin cam đoan đáy là công trình nghiên cứu cua riêng tôi, các kêt luận, sô liệu trong khóa luận tot nghiệp là trung thực, dam bao độ tin cậy. Xác nhận của Tác giả khóa luận tốt nghiệp giảng viên hướng dân (Ký và ghi rõ họ tên) li DANH MỤC KI HIỆU HOẶC CÁC CHỮ VIET TAT BLDS 2015 : Bộ luật Dan su nam 2015 BLTTDS 2015 : Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 TTDS : Tổ tụng dân sự PLTTDS : Pháp luật Tố tụng dân sự TQTLT : Tham quyền theo lãnh thé TAND : Toa án nhân dân TANDTC : Tòa án nhân dân Tối cao CNQSDD : Chứng nhận quyền sử dụng đất BDS : Bất động sản KDTM : Kinh doanh thương mại : Nghị quyết của Hội đồng Thâm phán Tòaán Nhân dân tối cao số 04/2017/NQ-HDTP ngày 05/05/2017 hướng NQ SO 04/2017/NQ dẫn một sô quy định tại khoản 1 và khoản 3 điều 192 -HDTPTANDTC Bộ luật tố tụng Dân sự số 92/2015/QH13 về trả lại đơn khởi kiện, quyền nộp đơn khởi kiện lại vụ án. : Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII số 27 ngày 09/11/2022 về tiếp tục NQ SO 27-NQ/TW xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới. TT SO 03/NCPL : Thông tư số 03/NCLP ngày 03/3/1966 của TAND tối cao hướng dẫn trình tự giải quyết việc ly hôn. : Văn bản của Hội đồng Thâm phán Tòa án Nhân dân VB SO 01/2017/GD- tối cao số 01/2017/GĐ-HĐTP ngày 07/04/2017 về giải TANDTC đáp một sô vân dé nghiệp vu. lil MỤC LỤC Nội dung Số trang Trang phụ bìa i Lời cam đoan ii Danh mục kí hiệu hoặc các chữ cái viết tắt 11 Mục lục iv MỞ DAU 01 Tính cấp thiết của đề tài 01 Tóm tắt tình hình nghiên cứu đề tài 02 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 03 Mục đích nghiên cứu 04 Đối tượng nghiên cứu 04 Phạm vi nghiên cứu 05 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 05 Kết cau của khóa luận 06 CHƯƠNG 1. MỘT SO VAN DE LÝ LUẬN VE THAM QUYEN THEO 07 LANH THO CUA TOA AN DOI VOI CAC TRANH CHAP DAN SU 1. Khái niệm thâm quyền theo lãnh thé của tòa án đối với các tranh chap 07 dân sự 1. Đặc điểm của thâm quyền theo lãnh thô đối với các tranh chấp dân sự 12 1. Ý nghĩa của việc xác định thâm quyền của Tòa án theo lãnh thé 13 1. Cơ sở khoa học của việc xây dựng thâm quyền theo lãnh thổ của tòa án 14 1. Xuất phát từ yêu cầu đảm bảo sự thuận lợi khi giải quyết vụ việc dân 14 sự và quá trình thi hành án dân sự 1. Xuất phát từ yêu cầu phải đảm bảo giải quyết tranh chấp dân sự đúng 15 đắn, khách quan, công bằng 1. Xuất phát từ yêu cầu đảm bảo quyên tự định đoạt của đương sự trong 16 quá trình giải quyết tranh chap dân sự 1. Xuất phát từ yêu cầu thấm quyền theo lãnh thổ phải phù hợp với loại 17 quan hệ pháp luật tranh chấp cần giải quyết 1. Xuất phát từ yêu cầu thể chế đường lối của Đảng về cải cách tư pháp 17 KET LUẬN CHUONG 1 18 IV CHUONG 2. THUC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUAT TO TUNG DÂN SỰ VE THÂM QUYEN THEO LANH THO DOI VỚI CAC 20 TRANH CHAP DAN SU 2. Xác định tham quyền theo lãnh thé đối với các tranh chấp dân sự có đối 20 tượng là bât động sản 2. Xác định thắm quyền theo lãnh thé đối với các tranh chap dân sự có đối 28 tượng không phải bât động sản 2. Xác định thâm quyền theo lãnh thé đối với các tranh chấp theo sự thỏa 28 thuận của các bên đương sự 2. Xác định thâm quyền theo lãnh thé đối với các tranh chấp theo sự lựa 3l chọn của nguyên đơn 2. Xác định thâm quyền theo nơi cư trú, làm việc, có trụ sở của bị đơn 34 KET LUẬN CHƯƠNG 2 39 CHƯƠNG 3. THUC TIEN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TO TUNG DAN SU VE THẤM QUYEN THEO LÃNH THO TAI TOA ÁN NHÂN DÂN 4] QUAN THANH XUAN VA MOT SO KIEN NGHI HOAN THIEN PHAP LUAT 3. Thue tién thuc hién 4] 3. Tổng quan những kết qua đạt được 4] ch 1 2. Những hạn ché, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật 43 về thâm quyên cua Tòa án theo lãnh thô tại TAND quận Thanh Xuân 3. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự về thầm quyền theo 51 lãnh thổ 3. Cụ thé hóa đối tượng của tranh chap là bat động san tại điểm c khoản s2 1 điêu 39 BLTTDS 2015 3. Cụ thé hóa quy định về thẩm quyền của Tòa án nơi cư trú, làm việc 53 của bị đơn là cá nhân, trụ sở của pháp nhân 3. Xây dựng quy định về thứ tự ưu tiên của các tiêu chí lựa chọn Tòa án 54 có thâm quyên giải quyêt theo lãnh thô 3. Quy định thêm điều kiện để lựa chọn Tòa án giải quyết trong trường 33 hợp có nhiêu Tòa án có thâm quyên giải quyêt 3. Quy định xác định thâm quyền theo lãnh thổ của Tòa án trong trường 56 hợp cân sự chuyên hóa vụ việc 3. Bồ sung các quy định về quyền thỏa thuận giữa các đương sự theo 56 hướng hợp lý và đây đủ hơn 3. Bồ sung quy định về thâm quyền dân sự sơ thâm của Tòa án theo lãnh 57 thô đôi với các tranh châp thừa kê KET LUẬN CHUONG 3 af KET LUAN 58 DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO IV MỞ ĐẦU 1. TINH CAP THIET CUA DE TÀI Trong lich sử hình thành va phat triển xã hội loài người từ xưa đến nay, quyền lực luôn là vấn đề được quan tâm và tồn tại nhiều tranh luận bởi nhiều học giả, đặc biệt là các luận giải về quyền lực Nhà nước. Quyên lực Nhà nước lại được phân bổ cho các cơ quan nhà nước và từ đó hình thành nên thâm quyền của chính các cơ quan đó. Các nhà kinh dién của chủ nghĩa Mác-Lênin cho rằng mỗi cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoạt động trong một lĩnh vực nhất định! và cơ quan Tòa án cũng không ngoại lệ. Tư tưởng về thâm quyền của Tòa án đã xuất phát và hình thành lâu đời trên thé giới. Khi mà nhà nước thông qua công cụ điều chỉnh xã hội là pháp luật trao cho cơ quan công quyền hoặc cơ quan tài phán thực hiện những công việc nhất định hoặc thâm cứu và xét xử một vu kiện?. Trải qua thời gian cùng với sự tiến bộ của tư duy pháp lý hiện đại, các quy định về thâm quyền của Tòa án đều được các quốc gia thừa nhận là quyền xem xét giải quyết vụ việc và quyền ra các quyết định khi giải quyết vụ việc, từ đó tạo nên mối quan hệ mật thiết giữa các nhóm quyền với nhau hình thành một hệ thống đầy đủ về thâm quyền của Tòa án. Ở Việt Nam, các co quan nhà nước có thẩm quyên xét xử lập thành hệ thống gọi là “Tòa án nhân dân” (TAND) và nhà nước Việt Nam đã cụ thê thâm quyền của Tòa án dưới ba góc độ là thâm quyền theo loại việc, thâm quyền của Tòa án các cấp và thâm quyền của Tòa án theo lãnh thỏ. Khác với hai loại thâm quyền còn lại, thâm quyền của Tòa án theo lãnh thổ (TQTLT) thê hiện bản chất là giải quyết mỗi tương quan giữa yêu cau đảm bảo thuận lợi cho Tòa án giải quyết tranh chấp và bảo dam quyền tham gia tố tụng, quyền thỏa thuận hay tự định đoạt của các đương sự khi tham gia vào quan hệ pháp luật thuộc sự điều chỉnh của pháp luật Tố tụng dân sự (PLTTDS). Lí luận căn bản về TQTLT của Tòa án được ghi nhận từ sớm trong dòng chảy pháp luật Việt Nam qua các thời kì lịch sử ngay từ giai đoạn văn bản Bắc kì pháp viện biên chế năm 1921 đã xây dựng những nén tảng quy định cho đến Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 chính thức có hiệu lực và đi vào đời sống. ! Võ Trí Hào (1994), Tim hiểu đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước theo Hién pháp năm 1992, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr. ? Dalloz (2014), Lexique des termes juridiques, tr. 3 Trường Đại học Luật Hà Nội (1999), Tir điển giải thích thuật ngữ luật học, Nxb. CAND, Hà Nội, tr. 4 Nguyễn Văn Điền, Nguyễn Hữu Tiến (1923), Lược khảo về Bộ Luật mới ở Bắc Kì, Nxb. H, Nhà in Kim Đức Giang, Hà Nội, tr. 1 Thực tiễn cho thấy, những quy định về thâm quyền của Tòa án theo lãnh thé cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu của thực tế nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế, bat cập trong quá trình áp dụng, đòi hỏi cần có sự nghiên cứu, hoàn thiện thêm nhằm đáp ứng được tình hình kinh tế xã hội đất nước ta hiện nay. Từ đó có sự đánh giá chân thực về tính hợp lý của pháp luật và đề xuất những kiến nghị có giá trị hoàn thiện pháp luật về vấn đề TQTLT của Tòa án đối với việc giải quyết tranh chấp dân sự. Do đó, việc nghiên cứu để làm rõ các vấn đề lý luận, các vấn đề pháp lý về TQTLT của Tòa án đối với các tranh chấp dân sự với mục tiêu bảo đảm việc hiểu và áp dụng thống nhất các quy định pháp luật là một đòi hỏi bức thiết. Từ đây, nội dung khóa luận sẽ tập trung nghiên cứu và trình bày đề tài “7»ẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án đối với các tranh chấp dân sự và thực tiễn tại Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân ” với hi vọng sẽ đóng góp một phần những giá trị khoa học được đúc kết từ các nội dung lý luận cho đến góc nhìn thực tiễn trong giai đoạn hiện nay. TÓM TAT TINH HÌNH NGHIÊN CUU DE TÀI TQTLT cua Tòa án là một nội dung quan trọng cua PLTTDS Việt Nam.