Chương 1: Những vấn để lí luôn về thẩm quyén dân sự của toa án trong việc giải quyết tranh chấp đất đai Chương 2: Quy định của pháp luật việt nam hiện hảnh về thẩm quyển dân sự của toa an trong việc giải quyết tranh chấp đất dai Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luậtvề thẩm quyền dân sự của tòa án trong. việc giải quyết tranh chấp đất dai va một số kiến nghị CHƯƠNG1 NHUNG VAN DE LÍ LUẬN VE THAM QUYEN DÂN SỰ CUATOA AN TRONG VIEC GIAI QUYET TRANH CHAP DAT DAI. Khái niệm thâm quyền dân sự của Toà án trong việc giải quyết đất đai. Khải niêm tranh chấp đất đai Để làm rõ khái niêm thẩm quyển giải quyết tranh chấp đất đai, can phai tiểu khai niệm “tranh chấp dat đai”.
‘Theo từ didn Tiếng Việt thông dụng “Tranh chấp là bắt đồng, trải ngược nhai" 1, hãy theo từ điển gidi thích từ ngữ luất học, khái niệm tranh chấp trong các Tĩnh vực dân sự, kinh doanh, hop déng được khải quát như sau: “Tyanii chấp “đâm sự cô thé hiểu là những mâu thuẫn, bắt hoà về quyền và nghia vụ hợp pháp giữa các chỉ tiễ tham gia vào quan lê pháp luật dân sự“. Như vậy có thể hiễu tranh chấp là sự tranh đầu, giẳng co khi có bất đồng liên quan đến quyển loi, nghĩa vụ giữa hai hoặc nhiều bên với nhau. Trong Luật Dat dai năm 1987 va Luật Dat dai năm 1993 déu ding thuật ngữ “tranh chấp về QSDĐ và tài sản gắn liền với đất” và không có phân giải thích thuật ngữ. Luật Bat dai năm 2003 lén đầu tiên ghỉ nhân khái niêm tranh chấp dat dai tại khoản 26 Điều 4, theo đó “Tranh chap đắt dat ia tranh chấp về quyén và nghĩa vụ của người sử đụng đất giữữa hai hoặc nhiều bền trong quan Tê đất dai”? Bén Luật Bat dai năm 2013 vẫn giữ nguyên quy định của Luật Dt đại 2003 vẻ khái niêm tranh chấp đất đa, Vi vậy đến luật Tô tung dân sự 2015 không sử dụng thuật ngữ tranh chấp quyên str dụng đất nữa má thay bằng khái niệm tranh chấp đất dai để phủ hợp với Luật Bat đai năm 2013 Ngufin Nur Ý (abn), Te di Thing Việ thông dmg, Neb Cio đục, Hà Nộ¡2001 ‘ing Đại học Lut i Nội, Tà in gi th dong hoe Công nhân din Điền 4 Lait Bit das 2003 ‘Theo Từđiển giải thích từ ngữ luật học: “Tranh chấp đất dat là tranh chấp "phát sinh giữa các chủ thé tham gia quan hệ pháp luật đất dat về quyễn và nighia Vụ trong quá trình quản li và sử chong đắt đai “4 ‘Theo giáo trình Luật Bat dai của trường Đại học Luật Hà Nội: "Tranh: chấp đất đai là sự bắt đông mâu thuẫn hay xung đột về lợi ich, về quyền và nghia vụ giữa các chủ thé tham gia quan hệ pháp luật đất đai “5 Cac Khái niệm cho thay, tranh chấp dat đai ở đây 1a tranh chap vé quyền.
và nghĩa vụ của người sử dụng đất, tức là trong quả trình quản lí sử dụng, người sử đụng đất thực hiện các quyển vả nghĩa vu của minh đối với đất đai lam phat sinh tranh chấp với người khác. Do đó chủ thể của tranh chấp đất đai có thể giữa các chủ thể sử đụng dat với nhau hoặc giữa người sử dụng dat với bat ley ‘bén thứ ba nao khác trong quan hệ đất đai. Đồi tương của tranh chấp đất đai là quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất tức lả bao gồm cả tranh chấp vẻ QSDP (quyền sit dụng dat) và các tranh chấp liên quan đến quyên sử dung đắt, Cũng cân hiểu, "tranh chấp đất dat" có những điểm khác biệt so với “ví _pham pháp luột về đắt dai”. Vì phạm pháp luật về đắt đai là hành vi trái pháp luật xâm phạm các quy định vẻ đắt đai.
Còn tranh chấp đất dai chi là những tranh chấp vé quyển va nghĩa vụ sử dụng đất giữa các chủ thé. Tranh chấp đất đai có thé có c& vi phạm pháp luật vé đất dai nhưng không phải tất cã các trường hợp tranh chấp dat đai đều vi phạm pháp luật vé đất đai. Tranh chấp đất đai là sự bắt đông, mâu thấu hay xung đột vẻ lợi ich, về quyền và nghĩa vu của các. chủ thể trong việc sử dung đất, bao gồm các tranh chấp về quyền, nghĩa vụ sit dụng đất giữa các chủ thé thuộc thẩm quyên giải quyết của cơ quan hanh chính, cơ quan tư pháp và các tranh chấp dat đai do các chủ thé tư hoà giải, để giải quyết ‘Nhu vậy, dựa vào các phân tích trên, hai thuật ngữ “tranh chấp đất dat” và "tranhi chấp quyên sử dung đất” có sự tương đẳng, Vé mặt tiếng Việt thi khái niệm "ranhchap quyên sit dung đắt" hep hơn Khải niệm "iranii chấp đất 9 Buöng Đại học Lut Hà Nội, Tà in gi thế tig bật học,N?Đ Công niên din ` Go with Thường Đại học Luật Hi nội, Go wih bật đấ da dat” Tuy nhiên, do chế đô quản li đất đai ở Việt Nam, đất đai thuộc sỡ hữu toán dân do nhà nước 1a dai diện thống nhất quản lí, nên nối dung chính quan hệ tranh chấp dat đai là tranh chap về quyền sử dụng đất va liên quan đền quyền sử dung đất.
Do đó ở đây, tác giả tiếp cận theo nghĩa rông là các tranh chấp xem ai là người có quyển sử dụng đất và các tranh chấp liên quan đến quyền sử dung đất như các giao dịch liên quan đến dat, thừa kế quyền sử dung đất, phan chia quyền sử dung dat khi ly hôn, Cu thể cáctranh chấp đất đai được tác giả tiép cân đưới hai dạng la tranh chap để xác định ai là người có quyền sử dụng dat và tranh chấp liên quan đến. quyền sử dụng dat, gam: ~ Tranh chấp ai la người có quyền sử dụng đắt: dạng tranh chap nảy thường. 1a tranh chấp giữa những người sử dung đất xem ai là người có quyển được Nha nước giao đất, ranh giới đất, lỗ: di chung, chủ cũ đời lại dat của người dang sử đụng đất. - Tranh chấp về giao dich liên quan đến đất.
hợp đồng chuyển nhương, chuyển đổi, góp vốn, tăng cho,. Loại tranh chấp này thường do các bên không thực hiện đây di điều khoản trong hop đồng, thực hiện giao dich khi chưa đủ điều kiện cho phép ~ Tranh chấp vềtải sản gắn liên với đắt, bao gém tranh chap về nha ở, kiền trúc khác như nhà bếp, nhà tắm, nha vệ sinh, ~ Tranh chấp về thừa ké quyền sử dụng đất: tranh chấp do người có QSDĐ chết mà không để lại di chúc hoặc di chúc không phù hợp với quy định cia pháp luật và những người được hưởng thửa ké không thoả thuận được với nhau. - Tranh chấp đất dai khi vợ chồng ly hôn: tranh chấp nay thường xy ra giữa hai vợ chẳng hoäc một bên với gia đính vợ (chẳng) ~ Tranh chấp về mục đích sử dung dat: tranh chap nảy thường xảy ra khi mâu thuầnvề mục đích trong hia với việc sử đụng dat vao việc nuôi trồng thuỷ sản, giữa dùng đắt trông cây hang năm với trong cây lâu năm, Do đó từ các phân tích trên, có thé rút ra khái niệm tranh chap đất dai như sau: “Tranh chấp đất đai là sự bắt đồng, mâu thuẫn hay xung đột về lợi ich, về quyén va nghia vụ giữa các chai thé kiu tham gia vào quan hệ pháp luật đắt đai 11. Khái niệm thẩm quyển dân sự của Toa án trong việc giải quyết tranh chấp đắt đai Trước hết, để làm rõ khái niệm về thẩm quyền dân sự của Toa án trong giải quyết tranh chấp dat đai, tác giả tiếp cận khái niệm “thé quyên”.
nghĩa của Từ điển tiếng Việt thì “Thẩm quyền ia xem xét dé kết luận và dink đoạn một vẫn đề theo pháp luật '5. Theo từ dién Luật học thì “thẩm quyên được. hiéu ia tổng hợp các quyên và ngiữa vụ hành động, quyết định của các cơ quan, 16 chức thuộc hộ thẳng bộ máy nhà nước do pháp luật quy dint". Như vậy khái niệm thẩm quyển gồm hai nội dung chính 1a quyên hành động va quyền quyết định.
Quyển hành động 1a quyền được làm những công việc nhất định, còn quyền quyết định là quyền han giai quyết công việc đó trong pham vi pháp luật cho pháp, Theo từ điển giải thích thuật ngữ luật học về Luật Dân su, Luật Hôn nhân va gia định, Luật Tổ tung dân sự thì “thẩm quyên dân sự của Tòa án nhân din được hiễu là thẩm quyên cũa Tòa án trong việc xem xét. giải quyết các việc theo thủ tục lỗ ting dân sie? ‘Tw các phân tích trên có thé thay khải niệm thẩm quyé với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong bé máy nhà nước. Mỗi cơ quan déu hoạt động trong một lĩnh vực nhất định, được giai quyết, quyết định trong một phạm vi theo quy định của pháp luật. Sự phân định quyên la điều kiện cân thiết để đâm.
bảo cho bộ máy nha nước hoạt động khoa học, tránh sự chẳng chéo lên nhau. "Nhiệm vụ, chức năng của Toà án được thể hiện tại khoăn 1 điều 2 Luật Tả chức Toa án nhân dân 2014 “TAND có nhiéim vu bdo về công lý, bảo vệ qu con người, quyền công dân, bảo về chỗ độ xã lội chữ nghĩa. bdo vệ lợi ích của “Nhà nước, quyển và lợi ich hợp pháp của 16 chúc, cá nhân". Từ chức năng được quy định trên, thẩm quyền của toa an được quy định theo hướng giới han phạm vi xét xử tại khoản 2 Điều 2 Luậttổ chức TAND năm 2014 “Toà án nhiên danh mebe Cộng hoàxã hội chủ ng)ữa Việt Nam xét xứcác vu án hình sue dân sue hôn nhân và gia dink, kinh doanh thương mat, lao đồng, hành chính và Tdi Tổng Việt NEP Đi Ning, “Trường Địt học Luit Hà Nội, Tờ đến gi hin tig bật học,NỀĐ Công nhễn dn 10 giải quyết các việc khác theo qng'đmh của pháp luật”.
Như vay, chức năng xét xử của Toa án la chức năng cơ ban va quan trọng nhất, bao trim và zuyên suốt quá trình hoạt động cia Toa án. Do vậy, trên các cơ sở đó có thể két luận “Thẩm quyén dân sự của Toà án là quyền xem xét giải quyết các vụ việc và quyén han ra các quyết dinh kit xem Xét giải quyết các vụ việc đỗ theo thủ tục tổ tung dân sự của Toà án Khi quy định về thấm quyên giải quyết tranh chap dat dai của Toa an, cân. tuân thủ nguyên tắc của Hiển pháp là dat đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu va thống nhất quảnli.