Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về thẩm định thiết kế - dự toán xây dựng công trình của Chủđầu tư dựán đầu tư xây dựng công trình. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng công tác thẩm định thiết kế - dự toán xây dựng công trình tại Ban quản lý các Dự án trọng đıểm phát trıển đô thị Hà Nội. Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định thiết kế - dự toán xây dựng công trình tại Ban quản lý các dự án trọng đıểm phát trıển đô thị Hà Nội.
4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ - DỰ TOÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH CỦACHỦ ĐẦU TƢ DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài: Trong những năm qua, vấn đề thẩm định TK-DT trong đầu tƣ xây dựng cơ bản của Chủ đầu tƣ (CĐT) đã có một số công trình khoa học, bài viết của các tác giả nghiên cứu. Điều này chứng tỏ công tác quản lý thẩm định thiết kế - dự toán đang ngày càng đƣợc quan tâm, trở thành đề tài đƣợc nhiều nhà khoa học, học viên cao học và nghiên cứu sinh quan tâm nghiên cứu. Đặc biệt, trong những năm gần đây, nhiều bài báo, luận văn thạc sĩ.
đã nghiên cứu vấn đề thẩm định TK-DT trong đầu tƣ xây dựng cơ bản của CĐT dự án đầu tƣ xây dựng công trình (XDCT) tại Ban quản lý nói riêng. Cụ thể: -Tác giả Phúc Khang với bài viết “Chuyên nghiệp hóa các bước thẩm định, thiết kế, dự toán công trình” (2016). Theo tác giả, sau thời gian ngắn đi vào thực tế cuộc sống Luật Xây dựng 2014 đã góp phần nâng cao vai tròquản lý Nhà nƣớc về xây dựng đảm bảo công khai, minh bạch về quy trình cấp giấy phép xây dựng, khắc phục tình trạng chống chéo quy hoạch, đảm bảo các dự án đầu tƣ xây dựng đúng mục tiêu, chất lƣợng, hiệu quả. Đảm bảo tính phù hợp thực tế, luật hóa các bƣớc thẩm định TK-DT xây dựng công trình theo quy định.
Quy định rõ trách nhiệm của cơ quan thẩm định cũng nhƣ của các đơn vị liên quan đến công tác thẩm định nhƣ tƣ vấn thiết kế (TVTK), tƣ vấn thẩm tra, chủ đầu tƣ. từ đó tăng cƣờng vai trò quản lý nhà nƣớc đối với thẩm định TK-DT xây dựng công trình, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tƣXDCT, phân định rõ trách nhiệm quyền hạn của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng, tránh nhiêu khê, phiền hà. 5 - Tác giả Thành Luân với bài viết. “Siết chặt công tác thẩm định đầu tư xây dựng” (2016).
Tác giả phân tích, đánh giá vai trò của cơ quan quản lý nhà nƣớc ở đây là cơ quan chuyên môn về xây dựng chuyên ngành đối với công tác thẩm định, cũng nhƣ đánh giá vai trò của cơ quan chuyên môn trực thuộc ngƣời quyết định đầu tƣ thực hiện công tác thẩm định theo các nội dung đƣợc quy định tại Luật Xây dựng, Nghị định 59/2015/NĐ-CP. Đối với DAĐT xây dựng sử dụng vốn NSNN đã quy định rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ ngành quản lý công trình trong công tác thẩm định dự án cũng nhƣ thẩm định TK-DT của công trình. - Nguyễn Công Nghiệp (2009), “Nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư từ Ngân sách Nhà nước ở Việt Nam”, Đề tài khoa học cấp Nhà nƣớc, Bộ Tài chính, Hà Nội. Tác giả khẳng định để nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tƣ từ Ngân sách nhà nƣớc (NSNN) ở Việt Nam thì cần chú ý đến những vấn đề nhƣ phải đảm bảo quy hoạch đầu tƣ, nhằm xác định lĩnh vực đầu tƣ, nhu cầu đầu tƣ.
Thực hiện nghiêm các bƣớc trong quản lý dự án đầu tƣ: Lập dự án, thẩm định dự án; giám sát dự án; Thực hiện dự án: thẩm định TK-DT; nghiệm thu cũng nhƣ quyết toán dự án hoàn thành. - Phạm Tiến Lâm, 2016. Giải pháp quản lý nâng cao chất lượng hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công dự án: Cải tạo, nâng cấp kênh tiêu T12 và đoạn cuối kênh tiêu T1, huyện Đan Phượng - Thành phố Hà Nội. Luận văn Thạc sỹ, Trƣờng Đại học Thủy lợi.
Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề về cơ sở lý luận của quản lý chất lƣợng thiết kế, quản lý chất lƣợng công trình và nghiên cứu các giải pháp tăng cƣờng chất lƣợng cho các công trình thủy lợi. Đề xuất một số giải pháp nâng cao công tác quản lý chất lƣợng công trình trong giai đoạn thiết kế BVTC. Kết quả nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu: Những công trình nghiên cứu khoa học nêu trên đã đề cập tƣơng đối đầy đủ, toàn diện những vấn đề lý luận chung về công tác thẩm định TK-DT nói chung trong đó có quản lý dự án đầu tƣ nói riêng. Bên cạnh đó cũng đã hệ thống các giải pháp , khuyến nghị về cá c nội dung cơ bản của quản lý nhƣ: công tác lựa chọn tƣ vấn, chế độ chính sách đãi ngộ , đào tạo bồi dƣỡng, đánh giá cán bộ, viên chức.
Nhiều giải pháp rất thiết thực có thể áp dụng vào công tác quản lý thẩm định TK-DT nói chung trong Thành phố cũng nhƣ tại cơ quan đơn vị Tuy nhiên, có thể thấy vẫn chƣa có bất cứ nghiên cứu nào về hoạt động thẩm định TK-DT xây dựng công trình của CĐTdự án đầu tƣ XDCT tại Ban quản lý các dự án trọng điểm Phát triển đô thị Hà Nội. Đây là một khoảng trống nghiên cứu mà ngƣời viết hy vọng luận văn của mình sẽ nghiên cứu thành công. Trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu, tác giả sẽ nghiên cứu, tổng hợp, so sánh, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thẩm định TK-DT của Ban quản lý các dự án Trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội để từ đó đề ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thẩm định TK-DT trong thời gian tới.Cơ sở lý luận về thẩm định thiết kế - dự toán dự án đầu tƣ xây dựng công trình: 1. Một số khái niệm: 1.
Dự án đầu tư xây dựng công trình Dự án đầu tƣ XDCT là một lĩnh vực hoạt động phụ thuộc vào các nguồn lực giới hạn và có thời gian bắt đầu và kết thúc theo kế hoạch đã đƣợc thiết lập trƣớc. Có nhiều định nghĩa về DAĐT xây dựng đƣợc đƣa ra trong đó: Theo định nghĩa trong tiêu chuẩn ISO 9000:2000 và tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN ISO 9000:2000): “Dựánlàmộtquátrìnhđơnnhất, gồm một 7 tậphợpcáchoạtđộngcóphốihợpvàcókiểmsoát, có thời hạn bắtđầuvà kết thúc, được tiến hành để đạt được một mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng buộc về thờigian, chi phí và nguồn lực.” Theo“Cẩmnangcáckiếnthứccơbảnvềquảnlýdựán”củaViệnNghiêncứuQu ảnlýdựánquốctế(PMI):“Dựánlàmộtnỗlựctạmthờiđượcthựchiệnđểtạoramộtsản phẩmhoặcdịchvụduynhất”.Theođịnhnghĩanày,dựáncó 02đặctính: - Tạm thời (haycóthờihạn) nghĩa làmọi“dựán”đềucóđiểmbắtđầu và“kết thúc xác định.” Dự án“kếtthúc”khiđạt“mụctiêu”đã“đạtđược”hoặc khi đã“xácđịnh”đượcrõrànglà“mụctiêu”khôngthểđạtđượcvà“dựán”bịchấmdứt. Trongmọitrườnghợp,“độdàicủamộtdựán”làxácđịnh,dựánkhôngphảilàmộtcốg ắng,liêntục,tiếpdiễn. -Duy nhất nghĩa làsảnphẩmhoặcdịchvụduynhấtđókhácbiệtsovới những sảnphẩmđãcóhoặcdựánkhác.
Dự án liênquánđến việc gì đó chưa từng làmtrướcđâyvàdovậy làduynhất. Theo Nghị định 52/1999/NĐ-CP ngày 08/7/1999 của Chính phủ về việc ban hành quy chếquảnlýdự đầu tƣ và xây dựng: “Dựánđầutư:“là mộttập”hợpnhữngđềxuất“có liênquan”đếnviệc“bỏvốnđểtạo”mới, mởrộng hoặc“cảitạo”nhữngcơsở“vậtchất”nhấtđịnh nhằm đạt được sự tăngtrưởng về số lượnghoặcduytrì, cải tiến,“nângcaochất lượng”củasảnphẩm hoặc “dịch vụ trong khoảngthờigian”xácđịnh (chỉ bao gồm hoạt động đầu tư trực tiếp)”. “Theomục17điều3 LuậtXâydựngsố16/2003/QH11“Dựánđầutưxâydựngcôngtrình làtậphợpcácđềxuấtcó liênquanđếnviệcbỏvốnđểxâydựngmới,mởrộnghoặccảitạonhữngcôngtrìnhxâyd ựngnhằmmụcđíchpháttriển,duytrì,nângcaochất lượngcôngtrìnhhoặcsảnphẩm,dịchvụtrongmộtthờihạnnhấtđịnh.Dựánđầutưxây dựngcôngtrìnhbaogồmphầnthuyếtminhvàphầnthiếtkếcơsở”.” 8 Theomục15Điều3củaLuậtXâydựngsố50/2014/QH13ngày 16/8/2014 định nghĩa nhƣ sau: “Dựánđầutưxâydựnglàtậphợpcácđềxuấtcó liênquanđếnviệcsửdụngvốnđểtiếnhànhhoạtđộngxâydựngđểxâydựngmới,sửac hữa,cảitạocôngtrìnhxâydựngnhằmpháttriển,duytrì,nângcaochấtlượngcôngtrì nhhoặcsảnphẩm,dịchvụtrongthờihạnvàchiphíxácđịnh.Ởgiaiđoạnchuẩnbịdựá nđầutưxâydựng,dựánđượcthểhiệnthôngquaBáocáonghiêncứutiềnkhảthiđầ utưxâydựng,BáocáonghiêncứukhảthixâydựnghoặcBáocáokinhtếkỹthuậtđầut ưxâydựng”.” Đặc điểm thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình Các DAĐT xây dựng thƣờng có các công trình xây dựng đƣợc tạo thành bởi sức lao động của con ngƣời, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, đƣợc liên kết định vị với đất, dƣới nƣớc và trên mặt nƣớc, đƣợc thi công theo thiết kế. Mục đích cuối cùng là công trình xây dựng (CTXD)hoàn thành đảm bảo các mục tiêu đặt ra: thời gian, chi phí, chất lƣợng, an toàn, vệ sinh và bảo vệ môi trƣờng.
Dự án đầu tƣ xây dựng có chu kỳ riêng trải qua các giai đoạn hình thành và phát triển, có thời hạn tồn tại hữu hạn, có thời điểm bắt đầu khi xuất hiện ý tƣởng về XDCT dự án và kết thúc khi CTXD hoàn thành đƣa vào khai thác sử dụng, hoặc khi công trình dự án hết niên hạn khai thác và chấm dứt tồn tại. DAĐT xây dựng có sự tham gia của nhiều chủ thể, đó là CĐT, đơn vị tƣ vấn khảo sát thiết kế, đơn vị thi công, đơn vị cung cấp thiết bị, tƣ vấn giám sát, tƣ vấn QLDA. Các chủ thể này có các lợi ích khác nhau, quan hệ giữa các đơn vị thƣờng mang tính đối tác. DAĐT xây dựng luôn bị hạn chế bởi các nguồn lực nhƣ: vốn, nhân lực, công nghệ, kỹ thuật, vật tƣ thiết bị, thời gian thực hiện và thời hạn đƣa dự án 9 vào khai thác sử dụng.
DAĐT xây dựng thƣờng yêu cầu huy động một lƣợng vốn đầu tƣ lớn, thời gian thực hiện dài vì vậy có rủi ro cao. DAĐT xây dựng có thể sử dụng nhiều nguồn vốn khác nhau, có nhiều công trình, hạng mục công trình trong một dự án, các công trình có thể hoàn thành và đƣa vào sử dụng độc lập trong một dự án. Trình tự thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình Trình tự thực hiện dự án đƣợc thực hiện qua ba (03) giai đoạn, giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ, giai đoạn thực hiện đầu tƣ, giai đoạn kết thúc dự án, trình tự thực hiện dự án đƣợc mô tả trongHình 1.1: Chủ trƣơng đầu tƣ dự án Lập Báo Khảo Đấu thầu Thi công Nghiệm Lập báo cáonghiên sát, và lựa xây dựng thu,bàn cáonghiên cứu cứu tiền khả Thiết chọn nhà công giao, đƣa khả thi đầu tƣ thi đầu tƣ kế thầu trình công trình xây dựng xây dựng vào khai Đối với DA quan trọng quốc gia thác,sử Dự án theo quy định hiện hành dụng, Lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật. quyết toán Dự án quy mô nhỏ theo quy vốn đầu định tƣ Giai đoạn chuẩn bị Giai đoạn thực hiện Kết thúc Hình 1.
Trình tự thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình 10 Nhiệm vụ QLDA đầu tư xây dựng công trình thể hiện ở hình 1.2: Tiến trình QLDA đầu tƣ xây dựng Giai đoạn chuẩn bị Giai đoạn thực hiện dự án Giai đoạn kết thúc + Phê duyệt chủ trƣơng + Tổ chức lập khảo sát, thiết kế + Tổ chức nghiệm thu đầu tƣ.
