HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TÔ VŨ ĐỨC TĂNG CƯỜNG LIÊN KẾT TRONG SẢN XUẤT SẢN PHẨM THUỐC LÁ NGUYÊN LIỆU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÒA AN, TỈNH CAO BẰNG Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Ngô văn Hải NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 15 tháng 09 năm 2020 Tác giả luận văn Tô Vũ Đức i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Ngô Văn Hải đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế - Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ UBND huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 15 tháng 09 năm 2020 Tác giả luận văn Tô Vũ Đức ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục sơ đồ. viii Danh mục biểu đồ. viii Danh mục hộp.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu chung.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Phạm vi về nội dung. Phạm vi về không gian. Phạm vi về thời gian. Câu hỏi nghiên cứu.
Đóng góp mới của luận văn. Đóng góp về mặt lý luận. Đóng góp về mặt thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Cơ sở lý luận về liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu. Một số khái niệm có liên quan. Phân loại các hình thức liên kết. Các phương thức liên kết.
Các nguyên tắc khi tham gia liên kết. Đặc điểm kinh tế kỹ thuật trong sản xuất và sơ chế thuốc lá nguyên liệu. Vai trò của liên kết kinh tế trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu của hộ. Nội dung nghiên cứu liên kết trong sản xuất.
Các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu. Cơ sở thực tiễn. Thực tiễn các hình thức liên kết trong sản xuất nông sản của tại các địa phương ở thế giới. Cơ sở thực tiễn về các hình thức liên kết trong sản xuất nông sản ở Việt Nam.
Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Hòa An trong việc tham gia vào các hình thức liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên lá. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.
Đặc điểm kinh tế- xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội trong phát triển kinh tế của huyện Hòa An. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu tại huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Khái quát tình hình sản xuất và tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An. Thực trạng về các hình thức liên kết chủ yếu trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An.
Đánh giá kết quả và hiệu quả sản xuất thuốc lá nguyên liệu của hộ nông dân khi tham gia vào các hình thức liên kết. Các yếu tố ảnh hưởng đến các hình thức liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu. Đánh giá chung về tình hình liên kết trong sản xuất và tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An. Phân tích SWOT về liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An.
Định hướng và giải pháp nhằm tăng cường các hình thức liên kết trong sản xuất thuốc lá nguyên liệu. Định hướng về SX thuốc lá trên địa bàn huyện Hòa An. Một số giải pháp tăng cường liên kết SX thuốc lá trên địa bàn huyện Hòa An. Kết luận và kiến nghị.
98 Tài liệu tham khảo. 101 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BTVT Bảo vệ thực vật DN Doanh nghiệp ĐL Đại lý HTG Hộ thu gom HTX Hợp tác xã HSX Hộ sản xuất KHKT Khoa học kỹ thuật LK Liên kết ND Nông dân NN Nông nghiệp NKH Nhà khoa học NQ Nghị quyết PTNT Phát triển nông thôn QĐ Quyết định QML Quy mô lớn QMN Quy mô nhỏ QMV Quy mô vừa UBND Ủy ban nhân dân RAT Rau an toàn SX Sản xuất TBKT Tiến bộ kỹ thuật TTg Thủ tướng TW Trung ương vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 huyện Hòa An. Tình hình sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Hòa An năm 2019.
Các chỉ tiêu văn hóa- xã hội huyện Hòa An đã đạt được trong năm 2019. Các thông tin phục vụ cho nghiên cứu được tổng hợp ở bảng dưới đây. Tổng số mẫu điều tra. Diện tích, năng suất, sản lượng thuốc lá nguyên liệu huyện Hòa An.
Diện tích, năng suất và sản lượng nguyên liệu thuốc lá tại các xã giai đoạn 2017 - 2019. Số hộ nông dân tham gia liên kết sản xuất thuốc lá ở các xã khảo sát. Nội dung chủ yếu khi tham gia vào các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu của hộ. Tình hình liên kết trong cung ứng phân bón cho sản xuất.
Tình hình liên kết trong cung ứng vốn của các hộ điều tra. Tình hình liên kết trong cung ứng thuốc BVTVvà phòng trừ dịch bệnh. Tình hình tham gia vào các hình thức liên kết trong chuyển giao kỹ thuật. Ý kiến của hộ dân trồng thuốc lá nguyên liệu về liên kết của doanh nghiệp trong chuyển giao khoa học công nghệ.
Ý kiến của hộ về lợi ích trong liên kết tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu. Tình hình thu nhập và kết cấu thu nhập từ sản xuất nguyên liệu thuốc lá trên địa bàn huyện Hòa An năm 2020. Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty công ty TNHH một thành viên viện kinh tế kỹ thuật thuốc lá Cao Bằng. Chi phí sản xuất thuốc lá nguyên liệu bình quân của hộ liên kết và hộ không liên kết bằng hợp đồng văn bản.
Kết quả và hiệu quả sản xuất thuốc lá nguyên liệu của hộ liên kết và hộ không liên kết bằng hợp đồng văn bản. Tình hình sản xuất và tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu của hộ SX. Giá tiêu thụ thuốc lá tại các hộ điều tra. Tình hình thu nhập và kết cấu thu nhập từ sản xuất nguyên liệu thuốc lá trên địa bàn huyện Hòa An năm 2019.
Phân tích ma trận SWOT về liên kết trong SX thuốc lá nguyên liệu tại huyện Hòa An. 86 vii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 4. Kênh tiêu thụ thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An. Các chủ thể tham gia liên kết sản xuất thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An.
Khái quát các hình thức liên kết trong sản xuất thuốc lá ở huyện Hòa An. 57 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Giá trị sản xuất vùng nguyên liệu thuốc lá trên địa bàn huyện Hòa An giai đoạn 2015- 2019. Tỷ lệ hiểu biết của các hộ điều tra về các hình thức liên kết.
79 DANH MỤC HỘP Hộp 4. Cung ứng phân bón từ công ty thu mua. Lý do hộ không ký hợp đồng với doanh nghiệp. Nhận thức về lợi ích tham gia liên kết.
80 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Tô Vũ Đức Tên Luận văn: “Tăng cường liên kết trong sản xuất sản phẩm thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng” Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Liên kết kinh tế trong nông nghiệp đóng một vai trò quan trọng góp phần làm tăng năng suất, nâng cao thu nhập, gắn liền khâu sản xuất với tiêu thụ. Huyện Hòa An là một huyện miền núi của tỉnh Cao Bằng, có số hộ trồng thuốc lá nhiều nhất tỉnh. Những năm gần đây, cây thuốc lá được xác định là cây chủ lực trong phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên cũng như nhiều địa phương khác, vấn đề sản xuất thuốc lá của hộ nông dân xã đã và đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, Các hình thức liên kết giữa các hộ với các tác nhân khác trong sản xuất còn lỏng lẻo.
Do đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào để tăng cường hoạt động liên kết trong sản xuất sản phẩm thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Vì vậy tôi lựa chọn tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tăng cường liên kết trong sản xuất sản phẩm thuốc lá nguyên liệu trên địa bàn huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng” làm luận văn thạc sĩ của mình. Để có căn cứ cho việc triển khai nghiên cứu, đề tài dựa trên những cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về mối liên kết trong sản xuất thuốc lá, đưa ra những khái niệm, vai trò của các tác nhân tham gia liên kết, nội dung và cơ chế liên kết, các hình thức liên kết trong sản xuất nông sản. và các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết trong sản xuất thuốc lá.