Tài Liệu Giảng Dạy Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Truyền Lực Nghề Công Nghệ Ô Tô

Tài liệu giảng dạy bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống truyền lực cho nghề công nghệ ô tô trung cấp, cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn.

• Trường học: Trường Trung Cấp Đông Sài Gòn
• Chuyên ngành: Công Nghệ Ô Tô
• Đề tài: Tài Liệu Giảng Dạy Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Truyền Lực Nghề Công Nghệ Ô Tô
• Loại tài liệu: Tài liệu giảng dạy
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Thủ Đức

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC
• 1.1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại các cụm chi tiết trong hệ thống truyền lực
• 1.2. Mục đích, yêu cầu và quy trình bảo dưỡng hệ thống truyền lực
• 1.3. Tiêu chuẩn bảo dưỡng bộ ly hợp
• 1.4. Tiêu chuẩn bảo dưỡng hộp số
• 1.5. Tiêu chuẩn bảo dưỡng các đăng
• 1.6. Tiêu chuẩn bảo dưỡng cầu chủ động
• 2. BÀI 2: LY HỢP
• 2.1. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng của ly hợp
• 2.2. Phương pháp kiểm tra, sửa chữa ly hợp
• 2.3. Sửa chữa ly hợp
• 2.3.1. Quy trình tháo lắp, kiểm tra, sửa chữa ly hợp
• 2.3.2. Thực hành sửa chữa ly hợp
• 2.3.2.1. Sửa chữa vỏ ly hợp
• 2.3.2.2. Sửa chữa trục và các ổ đỡ
• 2.3.2.3. Sửa chữa đĩa bị động
• 2.3.2.4. Sửa chữa đĩa ép
• 2.3.2.5. Sửa chữa cơ cấu dẫn động ly hợp
• 2.4. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của ly hợp
• 2.4.1. Nhiệm vụ của ly hợp
• 2.4.2. Phân loại ly hợp theo phương pháp truyền mômen
• 2.4.3. Phân loại ly hợp theo trạng thái làm việc
• 2.4.4. Phân loại ly hợp theo phương pháp phát sinh lực ép trên đĩa ép
• 2.4.5. Phân loại ly hợp theo phương pháp dẫn động
• 2.4.6. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tài Liệu Giảng Dạy Bảo Dưỡng Hệ Thống Truyền Lực Ô Tô

Tài liệu giảng dạy bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống truyền lực nghề công nghệ ô tô là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các phương pháp bảo dưỡng, sửa chữa các bộ phận trong hệ thống truyền lực. Hệ thống truyền lực đóng vai trò quan trọng trong việc truyền công suất từ động cơ đến các bánh xe, đảm bảo hiệu suất hoạt động của xe ô tô.

1.1. Mục tiêu của Tài Liệu Giảng Dạy Bảo Dưỡng

Mục tiêu chính của tài liệu này là giúp học viên hiểu rõ về nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại các bộ phận trong hệ thống truyền lực. Học viên sẽ được trang bị kiến thức cần thiết để thực hiện bảo dưỡng và sửa chữa một cách hiệu quả.

1.2. Nội dung chính của Tài Liệu

Tài liệu bao gồm các nội dung như tổng quan về hệ thống truyền lực, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của ly hợp, hộp số, cầu chủ động và các bộ phận khác. Mỗi phần đều có hướng dẫn chi tiết về quy trình bảo dưỡng và sửa chữa.

II. Vấn đề và Thách thức trong Bảo Dưỡng Hệ Thống Truyền Lực Ô Tô

Bảo dưỡng hệ thống truyền lực ô tô gặp nhiều thách thức do sự phức tạp của các bộ phận và yêu cầu kỹ thuật cao. Các vấn đề thường gặp bao gồm hư hỏng do mài mòn, thiếu bảo trì định kỳ và không tuân thủ quy trình kỹ thuật. Những vấn đề này có thể dẫn đến hiệu suất kém và tăng chi phí sửa chữa.

2.1. Các Vấn Đề Thường Gặp

Các vấn đề thường gặp trong bảo dưỡng hệ thống truyền lực bao gồm hư hỏng ly hợp, hộp số và cầu chủ động. Những hư hỏng này có thể do nhiều nguyên nhân như thiếu dầu bôi trơn, mài mòn và lỗi trong quá trình lắp ráp.

2.2. Thách Thức Kỹ Thuật

Thách thức lớn nhất trong bảo dưỡng hệ thống truyền lực là yêu cầu về độ chính xác và kỹ thuật cao. Việc không tuân thủ quy trình bảo dưỡng có thể dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng và ảnh hưởng đến an toàn khi vận hành xe.

III. Phương Pháp Bảo Dưỡng Hệ Thống Truyền Lực Ô Tô Hiệu Quả

Để bảo dưỡng hệ thống truyền lực ô tô hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và kỹ thuật. Việc bảo dưỡng định kỳ và kiểm tra thường xuyên là rất quan trọng để phát hiện sớm các vấn đề và ngăn ngừa hư hỏng nghiêm trọng.

3.1. Quy Trình Bảo Dưỡng Định Kỳ

Quy trình bảo dưỡng định kỳ bao gồm kiểm tra, thay dầu, và làm sạch các bộ phận trong hệ thống truyền lực. Việc thực hiện đúng quy trình này giúp duy trì hiệu suất hoạt động của xe và kéo dài tuổi thọ của các bộ phận.

3.2. Các Kỹ Thuật Bảo Dưỡng Hiện Đại

Sử dụng các công nghệ hiện đại như cảm biến và hệ thống chẩn đoán tự động giúp phát hiện sớm các vấn đề trong hệ thống truyền lực. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí sửa chữa.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Tài Liệu Bảo Dưỡng Hệ Thống Truyền Lực

Tài liệu giảng dạy bảo dưỡng hệ thống truyền lực không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong ngành công nghiệp ô tô. Học viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

4.1. Thực Hành Bảo Dưỡng Tại Xưởng

Học viên sẽ được thực hành bảo dưỡng và sửa chữa các bộ phận trong hệ thống truyền lực tại xưởng thực hành. Điều này giúp củng cố kiến thức và kỹ năng thực tế.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Đánh Giá

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng tài liệu giảng dạy vào thực tế giúp nâng cao chất lượng bảo dưỡng và sửa chữa, từ đó giảm thiểu hư hỏng và tăng độ tin cậy của xe ô tô.

V. Kết Luận và Tương Lai của Bảo Dưỡng Hệ Thống Truyền Lực Ô Tô

Bảo dưỡng hệ thống truyền lực ô tô là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết trong ngành công nghiệp ô tô. Tài liệu giảng dạy cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc này một cách hiệu quả.

5.1. Tương Lai của Ngành Bảo Dưỡng Ô Tô

Ngành bảo dưỡng ô tô sẽ tiếp tục phát triển với sự xuất hiện của các công nghệ mới. Việc áp dụng công nghệ thông tin và tự động hóa sẽ giúp nâng cao hiệu quả bảo dưỡng.

5.2. Định Hướng Đào Tạo

Định hướng đào tạo trong tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao kỹ năng thực hành và cập nhật kiến thức mới cho học viên. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng Quan Về Giáo Trình

Tài liệu giảng dạy Bảo dưỡng và Sửa chữa Hệ thống Truyền lực là tài liệu chuyên môn chính thức thuộc nghề Công nghệ Ô tô ở trình độ Trung cấp, do Trường Trung cấp Đông Sài Gòn (Ủy ban Nhân dân Thành phố Thủ Đức) biên soạn và ban hành theo quyết định của Hiệu trưởng vào năm 2023. Trong cấu trúc khung chương trình đào tạo, mô đun này mang mã số MĐ 31 và thuộc khối kiến thức chuyên môn nghề bắt buộc. Để tiếp thu mô đun này, người học được yêu cầu phải hoàn thành hệ thống học phần nền tảng và chuyên ngành trước đó, bao gồm 10 môn học (từ MH 07 đến MH 16) và 14 mô đun thực hành chuyên môn (từ MĐ 17 đến MĐ 30).

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho học viên hệ thống kiến thức toàn diện và kỹ năng thực hành chuyên sâu liên quan đến hệ thống truyền lực ô tô. Cụ thể, sau khi hoàn thành tài liệu, người học phải:

• Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các cụm chi tiết chính: ly hợp, hộp số, trục các đăng, truyền lực chính, bộ vi sai, bán trục, moay-ơ và bánh xe.
• Phân tích chính xác các hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng thường gặp ở từng cụm chi tiết.
• Nắm vững phương pháp kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ và quy trình công nghệ sửa chữa.
• Thực hiện thành thạo thao tác tháo lắp, đo kiểm, hiệu chỉnh các chi tiết theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn lao động và kỷ luật xưởng.

Giáo trình có tổng thời lượng 150 giờ, được phân bổ gồm 30 giờ lý thuyết, 114 giờ thực hành chuyên sâu và 6 giờ kiểm tra đánh giá. Cấu trúc tài liệu tiếp cận theo hướng tích hợp lý thuyết kỹ thuật gắn liền với quy trình công nghệ thực tế tại xưởng. Điểm đặc trưng của tài liệu là việc cung cấp hệ thống bảng thông số kỹ thuật danh định, dung sai lắp ghép và giới hạn mài mòn chuẩn xác, giúp người học chuyển hóa kiến thức nguyên lý thành năng lực đo kiểm và chẩn đoán kỹ thuật định lượng.

---

Nội Dung Kiến Thức Cốt Lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc chương trình học tập trong tài liệu được chia thành 6 bài học lớn với tiến trình sư phạm đi từ tổng quan kết cấu, phương pháp bảo dưỡng chung đến quy trình kiểm tra, sửa chữa chuyên sâu từng cụm:

1. Bài 1 - Tổng quan về hệ thống truyền lực (Mã MD29-01 / MĐ 31-01, 39 giờ: 15 LT, 24 TH): Giới thiệu chức năng, yêu cầu kỹ thuật và 5 phương án bố trí hệ thống truyền lực cơ bản trên ô tô hiện đại gồm FF (Front-Engine Front-Wheel Drive: động cơ đặt trước, cầu trước chủ động), FR (Front-Engine Rear-Wheel Drive: động cơ đặt trước, cầu sau chủ động), 4WD (Four-Wheel Drive: bốn bánh chủ động), MR (Mid-Engine Rear-Wheel Drive: động cơ đặt giữa, cầu sau chủ động) và RR (Rear-Engine Rear-Wheel Drive: động cơ đặt sau, cầu sau chủ động). Bài học thiết lập sơ đồ nguyên lý hoạt động và quy trình tháo lắp cơ bản cho toàn bộ hệ thống.
2. Bài 2 - Bảo dưỡng hệ thống truyền lực (Mã MD29-02, 24 giờ: 4 LT, 18 TH, 2 KT): Trình bày mục đích ngăn ngừa hư hỏng kỹ thuật, quy trình 8 công đoạn bảo dưỡng ô tô định kỳ (bảo dưỡng các đăng, giảm xóc sau, phanh sau, tra mỡ trục càng sau, tán rút rive biển số, xiết ốc khung xe, rửa xe) cùng hệ thống bảng tiêu chuẩn danh định và giới hạn bảo dưỡng cụ thể.
3. Bài 3 - Sửa chữa ly hợp (Mã MD29-03 / MĐ 31-02, 21 giờ: 3 LT, 18 TH): Đi sâu vào phân loại ly hợp theo phương pháp truyền mômen (ma sát, thủy lực, điện từ, liên hợp), theo trạng thái làm việc (thường đóng, thường mở), theo cơ cấu tạo lực ép (lò xo trụ bố trí xung quanh, lò xo đĩa hình nón góc côn ~176°, cơ cấu ly tâm/nửa ly tâm) và theo phương thức dẫn động (cơ khí dạng đòn/cáp, thủy lực, trợ lực khí nén/chân không). Chi tiết hóa quy trình kiểm tra đĩa ma sát, đĩa ép, đòn mở, bi T, xy lanh chính, bàn đạp và bộ trợ lực.
4. Bài 4 - Sửa chữa hộp số (Mã MD29-04, 23 giờ: 3 LT, 18 TH, 2 KT): Trình bày nguyên lý biến đổi mômen và tốc độ, cấu tạo trục sơ cấp, trục trung gian, trục thứ cấp, cơ cấu đi số, các dạng đồng tốc (loại chốt, loại then), ray chuyển và chạc chuyển số.
5. Bài 5 - Sửa chữa các đăng (Mã MD29-05, 14 giờ: 2 LT, 12 TH): Phân tích kết cấu trục truyền động, khớp nối các đăng khác tốc/đồng tốc, gối đỡ trung gian và phương pháp kiểm tra độ đảo, độ rơ then hoa.
6. Bài 6 - Sửa chữa cầu chủ động (Mã MD29-06, 29 giờ: 3 LT, 24 TH, 2 KT): Khảo sát cấu tạo và nguyên lý của truyền lực chính (bánh răng nón xoắn/hypoid), bộ vi sai (bánh răng hành tinh, bánh răng bán trục), bán trục và cụm moay-ơ bánh xe.

       [ĐỘNG CƠ Ô TÔ]
[BÀI 6: CẦU CHỦ ĐỘNG (Truyền lực chính + Vi sai + Bán trục)]
       [BÁNH XE CHỦ ĐỘNG]

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp các nguyên lý cơ học và thủy khí phục vụ kỹ thuật ô tô:

• Nguyên lý truyền động ma sát và cân bằng dao động: Phân tích sự hình thành mômen ma sát trên bề mặt tiếp xúc của đĩa bị động với bánh đà và đĩa ép. Kết cấu đĩa ma sát giảm chấn xoắn bằng lò xo đàn hồi kết hợp đệm ma sát nhằm triệt tiêu các dao động cộng hưởng từ trục khuỷu động cơ.
• Cơ chế truyền mômen giữa vỏ ly hợp và đĩa ép: Phân tích ba giải pháp kết cấu cơ khí gồm kiểu truyền động vấu (sử dụng vấu trên đĩa ép ăn khớp lỗ trên vỏ), kiểu bản giằng hướng tâm và kiểu bản giằng hướng trục (tiếp tuyến) để khử tiếng ồn và bù mài mòn.
• Nguyên lý truyền động thủy động và điện từ:
  • Ly hợp thủy lực: Dựa trên sự trao đổi động năng của chất lỏng công tác giữa bánh bơm (nối trục khuỷu) và bánh tuabin (nối trục sơ cấp hộp số) trong khoang hình vòng xuyến có cánh dẫn hướng tâm.
  • Ly hợp điện từ: Dựa trên tác dụng của từ trường khép kín sinh ra bởi cuộn dây điện từ chạy dòng DC qua vỏ cố định, phần chủ động, bột sắt chuyên dụng và phần bị động để truyền mômen.
• Nguyên lý điều khiển cường hóa khí nén và thủy lực: Cấu tạo van phân phối xu páp hình nấm, màng khí nén, piston thủy lực và thanh đẩy trong bộ trợ lực ly hợp (clutch booster) giúp khuếch đại lực điều khiển từ bàn đạp lên càng mở.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu rèn luyện hệ thống kỹ năng thực hành kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn nghề:

• Kỹ năng đo kiểm cơ khí chính xác: Sử dụng đồng hồ so đo độ đảo mặt đầu đĩa ma sát (giới hạn dọc 1.3 mm, giới hạn ngang 1.0 mm); thước cặp đo độ sâu từ bề mặt ma sát đến đầu đinh tán đĩa ly hợp (danh định 2.2 - 2.8 mm, giới hạn thay thế 0.2 mm); đo độ phẳng đĩa ép (danh định $\le 0.5$ mm, giới hạn 0.2 mm); kiểm tra khe hở ăn khớp bánh răng hộp số (0.08 - 0.29 mm) và độ rơ ống trượt đồng tốc (0.06 - 0.14 mm).
• Kỹ năng tháo lắp và hiệu chỉnh kỹ thuật: Sử dụng thiết bị chuyên dùng nén lò xo đĩa ép, căn chỉnh chiều cao cần nhả ($77 \pm 0.5$ mm), đệm bù chiều dày ma sát khi láng bề mặt đĩa ép (chèn vòng đệm 1.0 - 1.2 mm), căn chỉnh hành trình tự do bàn đạp ly hợp (12 - 21 mm) và khoảng hở bi T với đầu đòn mở (3 - 4 mm).
• Kỹ năng chẩn đoán và khắc phục hư hỏng: Phân tích nguyên nhân trượt ly hợp, ly hợp ngắt không hoàn toàn, phát tiếng kêu lạ hoặc bàn đạp bị rung kẹt; thực hiện xả khí (air bleeding) hệ thống dẫn động thủy lực và điều chỉnh thanh đẩy trợ lực.

---

Phương pháp Giảng dạy và Học tập

Cách tiếp cận sư phạm

Giáo trình triển khai theo mô hình tích hợp (Theory-Practical Integration), trong đó lý thuyết nguyên lý đóng vai trò dẫn đường cho thực hành quy trình xưởng. Thời lượng thực hành chiếm 76% (114/150 giờ), đảm bảo học viên được thao tác trực tiếp trên các cụm tổng thành thực tế và mô hình cắt bổ.

Bài tập và Tình huống Chẩn đoán

Giáo trình thiết kế nội dung học tập dựa trên ma trận triệu chứng - nguyên nhân - biện pháp xử lý. Học viên được giao các bài tập tình huống thực tế tại xưởng:

• Hiện tượng ly hợp bị trượt: Khảo sát các nguyên nhân do đĩa ma sát mòn trơ đinh tán, dính dầu mỡ, lò xo ép bị yếu/gãy, hoặc hành trình tự do bàn đạp không đạt chuẩn; thực hiện quy trình tháo rã, đo kiểm chi tiết và thay thế.
• Hiện tượng ly hợp ngắt không dứt (khó vào số): Kiểm tra độ cong vênh của đĩa ma sát (vượt quá 1.3 mm), chùng dây cáp, lọt khí trong đường ống thủy lực, kẹt piston xy lanh chính/xy lanh con, hoặc mòn chiều cao cần nhả.
• Hiện tượng rung giật và phát tiếng ồn: Kiểm tra độ rơ then hoa may-ơ đĩa ly hợp (hành trình quay $> 0.42$ mm), gãy lò xo giảm chấn xoắn, mòn bạc đạn định hướng đầu trục ly hợp hoặc hỏng bi T.

Phương pháp Đánh giá Hoàn thành Mô đun

Kết quả học tập được đánh giá định kỳ và kết thúc mô đun dựa trên 3 tiêu chí cấu thành:

Lĩnh vực đánh giá	Hình thức kiểm tra	Nội dung và Tiêu chuẩn đánh giá
Kiến thức	Bài viết tự luận, vấn đáp, trắc nghiệm điền khuyết	Trình bày chuẩn xác nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý, hiện tượng sai hỏng và phương pháp bảo dưỡng từng cụm chi tiết.
Kỹ năng	Thao tác thực hành tháo lắp, kiểm tra trên thiết bị	Tháo lắp đúng trình tự kỹ thuật; đo kiểm đúng quy trình; sử dụng dụng cụ chính xác, an toàn; bố trí khu vực làm việc ngăn nắp.
Thái độ	Đánh giá trực tiếp trong ca học	Tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp; có ý thức bảo quản trang thiết bị và hoàn thành đúng thời gian.

---

Điểm Nổi bật và Cập nhật

• Hệ thống dữ liệu kỹ thuật định lượng chi tiết: Giáo trình tích hợp các bảng tra định mức khe hở, độ rơ và giới hạn mòn thay thế cho từng bộ phận cụ thể:
  • Cụm đĩa ly hợp: Chiều dày đĩa ly hợp đơn ($11.4 \pm 0.3$ mm đối với loại đẩy, $10.0 \pm 0.3$ mm đối với loại kéo); giới hạn độ sâu đinh tán (0.2 mm); đường kính moay-ơ xẻ rãnh then ($48^{+0.03}{-0.05}$ mm / $42^{+0.16}{-0.16}$ mm).
  • Cụm đĩa ép: Chiều dày danh định $59.8 \pm 0.1$ mm, giới hạn mài mòn thay thế 56.8 mm.
  • Cụm hộp số: Bảng tra khe hở lắp ghép các cặp bánh răng số 1 đến số 6 và số lùi; dung sai lỗ bạc đệm trục chính bánh răng số 1, 3, 4; lực tải định mức của lò xo hồi vị (tải $97 \pm 5%$ N / 26.7 mm chiều dài cho số 1 và số lùi).
• Cập nhật đầy đủ các kết cấu truyền động hiện đại: Tài liệu không giới hạn ở các dòng xe truyền thống mà phân tích cụ thể kết cấu ly hợp lò xo đĩa màng (diaphragm spring) hình nón góc côn ~176° giúp giảm lực đạp và tự điều chỉnh lực ép; cấu tạo hệ thống dẫn động ly hợp trợ lực khí nén (Air Booster) dùng trên xe tải nặng và xe khách.
• Chuẩn hóa quy trình công nghệ xưởng: Định hình phương pháp xử lý cơ khí khi vớt đĩa ép bằng bảng lựa chọn vòng đệm căn chỉnh (nếu mài lọt từ 1 - 2 mm chèn đệm 1.2 mm; từ 2 - 3 mm chèn đệm kép), bảo đảm duy trì lực ép danh định của lò xo.

---

Đối tượng Sử dụng Giáo trình

1. Học sinh trình độ Trung cấp nghề Công nghệ Ô tô: Là tài liệu học tập chính thức cho mô đun MĐ 31. Người học cần nắm vững các học phần tiên quyết gồm vẽ kỹ thuật, cơ học ứng dụng, vật liệu học, dung sai lắp ghép, kỹ thuật đo lường và an toàn xưởng (MH 07 - MH 16, MĐ 17 - MĐ 30).
2. Sinh viên Cao đẳng và Đại học ngành Kỹ thuật Ô tô / Cơ khí Động lực: Sử dụng làm tài liệu tham khảo thực hành chuyên sâu về quy trình tháo lắp, căn chỉnh và tra cứu dung sai sửa chữa các cụm truyền lực.
3. Giảng viên và Giáo viên dạy nghề: Sử dụng làm giáo trình khung để thiết kế bài giảng tích hợp, xây dựng phiếu hướng dẫn thực hành (Job Sheet) và bộ đề thi đánh giá kỹ năng tay nghề.
4. Kỹ thuật viên tại các gara, xưởng sửa chữa ô tô: Sử dụng làm cẩm nang tra cứu thông số kỹ thuật danh định, giới hạn mòn cho phép và quy trình chẩn đoán sai hỏng trong công tác bảo dưỡng định kỳ.

---

Câu Hỏi Thường Gặp

1. Giáo trình này được biên soạn cho cấp độ đào tạo nào và thời lượng bao nhiêu?

Tài liệu được ban hành chính thức cho trình độ Trung cấp nghề Công nghệ Ô tô tại Trường Trung cấp Đông Sài Gòn, với tổng thời lượng 150 giờ (30 giờ lý thuyết, 114 giờ thực hành, 6 giờ kiểm tra).

2. Người học cần hoàn thành những điều kiện tiên quyết nào trước khi học mô đun này?

Học viên bắt buộc phải hoàn thành 10 môn học kỹ thuật cơ sở (từ MH 07 đến MH 16) và 14 mô đun kỹ năng cơ bản trước đó (từ MĐ 17 đến MĐ 30), bao gồm kiến thức về dung sai đo lường, nguội cơ bản và an toàn lao động.

3. Giáo trình phân loại hệ thống truyền lực ô tô theo các phương án bố trí nào?

Tài liệu phân loại chi tiết 5 sơ đồ bố trí hệ thống truyền lực: FF (động cơ trước - cầu trước chủ động), FR (động cơ trước - cầu sau chủ động), 4WD (bốn bánh chủ động), MR (động cơ giữa - cầu sau chủ động) và RR (động cơ sau - cầu sau chủ động).

4. Giới hạn độ sâu đinh tán của đĩa ma sát ly hợp bao nhiêu thì phải thay thế?

Theo bảng tiêu chuẩn bảo dưỡng trong giáo trình, độ sâu danh định giữa bề mặt ma sát đến đầu đinh tán là 2.2 ÷ 2.8 mm; khi mòn đến giới hạn 0.2 mm thì bắt buộc phải thay thế đĩa ly hợp mới.

5. Sự khác biệt cơ bản giữa ly hợp lò xo đĩa và ly hợp lò xo trụ là gì?

Ly hợp lò xo đĩa sử dụng một đĩa lò xo hình nón góc côn lớn (~176°) vừa tạo lực ép vừa đóng vai trò đòn mở, giúp kết cấu nhỏ gọn, lực ép phân bố đều quanh chu vi và giảm đáng kể lực tác động trên bàn đạp so với ly hợp sử dụng nhiều lò xo trụ bố trí xung quanh.

---

Kết luận

Tài liệu giảng dạy Bảo dưỡng và Sửa chữa Hệ thống Truyền lực (MĐ 31) là giáo trình đào tạo nghề mang tính chuẩn hóa cao của Trường Trung cấp Đông Sài Gòn. Nội dung tài liệu kết hợp giữa nền tảng lý thuyết kết cấu ô tô và các bảng số liệu định mức kỹ thuật đo kiểm thực tế xưởng. Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: đi từ tổng quan bố trí hệ thống truyền lực, nguyên lý hoạt động của từng cụm chi tiết (ly hợp, hộp số, các đăng, cầu chủ động), phương pháp chẩn đoán hư hỏng đến quy trình thực hành tháo lắp, bảo dưỡng và kiểm tra dung sai cơ khí. Tài liệu là căn cứ chuyên môn phục vụ công tác giảng dạy, học tập và tra cứu kỹ thuật trong ngành Công nghệ Ô tô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ THỦ ĐỨC TRƯỜNG TRUNG CẤP ĐÔNG SÀI GÒN -----  ----- : TÀI LIỆU GIẢNG DẠY BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành theo Quyết định số: /QĐ-ĐSG ngày tháng năm 2023 của HIệu trưởng trường trung cấp ĐÔng Sài Gòn) NĂM 2023 2 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu 1 Mục lục 2 Bài 1. Tổng quan về hệ thống truyền lực 5 Bài 2. Ly hợp 12 Bài 3. Hộp số 62 Bài 4.

Cầu chủ động 185 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN 31 Mã số mô đun: MĐ 31 Thời gian mô đun: 150 giờ; (Lý thuyết: 30 giờ; Thực hành: 120 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN : - Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MH13, MH 14, MH 15, MH 16, MĐ 17, MĐ 18, MĐ 19, MĐ 20, MĐ 21, MĐ 22, MĐ 23, MĐ 24, MĐ 25, MĐ 26, MĐ 27, MĐ 28, MĐ 29, MĐ 30. - Tính chất: Mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: +Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu , phân loại của các bộ phận trong hệ thống truyền lực.

+Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận: ly hợp, hộp số, các đăng, truyền lực chính, bộ vi sai, bán trục, moay ơ, bánh xe. +Phân tích đúng những hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng các bộ phận: Ly hợp, hộp số, các đăng, bộ vi sai, bán trục, moay ơ, bánh xe ô tô. + Trình bày đúng phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sữa chữa những sai hỏng của các bộ phận: Ly hợp, hộp số các đăng, truyền lực chính, bộ vi sai, bán trục, moay ơ, bánh xe. +Tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa các chi tiết của các bộ phận: ly hợp, hộp số, các đăng, bộ vi sai, bán trục, moay ơ, bánh xe đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa.

+ Sử dụng đúng các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. NỘI DUNG MÔ ĐUN: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Loại Thời lượng Địa Mã bài Tên chương mục bài Tổng Lý Thực Kiểm điểm dạy số thuyết hành tra Tổng quan về hệ 39 15 24 0 MD29-01 thống truyền lực Bảo dưỡng hệ thống 24 4 18 2 MD29-02 truyền lực MD29-03 Sửa chữa ly hợp 21 3 18 0 MD29-04 Sửa chữa hộp số 23 3 18 2 MD29-05 Sửa chữa các đăng 14 2 12 0 Sửa chữa cầu chủ 29 3 24 2 MD29-06 động Tổng 150 30 114 6 4 IV. YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN 1.

Phương pháp kiểm tra, đánh giá khi thực hiện mô đun: Được đánh giá qua bài viết, kiểm tra, vấn đáp hoặc trắc nghiệm, tự luận, thực hành trong quá trình thực hiện các bài học có trong mô đun về kiến thức, kỹ năng và thái độ. Nội dung kiểm tra, đánh giá khi thực hiện mô đun: - Kiến thức: Qua sự đánh giá của giáo viên và tập thể giáo viên bằng các bài kiểm tra viết và trắc nghiệm điền khuyết: + Trình bày được nhiệm vụ, cấu tạo, hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra bảo dưỡng các bộ phận của hệ thống điều truyền lực - Kỹ năng: Qua sản phẩm tháo lắp, bảo dưỡng, sửa chữa và điều chỉnh, qua quá trình thực hiện, áp dụng các biện pháp an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp đầy đủ đúng kỹ thuật và qua sự nhận xét, tự đánh giá của học viên và của giáo viên đạt các yêu cầu: + Nhận dạng được các bộ phận, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống truyền lực + Tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa được các sai hỏng chi tiết, bộ phận đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa. + Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn. + Chuẩn bị, bố trí và sắp xếp nơi làm việc vệ sinh, an toàn và hợp lý.

- Thái độ: Qua sự đánh giá trực tiếp trong quá trình học tập của học viên, đạt các yêu cầu: + Chấp hành nghiêm túc các quy định về kỹ thuật, an toàn và tiết kiệm trong bảo dưỡng, sửa chữa. + Có tinh thần trách nhiệm hoàn thành công việc đảm bảo chất lượng và đúng thời gian. 5 BÀI 1 : TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC Mã chương: MĐ 31 – 01 Mục tiêu: - Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại các cụm chi tiết trong hệ thống truyền lực - Vẽ được sơ đồ và trình bày nguyên lý làm việc của ly hợp, hộp số, các đăng và cầu chủ động - Tháo lắp các cụm chi tiết đúng quy trình và đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và an toàn - Nhận dạng các chi tiết - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại các cụm chi tiết trong hệ thống truyền lực 2.

Cấu tạo và nguyên lý làm việc ly hợp 3. Cấu tạo và nguyên lý làm việc hộp số 4. Cấu tạo và nguyên lý làm việc các đăng 5. Cấu tạo và nguyên lý làm việc cầu chủ động 6.

Quy trình tháo lắp các cụm chi tiết trong hệ thống truyền lực - Quy trình tháo, lắp ly hợp - Quy trình tháo, lắp hộp số - Quy trình tháo, lắp các đăng - Quy trình tháo, lắp cầu chủ động 7. Nhận dạng các chi tiết 6 1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU VÀ PHÂN LOẠI CÁC CỤM CHI TIẾT TRONG HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC 1.1 Nhiệm vụ của hệ thống truyền lực a. Cầu trước dẫn động (FF) b.

Cầu sau dẫn động (FR) Hình 1.1: Hệ thống truyền lực Nhiệm vụ của hệ thống truyền lực là truyền công suất của động cơ đến các bánh xe chủ động.2 Yêu cầu của hệ thống truyền lực - Truyền công suất từ động cơ đến bánh xe chủ động với hiệu suất cao, độ tin cậy lớn. - Thay đổi mô men của động cơ dễ dàng - Cấu tạo đơn giản, dễ bảo dưỡng, sửa chữa.3 Phân loại hệ thống truyền lực Theo cách bố trí hệ thống truyền lực chia ra làm các loại sau. - FF(Front-Front) động cơ đặt trước, cầu trước chủ động - FR(Front- Rear) động cơ đặt trước, cầu sau chủ động - 4WD(4 wheel drive) bốn bánh chủ động - MR (Midle- Rear) động cơ đặt giữa cầu sau chủ động - RR(Rear- Rear) động cơ đặt sau, cầu sau chủ động 1. Mục đích, yêu cầu và quy trình bảo dưỡng hệ thống truyền lực 1.1 Mục đích Chúng ta nhận thấy rằng mục đích của bảo dưỡng kỹ thuật là duy trì tình trạng kỹ thuật tốt của ôtô, ngăn ngừa các hư hỏng có thể xảy ra, thấy 7 trước các hư hỏng để kịp thời sứa chữa, đảm bảo cho ôtô chuyển động với độ tin cậy cao.

Vì thế, bảo dưỡng là việc cần làm thường xuyên. Xe ô tô được cấu tạo bởi một số lượng lớn các chi tiết, do đó chúng có thể bị mòn, yếu hay ăn mòn làm giảm tính năng, tùy theo điều kiện hay khoảng thời gian sử dụng. Từ các chi tiết cấu tạo nên xe, có thể dự đóan được rằng tính năng của chúng sẽ giảm đi, do đó cần phải được bảo dưỡng định kỳ, sau đó điều chỉnh hay thay thế để duy trì tính năng của chúng. Bằng cách tiến hành bảo dưỡng định kỳ.2 Yêu cầu - Ngăn chặn được những vấn đề lớn có thể xảy ra sau này.

- Xe ô tô có thể duy trì được trạng thái hoạt động tốt và thỏa mãn được những tiêu chuẩn của pháp luật. - Kéo dài tuổi thọ của xe. - Khách hàng có thể tiết kiệm chi phí và lái xe an toàn hơn.3 Quy trình bảo dưỡng. Đối với hệ thống truyền lực, có ít nhất 8 công đoạn gồm: bảo dưỡng các đăng, bảo dưỡng giảm xóc sau, bảo dưỡng phanh sau, tra mỡ trục càng sau, tán rút rive biển số chống rung, xiết lại toàn bộ ốc trên hệ thống khung xe, và cuối cùng là rửa xe.

Sau đây là bảng tiêu chuẩn bảo dưỡng của các cụm chi tiết thuộc hệ thống truyền lực. Tiêu chuẩn bảo dưỡng bộ ly hợp Giá trị danh định Giới hạn bảo (đường kính cơ bản) dưỡng Biện pháp và nhận Kiểm tra bộ phận Loại Loại xét Loại kéo Loại đẩy kéo đẩy Đĩa Đĩa Độ sâu giữa đường kính Độ dày ly bộ ly tán và bề bặt ngoài 2,2÷2,8 2,2÷2,8 0,2 0,2 11,4±0,3(loại đẩy) hợp hợp 10,0±0,3(loại kéo) đơn Độ phẳng 0,3÷1,2 0,3÷1,2 1,2 1,2 1,5 hay 1,5 hay Chiều đứng 1,5 1,5 nhỏ hơn nhỏ hơn Đảo, rơ 1,0 hay 1,0 hay Chiều ngang 1,3 1,0 nhỏ hơn nhỏ hơn May ơ Hành trình tự trực do của trục 0,06÷1,15 0,06÷1,15 0,45 0,45 suất và Xẻ dãnh theo bánh hướng ngang răng Hành trình tự truyền do của trục Thay thế 0,09÷0,24 0,09÷0,24 0,42 0,42 động Xẻ dãnh theo hướng quay Đường kính 48 00,,03 48,2 00,,03 05 05 của đùm xẻ rãnh 42 00,16 42 00,16 Đĩa Độ dày 59,8±0,1 56,8 Thay thế áp Độ phẳng 0,5 hay nhỏ hơn 0,2 Sửa chữa hoặc suất thay thế Lỗ chốt đai -0,024 10,3 +0,006 Độ cao cần nhả 77±0,5 +22 Chỉnh 0,7 hay nhỏ hơn 0,1 Độ rơ giữa chốt cần nhả 0,016÷0,111 0,12 Thay thế và bạc lót Điều Bàn Hành trình tự do thông 12÷21 - Chỉnh khiển đạp suất bộ ly bộ ly Khoảng cách từ trục bàn 0,06÷0,242 0,5 Thay thế hợp hợp đạp đến trục lót Lò xo Độ dài tự do 78 Thay thế hồi Chiều dài cực 132 105,5 đại Xy Khoảng cách giữa xy Thay thế các bộ 0,04÷0,125 0,15 lanh lanh và piston phận hư hỏng chính Lò xo Độ dài tự do 58 - Thay thế hồi Bộ Lò xo Độ dài tự do 21 19 Thay thế trợ hình Độ dài tự cực 13 13 Thay thế lực ly nấm đại hợp Khoảng cách giữa piston 0,01÷0,06 0,08 thủy lực và xy lanh Công suất của piston Kiểm tra xem có công suất đến thanh đẩy cong, mòn, hư Công suất của piston quá mức công suất Hành trình tự do của thanh đẩy bộ trợ lực ly 3,8 Điều chỉnh hợp 9 Bảng 1. Tiêu chuẩn bảo dưỡng hộp số Bộ phận bảo dưỡng Giá trị danh Giá trị giới Biện pháp định của hạn và nhận xét đường kính cơ bản trong Khe hở bánh Bánh răng số một 0,09÷0,28 0.