Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty bằng chứng thực nghiệm từ các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán tp hcm

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty bằng chứng thực nghiệm từ các công ty niêm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thị Tường Vi
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Lanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Lệ Sở Hữu Nội Bộ Đến Giá Trị Công Ty: Nghiên Cứu Từ Các Công Ty Niêm Yết Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của bài nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 2.1. Giá trị công ty và phương pháp đo lường
• 2.2. Tỷ lệ sở hữu cổ phần
• 2.3. Lý thuyết đại diện trong quan hệ giữa ban giám đốc công ty và các cổ đông
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Lựa chọn mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả biến và thu thập dữ liệu
• 3.3. Phương pháp ước lượng
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích tương quan giữa các biến
• 4.3. Kết quả ảnh hưởng của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty khi sử dụng kỹ thuật ước lượng OLS
• 4.3.1. Kết quả ảnh hưởng tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty được đo lường bằng Tobin’s q khi sử dụng kỹ thuật ước lượng OLS
• 4.3.2. Kết quả ảnh hưởng tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty được đo lường bằng MB khi sử dụng kỹ thuật ước lượng OLS
• 4.3.3. Kết quả ảnh hưởng tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty được đo lường bằng ROE khi sử dụng kỹ thuật ước lượng OLS
• 4.4. Kết quả kiểm định phương sai thay đổi
• 4.5. Kết quả ảnh hưởng của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty khi sử dụng kỹ thuật ước lượng 2SLS
• 4.5.1. Kết quả ảnh hưởng tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty được đo lường bằng Tobin’s q khi sử dụng kỹ thuật ước lượng 2SLS
• 4.5.2. Kết quả ảnh hưởng tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty được đo lường bằng MB khi sử dụng kỹ thuật ước lượng 2SLS
• 4.5.3. Kết quả ảnh hưởng tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty được đo lường bằng ROE khi sử dụng kỹ thuật ước lượng 2SLS
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Hạn chế bài nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty tại các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán TP.HCM. Các lý thuyết hiện có cho thấy rằng tỷ lệ sở hữu nội bộ có thể ảnh hưởng đến giá trị công ty thông qua việc giảm thiểu xung đột lợi ích giữa cổ đông và ban quản trị. Theo lý thuyết đại diện, khi tỷ lệ sở hữu nội bộ tăng lên, ban quản trị có động lực hơn để tối đa hóa lợi ích cho cổ đông. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mối quan hệ này không phải lúc nào cũng tuyến tính. Cụ thể, khi tỷ lệ sở hữu nội bộ quá cao hoặc quá thấp, giá trị công ty có thể bị ảnh hưởng tiêu cực. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tìm ra một tỷ lệ sở hữu nội bộ tối ưu để tối đa hóa giá trị công ty.

1.1. Mối quan hệ phi tuyến tính giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty có thể là phi tuyến tính. Cụ thể, khi tỷ lệ sở hữu nội bộ nằm trong khoảng từ 17% đến 54%, giá trị công ty có xu hướng tăng lên. Ngược lại, khi tỷ lệ sở hữu nội bộ dưới 17% hoặc trên 54%, giá trị công ty lại có xu hướng giảm. Điều này cho thấy rằng việc quản lý tỷ lệ sở hữu nội bộ là rất quan trọng trong việc tối ưu hóa giá trị công ty. Các nghiên cứu trước đây cũng đã chỉ ra rằng mối quan hệ này có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như quản trị công ty, chiến lược đầu tư, và hiệu quả hoạt động.

1.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ sở hữu nội bộ

Nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ sở hữu nội bộ như cấu trúc quản trị, cổ đông lớn, và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Các công ty có cổ đông lớn thường có tỷ lệ sở hữu nội bộ cao hơn, điều này có thể dẫn đến việc giảm thiểu xung đột lợi ích. Hơn nữa, cấu trúc quản trị cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tỷ lệ sở hữu nội bộ. Các công ty có quản trị tốt thường có tỷ lệ sở hữu nội bộ hợp lý, từ đó tối ưu hóa giá trị công ty. Việc phân tích các yếu tố này giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà tỷ lệ sở hữu nội bộ tác động đến giá trị công ty.

II. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ sở hữu nội bộ có tác động rõ rệt đến giá trị công ty. Sử dụng các phương pháp ước lượng như OLS và 2SLS, nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ sở hữu nội bộ có mối quan hệ thuận với giá trị công ty trong một số khoảng nhất định. Cụ thể, khi tỷ lệ sở hữu nội bộ nằm trong khoảng từ 17% đến 54%, giá trị công ty có xu hướng tăng. Điều này cho thấy rằng các công ty nên cân nhắc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu nội bộ để tối ưu hóa giá trị công ty. Hơn nữa, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố như hiệu quả hoạt động và tính thanh khoản của công ty cũng có ảnh hưởng đến mối quan hệ này.

2.1. So sánh với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng tỷ lệ sở hữu nội bộ có thể ảnh hưởng đến giá trị công ty. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng bổ sung thêm rằng mối quan hệ này không phải lúc nào cũng tuyến tính và có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Điều này cho thấy rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về mối quan hệ này trong bối cảnh Việt Nam.

2.2. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho các công ty niêm yết tại TP.HCM. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định hợp lý trong việc điều chỉnh cấu trúc sở hữu. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa giá trị công ty mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và sự phát triển bền vững của công ty trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng phát triển, việc nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty trở nên cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu gồm 130 công ty phi tài chính niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2009-2013. Mục tiêu chính là xác định ảnh hưởng của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty, đồng thời làm rõ tính chất mối quan hệ này là tuyến tính hay phi tuyến tính. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp lựa chọn cấu trúc sở hữu tối ưu, từ đó tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả hoạt động trên thị trường vốn.

Theo thống kê mô tả, tỷ lệ sở hữu nội bộ trung bình là 12,83%, trong khi giá trị công ty được đo lường qua các chỉ số như Tobin’s q, MB và ROE có sự biến động đáng kể, phản ánh sự đa dạng trong hiệu quả hoạt động của các công ty. Nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ mối quan hệ phức tạp giữa sở hữu nội bộ và giá trị công ty tại thị trường Việt Nam mà còn bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho các lý thuyết tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh các nền kinh tế đang phát triển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết đại diện, trong đó nhấn mạnh sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền quản lý trong doanh nghiệp, dẫn đến vấn đề xung đột lợi ích và thông tin bất cân xứng giữa ban giám đốc và cổ đông. Lý thuyết này giải thích tại sao tỷ lệ sở hữu nội bộ có thể ảnh hưởng đến giá trị công ty thông qua việc điều chỉnh động cơ và hành vi của nhà quản trị.

Hai mô hình đo lường giá trị công ty được sử dụng phổ biến là hệ số Tobin’s q và tỷ số giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (MB), cùng với tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE) để đánh giá hiệu quả hoạt động. Mối quan hệ phi tuyến tính bậc ba giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty được kiểm định dựa trên mô hình hồi quy có biến bậc hai và bậc ba của tỷ lệ sở hữu nội bộ, cho phép phát hiện các điểm uốn trong mối quan hệ này.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Tỷ lệ sở hữu nội bộ (MO): Tỷ lệ cổ phần do ban giám đốc nắm giữ.
• Giá trị công ty: Đo lường qua Tobin’s q, MB và ROE.
• Biến kiểm soát: Tỷ lệ sở hữu cổ đông lớn bên ngoài (BLOCK), quy mô công ty (SIZE), tốc độ tăng trưởng (GROWTH), đòn bẩy tài chính (LEVERAGE).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của 130 công ty niêm yết trên sàn chứng khoán TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2009-2013. Các công ty tài chính, bảo hiểm và những doanh nghiệp không đủ dữ liệu được loại trừ để đảm bảo tính chính xác.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm Eviews 6 với các bước: mô tả dữ liệu, phân tích tương quan, kiểm định đa cộng tuyến, và hồi quy đa biến. Mô hình hồi quy bao gồm biến phụ thuộc là giá trị công ty và biến độc lập là tỷ lệ sở hữu nội bộ cùng các biến kiểm soát. Phương pháp ước lượng chính là bình phương bé nhất (OLS), hồi quy tác động cố định (Fixed Effects Model) và bình phương bé nhất hai giai đoạn (2SLS) nhằm kiểm soát vấn đề nội sinh và phương sai thay đổi.

Timeline nghiên cứu kéo dài 5 năm, từ 2009 đến 2013, với dữ liệu tỷ lệ sở hữu nội bộ lấy tại năm 2009 và các biến giá trị công ty tính trung bình trong giai đoạn này để giảm thiểu ảnh hưởng của biến động ngắn hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ phi tuyến tính bậc ba giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty:

   • Khi giá trị công ty đo bằng Tobin’s q, tỷ lệ sở hữu nội bộ có tương quan nghịch khi dưới 18,13% và trên 54,08%, tương quan thuận trong khoảng 18,13% đến 54,08%.
   • Với MB, tương quan nghịch khi tỷ lệ sở hữu nội bộ dưới 13,46% và trên 52,46%, thuận trong khoảng giữa.
   • Đối với ROE, tương quan nghịch khi tỷ lệ sở hữu nội bộ dưới 18,51% và trên 56,51%, thuận trong khoảng giữa.

2. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát:

   • Quy mô công ty (SIZE) có tương quan dương và có ý nghĩa thống kê với giá trị công ty ở tất cả các chỉ số đo lường.
   • Đòn bẩy tài chính (LEVERAGE) có tương quan âm với giá trị công ty, đặc biệt rõ ràng ở mức ý nghĩa 1%, cho thấy việc sử dụng nợ cao có thể làm giảm lợi nhuận và giá trị công ty.
   • Tỷ lệ sở hữu cổ đông lớn bên ngoài (BLOCK) và tốc độ tăng trưởng (GROWTH) không có ảnh hưởng đáng kể trong mô hình.

3. Kiểm định phương sai thay đổi cho thấy mô hình OLS có hiện tượng phương sai thay đổi, do đó kết quả ước lượng OLS không hoàn toàn hiệu quả. Việc sử dụng phương pháp 2SLS giúp kiểm soát nội sinh và cải thiện độ tin cậy của kết quả.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ phi tuyến tính bậc ba giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty phản ánh sự phức tạp trong động cơ và hành vi của ban giám đốc. Ở mức sở hữu thấp, ban giám đốc có thể theo đuổi lợi ích cá nhân, gây ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị công ty. Khi tỷ lệ sở hữu tăng đến mức trung bình, lợi ích của ban giám đốc và cổ đông đồng nhất hơn, thúc đẩy hiệu quả hoạt động và tăng giá trị công ty. Tuy nhiên, khi tỷ lệ sở hữu quá cao, quyền lực tập trung có thể dẫn đến hành vi chi phối và trục lợi, làm giảm giá trị công ty.

Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu tại các thị trường Đông Á như Hồng Kông và Nhật Bản, nhưng khác biệt với các nghiên cứu tại Mỹ, Anh hay New Zealand, nơi mối quan hệ thường có dạng “đồng biến – nghịch biến – đồng biến”. Sự khác biệt này có thể do đặc thù văn hóa quản trị, mức độ phát triển của thị trường và cơ chế giám sát tại Việt Nam còn hạn chế, cũng như sự phổ biến của các công ty gia đình trong cơ cấu sở hữu.

Việc quy mô công ty có ảnh hưởng tích cực cho thấy các doanh nghiệp lớn có lợi thế về nguồn lực và khả năng tiếp cận vốn, trong khi đòn bẩy tài chính cao làm giảm giá trị công ty do rủi ro tài chính tăng lên. Các biểu đồ đường cong hồi quy bậc ba minh họa rõ ràng các điểm uốn trong mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty, giúp trực quan hóa sự thay đổi động lực quản trị theo từng mức sở hữu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa tỷ lệ sở hữu nội bộ trong khoảng 18% đến 54%: Các doanh nghiệp nên khuyến khích ban giám đốc nắm giữ cổ phần trong khoảng này để đồng nhất lợi ích giữa nhà quản trị và cổ đông, từ đó nâng cao giá trị công ty.

2. Tăng cường cơ chế giám sát và minh bạch thông tin: Cơ quan quản lý và hội đồng quản trị cần thiết lập các quy định chặt chẽ hơn nhằm hạn chế hành vi trục lợi khi tỷ lệ sở hữu nội bộ quá cao, đồng thời nâng cao tính minh bạch để giảm thiểu rủi ro đạo đức.

3. Đa dạng hóa cấu trúc sở hữu: Khuyến khích sự tham gia của cổ đông lớn bên ngoài để cân bằng quyền lực, tránh tập trung quá mức vào ban giám đốc, góp phần giảm chi phí đại diện và tăng hiệu quả quản trị.

4. Quản lý đòn bẩy tài chính hợp lý: Do ảnh hưởng tiêu cực của đòn bẩy cao đến giá trị công ty, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách tài chính cân đối, tránh sử dụng nợ quá mức trong giai đoạn kinh tế không thuận lợi.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 1-3 năm, với sự phối hợp giữa ban giám đốc, cổ đông và cơ quan quản lý nhằm tạo ra môi trường quản trị doanh nghiệp hiệu quả và bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám đốc và nhà quản trị doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ tác động của tỷ lệ sở hữu nội bộ đến giá trị công ty, từ đó điều chỉnh chiến lược sở hữu và quản trị phù hợp nhằm tối đa hóa lợi ích cổ đông.

2. Cổ đông và nhà đầu tư: Cung cấp cơ sở để đánh giá cấu trúc sở hữu và hiệu quả quản trị của doanh nghiệp, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác hơn dựa trên mức độ sở hữu nội bộ.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ phi tuyến tính giữa sở hữu nội bộ và giá trị công ty tại thị trường Việt Nam, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Hỗ trợ xây dựng các chính sách quản trị doanh nghiệp và quy định về công bố thông tin nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả thị trường vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ sở hữu nội bộ là gì và tại sao nó quan trọng?
   Tỷ lệ sở hữu nội bộ là phần trăm cổ phần do ban giám đốc nắm giữ. Nó quan trọng vì ảnh hưởng đến động cơ quản trị, giúp đồng nhất lợi ích giữa nhà quản trị và cổ đông, từ đó tác động đến giá trị công ty.

2. Mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty có phải luôn là tuyến tính?
   Không, nghiên cứu cho thấy mối quan hệ này là phi tuyến tính bậc ba, với các khoảng tỷ lệ sở hữu nội bộ khác nhau có ảnh hưởng trái chiều đến giá trị công ty.

3. Tại sao tỷ lệ sở hữu nội bộ quá cao lại có thể làm giảm giá trị công ty?
   Khi sở hữu nội bộ quá cao, ban giám đốc có thể tập trung quyền lực và thực hiện các quyết định nhằm lợi ích cá nhân, gây thiệt hại cho cổ đông thiểu số và làm giảm giá trị công ty.

4. Các biến kiểm soát như quy mô công ty và đòn bẩy tài chính ảnh hưởng thế nào đến giá trị công ty?
   Quy mô công ty có ảnh hưởng tích cực, giúp công ty tận dụng quy mô kinh tế và tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Đòn bẩy tài chính cao có thể làm giảm giá trị do tăng rủi ro tài chính và chi phí lãi vay.

5. Phương pháp 2SLS được sử dụng trong nghiên cứu để làm gì?
   Phương pháp 2SLS giúp kiểm soát vấn đề nội sinh và mối quan hệ nhân quả ngược giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty, từ đó cho kết quả ước lượng chính xác và tin cậy hơn.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận mối quan hệ phi tuyến tính bậc ba giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty tại các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2009-2013.
• Tỷ lệ sở hữu nội bộ có ảnh hưởng nghịch khi ở mức thấp và cao, thuận khi ở mức trung bình (khoảng 18%-54%).
• Quy mô công ty và đòn bẩy tài chính là các yếu tố kiểm soát quan trọng ảnh hưởng đến giá trị công ty.
• Kết quả nghiên cứu phù hợp với các thị trường Đông Á, phản ánh đặc thù quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp nhằm tối ưu hóa cấu trúc sở hữu và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp trong thời gian tới.

Next steps: Các doanh nghiệp và nhà quản lý nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh cấu trúc sở hữu, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng với các ngành nghề và thị trường khác nhằm hoàn thiện bức tranh quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.

Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hãy phối hợp triển khai các giải pháp quản trị dựa trên bằng chứng thực nghiệm để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường trong nước và quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu. Trong chương này tác giả trình bày lý do nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu, tổng quan về phương pháp nghiên cứu và bố cục của bài nghiên cứu. Chương 2: Tổng quan lý thuyết. Trong chương này, tác giả tóm tắt các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa sở hữu quản trị và giá trị công ty.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Chương này trình bày phương pháp nghiên cứu, cách thu thập dữ liệu, giải thích việc lựa chọn các biến, trình bày kỹ thuật ước lượng được sử dụng trong bài nghiên cứu. Chương 4: Nội dung và các kết quả nghiên cứu. Chương này trình bày kết quả nghiên cứu, đưa ra các thảo luận, so sánh với kết quả của các nghiên cứu trước đây.

Chương 5: Kết luận. Căn cứ vào kết quả nghiên cứu trình bày kết luận về mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty ở Việt Nam. 123doc 5 Chương 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 2.1 Giá trị công ty và phương pháp đo lường Nghiên cứu của Demsetz & Lehn (1985) đã sử dụng tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách để đo lường hiệu quả hoạt động của công ty. Tất cả các nghiên cứu sau đó sử dụng hệ số Tobin’q.

Đây là hai khía cạnh quan trọng, trong đó hai biện pháp đo lường này khác nhau. Thứ nhất là khác biệt về quan điểm mang tính thời gian, tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách phản ánh những số liệu trong quá khứ, hệ số Tobin’q phản ánh kỳ vọng sẽ đạt được trong tương lai. Trong nỗ lực để đánh giá tác động của cấu trúc sở hữu đến hiệu quả hoạt động công ty, cái nào là hợp lý hơn, sử dụng những gì mà nhà quản trị đã đạt được để ước lượng hay sử dụng những gì mà nhà quản trị sẽ thực hiện để ước lượng? Sự khác biệt thứ hai là trong cách thực hiện đo lường giá trị công ty. Đối với tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách, kế toán viên bị hạn chế bởi những tiêu chuNn nghề nghiệp.

Đối với hệ số Tobin’Q, cộng đồng các nhà đầu tư bị hạn chế bởi sự nhạy bén của họ, quan điểm lạc quan hay chủ quan. Khuynh hướng của các nhà kinh tế hầu hết đều có sự hiểu biết về những hạn chế của thị trường tốt hơn những hạn chế, những ràng buộc trong kế toán, vì vậy hệ số Tobin’Q có lợi thế hơn. Nhưng ở đây cũng cần phải thận trọng. Tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách không bị ảnh hưởng bởi tâm lý của nhà đầu tư, và nó chỉ có liên quan một phần đến ước lượng cho những sự kiện trong tương lai, chủ yếu trong định giá nó được đưa vào khấu hao và thương hiệu (sự tín nhiệm của khách hàng).

Tuy nhiên, hệ số Tobin’q bị ảnh hưởng nhiều bởi tâm lý của nhà đầu tư có liên quan đến dự đoán của vô số các sự kiện của thế giới bao gồm kết quả của chiến lược kinh doanh hiện tại. Đúng là tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách bị ảnh hưởng bởi thông lệ kế toán, chẳng hạn áp dụng các phương pháp khác nhau cho định giá vốn hữu hình và 123doc 6 vốn vô hình, nhưng Tobin’q cũng chịu các vấn đề do kế toán tạo ra và có lẽ là nó dữ dội hơn. Trong thực tế, sự thay đổi trong hệ số Tobin’q được giải thích tốt hơn bằng các biến kiểm soát cho các vấn đề do kế toán tạo ra. Tử số của Tobin’q là giá trị thị trường của công ty, phần nào phản ánh giá trị của các nhà đầu tư gán cho tài sản vô hình của công ty, nhưng mẫu số của hệ số Tobin’Q không bao gồm các khoản đầu tư của công ty vào tài sản vô hình, được ước lượng bởi chi phí thay thế của tài sản hữu hình.

Nguồn thu nhập của công ty nếu có thì được coi là được tạo ra từ các khoản đầu tư được thực hiện đối với tài sản hữu hình. Điều này làm bóp méo giá trị của công ty, nó phụ thuộc vào mức độ khác nhau của tài sản vô hình. Hơn nữa, các nghiên cứu gần đây khi sử dụng hệ số Tobin’q không cố gắng đo lường chi phí thay thế của tài sản vô hình khi tính toán mẫu số của hệ số Tobin’q. Thay vào đó, họ sử dụng giá trị khấu hao theo sổ sách của tài sản vô hình.

Tử số của hệ số Tobin’q phản ánh tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách, đạt một mức độ chắc chắn đáng kể. Các nhà đầu tư căn cứ vào quá khứ để xác định một mức kỳ vọng thích hợp vào lợi nhuận tương lai của công ty. Tỷ suất lợi nhuận theo sổ sách cao thì thường đi kèm với giá cổ phiếu cao, trong khi đó mẫu số của hệ số Tobin’Q được đo bằng giá trị sổ sách của tài sản hữu hình chứ không phải bằng chi phí thay thế, như vậy là đã sử dụng số liệu của kế toán khi ước tính vốn đầu tư của công ty. Điều này không phải để tranh luận hay chống đối lại một trong những phương pháp đo lường giá trị công ty.

Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng của mình. Với mỗi phương pháp đo lường khác nhau sẽ cho ra một kết quả khác nhau về mối quan hệ giữ tỷ lệ sở hữu nội bộ và giá trị công ty. Để kiểm tra các kết quả nhạy cảm với việc lựa chọn phương pháp đo lường giá trị công ty, tác giải tiến hành phân tích bằng cách sử dụng các cách khác nhau để tính toán giá trị công ty, bao gồm hệ số Tobin’s q, tỷ số giá trị thị trường và tỷ số tỷ suất lợi nhuận.2 Tỷ lệ sở hữu cổ phần Tất cả các phương pháp đo lường cấu trúc sở hữu đã được sử dụng bởi Demsetz & Lehn (1985) đều dựa trên tỷ lệ cổ phần được nắm giữ bởi những cổ đông lớn nhất của công ty, cụ thể là thuộc sở hữu của năm cổ đông lớn nhất. Xuất hiện một vấn đề tiềm tàng trong phương pháp đo lường này.

Tỷ lệ cổ phần được nắm giữ bởi các cổ đông lớn nhất của công ty không phải là một thước đo đáng tin cậy về mức độ mà các nhà đầu tư được bảo vệ khỏi sự lạm dụng quyền lực của nhà quản trị nếu các nhà quản trị nắm giữ cổ phiếu đủ để đưa họ vào danh sách phân loại sở hữu nội bộ. Tuy nhiên, điều này ít có khả năng để trở thành một vấn đề quan trọng bởi vì điều này phát sinh từ việc sử dụng tỷ lệ nắm giữ cổ phần của nhà quản trị. Thực tế cho thấy rằng một người là thành viên của đội ngũ quản trị chuyên nghiệp hầu như không bao giờ nắm giữ cổ phiếu đủ để làm cho anh ta trở thành một trong năm cổ đông quan trọng nhất của công ty. Các nghiên cứu sau bài viết của Demsetz & Lehn tập trung vào tỷ lệ cổ phần thuộc sở hữu của những nhà quản trị công ty.

Sở hữu quản trị bao gồm cổ phiếu thuộc sở hữu của các thành viên thuộc hội đồng quản trị, của giám đốc điều hành và các nhà quản trị cấp cao. Việc lựa chọn những đối tượng có trong phương pháp đo lường này là để theo dõi mức độ nghiêm trọng của các vấn đề về đại diện cho thấy rằng tất cả cổ đông được phân loại là nhà quản trị có một lợi ích chung. Điều này dường như không đúng. Ví dụ một thành viên hội đồng quản trị có thể có vị trí này trong hội đồng quản trị là vì ông ta nắm giữ cổ phần của công ty với số lượng lớn hoặc có thể vì ông ta đại diện cho những người nắm giữ cổ phần của công ty với số lượng lớn.

Thành viên hội đồng quản trị có vẻ không có cùng lợi ích với những nhà quản trị chuyên nghiệp. Nhiều khả năng lợi ích của họ được liên kết chặt chẽ hơn với lợi ích của những nhà đầu tư bên ngoài. Nhà quản trị nội bộ thực sự là một người không vì lợi ích của nhà 123doc 8 đâu tư bên ngoài, hoặc không đại diện cho lợi ích của các nhà đầu tư bên ngoài. Các thành viên của hội đồng quản trị có quan hệ huyết thống, gia đình hoặc người đại diện cho họ không thể được coi là có chung lợi ích với những người quản trị thuần túy.

Do đó, tỷ lệ sở hữu nội bộ cao không phải là một chỉ số đáng tin cậy đại diện cho sức mạnh của nhà quản trị trong hoạt động của công ty như hầu hết các nghiên cứu sử dụng phương pháp đo lường này cho rằng như vậy. Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng tỷ lệ sở hữu cổ phần của ban giám đốc công ty để đo lường cho tỷ lệ sở hữu nội bộ. Phù hợp với phương pháp đo lường tỷ lệ sở hữu nội bộ trong nghiên cứu của Gurmeet Singh Bhabra (2007).3 Lý thuyết đại diện trong quan hệ giữa ban giám đốc công ty và các cổ đông Vấn đề người đại diện thường được sử dụng trong việc nghiên cứu các tác động của tách biệt quyền quản lý khỏi quyền sở hữu đến giá trị của công ty. Ban giám đốc (hay còn gọi là người đại diện) là người có thể chỉ sở hữu một phần nhỏ trong vốn cổ phần của một công ty cổ phần, ngược lại với các cổ đông lại là người sở hữu phần lớn vốn cổ phần.

Do có sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền quản lý, phát sinh vấn đề là Ban giám đốc có xu hướng tư lợi cho họ hơn là hành động vì lợi ích của người sở hữu và các cổ đông. Lý thuyết về đại diện cho rằng nếu cả hai bên trong mối quan hệ này (cổ đông và Ban giám đốc) đều muốn tối đa hóa lợi ích của mình, thì có cơ sở để tin rằng Ban giám đốc sẽ không luôn luôn hành động vì lợi ích tốt nhất cho người chủ, tức các cổ đông và công ty. Với vị trí của mình, Ban giám đốc có thể tìm kiếm các lợi ích cá nhân cho mình hay người thứ ba có liên quan với mình, chứ không phải cho công ty. Nguyên nhân xảy ra vấn đề người đại diện là thông tin bất cân xứng.

Thông tin bất cân xứng, trong kinh tế học, là trạng 123doc 9 thái không cân bằng trong cơ cấu thông tin giữa các chủ thể giao dịch có mức độ nắm giữ thông tin không ngang nhau. Rõ ràng trong quan hệ giữa cổ đông và những người đại diện của họ (Ban giám đốc) tồn tại thực trạng thông tin bất cân xứng.