mở đầu bằng giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả” [42, tr. Có thể thấy, các yếu tố tin, bài, tư liệu, hình ảnh. Đều là những bộ phận quan trọng tạo nên một cấu trúc truyền hình phức tạp hơn - mà các chương trình truyền hình. Dựa trên nhiệm vụ tuyên truyền và đối tượng công chúng tiếp nhận thông tin, ta có thể thấy các chương trình truyền hình được phát sóng hàng ngày hay hàng tuần như: thời sự, chuyên đề, giao lưu tọa đàm, phim truyện….
Được theo từng khung thời gian trong kênh truyền hình hoặc theo các kênh truyền hình. Một chương trình truyền hình được phát sóng là sản phẩm của một tập thể, hoàn chỉnh, thống nhất về hình thức và nội dung thể hiện, được xâu chuỗi một cách hợp lý, đáp ứng nhu cầu thị hiếu của công chúng, đồng thời truyền tải trọn vẹn mục đích ý tưởng sáng tạo của nhà truyền thông bằng phương tiện truyền hình. Các tác phẩm báo chí truyền hình thể hiện bản lĩnh chính trị, năm và trách nhiệm xã hội của phóng viên. Uy tín, ảnh hưởng của mỗi đài truyền hình trước hết được quy định bởi khả năng nắm bắt thực tiễn, phát hiện những vấn đề nổi cộm, có ý nghĩa và phản ánh kịp thời, chân thực tới công chúng, góp phần nâng cao nhận thức, mở rộng hiểu biết và định hướng tư tưởng cho công chúng.
19 Luận văn thạc sĩ Báo chí học Chương trình truyền hình là chương trình tổng hợp của nhiều loại chương trình đề cập đến mọi mặt của cuộc sống như các vấn đề chính trị, kinh tế, VH-XH, an ninh quốc phòng. Chất lượng của một chương trình truyền hình được đánh giá một phần dựa trên mức độ thu hút sự quan tâm của khán giả đối với chương trình đó và mức độ đạt được mục đích của những người làm chương trình. Thực tế cho thấy, bất cứ một chương trình truyền hình nào cũng hàm chứa những giá trị tư tưởng, văn đặc thù của mỗi dân tộc, quốc gia, giai cấp hay tầng lớp xã hội cụ thể. Những giá trị này được phóng viên không những truyền tải qua nội dung mà còn biểu hiện trong phương pháp sáng tạo và hình thức thể hiện mỗi tác phẩm, cũng như cách thức xây dựng chương trình truyền hình.
Ngày nay để đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khán giả, truyền hình trung ương cũng như địa phương đã không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng các chương trình hình theo hướng phong phú, đa dạng và chuyên sâu hơn. Việc sắp xếp các chương trình trong ngày hay trong tuần cũng được các đài truyền hình cân nhắc kỹ lưỡng, bố trí sao cho tạo được sức hút liên tục đối với công chúng. Để làm được điều này thì việc nghiên cứu công chúng đối tượng của chương trình đó phải được đầu tư thực hiện một cách bài bản nhằm xây dựng các chương trình truyền hình thu hút người xem và xác định được giờ phát sóng phù hợp đối với đối tượng người xem. Sự cạnh tranh về thông tin đã dẫn đến cuộc đua tăng kênh, tăng thời lượng phát sóng của đài truyền hình.
Điều này được thể hiện rõ qua việc hợp tác trao đổi chương trình giữa các đài trong nước với nhau cũng như trao đổi, hợp tác sản xuất, khai thác các chương trình truyền hình với các đài nước ngoài để đảm bảo sản xuất chương trình đa dạng, phục vụ phát sóng và nhu cầu thông tin đến khán giả xem đài. Như vậy, có thể hiểu chương trình truyền hình là sản phẩm lao động của một tập thể bao gồm các nhà báo,các cán bộ kỹ thuật, bộ phận tài chính. Chương trình truyền hình chính là sự gặp nhau giữa nhu cầu, thị hiếu của công chúng với mục đích, ý tưởng sáng tạo của những người làm chương trình thông qua phương tiện truyền hình. Chất lượng của một chương trình truyền hình được đánh giá bằng mức độ thu hút sự quan tâm của khán giả đối với chương trình đó và mức độ đạt được mục đích của người làm chương trình.
20 Luận văn thạc sĩ Báo chí học 1. Chương trình truyền hình tiếng dân tộc - Dân tộc Khái niệm dân tộc đã tồn tại từ lâu trong hệ thống các quan điểm khoa học xã hội. Các nhà Dân tộc học cho rằng, điểm đặc trưng nhất của các dân tộc là ở chỗ nó có tính bền vững và là những quy tắc tồn tại hàng nghìn năm. Mỗi dân tộc có sự thống nhất xác định bên trong, cả những nét đặc thù để phân biệt nó với tộc người khác.
Để phân biệt các dân tộc, người ta căn cứ vào: tập quán của đời sống gia đình, hôn nhân và các phong tục. Khái niệm dân tộc thực chất phải được hiểu là tộc người (ethnic). Tộc người là “hình thái đặc biệt của một tập đoàn xã hội xuất hiện không phải là do ý nguyện của con người mà là trong kết quả của quá trình tự nhiên-lịch sử” [21, tr. 8] “Dân tộc thiểu số” là một khái niệm khoa học được sử dụng phổ biến trên thế giới hiện nay.
Các học giả phương Tây quan niệm rằng, đây là một thuật ngữ chuyên ngành dân tộc học (minority ethnic) dùng để chỉ những dân tộc có dân số ít. Ngoài ra,còn có một số thuật ngữ có ý nghĩa gần gũi nhƣ: Dân tộc bản địa, Dân tộc thiểu số bản địa, Bộ lạc, Bộ tộc, Sắc tộc, Tộc ngƣời, Dân tộc thiểu số, Dân tộc ít người. Sự tồn tại nhiều thuật ngữ đó, do những nguyên nhân gắn liền với sự phát triển của các dân tộc trên thế giới và sự xáo trộn của mỗi nước qua các thời kỳ biến thiên lịch sử. Khái niệm “dân tộc thiểu số” hiện đang được sử dụng tương đối phổ biến trong các văn bản của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và trong đời sống xã hội.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, xuất phát từ nguyên tắc bình đẳng dân tộc, thì khái niệm “dân tộc thiểu số không mang ý nghĩa phân biệt địa vị, trình độ phát triển của các dân tộc. Tiêu chí để xác định thành phần dân tộc ở nước ta là: (1) Sự cộng đồng về mặt ngôn ngữ (2); Có các đặc điểm chung về sinh hoạt – văn hóa; (3) Có ý thức tự giác tộc người” [21, tr. Những năm trước, khái niệm “dân tộc thiểu số”, có lúc, có nơi, nhất là còn được gọi là “dân tộc ít người”, nhưng hiện nay đã có qui định sử dụng một khái niệm thống nhất là “dân tộc thiểu số”. 21 Luận văn thạc sĩ Báo chí học - Chương trình truyền hình tiếng dân tộc Có thể hiểu một cách đơn giản nhất chương trình truyền hình tiếng dân tộc là một chương trình truyền hình được thực hiện bằng tiếng dân tộc.
Như vậy, chương trình truyền hình tiếng dân tộc cũng mang đặc điểm chung của chương trình truyền hình, có gồm các tiêu chuẩn quy định về chủ đề, thời lượng, tính định kỳ và hình thức thể hiện mang đặc thù của loại hình truyền hình khác ở ngôn ngữ được sử dụng để thể hiện chương trình. Quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc và tỉnh Lạng Sơn về truyền hình tiếng dân tộc thiểu số - Quan điển của Đảng, Nhà nước về công tác dân tộc trên lĩnh vực báo chí bằng ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số Lực lượng báo chí đã và đang tham gia có hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời chuyển tải nhiều thông tin thiết thực đến với đồng bào dân tộc thiểu số đã nâng cao nhận thức tư tưởng chính trị cho cán bộ Đảng viên và nhân dân. Củng cố và tăng cường niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sức mạnh khối đại đoàn kết các dân tộc, giúp đồng bào xây dựng, ổn định cuộc sống ở thôn Bản, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Tuyên truyền nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng trước mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, nhân quyền và diễn biến hòa bình để chống phá cách mạng Việt Nam.
Tuyên truyền, vận động đồng bào xây dựng phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống; giới thiệu những mô hình, điển hình gia đình làm kinh tế chăn nuôi, trồng trọt. Nhằm xóa đói giảm nghèo và làm giàu chính đáng. Các báo, đài địa phương đã chú ý thông tin về khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư nhằm phổ biến kiến thức làm ăn cho đồng bào, hướng dẫn cách trồng và chăm sóc vật nuôi, giống cây phù hợp với điều kiện tự nhiên từng vùng miền. Hiện thực hóa những chính sách của Đảng và nhà nước với đồng bào dân tộc, tăng cường và chiếm lĩnh thông tin ở các vùng dân tộc miền núi, đáp ứng nhu cầu của đồng bào các dân tộc thiểu số muốn có một chương trình truyền hình bằng 22 Luận văn thạc sĩ Báo chí học tiếng dân tộc, đặc biệt là những tin tức của địa phương mình, từ các lý do đó chương trình truyền hình tiếng dân tộc của các địa phương ra đời.
Cùng với các chương trình truyền hình tiếng dân tộc khác của cả nước chương trình truyền hình tiếng dân tộc của tỉnh Lạng Sơn sau khi ra đời đã nhanh chóng trở thành một kênh thông tin quan trọng với nhiệm vụ đưa chính sách của Đảng, nhà nước đến với bà con đồng bào dân tộc tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao dân trí, bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc và ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn có đồng bào dân tộc. Những hiệu quả do chương trình mang lại một phần do thế mạnh đặc trưng của truyền hình nói chung và truyền hình tiếng dân tộc nói riêng. Trong Giáo trình báo chí truyền hình chỉ rõ: “truyền hình có khả năng đến với tất cả các tầng lớp dân chúng rộng rãi nhất, thậm chí cả những tầng lớp nằm bên ngoài ảnh hưởng của các phương tiện thông tin đại chúng” [42, tr. Điều này đặc biệt đúng với đồng bào dân tộc thiểu số thường sinh sống ở địa bàn chia cắt, các báo, tạp chí phải mất thời gian lâu mới có thể phát hành đến nơi thì chương trình truyền hình với khả năng “hiện diện khắp nơi” là một trong những phương tiện thông tin đại chúng hiệu quả nhất.