Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh các yếu tố tác động đến việc tham gia tín dụng của hộ nông dân trường hợp nghiên cứu đối với các hộ dân trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn huyện lâm hà tỉnh lâm đồng việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu kinh doanh các yếu tố tác động đến việc tham gia tín dụng của hộ nông dân trường hợp nghiên cứu đối, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Đặng Thị Thủy Tâm
• Người hướng dẫn: PGS. Vương Đức Hoàng Quân
• Trường học: Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các yếu tố tác động đến nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng của hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam: Trường hợp nghiên cứu đối với các hộ dân trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do hình thành đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Phạm vi đề tài
• 1.4. Bố cục của Luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 2.1.1. Tổng quan tỉnh Lâm Đồng
• 2.1.2. Tổng quan huyện Lâm Hà
• 2.1.3. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Lạt
• 2.2. Một số khái niệm thuộc bối cảnh nghiên cứu
• 2.2.1. Khái niệm hộ sản xuất
• 2.2.2. Lý thuyết về nhu cầu tín dụng
• 2.2.3. Lý thuyết về tiếp cận tín dụng
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 2.4. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4.2. Cơ sở lý thuyết của các yếu tố trong mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Thu thập và xử lý kết quả
• 3.2.1. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.2.2. Nghiên cứu chính thức
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu sơ bộ
• 4.2. Kết quả nghiên cứu chính thức
• 4.2.1. Làm sạch và mã hóa dữ liệu
• 4.2.2. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.2.3. Kiểm định giả thuyết
• 4.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu chính
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.3. Đóng góp của nghiên cứu
• 5.3.1. Đóng góp về mặt lý thuyết
• 5.3.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 5.4. Hạn chế và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4.1. Hạn chế của đề tài
• 5.4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 01: Tóm tắt các nghiên cứu trước
• Phụ lục 02: Thang đo sơ bộ chi tiết
• Phụ lục 03: Bảng câu hỏi phỏng vấn chuyên gia
• Phụ lục 04: Kết quả nghiên cứu sơ bộ
• Phụ lục 05: Bảng câu hỏi khảo sát chính thức
• Phụ lục 06: Kết quả phân tích
• PHẦN LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Tác động của tín dụng đến hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm

Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng sản xuất của hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm tại Lâm Hà, Lâm Đồng. Việc tiếp cận tín dụng nông nghiệp giúp các hộ này có đủ nguồn lực để đầu tư vào nguyên liệu dâu tằm, cải tiến công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất. Theo nghiên cứu, khả năng tiếp cận tín dụng chính thức có mối tương quan thuận với các yếu tố như tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân và quy mô hộ. Điều này cho thấy rằng, các yếu tố cá nhân và cấu trúc hộ gia đình ảnh hưởng đến quyết định tham gia vào tín dụng. Việc tham gia vào tín dụng chính thức không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn tạo điều kiện cho việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tín dụng

Nhu cầu tín dụng của hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tình trạng hôn nhân, giáo dục, quy mô hộ gia đình và thu nhập. Các nghiên cứu cho thấy rằng, thu nhập nông dân là yếu tố then chốt quyết định khả năng tiếp cận tín dụng. Hơn nữa, quan hệ xã hội và uy tín của ngân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định tham gia vào tín dụng. Việc nâng cao nhận thức về chính sách tín dụng và sự hỗ trợ từ các tổ chức tài chính cũng cần được chú trọng để gia tăng nhu cầu tham gia tín dụng của nông dân.

II. Thực trạng tiếp cận tín dụng của hộ nông dân

Thực trạng tiếp cận tín dụng của các hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm tại Lâm Hà cho thấy rằng, mặc dù có nhiều cơ hội từ các chương trình hỗ trợ tín dụng, nhưng tỷ lệ hộ dân tiếp cận vẫn còn thấp. Những rào cản như thiếu tài sản thế chấp, khoảng cách địa lý đến ngân hàng và thiếu thông tin về chính sách tín dụng đã làm giảm khả năng tiếp cận tín dụng. Một số hộ nông dân vẫn còn e ngại khi tiếp cận tín dụng chính thức, dẫn đến việc họ chọn các nguồn vốn phi chính thức với lãi suất cao hơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn làm giảm khả năng phát triển bền vững của ngành dâu tằm tại địa phương.

2.1. Rào cản trong việc tiếp cận tín dụng

Các rào cản chính trong việc tiếp cận tín dụng bao gồm: thiếu thông tin về chính sách tín dụng, thiếu tài sản thế chấp, và khoảng cách địa lý đến các ngân hàng. Nhiều hộ nông dân không nắm rõ các điều kiện và quy trình vay vốn, dẫn đến việc không thể tiếp cận được các sản phẩm tín dụng phù hợp. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về hỗ trợ tín dụng từ chính quyền địa phương cũng làm giảm khả năng tiếp cận của nông dân. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và tăng cường thông tin về tín dụng nông nghiệp là cần thiết để nâng cao khả năng tiếp cận cho các hộ nông dân.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng

Để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng cho hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm, cần thực hiện một số giải pháp như: tăng cường hỗ trợ tín dụng từ chính quyền, nâng cao nhận thức của nông dân về các chương trình tín dụng và cải thiện cơ sở hạ tầng ngân hàng tại địa phương. Cần thiết lập các chương trình đào tạo cho nông dân về quản lý tài chính và cách thức tiếp cận tín dụng. Hơn nữa, các ngân hàng nên thiết kế các sản phẩm tín dụng linh hoạt hơn để phù hợp với nhu cầu của nông dân, từ đó khuyến khích họ tham gia vào tín dụng chính thức.

3.1. Tăng cường hỗ trợ từ chính quyền

Chính quyền địa phương cần tăng cường các chương trình hỗ trợ tín dụng nông nghiệp, cung cấp thông tin đầy đủ về các sản phẩm tín dụng và điều kiện vay vốn. Việc phối hợp giữa các ngân hàng và chính quyền địa phương trong việc tổ chức các buổi hội thảo, tư vấn về tín dụng sẽ giúp nông dân hiểu rõ hơn về các cơ hội và cách thức tiếp cận. Đồng thời, việc tạo ra các quỹ hỗ trợ tín dụng cho nông dân cũng cần được xem xét để giảm bớt gánh nặng tài chính cho họ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản luôn giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế của tỉnh Lâm Đồng. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 2017 theo giá hiện hành đạt 70.417 tỷ đồng, tăng trưởng 10,85% so với cùng kỳ, trong đó khu vực nông lâm thủy sản đóng góp tới 32.261,4 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng chi phối 47,49%. Toàn tỉnh có khoảng 786.940 người sinh sống tại khu vực nông thôn, tương đương 60,7% tổng dân số. Huyện Lâm Hà nổi lên như một vùng chuyên canh trọng điểm với 1.914,6 ha diện tích dâu tằm, chiếm 26% tổng diện tích toàn tỉnh. Cây dâu tằm mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội với mức thu nhập bình quân đạt khoảng 300 triệu đồng trên mỗi hecta, cao gấp gần 3 lần so với cây cà phê (106 triệu đồng/ha) và vượt trội so với cây điều (105 triệu đồng/ha).

Mặc dù có tiềm năng sinh lợi lớn và thị trường tiêu thụ ổn định với hơn 30 nhà máy ươm tơ tự động hiện đại đạt công suất 33 tấn tơ mỗi năm, việc phát triển dâu tằm tơ tại địa phương vẫn mang tính tự phát, nhỏ lẻ và thiếu vốn đầu tư cải tiến công nghệ. Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Đà Lạt, dư nợ tín dụng cho lĩnh vực dâu tằm chỉ chiếm 7% tổng dư nợ nông nghiệp nông thôn và chiếm 4% tổng dư nợ toàn chi nhánh. Mục tiêu nghiên cứu tập trung nhận dạng, đo lường mức độ tác động của các nhân tố đến nhu cầu và khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức của hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm tại huyện Lâm Hà trong giai đoạn 2019-2020. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học giúp các tổ chức tín dụng và cơ quan ban ngành hiện thực hóa Quyết định số 756/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng về quy hoạch tăng diện tích dâu tằm lên trên 6.500 ha gắn với chuỗi giá trị khép kín.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của Mô hình vòng đời (Life-Cycle Hypothesis) do Franco Modigliani khởi xướng năm 1966 và bổ sung năm 1986, kết hợp cùng Giả thuyết thu nhập thường trực (Permanent Income Hypothesis) của Robert Hall năm 1978. Các lý thuyết này luận giải rằng hộ gia đình luôn tìm cách tối đa hóa mức hữu dụng liên thời gian bằng cách điều tiết tiêu dùng và tích lũy vốn qua từng giai đoạn cuộc đời; tín dụng đóng vai trò là công cụ chuyển dịch sức mua tương lai về hiện tại để tài trợ hoạt động sản xuất. Bên cạnh đó, Lý thuyết tiếp cận nguồn lực của Jesse Ribot và Nancy Peluso năm 2013 cùng Khung phân tích nhu cầu tín dụng nông thôn của Aliou Diagne năm 1999 được vận dụng để phân biệt rõ ràng hai trạng thái: nhu cầu vay vốn tự thân và khả năng được tổ chức tài chính chấp thuận giải ngân.

Khung phân tích tập trung vào 5 khái niệm cốt lõi:

• Hộ sản xuất nông nghiệp: Đơn vị kinh tế tự chủ trực tiếp canh tác dâu tằm, cùng chung ngân sách và tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh.
• Nhu cầu tín dụng: Xác suất hộ nông dân chủ động nộp hồ sơ xin vay vốn ngân hàng trong chu kỳ sản xuất 12 tháng.
• Khả năng tiếp cận tín dụng: Mức độ thuận lợi và xác suất hồ sơ của hộ được ngân hàng phê duyệt, giải ngân khoản vay.
• Tài sản thế chấp: Giá trị quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản hợp pháp dùng để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ.
• Vốn xã hội: Mối quan hệ gắn kết của hộ với các tổ chức chính trị - xã hội, hợp tác xã và hệ thống tín dụng địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp định tính và định lượng trong khung thời gian từ ngày 15/06/2019 đến ngày 05/06/2020. Nghiên cứu định tính sơ bộ được thực hiện qua phỏng vấn sâu 15 chuyên gia am hiểu thực tế, bao gồm 05 cán bộ Hội Nông dân huyện Lâm Hà, 05 hộ nông dân sản xuất giỏi, 02 lãnh đạo doanh nghiệp ươm tơ, 01 lãnh đạo phòng giao dịch và 02 chuyên viên tín dụng BIDV để hiệu chỉnh thang đo 29 biến quan sát.

Nghiên cứu định lượng chính thức sử dụng kỹ thuật lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng (stratified random sampling) từ danh sách tổng thể 1.352 khách hàng tiềm năng, thu về 270 phiếu khảo sát hợp lệ tại 11 địa bàn trọng điểm: thị trấn Nam Ban (44 mẫu), xã Tân Hà (40 mẫu), xã Hoài Đức (30 mẫu), xã Đông Thanh (28 mẫu), xã Liên Hà (26 mẫu), xã Đan Phượng (24 mẫu), xã Tân Thanh (22 mẫu), xã Gia Lâm (18 mẫu), xã Phúc Thọ (17 mẫu), xã Nam Hà (16 mẫu) và xã Tân Văn (5 mẫu). Cỡ mẫu 270 hoàn toàn thỏa mãn tiêu chuẩn tối thiểu 5 mẫu cho mỗi biến quan sát theo chuẩn phương pháp luận quốc tế.

Thay vì áp dụng mô hình Probit đơn lẻ dễ gây sai lệch ước lượng, nghiên cứu lựa chọn mô hình hồi quy Probit Bivariate (hồi quy Probit hai phương trình đồng thời) được xử lý trên phần mềm STATA 16. Lý do lựa chọn mô hình này xuất phát từ bản chất kinh tế học: quyết định vay vốn của nông hộ và quyết định cấp tín dụng của ngân hàng là hai quá trình phụ thuộc lẫn nhau, có sự tương quan giữa các phần dư sai số. Nghiên cứu thực hiện kiểm định tương quan Spearman với hệ số r < 0,6 và kiểm định phóng đại phương sai (VIF) đều nhỏ hơn 10, bảo đảm loại trừ hiện tượng đa cộng tuyến trước khi ước lượng tham số.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình hồi quy Probit Bivariate đã chỉ ra bức tranh đa chiều về các động lực thúc đẩy cũng như rào cản đối với tín dụng nông hộ:

• Tác động đến nhu cầu tín dụng: Có 09 yếu tố tác động có ý nghĩa thống kê bao gồm tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, quy mô hộ, tỷ lệ phụ thuộc, thu nhập bình quân, tham gia hợp tác xã và đoàn thể, kinh nghiệm sản xuất, khoảng cách địa lý và uy tín ngân hàng. Trong đó, trình độ học vấn tác động nghịch biến do các chủ hộ học vấn cao có xu hướng tích lũy tài chính tự có hoặc chuyển hướng kinh doanh phi nông nghiệp, trong khi tỷ lệ phụ thuộc cao làm gia tăng nhu cầu vay vốn để mở rộng chuồng trại nuôi tằm.
• Tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng: Có 09 yếu tố tương quan thuận có ý nghĩa thống kê gồm độ tuổi chủ hộ, giới tính nam, tình trạng hôn nhân, quy mô hộ, diện tích đất canh tác, tài sản thế chấp, thu nhập hàng năm, quan hệ xã hội và kinh nghiệm sản xuất. Nông hộ sở hữu diện tích đất canh tác từ 1 ha trở lên và có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có xác suất được duyệt vay cao vượt trội.
• Vai trò của tài sản thế chấp và thu nhập: Tài sản bảo đảm có giá trị cao cùng mức thu nhập bình quân từ 200 triệu đến trên 500 triệu đồng mỗi năm là điều kiện tiên quyết giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro tín dụng, qua đó nâng tỷ lệ phê duyệt hồ sơ vay thành công lên mức cao nhất.
• Yếu tố khoảng cách và uy tín thương hiệu: Khoảng cách từ nhà đến phòng giao dịch BIDV gần nhất (Phòng giao dịch Tân Hà hoặc Nam Ban) có hệ số tác động âm đến nhu cầu tín dụng do làm phát sinh chi phí đi lại và giao dịch. Ngược lại, uy tín ngân hàng đạt điểm đánh giá cao trên thang đo Likert 5 điểm tạo dựng niềm tin vững chắc, kích thích người dân tìm đến nguồn vốn chính thức.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm phản ánh sâu sắc đặc thù kinh tế nông nghiệp tại địa bàn Tây Nguyên. Khi thể hiện dữ liệu qua bảng phân tích tương quan và biểu đồ tần số, sự phân hóa về khả năng tiếp cận vốn bộc lộ rõ rệt giữa các nhóm hộ có thâm niên canh tác lâu năm và nhóm mới chuyển đổi từ cây cà phê sang cây dâu tằm. Người nông dân có kinh nghiệm thực tế trên 5 năm kiểm soát tốt dịch bệnh tằm gai, ổn định năng suất kén từ 198,87 tạ/ha, từ đó tạo ra dòng tiền trả nợ bền vững khiến ngân hàng đánh giá điểm tín nhiệm rất cao.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu trước đây tại thị trường nông thôn Việt Nam và quốc tế về vai trò bảo chứng của tài sản thế chấp và vốn xã hội. Mối quan hệ mật thiết với các hội đoàn thể hoặc tổ khuyến nông giúp giảm thiểu tình trạng bất cân xứng thông tin giữa bên vay và bên cho vay. Dữ liệu hồi quy cũng chứng minh rằng việc sở hữu quy mô đất đai rộng lớn không chỉ mang lại tư liệu sản xuất mà còn là phương tiện thế chấp tối ưu trong mắt các ngân hàng thương mại lớn như BIDV hay Agribank.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm khơi thông dòng vốn tín dụng chính thức và thúc đẩy ngành dâu tằm tơ huyện Lâm Hà phát triển tương xứng với tiềm năng, bốn nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất:

• Tái cấu trúc sản phẩm tín dụng chuyên biệt cho ngành dâu tằm: Ban Giám đốc BIDV Chi nhánh Đà Lạt cùng hai phòng giao dịch Tân Hà và Thăng Long cần thiết kế gói tín dụng ưu đãi với chu kỳ cho vay linh hoạt theo vòng quay thu hoạch kén (khoảng 25-30 ngày mỗi lứa nuôi). Mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ cho vay dâu tằm từ mức 7% hiện tại lên tối thiểu 15% trong tổng dư nợ nông nghiệp nông thôn trong vòng 12 đến 18 tháng tới.
• Nới lỏng cơ chế bảo đảm và định giá linh hoạt tài sản nông nghiệp: Khối Quản lý rủi ro BIDV cần bổ sung quy chế chấp thuận tài sản bảo đảm là chuồng trại nuôi tằm kiên cố, máy móc ươm tơ tự động và quyền sở hữu vườn dâu năng suất cao. Đồng thời, triển khai mô hình cho vay thấu chi tín chấp dựa trên hợp đồng bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp ươm tơ có công suất 33 tấn/năm, thực hiện ngay từ quý 1 năm sau.
• Tăng cường số hóa quy trình và mở rộng mạng lưới ngân hàng lưu động: Đơn vị công nghệ và tín dụng BIDV cần triển khai ứng dụng đăng ký vay trực tuyến, rút ngắn thời gian thẩm định từ 7 ngày xuống tối đa 3 ngày làm việc. Định kỳ hàng tuần tổ chức các điểm giao dịch lưu động tại các xã vùng xa như Đan Phượng, Tân Thanh, Tân Văn (những nơi cách xa trung tâm trên 10 km) nhằm giảm chi phí giao dịch cho hộ dân trước năm 2025.
• Phối hợp liên ngành xây dựng chuỗi giá trị và đào tạo quản lý tài chính: Ủy ban nhân dân huyện Lâm Hà chủ trì liên kết giữa Phòng Nông nghiệp, Hội Nông dân và BIDV để tổ chức 10-15 lớp tập huấn hàng năm về kỹ thuật nuôi tằm giống mới và kỹ năng ghi chép sổ sách kế toán nông hộ, giúp nâng mức thu nhập từ 300 triệu đồng/ha lên 350 triệu đồng/ha.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng ngân hàng thương mại: Đặc biệt là hệ thống BIDV và Agribank tại khu vực Tây Nguyên, dùng làm cơ sở dữ liệu để tinh chỉnh chính sách cấp tín dụng, xây dựng bộ tiêu chí chấm điểm rủi ro khách hàng nông nghiệp và thiết kế các gói sản phẩm bám sát thực tế sản xuất.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng chính quyền cấp huyện có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất, đẩy mạnh thực thi Quyết định 756/QĐ-UBND và quy hoạch bền vững làng nghề dâu tằm truyền thống.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu kinh tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp luận ứng dụng mô hình Bivariate Probit trên phần mềm STATA để xử lý các quyết định phụ thuộc song song, cùng kỹ thuật thiết kế mẫu phân tầng 270 quan sát trong nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng.
• Doanh nghiệp thu mua, hợp tác xã và chủ hộ nông dân: Nắm bắt rõ các tiêu chí thẩm định của ngân hàng thương mại, từ đó chủ động hoàn thiện tính pháp lý của giấy tờ đất đai, nâng cao năng lực quản trị tài chính và tham gia vào chuỗi liên kết bền vững để tối ưu hóa khả năng tiếp cận vốn vay.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao nghiên cứu lại áp dụng mô hình hồi quy Bivariate Probit thay vì mô hình Probit thông thường? Mô hình Bivariate Probit được sử dụng vì quyết định phát sinh nhu cầu vay của hộ nông dân và quyết định cấp tín dụng của ngân hàng là hai biến cố có mối liên hệ mật thiết, phụ thuộc lẫn nhau. Nếu ước lượng tách rời bằng hai mô hình Probit đơn lẻ, hệ số hồi quy sẽ bị sai lệch nghiêm trọng do bỏ qua mối tương quan giữa các phần dư sai số.

• Yếu tố nào giữ vai trò quyết định nhất đến khả năng tiếp cận vốn vay chính thức của hộ trồng dâu nuôi tằm? Tài sản thế chấp bằng bất động sản có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp và mức thu nhập hàng năm ổn định từ 200 triệu đồng trở lên là hai yếu tố then chốt nhất. Ngân hàng dựa vào các điều kiện này để xác định khả năng hoàn vốn, giảm thiểu rủi ro nợ xấu trong hoạt động tín dụng nông thôn.

• Khoảng cách địa lý tác động ra sao đến việc vay vốn của người nông dân? Khoảng cách từ nhà đến phòng giao dịch ngân hàng có tác động nghịch biến rõ rệt đến nhu cầu tín dụng. Khi khoảng cách tăng lên, chi phí đi lại, thời gian chuẩn bị hồ sơ và mức độ bất cân xứng thông tin gia tăng, khiến người nông dân ở các xã vùng sâu ít có xu hướng nộp đơn vay vốn chính thức.

• Trình độ học vấn ảnh hưởng như thế nào đến nhu cầu tín dụng trong nghiên cứu này? Trình độ học vấn có tương quan nghịch với nhu cầu vay vốn dâu tằm. Những chủ hộ có học vấn cao thường có xu hướng đa dạng hóa nguồn thu nhập từ các ngành nghề phi nông nghiệp, sở hữu nguồn vốn tự tích lũy dồi dào nên ít phụ thuộc vào các khoản vay mở rộng sản xuất dâu tằm.

• Luận văn đưa ra giải pháp gì để hỗ trợ các hộ nông dân thiếu tài sản thế chấp? Nghiên cứu kiến nghị ngân hàng triển khai cơ chế cấp tín dụng theo chuỗi giá trị khép kín, chấp thuận phương thức bảo lãnh của các doanh nghiệp chế biến ươm tơ đầu chuỗi và nhận thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay như máy móc sản xuất, nhà tằm kiên cố thay vì chỉ dựa vào quyền sử dụng đất.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập cơ sở khoa học vững chắc khi phân tích đồng thời nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng của hộ trồng dâu nuôi tằm tại huyện Lâm Hà thông qua mô hình Bivariate Probit.
• Kết quả kiểm định trên mẫu 270 quan sát khẳng định vai trò quan trọng của tài sản thế chấp, quy mô đất đai, vốn xã hội và uy tín ngân hàng trong việc thúc đẩy dòng vốn chính thức.
• Nghiên cứu đóng góp quan trọng về mặt học thuật khi ứng dụng thành công mô hình ước lượng hai phương trình đồng thời trong lĩnh vực tài chính nông nghiệp tại Việt Nam.
• Đóng góp thực tiễn to lớn thông qua hệ thống giải pháp giúp BIDV Chi nhánh Đà Lạt gia tăng thị phần tín dụng dâu tằm, hỗ trợ địa phương nâng cao giá trị thu nhập bình quân 300 triệu đồng/ha.
• Lộ trình giai đoạn 2020-2025 đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện chuỗi liên kết tín dụng khép kín và đẩy mạnh chuyển đổi số quy trình ngân hàng nông thôn nhằm tạo đòn bẩy cho ngành dâu tằm Lâm Đồng bứt phá bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ***** ĐẶNG THỊ THỦY TÂM CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NHU CẦU VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CỦA HỘ NÔNG DÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM: TRƢỜNG HỢP NGHIÊN CỨU ĐỐI VỚI CÁC HỘ DÂN TRỒNG DÂU NUÔI TẰM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LÂM HÀ, TỈNH LÂM ĐỒNG, VIỆT NAM FACTORS IMPACTING DEMAND AND ACCESS TO BANK’ FOR INVESTMENT AND DEVELOPMENT OF VIET NAM‘S CREDIT OF FARMER HOUSEHOLDS: THE CASE OF SERICULTURE FARMER HOUSEHOLDS IN LAM HA DISTRICT, LAM DONG PROVINCE, VIET NAM Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh Mã số : 60 34 0102 LUẬN VĂN THẠC SĨ TP.HỒ CHÍ MINH, tháng 08 năm 2020 CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA - ĐHQG - HCM Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: PGS. Vƣơng Đức Hoàng Quân Cán bộ chấm nhận xét 1: TS. Lê Hoành Sử Cán bộ chấm nhận xét 2: TS.

Nguyễn Thị Thu Hằng Luận văn thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại Trƣờng Đại học Bách Khoa, ĐHQG Tp.HCM ngày 04 tháng 08 năm 2020. Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. Chủ tịch: PGS. TS Nguyễn Mạnh Tuân 2.

Phản biện 1: TS. Lê Hoành Sử 4. Phản biện 2: TS. Nguyễn Thị Thu Hằng 5.

Ủy viên: PGS. TS Vƣơng Đức Hoàng Quân Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trƣởng Khoa quản lý chuyên ngành sau khi luận văn đã đƣợc sửa chữa. CHỦ TỊCH HỒI ĐỒNG TRƢỞNG KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập - Tự do - Hạnh phúc NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: ĐẶNG THỊ THỦY TÂM MSHV: 1670915 Ngày, tháng, năm sinh: 28 tháng 12 năm 1993 Nơi sinh: Tỉnh Lâm Đồng Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60340102 I. TÊN ĐỀ TÀI: Các yếu tố tác động đến nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng của hộ nông dân tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam: Trƣờng hợp nghiên cứu đối với các hộ dân trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: - Xây dựng và kiểm định mô hình nghiên cứu các yếu tố tác động đến nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam của hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. - Gợi ý chính sách tín dụng giúp ngân hàng phát triển sản phẩm đối với khách hàng là hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: Ngày 10 tháng 02 năm 2020 IV. NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: Ngày 18 tháng 06 năm 2020 V.

CÁN BỘ HƢỚNG DẪN: PGS. TS Vƣơng Đức Hoàng Quân Tp. năm 2020 CÁN BỘ HƢỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO PGS.TS Vƣơng Đức Hoàng Quân TRƢỞNG KHOA i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và lời cảm ơn chân thành đến PGS. Vƣơng Đức Hoàng Quân, Thầy đã tận tình hƣớng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện đề cƣơng luận văn.

Xin chân thành cảm ơn Quý thầy, cô Khoa Quản lý Công Nghiệp - Trƣờng Đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy, truyền đạt nhiều kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập. Xin chân thành cám ơn các đồng nghiệp đã tạo điều kiện về thời gian và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã động viên và giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt thời gian hoàn thành chƣơng trình học vừa qua. Lâm Đồng, ngày.

tháng 08 năm 2020 NGƢỜI THỰC HIỆN Đặng Thị Thủy Tâm ii TÓM TẮT Những nghiên cứu về nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng của hộ nông dân đƣợc thực hiện nhiều trong những năm gần đây. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu đều tập trung vào khả năng tiếp cận tín dụng. Nghiên cứu này với mục tiêu đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến việc tham gia tín dụng của hộ nông dân trên địa bàn huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng thông qua 2 khía cạnh nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng kết hợp cả hai phƣơng pháp nghiên cứu định tính và phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu đƣợc xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trƣớc đó.

Dữ liệu sơ cấp đƣợc thu thập thông qua 270 phiếu khảo sát, đối tƣợng khảo sát là chủ hộ nông dân trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. Mô hình hồi quy Probit Bivariate đƣợc sử dụng để ƣớc lƣợng ảnh hƣởng của các biến độc lập lên biến phụ thuộc. Các mô hình Probit Bivariate đƣợc áp dụng khi hai quyết định liên quan đƣợc đƣa ra bởi cùng một ngƣời hoặc những ngƣời khác nhau. Trong bài viết này, nhu cầu và tiếp cận tín dụng có liên quan đến nhau.

Đó là hai quyết định là phụ thuộc lẫn nhau. Do đó, mô hình Probit Bivariate đƣợc sử dụng thay vì mô hình probit bình thƣờng là phù hợp cho nghiên cứu này. Phần mềm STATA phiên bản 16 đƣợc lựa chọn để tiến hành phân tích với mẫu dữ liệu thu thập đƣợc, bao gồm: phân tích thống kê mô tả và phân tích hồi quy đa biến. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của hộ nuôi có mối tƣơng quan thuận với các yếu tố: tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân, quy mô của hộ, diện tích đất canh tác, tài sản thế chấp, thu nhập của hộ, quan hệ xã hội, kinh nghiệm của hộ.

Các yếu tố tác động đến nhu cầu tín dụng của hộ dân bao gồm: tình trạng hôn nhân, tình trạng giáo dục, quy mô hộ gia đình, tỷ lệ phụ thuộc, thu nhập của hộ, quan hệ xã hội, kinh nghiệm của hộ, khoảng cách và uy tín của ngân hàng. Trên cơ sở kết quả phân tích, đề xuất các giải pháp về mặt chính sách giúp ngân hàng xây dựng và phát triển hiệu quả sản phẩm tín dụng nông nghiệp nông thôn trên địa bàn. iii ABSTRACT Many studies on demand and access to credit of famer households have been carried out in recent years. However, most studies focused on access to credit.

This study aimed to evaluate the factors affecting the credit participation of farmer households in Lam Ha district, Lam Dong province through two aspects of demand and access to credit by combining qualitative and quantitative research methods. Research model and research hypotheses were developed based on theory and previous studies. Primary data was collected through 270 survey forms; respondents were decision makers. Probit Bivariate regression model is used to measure impacts of independent variables on dependent variables.

Bivariate probit models are applied when two related decisions are made by the same person or different persons. In this paper, demand for and access to credit are interrelated. That is the two decisions are dependent each other. Thus, the bivariate probit model instead of a normal probit model is appropriate for this study to determine factors jointly.

STATA version 16 programs were applied to conduct analysis with collected data samples, including: descriptive statistical analysis, and multivariate regression analysis. The analysis results suggests that the access to formal credit of farmer households is positively correlated with the following factors: age, gender, marital status, size of the household, Cultivated land (farm) size, collateral, income of the household, cooperative members, household’s experience. Factors affecting credit demand of households include: marital status, educational status, household size, dependency ratio, household income, members of cooperatives, the distance from household to the nearest BIDV transaction office, household's experience and competitive characteristics of the bank. In particular, there are 09 factors that are correlated: marital status, education status, household size, dependency ratio, household income, membership of the cooperative, household experience, distance and bank’s reputation.

Based on the analysis results, propose policy solutions to help BIDV build and develop rural agricultural credit products in the area effectively. iv LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng tất cả các nội dung chi tiết của luận văn này là công trình nghiên cứu của tôi. Tất cả những nội dung nghiên cứu trong đề tài này là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào. luận văn đƣợc thực hiện có sự hỗ trợ từ giảng viên hƣớng dẫn PGS.

TS Vƣơng Đức Hoàng Quân - Trƣờng Đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên. Lâm Đồng, ngày. tháng 08 năm 2020 NGƢỜI THỰC HIỆN Đặng Thị Thủy Tâm v DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu của Ferede, Kiros Habtu (2012) .2: Mô hình nghiên cứu Nguyễn Văn Vũ An, 2016 .3: Mô hình nghiên cứu đề xuất .1: Quy trình nghiên cứu.

30 vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Tóm tắt các giả thuyết .2: Bảng chi tiết mẫu khảo sát .3: Bảng diễn giải và phân loại biến .1: Thang đo sơ bộ hiệu chỉnh. Mô tả mẫu khảo sát đối với các biến thứ bậc .4 Bảng hộ gia đình có nhu cầu và khả năng tiếp cận tín dụng .5 Nguyên nhân nông hộ không có nhu cầu tín dụng từ BIDV .6 Bảng nguyên nhân không tiếp cận đƣợc tín dụng BIDV của nông hộ .7: Kết quả phân tích tƣơng quan Spearman.8: Bảng thống kê đa cộng tuyến .9: Kết quả phân tích mô hình Probit Model 1 .10: Kết quả phân tích mô hình Probit Model 2 .11: Bảng tóm tắt giả thuyết. 57 vii DANH MỤC VIẾT TẮT AGRIBANK Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam BIDV Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam TMCP Thƣơng mại cổ phần viii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN. iii LỜI CAM ĐOAN .iv DANH MỤC HÌNH ẢNH.

v DANH MỤC BẢNG BIỂU .vi DANH MỤC VIẾT TẮT. vii MỤC LỤC. viii CHƢƠNG I: GIỚI THIỆU.1 Lý do hình thành đề tài.2 Mục tiêu của đề tài .3 Phạm vi đề tài .4 Bố cục của Luận văn. 4 CHƢƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.1 Bối cảnh nghiên cứu.1 Tổng quan tỉnh Lâm Đồng .2 Tổng quan huyện Lâm Hà .3 Tổng quan về Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Lạt .2 Một số khái niệm thuộc bối cảnh nghiên cứu.

Khái niệm hộ sản xuất .1 Lý thuyết về nhu cầu tín dụng .2 Lý thuyết về tiếp cận tín dụng .4 Tổng quan các nghiên cứu trƣớc .5 Mô hình nghiên cứu đề xuất.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất .2 Cơ sở lý thuyết của các yếu tố trong mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu. 20 CHƢƠNG III: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Quy trình nghiên cứu .2 Thu thập và xử lý kết quả .1 Nghiên cứu sơ bộ .2 Nghiên cứu chính thức .