Nghiên cứu tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội của các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán tp hồ chí minh

Nghiên cứu tác động của văn hóa doanh nghiệp đến công bố thông tin trách nhiệm xã hội tại các công ty niêm yết trên sàn TP Hồ Chí Minh.

• Tác giả: Hoàng Ý Duyên
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thị Thanh Nhật
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của Yếu Tố Văn Hóa Doanh Nghiệp Đến Mức Độ Công Bố Thông Tin Trách Nhiệm Xã Hội Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Tp. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2021 - 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN CHỊU TRÁCH NHIỆM CHÍNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của đề tài
• 0.7. Kết cấu của nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu liên quan đến báo cáo trách nhiệm xã hội
• 1.3. Các nghiên cứu liên quan đến tác động của văn hoá đến mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội
• 1.4. Hướng nghiên cứu xem xét về tác động của văn hoá quốc gia
• 1.5. Hướng nghiên cứu xem xét về tác động của văn hoá doanh nghiệp
• 1.6. Các nghiên cứu trong nước
• 1.7. Các nghiên cứu liên quan đến tác động của văn hóa đến mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội
• 1.8. Khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của nhóm tác giả
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Các khái niệm liên quan đến đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và báo cáo trách nhiệm xã hội
• 2.3. Lý thuyết hợp pháp (Legitimacy Theory)
• 2.4. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholders Theory)
• 2.5. Các lý thuyết lãnh đạo (Theories of Leadership)
• 2.6. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.1. Văn hoá tập thể
• 2.6.2. Văn hoá kiểm soát
• 2.6.3. Văn hoá đổi mới, sáng tạo
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Thiết kế thang đo
• 3.2.1. Thang đo của biến phụ thuộc
• 3.2.2. Thang đo của biến độc lập
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.5. Thiết kế nghiên cứu
• 3.6. Phương pháp và công cụ thu thập dữ liệu
• 3.7. Quy mô chọn mẫu
• 3.8. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu định tính
• 4.2. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.3. Thực trạng công bố thông tin TNXH của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh
• 4.4. Tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh
• 4.5. Bàn luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: HÀM Ý NGHIÊN CỨU
• 5.1. Hàm ý nghiên cứu
• 5.2. Đối với doanh nghiệp
• 5.3. Đối với cơ quan Nhà nước
• 5.4. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Văn Hóa Doanh Nghiệp Đến CSRD

Phát triển bền vững là yếu tố then chốt cho các doanh nghiệp toàn cầu và Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch và biến đổi khí hậu. Các nhà lãnh đạo và bên liên quan đều quan tâm đến việc nâng cao hiệu quả kinh doanh song song với bảo vệ môi trường và xã hội. Công bố thông tin trách nhiệm xã hội (CSRD) giúp tăng cường niềm tin từ nhà đầu tư và các bên liên quan, đồng thời là công cụ truyền thông hiệu quả. Theo KPMG (2020), phần lớn các doanh nghiệp lớn trên thế giới đã thực hiện báo cáo CSRD. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến các thông tin về môi trường, bình đẳng giới, và phúc lợi xã hội. Bộ Tài chính đã ban hành các thông tư hướng dẫn về công bố thông tin này. Tuy nhiên, mức độ công bố thông tin CSRD giữa các công ty vẫn còn khác biệt lớn. Quyết định công bố và mức độ công bố có thể phụ thuộc vào phong cách lãnh đạo và văn hóa doanh nghiệp. Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam đã tập trung vào quản trị doanh nghiệp, nhưng ít nghiên cứu về tác động của văn hóa tổ chức.

1.1. Báo Cáo Trách Nhiệm Xã Hội CSRD và Phát Triển Bền Vững

Báo cáo trách nhiệm xã hội (CSRD), còn được gọi là báo cáo phát triển bền vững, bắt đầu xuất hiện vào cuối những năm 1980. Ban đầu, nó được gọi là báo cáo môi trường trong các công ty hóa chất ở các nước phát triển. Từ đó đến nay, báo cáo CSRD ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp bên cạnh báo cáo các thông tin tài chính. Số lượng các doanh nghiệp thực hiện báo cáo CSRD ngày càng tăng, cho thấy ý thức, trách nhiệm với môi trường, cộng đồng của các doanh nghiệp ngày càng được cải thiện, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững toàn cầu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Công Bố Thông Tin Trách Nhiệm Xã Hội

Công bố thông tin trách nhiệm xã hội (CSRD) giúp cho doanh nghiệp nâng cao lòng tin từ nhà đầu tư và các bên liên quan, nó còn là công cụ trong chính sách truyền thông, đem lại lợi ích ngắn hạn và lâu dài cho doanh nghiệp. Theo báo cáo của KPMG (2020), 96% các doanh nghiệp trong nhóm G250 và 80% các doanh nghiệp trong nhóm N100 đã trình bày báo cáo TNXH trong báo cáo thường niên.

II. Thách Thức Trong Công Bố Thông Tin CSRD Tại HOSE Hiện Nay

Mặc dù các quy định pháp lý đã được ban hành, mức độ công bố thông tin CSRD giữa các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) vẫn còn nhiều khác biệt. Một số doanh nghiệp như Vinamilk và Dược Hậu Giang thực hiện công bố rất tốt, trong khi nhiều doanh nghiệp khác chưa chú trọng đến thông tin này. Câu hỏi đặt ra là liệu quyết định công bố hay không, và mức độ công bố như thế nào, có phụ thuộc vào phong cách lãnh đạo và văn hóa doanh nghiệp hay không. Các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào các yếu tố quản trị doanh nghiệp, nhưng ít nghiên cứu về tác động của văn hóa tổ chức. Trong khi đó, các nghiên cứu của Hofstede (1980) và Gray (1988, 2003) cho thấy văn hóa có mối liên hệ mật thiết đến các giá trị của kế toán.

2.1. Sự Khác Biệt Trong Mức Độ Công Bố Thông Tin CSRD

Tại Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 155/2015/TT-BTC về hướng dẫn các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán công bố thông tin về môi trường và xã hội, sau này đổi thành Thông tư 96/2020/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/1/2021. Mặc dù vậy, mức độ công bố ở các công ty là rất khác nhau. Rất nhiều doanh nghiệp công bố rất tốt như Vinamilk, Dược Hậu Giang,…tuy nhiên còn nhiều doanh nghiệp chưa chú trọng đến thông tin trên báo cáo này.

2.2. Thiếu Nghiên Cứu Về Tác Động Của Văn Hóa Tổ Chức

Hiện nay, các nhân tố về quản trị doanh nghiệp (quy mô hội đồng quản trị, quy mô doanh nghiệp, đội ngũ nhà lãnh đạo cấp cao…) ảnh hưởng đến kết quả thực hiện TNXH đã được nghiên cứu tại Việt Nam như Dương Hoàng Ngọc Khuê (2019), Lâm Thị Trúc Linh (2019). Tuy nhiên, các nghiên cứu về tác động của nhân tố văn hóa tổ chức hầu như chưa được nghiên cứu.

III. Cách Văn Hóa Doanh Nghiệp Ảnh Hưởng Đến Công Bố CSRD

Công bố thông tin CSRD có thể được xem là sự minh bạch thông tin về trách nhiệm xã hội đối với nhà đầu tư và các đối tượng quan tâm đến doanh nghiệp. Điều này thể hiện sự sẵn lòng áp dụng các chính sách và chuẩn mực mới về công bố thông tin phi tài chính, và vì vậy, nó cũng là một trong những giá trị của kế toán. Từ đó, có thể suy ra rằng, các yếu tố của văn hóa doanh nghiệp có tác động đến mức độ công bố thông tin CSRD. Tuy nhiên, điều này hầu như chưa có nghiên cứu tại Việt Nam, và cũng rất ít nghiên cứu trên thế giới. Nghiên cứu này tập trung vào tác động của văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội của các công ty niêm yết trên HOSE.

3.1. Văn Hóa Doanh Nghiệp và Tính Minh Bạch Thông Tin

Công bố thông tin TNXH có thể được xem là sự minh bạch thông tin về TNXH đối với nhà đầu tư và các đối tượng quan tâm đến doanh nghiệp. Điều này cũng thể hiện sự sẵn lòng trong áp dụng các chính sách, chuẩn mực mới về công bố thông tin phi tài chính, và vì vậy, nó cũng là một trong những giá trị của kế toán.

3.2. Khoảng Trống Nghiên Cứu Về Tác Động Của Văn Hóa Doanh Nghiệp

Từ đó, có thể suy ra rằng, các yếu tố của văn hóa doanh nghiệp có tác động đến mức độ công bố thông tin TNXH. Tuy nhiên, điều này hầu như chưa có nghiên cứu tại Việt Nam, và cũng rất ít nghiên cứu trên thế giới.

3.3. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Tác Động Của Văn Hóa Doanh Nghiệp

Vì vậy, nhóm tác giả quyết định chọn đề tài “Nghiên cứu tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh”.

IV. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Văn Hóa Đến CSRD Tại HOSE

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được sử dụng để xác định các đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp phù hợp với bối cảnh Việt Nam thông qua khảo sát chuyên gia. Phương pháp định lượng được sử dụng để đánh giá tác động của văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin CSRD tại các công ty niêm yết trên HOSE. Đối tượng nghiên cứu là tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin CSRD tại các công ty niêm yết trên HOSE. Phạm vi nghiên cứu dựa trên dữ liệu của các công ty niêm yết trên HOSE trong năm tài chính 2021.

4.1. Kết Hợp Phương Pháp Định Tính và Định Lượng

Dùng phương pháp hỗn hợp bao gồm cả định tính kết hợp với định lượng. - Phương pháp định tính: Dùng để xác định các đặc điểm thuộc văn hóa doanh nghiệp phù hợp với bối cảnh Viêt Nam hiện nay thông qua các cuộc khảo sát với chuyên gia. - Phương pháp định lượng: Dùng để đánh giá tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH tại các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh.

4.2. Đối Tượng và Phạm Vi Nghiên Cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH tại các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh. - Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện dựa trên dữ liệu của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh (không gian), và thu thập dữ liệu này trong năm tài chính 2021 (thời gian).

V. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Văn Hóa Đến CSRD

Nghiên cứu đã hệ thống hóa các cơ sở lý thuyết và các nhân tố của văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng đến công bố báo cáo trách nhiệm xã hội. Kết quả nghiên cứu bổ sung thêm tài liệu hữu ích vào các nghiên cứu về tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin CSRD tại các công ty niêm yết trên HOSE. Nghiên cứu điều tra, phân tích, đánh giá tác động của yếu tố văn hoá doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin CSRD tại các công ty niêm yết trên HOSE, từ đó đưa ra các giải pháp để nâng cao mức độ công bố báo cáo CSRD tại Việt Nam.

5.1. Đóng Góp Về Mặt Lý Luận

Nghiên cứu đã hệ thống hóa những cơ sở lý thuyết, các lý thuyết nền và các nhân tố của văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng đến công bố báo cáo trách nhiệm xã hội trong những nghiên cứu trước đây. Kết quả của nghiên cứu còn bổ sung thêm một tài liệu có ích vào các nghiên cứu về tác động của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH tại các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh.

5.2. Đóng Góp Về Mặt Thực Tiễn

Nghiên cứu điều tra, phân tích, đánh giá tác động của yếu tố văn hoá doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH tại các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra các giải pháp để nâng cao mức độ công bố báo cáo TNXH tại Việt Nam.

VI. Hàm Ý và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Văn Hóa CSRD

Kết quả nghiên cứu có hàm ý chính sách để Nhà nước tăng cường các chính sách và luật lệ nhằm tạo sức ép công bố thông tin xã hội ở các doanh nghiệp, đồng thời đưa ra các quy định chặt chẽ và cụ thể hơn nhằm đưa việc công bố thành hoạt động bắt buộc. Đồng thời, cần có các biện pháp nhằm nâng cao nhận thức về môi trường và xã hội của người dân, qua đó, nâng cao mức độ công bố thông tin ở doanh nghiệp, phù hợp với thông lệ quốc tế và xu hướng phát triển bền vững. Bên cạnh đó, đề tài sẽ góp phần giúp các doanh nghiệp nâng cao văn hóa của doanh nghiệp mình. Cần thêm nội dung báo cáo trách nhiệm xã hội trong các môn học về kế toán, bên cạnh báo cáo tài chính trong hệ thống báo cáo thường niên mà doanh nghiệp phải công bố.

6.1. Hàm Ý Chính Sách và Nâng Cao Nhận Thức

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là hàm ý chính sách để Nhà nước tăng cường các chính sách, luật lệ nhằm tạo sức ép công bố thông tin xã hội ở các doanh nghiệp, đồng thời đưa ra các quy định chặt chẽ, cụ thể hơn nhằm đưa việc công bố thành hoạt động bắt buộc. Đồng thời, có các biện pháp nhằm nâng cao nhận thức về môi trường, xã hội của người dân; qua đó, nâng cao mức độ công bố thông tin ở doanh nghiệp, phù hợp với thông lệ quốc tế và xu hướng phát triển bền vững.

6.2. Đóng Góp Cho Giáo Dục và Đào Tạo

Bên cạnh đó, đề tài sẽ góp phần giúp các doanh nghiệp nâng cao văn hóa của doanh nghiệp mình. Đóng góp về mặt giáo dục: Thêm nội dung báo cáo trách nhiệm xã hội trong các môn học về kế toán, bên cạnh báo cáo tài chính trong hệ thống báo cáo thường niên mà doanh nghiệp phải công bố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Các nghiên cứu nước ngoài 1. Các nghiên cứu liên quan đến báo cáo trách nhiệm xã hội Báo cáo trách nhiệm xã hội (TNXH), hay còn được gọi là báo cáo phát triển bền vững xuất hiện lần đầu tiên vào cuối năm 1980 với tên gọi là báo cáo môi trường trong các công ty thuộc ngành hoá chất ở các nước phát triển. Từ đó đến nay, báo cáo TNXH ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp bên cạnh báo cáo các thông tin tài chính.

Số lượng các doanh nghiệp thực hiện báo cáo TNXH ngày càng tăng, cho thấy ý thức, trách nhiệm với môi trường, cộng đồng của các doanh nghiệp ngày càng đươc cải thiện, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững toàn cầu. Khi xem xét về các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ công bố báo cáo TNXH ở các quốc gia, các nghiên cứu này đem lại nhiều ý nghĩa quan trọng. Mulyani và cộng sự (2019) đã tiến hành nghiên cứu xem xét liệu hệ thống thông tin kế toán, kiểm toán nội bộ và các yếu tố văn hóa doanh nghiệp có ảnh hưởng đến mức độ gian lận của báo cáo tài chính và các hoạt động bền vững của doanh nghiệp hay không. Nghiên cứu này được thực hiện tại các ngân hàng ở Indonesia, sử dụng mô hình phương trình cấu trúc (SEM).

Kết quả cho thấy hệ thống thông tin kế toán, kiểm toán nội bộ và văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng đáng kể đến khả năng gian lận trong báo cáo tài chính và mục tiêu hoạt động bền vững của doanh nghiệp. Khi nghiên cứu về tình hình công bố báo cáo TNXH tại Vương quốc Anh và Malaysia, tác giả Xue (2017) cho thấy các nhân tố gồm quy mô doanh nghiệp, tỷ lệ sở hữu nước ngoài và văn hoá là các nhân tố ảnh hưởng đáng kể đến sự khác nhau về quan điểm công bố thông tin TNXH ở hai quốc gia. Yếu tố văn hoá mà tác giả đề cập trong nghiên cứu này liên quan đến đạo đức doanh nghiệp, tác phong của nhà lãnh đạo cũng như cách đối xử giữa nhà lãnh đạo và nhân viên trong bối cảnh văn hoá quốc gia khác nhau. Như vậy, yếu tố văn hoá trong nghiên cứu của Xue (2017) là sự giải thích kết hợp giữa văn hoá quốc gia và văn hoá doanh nghiệp.

Dựa trên một cuộc khảo sát và phân tích nội dung của 76 bài báo nghiên cứu thực nghiệm, Waris và cộng sự (2017) đã thực hiện nghiên cứu các yếu tố thúc đẩy việc công khai TNXH ở cả các nước phát triển và đang phát triển. Tác giả kết luận 6 rằng các đặc điểm của công ty như quy mô công ty, lĩnh vực ngành, khả năng sinh lời và cơ chế quản trị của nhà lãnh đạo có vai trò thúc đẩy việc thực hiện TNXH. Hơn nữa, các yếu tố chính trị, xã hội và văn hóa cũng ảnh hưởng đến mức độ công khai thông tin TNXH ở các quốc gia này. Trước đó, tác giả Wendy và Jeremy (2005) đã thực hiện nghiên cứu tương tự khi tiến hành xem xét báo cáo TNXH của 50 công ty ở các quốc gia châu Á bao gồm: Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Hàn Quốc, Singapore và Thái Lan.

Kết quả cho thấy mức độ công bố và độ phủ sóng của thông tin TNXH ở các quốc gia này là khác nhau, phụ thuộc rất lớn vào phong cách điều hành của nhà lãnh đạo kết hợp với đặc trưng văn hoá quốc gia. Các nghiên cứu liên quan đến tác động của văn hoá đến mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội Văn hóa doanh nghiệp là những giá trị, niềm tin, hình thức mà mọi người trong doanh nghiệp cùng công nhận và suy nghĩ, nói, hành động như một thói quen. Xem xét giống như đời sống tinh thần và tính cách của một con người, văn hóa doanh nghiệp là phần quyết định đến sự thành bại về lâu dài của doanh nghiệp, tác động rõ ràng đến chiến lược phát triển bền vững của một doanh nghiệp. Tác giả Schein (2010) đã khẳng định văn hóa doanh nghiệp được xem như “phần hồn” của doanh nghiệp, đóng vai trò trong việc định hướng thái độ, hành vi và động cơ lao động của nhân viên trong tổ chức.

Nhận thấy tính chất quan trọng của yếu tố văn hóa doanh nghiệp, nhiều tác giả đã thực hiện các nghiên cứu nhằm xem xét tác động của yếu tố này đến các chỉ tiêu đầu ra của doanh nghiệp. Qua xem xét các nghiên cứu trước đây, phần lớn các nghiên cứu mới chỉ tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của văn hóa doanh nghiệp đến các chỉ tiêu phi tài chính như: tăng lòng trung thành của nhân viên, sự hài lòng của khách hàng, tăng năng suất lao động (Lok, 1999; Yilmaz và cộng sự, 2008; Schein, 2010; Shahzad, 2012; Hellen và cộng sự, 2014; Sadighi, 2017). Trong khi báo cáo trách nhiệm xã hội (TNXH) là nơi thể hiện các thông tin gắn liền với xã hội, con người; vì vậy, dễ nhận thấy tầm ảnh hưởng của yếu tố văn hóa doanh nghiệp đến báo cáo này. Ngoài ra, các nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH vẫn còn khá hạn chế.

Trong khi đó, yếu tố văn hóa doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của văn hóa quốc gia (văn hóa vùng miền, lãnh thổ, khu vực), vì vậy, 7 nhóm tác giả đồng thời xem xét các nghiên cứu liên quan đến đánh giá tác động của văn hóa quốc gia đến mức độ công bố này. Hướng nghiên cứu xem xét về tác động của văn hoá quốc gia Tác giả Kim và cộng sự (2019) đã thực hiện nghiên cứu về văn hóa quốc gia bằng cách tìm hiểu những kỳ vọng về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp giữa các nền văn hóa khác nhau. Dựa trên hai kích thước văn hóa và mô hình TNXH bốn chiều của Carroll, mục đích của nghiên cứu là để kiểm tra mối quan hệ giữa các giá trị cá nhân/ giá trị tập thể và các loại trách nhiệm khác nhau (Kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện). Nghiên cứu cũng xem xét sự ảnh hưởng của các giá trị văn hóa dài hạn/ngắn hạn ở các quốc gia và kỳ vọng của các cá nhân ở các quốc gia này về thành quả TNXH.

Nghiên cứu chủ yếu tập trung ở sự khác biệt trong nền văn hóa giữa Đông Á (cụ thể là Hàn Quốc) và Bắc Mỹ (cụ thể lả Hoa Kỳ). Kết quả thu được tỉ lệ công bố thông tin TNXH ở Hoa Kỳ cao hơn ở Hàn Quốc. Pucheta-Martínez và Gallego-Álvarez (2018) đã thực hiện nghiên cứu về ảnh hưởng của văn hóa đến việc thực hành công bố thông tin môi trường trong các bối cảnh quốc gia khác nhau. Mục đích của nghiên cứu này là để phân tích các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến thực tiễn công bố thông tin môi trường của các công ty ở các quốc gia khác nhau như thế nào.

Mẫu được sử dụng trong nghiên cứu này bao gồm các công ty ở 28 quốc gia và 9 lĩnh vực kinh tế trong giai đoạn 2004 đến 2015. Kết quả cho thấy các công ty hoạt động ở các quốc gia với nền văn hóa cá nhân ít có khả năng tiết lộ thông tin môi trường, các nền văn hóa có định hướng dài hạn cũng không khuyến khích báo cáo thông tin môi trường. Kết quả này cũng tương đồng với nghiên cứu của Adnan và cộng sự (2018) khi tiến hành tìm hiểu về ảnh hưởng của văn hoá quốc gia đến việc thực hiện TNXH. Nghiên cứu của tác giả đã thực hiện tại 203 công ty tại Trung Quốc, Malaysia, Ấn Độ và Vương quốc Anh và phát hiện rằng, ở các quốc gia có nền văn hoá cộng đồng và khoảng cách quyền lực thấp sẽ có nhiều khả năng công bố thông tin TNXH hơn.

Theo nghiên cứu của Zi và cộng sự (2017) về ảnh hưởng của văn hóa quốc gia, quản trị doanh nghiệp và quản trị TNXH đối với chất lượng công bố thông tin TNXH, ở các quốc gia có nền văn hóa mang chủ nghĩa cá nhân có tác động tiêu cực đến chất lượng công bố thông tin TNXH. Nghiên cứu này tạo ra mối quan tâm cho 8 các nhà nghiên cứu khi xem xét đến việc công bố thông tin TNXH giữa các quốc gia Châu Á - Thái Bình Dương. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cung cấp một số hiểu biết về bối cảnh quốc gia và quan điểm quản trị khác nhau có thể nâng cao chất lượng của việc công bố thông tin TNXH như thế nào. Gallego-Álvarez và Ortas (2017) đã nghiên cứu về báo cáo TNXH của doanh nghiệp trong bối cảnh văn hóa quốc gia theo cách tiếp cận hồi quy định lượng nhằm mục đích kiểm tra ảnh hưởng của các đặc điểm văn hóa đối với mức độ báo cáo TNXH doanh nghiệp.

Kết quả của nghiên cứu chỉ ra rằng các khía cạnh văn hóa quốc gia khác nhau thể hiện ảnh hưởng khác nhau đối với các mức độ công bố thông tin báo cáo TNXH. Kết quả này được tác giả phân tích thông qua đề xuất của lý thuyết các bên liên quan, được giải thích là do các hành vi phát triển bền vững của doanh nghiệp là sự đáp ứng với các áp lực và yêu cầu của các bên liên quan. Và các bên liên quan ở những môi trường văn hoá khác nhau, đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau sẽ đem đến những áp lực công bố khác nhau cho doanh nghiệp. Fifka và Drabble (2012) đã tiến hành so sánh tiêu chuẩn và mức độ công bố thông tin của báo cáo TNXH giữa Vương quốc Anh và Phần Lan.

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên mẫu là 100 công ty lớn nhất ở Vương quốc Anh và Phần Lan, đều là các quốc gia phát triển cao nhưng hệ thống văn hóa và kinh tế - xã hội khác nhau. Kết quả nghiên cứu cho thấy môi trường văn hóa và kinh tế - xã hội có tác động rõ rệt đến mức độ của báo cáo, tuy nhiên, cách tiếp cận của hai quốc gia này đến các tiêu chuẩn của Sáng kiến báo cáo toàn cầu (GRI) thì có sự khác biệt. Hướng nghiên cứu xem xét về tác động của văn hoá doanh nghiệp Do chủ đề về công bố thông tin TNXH vẫn còn là chủ đề khá mới tại các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Chính vì vậy, các nghiên cứu về ảnh hưởng của các đặc điểm văn hóa doanh nghiệp đến mức độ công bố thông tin TNXH vẫn còn rất hạn chế (Haniffa, 1999; Haniffa và cộng sự, 2005).