Nghiên cứu tác động của sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái đến giá cả trong nước tại Việt Nam

Chuyên đề nghiên cứu Tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cả trong nước tại Việt Nam, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia

• Tác giả: Lục Văn Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Sự Chuyển Dịch Tỷ Giá Hối Đoái Vào Giá Cả Trong Nước Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÓ
• 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4. KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cả trong nước

Nghiên cứu về tỷ giá hối đoái và giá cả trong nước tại Việt Nam đã chỉ ra rằng sự thay đổi trong tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng sâu sắc đến các chỉ số giá như giá nhập khẩu, giá sản xuất, và giá tiêu dùng. Theo các nghiên cứu trước đây, sự chuyển dịch này không chỉ diễn ra một cách trực tiếp mà còn thông qua các kênh gián tiếp. Khi tỷ giá hối đoái tăng, giá hàng hóa nhập khẩu tính bằng nội tệ sẽ tăng lên, dẫn đến việc tăng chi phí sản xuất và cuối cùng là giá tiêu dùng. Điều này cho thấy rằng tỷ giá hối đoái có thể là một yếu tố quyết định trong việc hình thành giá cả trong nước. "Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái là phần trăm thay đổi trong giá nhập khẩu tính bằng nội tệ do một phần trăm thay đổi trong tỷ giá hối đoái" (Goldberg và Knetter, 1997).

1.1. Các kênh chuyển dịch tỷ giá hối đoái

Có hai kênh chính để tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến giá cả trong nước: kênh trực tiếp và kênh gián tiếp. Kênh trực tiếp liên quan đến việc giá nhập khẩu tăng do tỷ giá hối đoái tăng, dẫn đến việc tăng chi phí sản xuất trong nước. Kênh gián tiếp lại liên quan đến việc tỷ giá hối đoái làm tăng nhu cầu hàng hóa trong nước do hàng hóa nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn. "Khi nội tệ giảm giá, giá của hàng hóa nhập khẩu tính bằng nội tệ sẽ tăng lên" (Hyder và Shah, 2004). Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến giá cả mà còn đến cạnh tranh quốc tế và thương mại quốc tế.

II. Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái đến lạm phát

Sự thay đổi trong tỷ giá hối đoái có thể dẫn đến lạm phát trong nước. Khi tỷ giá hối đoái tăng, giá hàng hóa nhập khẩu sẽ tăng, từ đó làm tăng giá cả trong nước. Điều này có thể dẫn đến một vòng xoáy lạm phát khi các nhà sản xuất tăng giá để bù đắp cho chi phí cao hơn. "Sự chuyển dịch hoàn toàn (complete pass-through) xảy ra khi tỷ giá hối đoái thay đổi dẫn đến sự thay đổi tương ứng trong giá cả" (Dobrynskaya và Levando, 2005). Tuy nhiên, trong thực tế, sự chuyển dịch này thường không hoàn toàn, dẫn đến các tác động khác nhau đến lạm phát.

2.1. Tác động đến người tiêu dùng

Khi tỷ giá hối đoái tăng, người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với giá cả cao hơn cho hàng hóa nhập khẩu. Điều này có thể làm giảm sức mua của người tiêu dùng và ảnh hưởng đến tiêu dùng nội địa. "Phản ứng của giá cả trong nước với cú sốc tỷ giá hối đoái có thể kéo dài từ 6 đến 15 tháng" (Bạch Thị Phương Thảo, 2011). Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt mà còn đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), từ đó tác động đến chính sách tiền tệ của chính phủ.

III. Chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái

Chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cả trong nước. Khi tỷ giá hối đoái biến động, Ngân hàng Nhà nước có thể can thiệp để ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. "Chính sách tiền tệ cũng là một nhân tố giải thích cho sự suy giảm chuyển dịch những thay đổi trong tỷ giá hối đoái vào giá tiêu dùng" (Frankel, Parsley và Wei, 2005). Việc điều chỉnh chính sách tiền tệ kịp thời có thể giúp giảm thiểu tác động tiêu cực từ sự biến động của tỷ giá hối đoái.

3.1. Tác động đến đầu tư nước ngoài

Sự ổn định của tỷ giá hối đoái cũng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Khi tỷ giá hối đoái không ổn định, các nhà đầu tư có thể e ngại và giảm bớt đầu tư vào Việt Nam. "Đầu tư nước ngoài có thể bị ảnh hưởng bởi sự biến động của tỷ giá hối đoái, dẫn đến sự thay đổi trong cạnh tranh quốc tế" (Zorzi, Hahn và Sanchez, 2007). Điều này có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và tạo ra việc làm trong nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đã trải qua hơn hai thập kỷ đổi mới và hội nhập quốc tế, sự biến động của tỷ giá hối đoái trở thành một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá cả trong nước. Từ quý 1 năm 2001 đến quý 4 năm 2011, tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực tại Việt Nam đã trải qua nhiều biến động đáng kể, tác động trực tiếp đến các chỉ số giá nhập khẩu, giá sản xuất và giá tiêu dùng. Mức độ chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước, hay còn gọi là sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái, là vấn đề then chốt trong việc hiểu và dự báo lạm phát cũng như xây dựng chính sách tiền tệ hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích mức độ và tính bất cân xứng của sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào các chỉ số giá trong nước tại Việt Nam trong dài hạn, sử dụng các phương pháp kinh tế lượng hiện đại như phân tích đồng liên kết Johansen, mô hình véc tơ điều chỉnh sai số (VECM) và mô hình véc tơ tự hồi quy (VAR). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu quý từ năm 2001 đến 2011, với trọng tâm là các chỉ số giá nhập khẩu, giá sản xuất và giá tiêu dùng, cùng với tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực đa phương (NEER).

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mức độ truyền dẫn của tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước, từ đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và doanh nghiệp trong việc ứng phó với biến động tỷ giá, đồng thời góp phần làm rõ cơ chế truyền dẫn lạm phát trong nền kinh tế mở của Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế quốc tế và kinh tế vĩ mô liên quan đến sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái, bao gồm:

• Lý thuyết ngang giá sức mua (Purchasing Power Parity - PPP): Giải thích sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước dựa trên giả định rằng giá cả hàng hóa tương tự ở các quốc gia khác nhau sẽ bằng nhau khi quy đổi theo tỷ giá hối đoái. Luật một giá và các phiên bản tuyệt đối, tương đối của PPP được sử dụng để làm cơ sở lý luận cho sự chuyển dịch hoàn toàn hoặc không hoàn toàn của tỷ giá vào giá cả.

• Mô hình kênh truyền dẫn trực tiếp và gián tiếp: Kênh trực tiếp thể hiện sự ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái đến giá nhập khẩu và chi phí sản xuất, từ đó tác động đến giá tiêu dùng. Kênh gián tiếp liên quan đến sự thay thế hàng hóa trong nước và nước ngoài, ảnh hưởng đến cầu nội địa và giá cả trong nước.

• Lý thuyết về sự chuyển dịch bất cân xứng: Bao gồm các mô hình thị phần, thay đổi sản xuất, giới hạn số lượng và chi phí thực đơn, giải thích tại sao sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái có thể khác nhau tùy theo hướng và mức độ biến động tỷ giá.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực (NEER), chỉ số giá nhập khẩu (IMP), chỉ số giá sản xuất (PPI), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), phần đôn (markup), chi phí sản xuất biên (marginal cost), và sự chuyển dịch bất cân xứng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được sử dụng là số liệu quý từ năm 2001 đến 2011, bao gồm các chỉ số giá do Tổng cục Thống kê Việt Nam cung cấp và tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực được tính toán dựa trên tỷ giá song phương với 18 đối tác thương mại chính, chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Kiểm định tính dừng: Sử dụng kiểm định Phillips-Perron để đảm bảo các biến nghiên cứu là chuỗi dừng sau sai phân bậc một (I(1)).

• Phân tích đồng liên kết Johansen: Xác định mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa các biến tỷ giá, giá nhập khẩu, giá sản xuất và giá tiêu dùng.

• Mô hình véc tơ điều chỉnh sai số (VECM): Ước lượng mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến, đồng thời kiểm tra sự chuyển dịch bất cân xứng của tỷ giá vào giá nhập khẩu.

• Mô hình véc tơ tự hồi quy (VAR): Phân tích phản ứng đẩy và phân tách phương sai để đánh giá tác động của cú sốc tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá trong nước theo chuỗi phân phối.

Cỡ mẫu khoảng 40 quan sát cho mỗi chuỗi thời gian, độ trễ tối ưu được lựa chọn dựa trên các tiêu chuẩn thông tin như AIC, SC và HQIC. Phương pháp phân tích phản ứng đẩy sử dụng phân tích Cholesky để chuẩn hóa cú sốc tỷ giá hối đoái.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự chuyển dịch hoàn toàn tỷ giá hối đoái vào giá nhập khẩu trong dài hạn: Hệ số chuyển dịch dài hạn ước tính khoảng 144%, cho thấy tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực tác động mạnh mẽ và hoàn toàn vào giá nhập khẩu tại Việt Nam. Chi phí sản xuất của nhà xuất khẩu nước ngoài cũng được chuyển dịch hoàn toàn vào giá nhập khẩu với hệ số khoảng 2,065%.

2. Tác động ngắn hạn có ý nghĩa: Trong ngắn hạn, chỉ số giá nhập khẩu phản ứng đồng thời với 1% thay đổi tỷ giá hối đoái là khoảng 0,33%, có ý nghĩa thống kê ở mức 5%.

3. Không phát hiện sự chuyển dịch bất cân xứng có ý nghĩa thống kê: Mặc dù có dấu hiệu sự chuyển dịch lớn hơn khi thay đổi tỷ giá nhỏ so với thay đổi lớn, kiểm định likelihood ratio không bác bỏ giả thiết không có sự chuyển dịch bất cân xứng trong dài hạn.

4. Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào các chỉ số giá theo chuỗi phân phối: Tỷ lệ chuyển dịch vào chỉ số giá nhập khẩu là lớn nhất, tiếp theo là chỉ số giá sản xuất và thấp nhất là chỉ số giá tiêu dùng. Phân tách phương sai cho thấy chỉ số giá sản xuất ảnh hưởng lớn nhất đến chỉ số giá tiêu dùng, chiếm khoảng 36% - 38%, trong khi tác động của chỉ số giá nhập khẩu vào giá tiêu dùng chỉ khoảng 3%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Việt Nam là một nền kinh tế nhỏ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ biến động tỷ giá hối đoái toàn cầu, với sự chuyển dịch tỷ giá vào giá nhập khẩu và chi phí sản xuất nước ngoài là hoàn toàn trong dài hạn. Điều này phản ánh sức mạnh thị trường của các nhà xuất khẩu nước ngoài tại thị trường Việt Nam, cho phép họ duy trì phần đôn lợi nhuận và chuyển toàn bộ chi phí biến động tỷ giá cho người tiêu dùng trong nước.

Sự không phát hiện chuyển dịch bất cân xứng có thể được giải thích bởi lý thuyết chi phí thực đơn, trong đó các công ty xuất khẩu điều chỉnh giá trên hóa đơn khi biến động tỷ giá lớn, làm giảm mức độ chuyển dịch. Đồng thời, các nhà xuất khẩu có thể duy trì thị phần bằng cách không tăng giá khi đồng nội tệ mất giá lớn.

So với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Võ Văn Minh (2009) và Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2012) về mức độ chuyển dịch hoàn toàn vào giá nhập khẩu, nhưng có sự khác biệt về tốc độ chuyển dịch do phạm vi biến số và phương pháp phân tích khác nhau.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phản ứng đẩy thể hiện sự chuyển dịch tỷ giá vào các chỉ số giá theo thời gian, cũng như bảng phân tách phương sai minh họa mức độ ảnh hưởng của các biến đến chỉ số giá tiêu dùng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và ổn định tỷ giá hối đoái: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tỷ giá ổn định nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động tỷ giá đến giá cả trong nước, đặc biệt là giá nhập khẩu và giá sản xuất, nhằm kiểm soát lạm phát hiệu quả trong vòng 1-2 năm tới.

2. Phát triển thị trường ngoại hối minh bạch và hiệu quả: Cần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của thị trường ngoại hối để giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá, hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu và sản xuất trong việc hoạch định chi phí và giá bán, thực hiện trong 3 năm tới với sự phối hợp của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

3. Khuyến khích đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu: Do tỷ giá hối đoái ảnh hưởng mạnh đến giá nhập khẩu, các doanh nghiệp nên đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro biến động chi phí đầu vào, đồng thời tăng cường năng lực đàm phán giá với nhà cung cấp nước ngoài, áp dụng ngay trong các kế hoạch kinh doanh hàng năm.

4. Tăng cường nghiên cứu và giám sát sự chuyển dịch tỷ giá: Các cơ quan nghiên cứu kinh tế và chính sách cần tiếp tục theo dõi và phân tích sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước, mở rộng phạm vi nghiên cứu các biến kinh tế vĩ mô khác như cung tiền, lạm phát kỳ vọng để hoàn thiện chính sách tiền tệ, thực hiện liên tục hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích về mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào giá cả, giúp thiết kế chính sách ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát hiệu quả.

2. Doanh nghiệp nhập khẩu và sản xuất: Hiểu rõ tác động của biến động tỷ giá đến chi phí đầu vào và giá bán giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược giá và quản lý rủi ro tỷ giá.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Cung cấp mô hình phân tích đồng liên kết, VECM và VAR áp dụng trong nghiên cứu sự chuyển dịch tỷ giá, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm tại thị trường Việt Nam.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế tài chính: Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc học tập và nghiên cứu về kinh tế vĩ mô, kinh tế quốc tế và phân tích kinh tế lượng.

Câu hỏi thường gặp

1. Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái là gì?
   Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái là mức độ và cách thức mà những biến động trong tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến giá cả trong nước, bao gồm giá nhập khẩu, giá sản xuất và giá tiêu dùng. Ví dụ, khi đồng nội tệ mất giá, giá hàng nhập khẩu tính bằng nội tệ thường tăng lên.

2. Tại sao sự chuyển dịch tỷ giá không hoàn toàn?
   Do các yếu tố như sức mạnh thị trường của nhà xuất khẩu, chi phí thực đơn, và khả năng thay thế đầu vào nội địa, giá cả không phản ứng hoàn toàn với biến động tỷ giá. Ví dụ, nhà xuất khẩu có thể giữ nguyên giá để duy trì thị phần khi tỷ giá biến động nhỏ.

3. Phương pháp VECM được sử dụng để làm gì trong nghiên cứu này?
   VECM giúp ước lượng mối quan hệ cân bằng dài hạn và điều chỉnh ngắn hạn giữa các biến tỷ giá, giá nhập khẩu, giá sản xuất và giá tiêu dùng, đồng thời kiểm tra sự tồn tại của mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến.

4. Có tồn tại sự chuyển dịch bất cân xứng trong tỷ giá hối đoái tại Việt Nam không?
   Nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng thống kê về sự chuyển dịch bất cân xứng trong dài hạn giữa các biến động lớn và nhỏ của tỷ giá hối đoái vào giá nhập khẩu, mặc dù có dấu hiệu khác biệt về mức độ chuyển dịch.

5. Tác động của giá nhập khẩu đến giá tiêu dùng như thế nào?
   Tác động của giá nhập khẩu đến giá tiêu dùng tại Việt Nam là khá thấp, khoảng 3%, do phần lớn hàng nhập khẩu là tư liệu sản xuất, không trực tiếp ảnh hưởng đến giá tiêu dùng cuối cùng. Trong khi đó, giá sản xuất có tác động lớn hơn, chiếm khoảng 36%-38%.

Kết luận

• Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực vào giá nhập khẩu tại Việt Nam là hoàn toàn trong dài hạn với hệ số khoảng 144%.
• Chi phí sản xuất của nhà xuất khẩu nước ngoài cũng được chuyển dịch hoàn toàn vào giá nhập khẩu.
• Không phát hiện sự chuyển dịch bất cân xứng có ý nghĩa thống kê giữa các biến động lớn và nhỏ của tỷ giá hối đoái vào giá nhập khẩu.
• Sự chuyển dịch tỷ giá vào các chỉ số giá theo chuỗi phân phối giảm dần từ giá nhập khẩu, giá sản xuất đến giá tiêu dùng, với giá sản xuất ảnh hưởng mạnh nhất đến giá tiêu dùng.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp ổn định tỷ giá, phát triển thị trường ngoại hối, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường nghiên cứu để hỗ trợ chính sách tiền tệ và doanh nghiệp.

Next steps: Tiếp tục mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và bổ sung các biến kinh tế vĩ mô khác để nâng cao độ chính xác và tính ứng dụng của kết quả.

Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược ứng phó hiệu quả với biến động tỷ giá, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- LỤC VĂN CƢỜNG SỰ CHUYỂN DỊCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀO GIÁ CẢ TRONG NƢỚC TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ \ TP. HỒ CHÍ MINH, THÁNG 07 NĂM 2012 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀO ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------- LỤC VĂN CƢỜNG SỰ CHUYỂN DỊCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀO GIÁ CẢ TRONG NƢỚC TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2012 123doc TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.

HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM PHÒNG QLĐT SAU ĐẠI HỌC Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc TP. Hồ Chí Minh, ngày …… tháng …… năm 2012 Nhận xét của Người hướng dẫn khoa học (tối đa 1 trang A4) 1. Họ và tên học viên: LỤC VĂN CƯỜNG Khóa: 19 2. Đề tài nghiên cứu: Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước tại Việt Nam 4.

Họ tên Người hướng dẫn khoa học : PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang 5. 123doc LỜI CẢM ƠN Trước hết tác giả xin gửi lời cám ơn chân thành đến người hướng dẫn khoa học, PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang, về những ý kiến đóng góp, những chỉ dẫn có giá trị giúp tác giả hoàn thành luận văn.

Tác giả xin cám ơn bạn Bạch Thị Phương Thảo đã giúp đỡ, hỗ trợ về dữ liệu để thực hiện luận văn. Tác giả xin gửi lời cám ơn đến gia đình và bạn bè đã hết lòng ủng hộ và động viên tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận văn này. Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2012 Học viên Lục Văn Cường 123doc LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả với sự giúp đỡ của Cô hướng dẫn và những người mà tác giả đã cảm ơn. Số liệu thống kê được lấy từ nguồn đáng tin cậy, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay.

Hồ Chí Minh, ngày Tháng Năm 2012 Tác giả Lục Văn Cường 123doc Danh mục chữ viết tắt: - AIC: Tiêu chuẩn thông tin Akaike (Akaike Information Criterion) - AUD: Đô la Úc - CNY: Nhân dân tệ của Trung Quốc - CPI: Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index) - EPC: Chi phí sản xuất của nhà xuất khẩu (Exporter’s production cost) - EURO: Đồng tiền chung Châu Âu - GBP: Đồng Bảng Anh - GDP: Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) - GSO: Tổng cục thống kê Việt Nam (General Statistics Office) - HKD: Đô la Hong Kong - HQIC: Tiêu chuẩn thông tin của Hannan – Quinn (Hannan – Quinn Information Criterion) - IC: Tiêu chuẩn thông tin (Information Criterion) - IDR: Đồng Rupiah của Indonesia - IMP: Chỉ số giá nhập khẩu (Import price index) - IMF: Quỹ tiền tệ Quốc tế (International Monetary Fund) - INR: Đồng Rupee của Ấn Độ - JPY: Yên Nhật - KRW: Won Hàn Quốc - LR: Likelihood Ratio - MTAR: Mô hình Tự hồi quy ngưỡng – xu hướng (Momentum – Threshold Autoregressive) - MYR: Đồng Ringgit của Malaysia - NEER: Tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu lực đa phương (Nominal Effective Exchange Rate) - OLS: Bình phương tối thiểu thông thường (Ordinary Least Square) - PHP:Đồng Peso của Philippine - PP: Phillips – Perron 123doc - RUB: Đồng Rub của Nga - SBIC: Tiêu chuẩn thông tin Bayes của Schwarz (Schwarz’s Bayesian Information Criterion) - SGD: Đô la Singapore - TAR: Mô hình tự hồi quy ngưỡng (Threshold Autoregressive) - THB: Đồng Baht của Thái Lan - USD: Đô la Mỹ - VAR: Mô hình véc tơ tự hồi quy (Vector Autoregressive Model) - VECM: Mô hình véc tơ hiệu chỉnh sai số (Vector Error Correction Model) 123doc Danh mục bảng: Bảng 4.1: Kiểm định nghiệm đơn vị theo tiêu chuẩn PP Bảng 4.2: Kết quả lựa chọn độ trễ cho mô hình Bảng 4.3: Kiểm định đồng liên kết: Độ trễ (sai phân bậc nhất): 1 - 3 Bảng 4.4: Hệ số cân bằng dài hạn Bảng 4.5: Kiểm định hiện tượng dị phương sai và tương quan chuỗi.6: Hệ số điều chỉnh ngắn hạn Bảng 4.7: Kết quả lựa chọn độ trễ cho phương trình (3.8: Kiểm định đồng liên kết: Độ trễ (sai phân bậc 1): 1 – 3 Bảng 4.9: Kết quả ước lượng phương trình 3.11 – hệ số cân bằng dài hạn Bảng 4.10: Kết quả ước lượng phương trình 3.12 – hệ số cân bằng dài hạn Bảng 4.11: Kiểm định hiện tượng dị phương sai và tương quan chuỗi.12: Kiểm định LR cho hệ số chuyển dịch bất cân xứng Bảng 4.13: Kết quả lựa chọn độ trễ cho mô hình VAR Bảng 4.14: Kết quả chuẩn hóa cú sốc tỷ giá hối đoái Bảng 4.15: Kết quả phân tách phương sai d(CPI) Danh mục hình vẽ: Hình 2.1: Các kênh chuyển dịch tỷ giá hối đoái Hình 4.1: Kết quả kiểm định sự ổn định của mô hình VAR (AR Roots) Hình 4.2: Kết quả chuẩn hóa cú sốc tỷ giá hối đoái Hình 4.3: Kết quả phân tách phương sai 123doc Mục lục Tóm tắt 1. Tổng quan các nghiên cứu trước đó. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu. Biến nghiên cứu và dữ liệu.

Mô hình nghiên cứu. Giai đoạn chuyển dịch thứ nhất. Sự chuyển dịch bất cân xứng. Giai đoạn chuyển dịch thứ hai.

Kết quả nghiên cứu. Kết quả ước lượng giai đoạn chuyển dịch thứ nhất. Kết quả ước lượng sự chuyển dịch bất cân xứng vào giá nhập khẩu. Kết quả ước lượng giai đoạn chuyển dịch thứ 2.

35 Tài liệu tham khảo 123doc 1 Tóm tắt: Ngày càng có nhiều nghiên cứu tập trung vào xem xét mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và các chỉ số giá trong nước ở Việt Nam. Tác động của những thay đổi trong tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá trong nước gọi chung là sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái. Bài nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái vào giá cả trong nước ở Việt Nam trong dài hạn sử dụng phương pháp đồng liên kết Johansen, mô hình véc tơ điều chỉnh sai số và mô hình véc tơ tự hồi quy. Trong đó tập trung vào sự chuyển dịch bất cân xứng từ tỷ giá hối đoái vào giá nhập khẩu.

Trong dài hạn, sự chuyển dịch là hoàn toàn. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự chuyển dịch vào chỉ số giá nhập khẩu là lớn nhất, sau đó đến chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng. Bài nghiên cứu cũng phát hiện không có sự chuyển dịch bất cân xứng vào giá nhập khẩu trường hợp thay đổi tỷ giá hối đoái lớn so với thay đổi tỷ giá hối đoái nhỏ. Từ khóa: Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái, chỉ số giá nhập khẩu, chỉ số giá sản xuất, chỉ số giá tiêu dùng, Mô hình véc tơ điều chỉnh sai số, mô hình véc tơ tự hồi quy.

Giới thiệu Sau hơn hai thập kỷ đổi mới kinh tế thông qua tự do hóa và hội nhập đa phương, nền kinh tế Việt Nam đã có những tiến bộ căn bản. Quy mô thương mại tăng nhanh, đầu tư trực tiếp nước ngoài ngày càng nhiều, và tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Bên cạnh những tác động tích cực, tiến trình tự do hóa và hội nhập đa phương cũng làm tăng tính bất ổn của nội tệ và các yếu tố bên ngoài khác như là dòng vốn đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp nước ngoài. Điều này làm nảy sinh vấn đề về độ nhạy cảm của giá cả trong nước với những cú sốc bên ngoài.

Phản ứng của giá cả trong nước với cú sốc tỷ giá hối đoái gọi chung là sự chuyển dịch. “Sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái” là một thành ngữ nói chung được sử dụng để miêu tả tác động của những thay đổi tỷ giá hối đoái đến một trong những: (1) giá nhập khẩu và giá xuất khẩu, (2) giá tiêu dùng, (3) đầu tư và (4) khối lượng giao dịch thương mại (trade volumes) (Darvas, 2001). Theo Goldberg và Knetter (1997), sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái là phần trăm thay đổi trong giá nhập khẩu tính bằng nội tệ do một phần trăm thay đổi trong tỷ giá hối đoái giữa đồng tiền của quốc gia xuất khẩu và đồng tiền của quốc gia nhập khẩu. Những thay đổi trong giá nhập khẩu lại tác động đến giá sản xuất và giá tiêu dùng.

Menon (1995) và McCarthy (2000) định nghĩa sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái như là những thay đổi giá cả trong nước phản ứng với những thay đổi trong tỷ giá hối đoái. Từ những năm 1970, các nhà kinh tế học đã nghiên cứu về tác động của những biến động tỷ giá hối đoái đến giá cả trong nước. Cho đến nay, đã có một số lượng lớn các công trình lý thuyết cũng như thực nghiệm nghiên cứu về vấn đề này ở các quốc gia, các ngành và sản phẩm khác nhau. Tuy nhiên, số lượng các nghiên cứu ở Việt Nam vẫn còn ít, ví dụ như Võ Văn Minh (2009), Bạch Thị Phương Thảo (2011), Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2012), đặc biệt vẫn chưa có nghiên cứu nào về sự chuyển dịch bất cân xứng ở Việt Nam.

Luận văn này tiếp tục ước lượng tác động của những thay đổi trong tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực đến giá cả trong nước ở Việt Nam với số liệu từ quý 1/2001 đến quý 4/2011 sử dụng phân tích đồng liên kết Johansen, phương pháp Vectơ điều chỉnh sai số (VECM) và Vector tự hồi 123doc 3 quy (VAR: Vector Autoregression). Luận văn này trả lời cho các câu hỏi sau: Tác động của những thay đổi trong tỷ giá hối đoái danh nghĩa có hiệu lực đến chỉ số giá nhập khẩu, chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng như thế nào? Có tồn tại sự chuyển dịch bất cân xứng từ tỷ giá hối đoái đến giá nhập khẩu hay không? Phần còn lại của luận văn được tổ chức như sau. Phần kế tiếp giới thiệu tổng quan các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm về sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái, phần 3 trình bày phương pháp nghiên cứu và dữ liệu, phần 4 mô tả kết quả và phần 5 kết luận. Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đó Mức độ và độ trễ của sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái không chỉ là vấn đề quan trọng đối với mục tiêu của các nghiên cứu kinh tế mà còn là những thông tin quan trọng cho việc thiết lập và thực thi chính sách tiền tệ.