Hiệu quả cho vay ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội

Hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Nội chi nhánh Hà Nội được phân tích chi tiết trong luận văn thạc sỹ kinh tế.

• Tác giả: Vũ Thị Hường
• Người hướng dẫn: PGS. Kiều Hữu Thiện
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Hà Nội - chi nhánh Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2. HIỆU QUẢ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.3. KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN HÀ NỘI – CHI NHÁNH HÀ NỘI
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA SHB HÀ NỘI
• 2.2. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI SHB HÀ NỘI
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI SHB HÀ NỘI
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN HÀ NỘI – CHI NHÁNH HÀ NỘI
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI SHB HÀ NỘI
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA SHB HÀ NỘI
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của cho vay ngân hàng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội

Cho vay ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Hà Nội. Các ngân hàng cung cấp nguồn vốn cần thiết giúp DNNVV mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ và tăng cường phát triển kinh doanh. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là với các DNNVV có quy mô nhỏ. Lãi suất cho vay và quy trình cho vay phức tạp là những rào cản chính. Các ngân hàng cần cải thiện chính sách ngân hàng để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV.

1.1. Vai trò của cho vay ngân hàng đối với DNNVV

Cho vay ngân hàng là nguồn hỗ trợ tài chính chủ yếu giúp DNNVV tại Hà Nội duy trì và phát triển hoạt động kinh doanh. Nguồn vốn từ ngân hàng giúp các doanh nghiệp đầu tư vào vốn lưu động, mua sắm thiết bị và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, tín dụng doanh nghiệp vẫn chưa được phân bổ đồng đều, nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn do thiếu tài sản bảo đảm hoặc hồ sơ tín dụng không đủ tiêu chuẩn.

1.2. Thách thức trong việc tiếp cận vốn

Mặc dù cho vay ngân hàng là nguồn hỗ trợ vốn quan trọng, nhiều DNNVV tại Hà Nội vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Lãi suất cho vay cao và quy trình cho vay phức tạp là những rào cản chính. Ngoài ra, việc quản lý rủi ro của ngân hàng cũng khiến nhiều DNNVV không đủ điều kiện vay vốn. Các ngân hàng cần cải thiện chính sách ngân hàng và đơn giản hóa quy trình để hỗ trợ tốt hơn cho DNNVV.

II. Hiệu quả tài chính và tăng trưởng doanh nghiệp

Cho vay ngân hàng không chỉ giúp DNNVV tại Hà Nội duy trì hoạt động mà còn thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp. Nguồn vốn từ ngân hàng giúp các doanh nghiệp đầu tư vào đầu tư kinh doanh, nâng cao năng suất và cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, hiệu quả tài chính của các khoản vay phụ thuộc nhiều vào khả năng quản lý và sử dụng vốn của doanh nghiệp. Các ngân hàng cần tăng cường hỗ trợ tài chính và tư vấn để đảm bảo vốn được sử dụng hiệu quả.

2.1. Tác động của vốn vay đến tăng trưởng doanh nghiệp

Nguồn vốn doanh nghiệp từ ngân hàng giúp DNNVV tại Hà Nội đầu tư vào phát triển kinh doanh, mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, tăng trưởng doanh nghiệp phụ thuộc vào khả năng quản lý và sử dụng vốn hiệu quả. Các ngân hàng cần tăng cường hỗ trợ tài chính và tư vấn để đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao.

2.2. Quản lý rủi ro trong cho vay

Quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng trong hoạt động cho vay ngân hàng đối với DNNVV tại Hà Nội. Các ngân hàng cần đánh giá kỹ lưỡng hồ sơ tín dụng và khả năng trả nợ của doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, việc tăng cường hỗ trợ tài chính và tư vấn cho DNNVV cũng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

III. Chính sách ngân hàng và hỗ trợ DNNVV

Chính sách ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DNNVV tại Hà Nội. Các ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay, giảm lãi suất cho vay và tăng cường hỗ trợ tài chính để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV. Ngoài ra, việc thành lập các bộ phận chuyên trách nghiên cứu thị trường và hỗ trợ DNNVV cũng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

3.1. Cải thiện chính sách ngân hàng

Chính sách ngân hàng cần được cải thiện để hỗ trợ tốt hơn cho DNNVV tại Hà Nội. Các ngân hàng nên giảm lãi suất cho vay, đơn giản hóa quy trình cho vay và tăng cường hỗ trợ tài chính để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV. Ngoài ra, việc thành lập các bộ phận chuyên trách nghiên cứu thị trường và hỗ trợ DNNVV cũng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

3.2. Hỗ trợ tài chính và tư vấn

Hỗ trợ tài chính và tư vấn là yếu tố quan trọng giúp DNNVV tại Hà Nội sử dụng vốn hiệu quả. Các ngân hàng cần tăng cường tư vấn về quản lý tài chính, đầu tư và phát triển kinh doanh để giúp DNNVV nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp, đóng góp trên 40% GDP, thu hút hơn 50% lao động và chiếm 17,26% tổng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, theo ước tính của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tỷ lệ tiếp cận vốn của DNNVV chỉ đạt khoảng 32%, với tổng dư nợ chiếm khoảng 25% tổng dư nợ nền kinh tế năm 2017. Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc hỗ trợ vốn cho DNNVV phát triển, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng.

Luận văn tập trung nghiên cứu hiệu quả cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB) chi nhánh Hà Nội trong giai đoạn 2015-2017. Mục tiêu chính là phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả cho vay và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động này. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc giúp SHB Hà Nội khai thác tiềm năng phát triển của DNNVV, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động cho vay DNNVV tại SHB Hà Nội, với các chỉ tiêu định lượng và định tính nhằm đánh giá hiệu quả cho vay. Kết quả nghiên cứu dự kiến sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách tín dụng, nâng cao năng lực quản lý và phát triển sản phẩm phù hợp với đặc thù của DNNVV.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Định nghĩa cho vay là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng và khách hàng, trong đó ngân hàng cung cấp vốn có hoàn trả cả gốc và lãi theo thỏa thuận. Lý thuyết này làm rõ các loại hình cho vay, quy trình và nguyên tắc cho vay, đặc biệt phân loại cho vay theo thời hạn, mục đích, phương thức và đối tượng vay vốn.

• Lý thuyết hiệu quả cho vay: Hiệu quả cho vay được đánh giá trên hai góc độ chính là mức độ an toàn (khả năng hoàn trả vốn và lãi đúng hạn) và khả năng sinh lời (lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay). Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả bao gồm dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ lợi nhuận từ cho vay, chi phí cho vay và thu nhập lãi thuần.

• Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay: Bao gồm nhân tố chủ quan từ phía ngân hàng (chính sách cho vay, đạo đức nghề nghiệp, trình độ cán bộ tín dụng, quy trình và thủ tục cho vay, công nghệ sử dụng), nhân tố từ khách hàng (năng lực tài chính, quản lý, kinh doanh, đạo đức), và nhân tố khách quan (môi trường kinh tế, pháp lý, chính trị - xã hội, tự nhiên).

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho vay ngân hàng, hiệu quả cho vay, nợ quá hạn, nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, chi phí cho vay, thu nhập lãi thuần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu chính thức từ SHB Hà Nội giai đoạn 2015-2017, báo cáo tài chính, hồ sơ tín dụng, khảo sát mức độ hài lòng của 50 DNNVV năm 2016, cùng các tài liệu, sách báo, nghiên cứu chuyên ngành liên quan.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu định lượng như dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, lợi nhuận cho vay; phân tích định tính qua khảo sát, phỏng vấn cán bộ tín dụng và khách hàng; áp dụng mô hình đánh giá hiệu quả cho vay dựa trên các chỉ tiêu đã xác định.

• Chọn mẫu: Lấy mẫu 50 doanh nghiệp nhỏ và vừa đang vay vốn tại SHB Hà Nội để khảo sát mức độ hài lòng và đánh giá hiệu quả cho vay. Cỡ mẫu được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2015-2017, khảo sát và phỏng vấn thực hiện trong năm 2017, tổng hợp và đề xuất giải pháp trong năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô dư nợ cho vay DNNVV tại SHB Hà Nội tăng trưởng ổn định: Dư nợ cho vay DNNVV tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm trong giai đoạn 2015-2017, chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong tổng dư nợ của chi nhánh, khoảng 20-25%. Điều này cho thấy SHB Hà Nội đã chú trọng phát triển mảng cho vay DNNVV nhưng vẫn còn dư địa mở rộng.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu ở mức kiểm soát được: Tỷ lệ nợ quá hạn đối với DNNVV dao động quanh mức 3-4%, thấp hơn mức trần 5% do Ngân hàng Nhà nước quy định. Tỷ lệ nợ xấu cũng được duy trì dưới 3%, phản ánh chất lượng tín dụng tương đối tốt nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cần kiểm soát chặt chẽ.

3. Vòng quay vốn tín dụng và lợi nhuận cho vay chưa đạt kỳ vọng: Vòng quay vốn tín dụng đối với DNNVV trung bình khoảng 1,8 lần/năm, thấp hơn so với các ngân hàng thương mại khác trong khu vực. Tỷ trọng lợi nhuận từ cho vay DNNVV trên tổng lợi nhuận chi nhánh chỉ đạt khoảng 18%, cho thấy hiệu quả sinh lời từ hoạt động này còn hạn chế.

4. Mức độ hài lòng của khách hàng DNNVV ở mức trung bình khá: Khảo sát 50 doanh nghiệp cho thấy 70% khách hàng hài lòng với thủ tục vay vốn và dịch vụ hỗ trợ, tuy nhiên vẫn có 30% phản ánh thủ tục còn phức tạp và thời gian giải ngân chưa nhanh chóng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của hiệu quả cho vay chưa cao là do một số yếu tố chủ quan và khách quan. Về phía ngân hàng, chính sách cho vay còn khá thận trọng, thủ tục phê duyệt và thẩm định tín dụng chưa thực sự linh hoạt, đội ngũ cán bộ tín dụng cần nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp để giảm thiểu rủi ro. Công nghệ hỗ trợ thẩm định và quản lý tín dụng còn hạn chế, chưa áp dụng hệ thống chấm điểm tín dụng toàn diện.

Về phía khách hàng, nhiều DNNVV có quy mô vốn nhỏ, năng lực quản lý và tài chính còn yếu, thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận vốn và sử dụng vốn hiệu quả. Môi trường kinh tế vĩ mô có biến động cũng ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

So sánh với một số ngân hàng thương mại khác, SHB Hà Nội có tốc độ tăng trưởng dư nợ DNNVV tương đối tốt nhưng hiệu quả sinh lời và quản lý rủi ro cần được cải thiện. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ dư nợ tăng trưởng, tỷ lệ nợ quá hạn theo năm và bảng so sánh lợi nhuận cho vay sẽ giúp minh họa rõ nét hơn các kết quả này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện và đa dạng hóa sản phẩm cho vay phù hợp với DNNVV

   • Phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu vốn ngắn, trung và dài hạn.
   • Tập trung vào các ngành nghề có tiềm năng phát triển tại địa phương.
   • Thời gian thực hiện: 2018-2020.
   • Chủ thể thực hiện: Ban sản phẩm và dịch vụ SHB Hà Nội.

2. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng và kiểm soát nội bộ

   • Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng.
   • Áp dụng hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ toàn diện, bao gồm các chỉ tiêu phi tài chính.
   • Tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay.
   • Thời gian thực hiện: 2018-2019.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng tín dụng và kiểm soát nội bộ SHB Hà Nội.

3. Tăng cường hoạt động tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

   • Cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính, quản lý doanh nghiệp cho khách hàng DNNVV.
   • Tổ chức các hội thảo, đào tạo nâng cao năng lực quản lý và kinh doanh cho DNNVV.
   • Thời gian thực hiện: liên tục từ 2018.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng khách hàng doanh nghiệp SHB Hà Nội.

4. Thành lập bộ phận chuyên nghiên cứu thị trường và giám sát sử dụng vốn vay

   • Nghiên cứu nhu cầu và xu hướng thị trường để điều chỉnh chính sách cho vay phù hợp.
   • Giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay nhằm hạn chế rủi ro tín dụng.
   • Thời gian thực hiện: 2018-2019.
   • Chủ thể thực hiện: Ban chiến lược và phòng quản lý rủi ro SHB Hà Nội.

5. Xây dựng nhóm giải pháp xử lý nợ xấu và phòng ngừa rủi ro

   • Thiết lập quy trình xử lý nợ xấu hiệu quả, phối hợp với các cơ quan pháp luật khi cần thiết.
   • Áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng từ khâu thẩm định đến thu hồi nợ.
   • Thời gian thực hiện: 2018-2020.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng quản lý rủi ro và pháp chế SHB Hà Nội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và nhân viên ngân hàng

   • Lợi ích: Nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay DNNVV, cải thiện quy trình và chính sách tín dụng.
   • Use case: Áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay, giảm thiểu rủi ro tín dụng.

2. Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yêu cầu và quy trình vay vốn ngân hàng, nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng vốn hiệu quả.
   • Use case: Chuẩn bị hồ sơ vay vốn, xây dựng phương án kinh doanh khả thi.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính - ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về hiệu quả cho vay DNNVV.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng và đề xuất chính sách hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn ngân hàng hiệu quả hơn.
   • Use case: Xây dựng chính sách tín dụng, ưu đãi và hỗ trợ phát triển DNNVV.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả cho vay DNNVV được đánh giá bằng những chỉ tiêu nào?
   Hiệu quả cho vay được đánh giá qua các chỉ tiêu định lượng như dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ lợi nhuận từ cho vay, chi phí cho vay và thu nhập lãi thuần. Ngoài ra, các chỉ tiêu định tính như mức độ hài lòng của khách hàng và sự tuân thủ pháp luật cũng rất quan trọng.

2. Tại sao tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu lại ảnh hưởng lớn đến hiệu quả cho vay?
   Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu phản ánh chất lượng tín dụng và khả năng thu hồi vốn của ngân hàng. Tỷ lệ cao cho thấy rủi ro mất vốn lớn, làm giảm lợi nhuận và ảnh hưởng đến uy tín ngân hàng. Ngược lại, tỷ lệ thấp giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động tín dụng.

3. Những khó khăn chính mà DNNVV gặp phải khi tiếp cận vốn ngân hàng là gì?
   DNNVV thường gặp khó khăn do quy mô vốn nhỏ, năng lực quản lý và tài chính hạn chế, thiếu minh bạch báo cáo tài chính, thủ tục vay vốn phức tạp, và thiếu tài sản đảm bảo phù hợp. Ngoài ra, rủi ro kinh tế vĩ mô cũng ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

4. Ngân hàng có thể làm gì để nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV?
   Ngân hàng cần hoàn thiện chính sách cho vay, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, nâng cao trình độ và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng, áp dụng công nghệ quản lý tín dụng hiện đại, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, và tăng cường tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp.

5. Vai trò của môi trường kinh tế và pháp lý trong hoạt động cho vay DNNVV là gì?
   Môi trường kinh tế ổn định tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh và nhu cầu tín dụng tăng lên, giúp nâng cao hiệu quả cho vay. Môi trường pháp lý đồng bộ, minh bạch bảo vệ quyền lợi của ngân hàng và khách hàng, giảm thiểu rủi ro và chi phí giao dịch, từ đó thúc đẩy hoạt động tín dụng phát triển bền vững.

Kết luận

• DNNVV chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam nhưng tiếp cận vốn ngân hàng còn hạn chế, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của khu vực này.
• Hiệu quả cho vay DNNVV tại SHB Hà Nội giai đoạn 2015-2017 có sự tăng trưởng ổn định về dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu được kiểm soát nhưng lợi nhuận và vòng quay vốn còn thấp.
• Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay bao gồm chính sách ngân hàng, trình độ cán bộ tín dụng, năng lực và đạo đức của DNNVV, cùng môi trường kinh tế - pháp lý.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng thẩm định, tăng cường tư vấn và giám sát nhằm nâng cao hiệu quả cho vay trong giai đoạn 2018-2020.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho SHB Hà Nội và các bên liên quan trong việc phát triển hoạt động tín dụng đối với DNNVV, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

Các nhà quản lý ngân hàng, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của khu vực doanh nghiệp này trong nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận luận văn gồm 3 chƣơng sau: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thƣơng mại. - Chƣơng 2: Thực trạng hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, chi nhánh Hà Nội. - Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội, chi nhánh Hà Nội. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa – Vai trò của nó đối với nền kinh tế 1. Các khái niệm * Khái niệm doanh nghiệp: Hiện nay trên phƣơng diện lý thuyết có khá nhiều định nghĩa thế nào là một doanh nghiệp, mỗi định nghĩa đều mang trong nó một nội dung nhất định với một giá trị nhất định. Điều ấy cũng là đƣơng nhiên, vì rằng mỗi tác giả đứng trên nhiều quan điểm khác nhau khi tiếp cận doanh nghiệp để phát biểu.

Chẳng hạn: - Xét theo quan điểm luật pháp: Theo điều 04 khoản 01 của Luật Doanh Nghiệp 2005 thì: “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”. Cũng theo Luật doanh nghiệp 2005 giải thích, kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tƣ, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ. - Xét theo quan điểm chức năng: Doanh nghiệp đƣợc định nghĩa nhƣ sau: “Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó người ta kết hợp các yếu tố sản xuất (có sự quan tâm giá cả của các yếu tố) khác nhau do các nhân viên của công ty thực hiện nhằm bán ra trên thị trường những sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ để nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá bán sản phẩm với giá thành của sản 7 phẩm ấy”. - Xét theo quan điểm phát triển: “Doanh nghiệp là một cộng đồng người sản xuất ra những của cải.

Nó sinh ra, phát triển, có những thất bại, có những thành công, có lúc vượt qua những thời kỳ nguy kịch và ngược lại có lúc phải ngừng sản xuất, đôi khi tiêu vong do gặp phải những khó khăn không vượt qua được” (trích từ sách Kinh tế doanh nghiệp của D.A Caillat - Nhà xuất bản Khoa Học Xã Hội 1992) - Xét theo quan điểm hệ thống: Doanh nghiệp đƣợc các tác giả nói trên xem rằng “Doanh nghiệp bao gồm một tập hợp các bộ phận được tổ chức, có tác động qua lại và theo đuổi cùng một mục tiêu. Các bộ phận tập hợp trong doanh nghiệp bao gồm 4 phân hệ sau: sản xuất, thương mại, tổ chức, nhân sự”. Ngoài ra có thể liệt kê hàng loạt những định nghĩa khác nữa khi xem xét doanh nghiệp dƣới những góc nhìn khác nhau. Song giữa các định nghĩa về doanh nghiệp đều có những điểm chung nhất, nếu tổng hợp chúng lại với một tầm nhìn bao quát trên phƣơng diện tổ chức quản lý là xuyên suốt từ khâu hình thành tổ chức, phát triển đến các mối quan hệ với môi trƣờng, các chức năng và nội dung hoạt động của doanh nghiệp cho thấy đã là một doanh nghiệp nhất thiết phải đƣợc cấu thành bởi những yếu tố sau đây: + Yếu tố tổ chức: một tập hợp các bộ phận chuyên môn hóa nhằm thực hiện các chức năng quản lý nhƣ các bộ phận sản xuất, bộ phận thƣơng mại, bộ phận hành chính.

+ Yếu tố sản xuất: các nguồn lực lao động, vốn, vật tƣ, thông tin. + Yếu tố trao đổi: những dịch vụ thƣơng mại - mua các yếu tố đầu vào, bán sản phẩm sao cho có lợi ở đầu ra. + Yếu tố phân phối: thanh toán cho các yếu tố sản xuất, làm nghĩa vụ nhà nƣớc, trích lập quỹ và tính cho hoạt động tƣơng lai của doanh nghiệp 8 bằng khoản lợi nhuận thu đƣợc. - Định nghĩa doanh nghiệp: Từ cách nhìn nhận nhƣ trên có thể phát biểu về định nghĩa doanh nghiệp nhƣ sau: Doanh nghiệp là đơn vị kinh tế có tư cách pháp nhân, quy tụ các phương tiện tài chính, vật chất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ, trên cơ sở tối đa hóa lợi ích của người tiêu dùng, thông qua đó tối đa hóa lợi của chủ sở hữu, đồng thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu xã hội.

- Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức kinh doanh có tƣ cách pháp nhân: Tƣ cách pháp nhân của một doanh nghiệp là điều kiện cơ bản quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc dân, nó do Nhà nƣớc khẳng định và xác định. Việc khẳng định tƣ cách pháp nhân của doanh nghiệp với tƣ cách là một thực thể kinh tế, một mặt nó đƣợc nhà nƣớc bảo hộ với các hoạt động sản xuất kinh doanh, mặt khác nó phải có trách nhiệm đối với ngƣời tiêu dùng, nghĩa vụ đóng góp với nhà nƣớc, trách nhiệm đối với xã hội. Đòi hỏi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính trong việc thanh toán những khoản công nợ khi phá sản hay giải thể. - Doanh nghiệp là một tổ chức sống trong một thể sống (nền kinh tế quốc dân) gắn liền với địa phƣơng nơi nó tồn tại.

- Doanh nghiệp là một tổ chức sống vì nó có quá trình hình thành từ một ý chí và bản lĩnh của ngƣời sáng lập (tƣ nhân, tập thể hay Nhà nƣớc); quá trình phát triển thậm chí có khi tiêu vong, phá sản hoặc bị một doanh nghiệp khác thôn tính. Vì vậy cuộc sống của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào chất lƣợng quản lý của những ngƣời tạo ra nó. - Doanh nghiệp ra đời và tồn tại luôn luôn gắn liền với vị trí của một địa phƣơng nhất định, sự phát triển cũng nhƣ suy giảm của nó ảnh hƣởng đến địa phƣơng đó. 9 * Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa: - Hầu hết các nƣớc trên thế giới đều xác định DNNVV theo tính ứng dụng với hai tiêu thức: tổng số vốn sản xuất kinh doanh và số lao động của doanh nghiệp.

Tại từng nƣớc, sự phân chia độ lớn của các chỉ tiêu đó cũng không hoàn toàn giống nhau, đối với từng lĩnh vực, ngành nghề sản xuất kinh doanh. Các tiêu chí đó cũng thay đổi tùy theo ngành nghề và trình độ phát triển của từng thời kỳ. Ví dụ: Ở Philippin, tiêu chí phân loại căn cứ vào tổng số vốn, doanh nghiệp nhỏ có tổng số vốn dƣới 15 triệu peso, doanh nghiệp vừa có số vốn từ 15 triệu peso đến 60 triệu peso. Ở Pháp, các DNNVV là các doanh nghiệp có từ 10 đến dƣới 500 nhân công.

Ở Nhật Bản, các doanh nghiệp trong lĩnh vực chế tạo có từ 1- 300 lao động và số vốn kinh doanh không vƣợt quá 300 triệu Yên đƣợc coi là DNNVV, còn các doanh nghiệp trong lĩnh vực thƣơng mại, dịch vụ có số lao động không vƣợt quá 100 ngƣời với số vốn kinh doanh không quá 100 triệu Yên đƣợc coi là DNNVV. DNVVN ở Việt Nam là những cơ sở sản xuất kinh doanh có tƣ cách pháp nhân, không phân biệt thành phần kinh tế, có quy mô về vốn hoặc lao động tuỳ theo quy định của Chính Phủ đối với từng ngành nghề tƣơng ứng với từng thời kỳ phát triển của nền kinh tế. Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/06/2009 doanh nghiệp nhỏ và vừa đƣợc định nghĩa nhƣ sau: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: 10 Bảng 1.1: Bảng phân loại doanh nghiệp vừa và nhỏ Doanh nghiệp Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Quy mô siêu nhỏ Tổng Tổng Số lao động nguồn Số lao động nguồn Số lao động Khu vực vốn vốn từ trên 20 I. Nông, lâm 20 t từ trên 10 từ trên 200 10 ngƣời trở t đồng nghiệp và đồng trở ngƣời đến ngƣời đến xuống đến 100 thủy sản xuống 200 ngƣời 300 ngƣời t đồng từ trên 20 II.

Công 20 t từ trên 10 từ trên 200 10 ngƣời trở t đồng nghiệp và xây đồng trở ngƣời đến ngƣời đến xuống đến 100 dựng xuống 200 ngƣời 300 ngƣời t đồng từ trên 10 III. Thƣơng 10 t từ trên 10 từ trên 50 10 ngƣời trở t đồng mại và dịch đồng trở ngƣời đến ngƣời đến xuống đến 50 t vụ xuống 50 ngƣời 100 ngƣời đồng Nguồn: Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ 1. Đặc điểm của các doanh nghiệp nhỏ và vừa Mặc dù hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau nhƣng nhìn chung, DNNVV có những đặc điểm cơ bản sau: Một là, số lượng DNNVV chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiêp đang hoạt động của cả nước và đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia Trong nền kinh tế của một quốc gia, hệ thống các doanh nghiệp đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển, tăng trƣởng. Hệ thống các doanh nghiệp bao gồm các doanh nghiệp lớn, các DNNVV.

Ở Việt Nam, hiện nay số DNNVV chiếm t trọng tới trên 97% trong tổng số doanh nghiệp đang hoạt 11 động trong nền kinh tế, đóng góp trên 40% GDP cả nƣớc hàng năm. Hai là, DNNVV năng động, linh hoạt, dễ thích nghi với sự thay đổi của thị trường Đây là một trong những đặc điểm ƣu việt của DNNVV. DNNVV chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực cung cấp hàng hóa và dịch vụ thiết yếu cho xã hội. Với mặt hàng phong phú, đa dạng thỏa mãn đƣợc nhu cầu tiêu dùng cá nhân cũng nhƣ nhu cầu phục vụ cho sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp lớn, các DNNVV dễ dàng chiếm đƣợc thị trƣờng.

DNNVV luôn phải hƣớng đến thị hiếu của ngƣời tiêu dùng, vì vậy có thể nói DNNVV là lực lƣợng phản ánh tín hiệu của thị trƣờng chính xác nhất. Mặt khác, với số vốn ít, vòng quay vốn của các DNNVV thƣờng là ngắn, các phƣơng án sản xuất kinh doanh không lâu dài nhƣ các doanh nghiệp lớn.