Tác Động Của Chất Lượng Thể Chế Và Môi Trường Kinh Doanh Đến Luồng Thương Mại Tại Các Nước RCEP

Luận án tiến sĩ môi trường phân tích the impact of institution quality and business environment on trade flows the evidence of the, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm,

• Tác giả: Vo Sy
• Người hướng dẫn: Professor Zhu Mingxia
• Trường học: University of International Business and Economics
• Chuyên ngành: International Trade
• Đề tài: Tác Động Của Chất Lượng Thể Chế Và Môi Trường Kinh Doanh Đến Luồng Thương Mại Tại Các Nước RCEP
• Loại tài liệu: Doctoral Dissertation
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Beijing

Mục lục chi tiết

• Declaration
• Abstract
• 1. CHAPTER 1: Introduction
• 1.1. Objective of the Research
• 1.2. The Contributions of the Research
• 1.3. Methodological approaches
• 2. CHAPTER 2: Literature Review
• 2.1. Concepts of Institution Quality (IQ) and Business Environment (BE)
• 2.2. Economic Freedom Indicators
• 2.3. Political Governance
• 2.4. Business Regulation Indicators
• 2.5. Border and Transport Efficiency Indicators
• 2.6. Literature Review of the IQ, BE and Trade Flows
• 2.6.1. The Relationship between IQ and Trade Flows
• 2.6.2. The Relationship between Business Environment and Trade Flows
• 2.7. Literature Review of the IQ, BE and Foreign Direct Investment (FDI)
• 2.7.1. The Relationship between Institution Quality (IQ) and Inward FDI
• 2.7.2. The Relationship between Business Environment (BE) and FDI Inflows
• 2.8. The Literature Review of Trade Flows and FDI Inflows Nexus
• 2.9. The Literature Review of Research Models
• 2.9.1. Gravity Model
• 2.9.2. Structural Equation Model (SEM)
• 2.10. Research Gaps
• 3. CHAPTER 3: Research Methodology
• 3.1. Principle Component Analysis (PCA)
• 3.2. Groupwise Heteroscedasticity Wald Test
• 3.3. Autocorrelation Wooldridge Test
• 3.4. The Feasible Generalized Least Squares (FGLS)
• 3.5. Bootstrapping Technique
• 3.6. Instrumental Variable Method (IV)
• 3.7. The IQ, BE and Trade Flows Nexus Model
• 3.8. The IQ, BE and FDI Inflow Nexus Model
• 3.9. Two-step Heckman (1979) Selection Model
• 3.10. The Structural Equation Model (SEM)
• 3.11. Data Resources
• 4. CHAPTER 4: Analyzing the Overall Trade Flows of RCEP Countries: The Role of Institutional Quality
• 4.1. Preface
• 4.2. Data and Model Construction
• 4.3. Econometric Approach
• 4.4. Descriptive Statistics
• 4.5. Results and Discussion
• 4.6. The Contributions and Policy Suggestions
• 5. CHAPTER 5: Trade Flows of RCEP Countries: The Role of Business Environment
• 5.1. Preface
• 5.2. Data and Model Construction
• 5.3. Economic Approach
• 5.4. Descriptive Statistics
• 5.5. Results and Discussion
• 5.6. Robustness Checks
• 5.7. Summary
• 5.8. The Contributions and Policy Suggestions
• 6. CHAPTER 6: The Mediated Role of Inward FDI in the Institution Quality, Business Environment and Trade Flows Nexus
• 6.1. Introduction
• 6.2. Data and Model Construction
• 6.3. Econometric Approach
• 6.4. Reliability, Validity and Correlation Statistics
• 6.5. Results and Discussion
• 6.5.1. The Impact of IQ and BE on Inward FDI
• 6.5.2. The Impact of IQ and BE on Trade Flows
• 6.5.3. The Impact of IQ and BE on the Probability to Global Trade of RCEP Countries
• 6.5.4. The Mediating Role of Inward FDI in the Nexus between IQ, BE and Trade Flows
• 6.6. Robustness Checks
• 6.7. Summary
• 7. CHAPTER 7: Conclusion and Recommendations
• 7.1. The Challenges of the Research
• 7.2. For Institution Quality Improvement
• 7.3. For Business Environment Improvement
• 7.4. For Infrastructure Improvement
• 7.5. For FDI Inflows Promotion
• References
• Appendices

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Chất Lượng Thể Chế Đến Thương Mại RCEP

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh đóng vai trò then chốt trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy thương mại quốc tế. Một số quốc gia đang phát triển thuộc RCEP dù đạt được những thành tựu đáng kể về kinh tế, vẫn chưa đảm bảo được một môi trường kinh doanh và thể chế kinh tế vững mạnh. Việc cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh là cấp thiết để thúc đẩy luồng thương mại giữa các quốc gia thành viên RCEP và đối tác bên ngoài. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích tác động của các chỉ số về chất lượng thể chế (IQ) và môi trường kinh doanh (BE) đến luồng thương mại của các nước RCEP giai đoạn 2010-2020. Dữ liệu được sử dụng bao gồm 14.700 quan sát về thương mại song phương giữa các nước RCEP và đối tác, kết hợp với dữ liệu từ Economic Freedom, World Development Indicators, Doing Business Index, Global Competitiveness Index, World Bank Governance Index và Institute for International Economics.

1.1. Tầm quan trọng của Thể Chế và Môi Trường Kinh Doanh

Chất lượng thể chế tốt và môi trường kinh doanh thuận lợi là nền tảng cho sự phát triển bền vững của thương mại. Theo tài liệu gốc, sự cải thiện trong chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh giúp thu hút FDI và tăng cường luồng thương mại. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nước RCEP, nơi sự khác biệt về thể chế và môi trường kinh doanh có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của hiệp định thương mại.

1.2. RCEP và Bài Toán Cải Thiện Thể Chế Môi Trường Kinh Doanh

Hiệp định RCEP tạo ra cơ hội lớn để thúc đẩy thương mại, nhưng cũng đặt ra thách thức về cải thiện chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh. Các nước thành viên cần nỗ lực để hài hòa hóa các quy định, giảm thiểu chi phí giao dịch và tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp. Một môi trường kinh doanh minh bạch, hiệu quả sẽ giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi ích từ RCEP.

II. Cách Đo Lường Tác Động Thể Chế Đến Xuất Nhập Khẩu RCEP

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp các phương pháp phân tích thành phần chính (PCA), mô hình phương trình cấu trúc (SEM) cùng với các kỹ thuật kinh tế lượng tiên tiến cho dữ liệu bảng như POOL, FEM, REM, FGLS và IV. Nghiên cứu được chia thành ba phần. Phần đầu tiên xem xét tác động riêng lẻ của các biến số nền tảng của chất lượng thể chế (IQ) đến luồng thương mại. Cụ thể, mối quan hệ giữa tự do kinh tế, quản trị chính trị và thương mại song phương của các nước RCEP. Phần thứ hai đánh giá tác động của quy định kinh doanh, cơ sở hạ tầng, hiệu quả biên giới và vận tải đến luồng thương mại. Phần thứ ba phân tích đồng thời tác động của IQ và BE đến luồng thương mại. Ngoài ra, nghiên cứu còn xem xét ảnh hưởng của IQ và BE đến khả năng tham gia thương mại toàn cầu của các nước RCEP.

2.1. Phương Pháp PCA Phân Tích Chất Lượng Thể Chế

Phương pháp phân tích thành phần chính (PCA) được sử dụng để tổng hợp các chỉ số khác nhau về chất lượng thể chế thành một chỉ số tổng hợp. Điều này giúp giảm thiểu vấn đề đa cộng tuyến và đơn giản hóa quá trình phân tích. Các chỉ số được sử dụng bao gồm tự do kinh tế, quản trị chính trị, và các quy định kinh doanh.

2.2. Mô Hình SEM Đánh Giá Mối Quan Hệ Nhân Quả

Mô hình phương trình cấu trúc (SEM) được sử dụng để đánh giá mối quan hệ nhân quả giữa chất lượng thể chế, môi trường kinh doanh, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và luồng thương mại. SEM cho phép kiểm tra đồng thời nhiều mối quan hệ và đánh giá vai trò trung gian của FDI.

2.3. Các Mô Hình Kinh Tế Lượng Tiên Tiến Sử Dụng

Nghiên cứu sử dụng các mô hình kinh tế lượng tiên tiến như POOL, FEM, REM, FGLS và IV để kiểm soát các yếu tố nhiễu và đảm bảo tính vững chắc của kết quả. Các mô hình này cho phép kiểm soát các hiệu ứng cố định, các biến số ngoại sinh và vấn đề tự tương quan.

III. Ảnh Hưởng Của Thể Chế Tự Do Kinh Tế Đến Thương Mại RCEP

Kết quả nghiên cứu cho thấy tác động riêng lẻ của chất lượng thể chế (IQ) và môi trường kinh doanh (BE) đến luồng thương mại là tích cực và có ý nghĩa thống kê cao. Phân tích đồng thời tác động của IQ và BE cho thấy ngoại trừ biến số về thể chế kinh tế, quản trị chính trị và môi trường kinh doanh có tác động tích cực và có ý nghĩa đến thương mại song phương. Trong khi đó, thể chế kinh tế và môi trường kinh doanh có tác động tích cực và có ý nghĩa đến FDI. Hơn nữa, các hệ số ước lượng của các biến số giải thích chính được thu được bằng ước lượng Heckman hai bước (1979) là có ý nghĩa và dấu của chúng phù hợp với các dự đoán của mô hình trọng lực cho cả phương trình kết quả và lựa chọn.

3.1. Thể Chế Kinh Tế và Tăng Trưởng Thương Mại RCEP

Nghiên cứu cho thấy thể chế kinh tế, đặc biệt là tự do thương mại, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng thương mại trong khu vực RCEP. Việc giảm thiểu các rào cản thương mại, đơn giản hóa thủ tục hải quan và tạo ra một môi trường cạnh tranh bình đẳng sẽ giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi ích từ hiệp định.

3.2. Quản Trị Chính Trị và Ổn Định Thương Mại RCEP

Quản trị chính trị ổn định và minh bạch là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư và thúc đẩy thương mại trong khu vực RCEP. Việc cải thiện tính minh bạch, giảm thiểu tham nhũng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh tin cậy và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào thương mại quốc tế.

3.3. Môi Trường Kinh Doanh Thuận Lợi và Hiệu Quả Thương Mại RCEP

Một môi trường kinh doanh thuận lợi, với các quy định đơn giản, thủ tục nhanh chóng và chi phí thấp, sẽ giúp các doanh nghiệp giảm thiểu chi phí giao dịch và tăng cường khả năng cạnh tranh. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông vận tải, cũng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy thương mại trong khu vực RCEP.

IV. FDI Trung Gian Mối Quan Hệ Thể Chế Và Thương Mại RCEP

Kết quả của mô hình phương trình cấu trúc (SEM) cho thấy có một mối quan hệ nhân quả gián tiếp mạnh mẽ giữa các chỉ số phụ của IQ, BE và luồng thương mại thông qua vai trò trung gian của FDI. Điều này cho thấy rằng khi mức độ IQ và BE của các nước đang phát triển trong khối được cải thiện, họ có thể nhận được nhiều FDI hơn. Đến lượt nó, FDI vào các nước RCEP thúc đẩy luồng thương mại và tăng khả năng tham gia vào thương mại toàn cầu. Nghiên cứu này nhắc nhở các nhà hoạch định chính sách của các nước RCEP rằng cần cải thiện tự do thương mại quốc tế, chú ý đến sự ổn định chính trị và tăng cường kiểm soát tham nhũng.

4.1. Tác Động Của IQ và BE Đến Dòng Vốn FDI vào RCEP

Nghiên cứu chỉ ra rằng chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh có ảnh hưởng đáng kể đến dòng vốn FDI vào các nước RCEP. Các quốc gia có thể chế mạnh và môi trường kinh doanh thuận lợi thường thu hút được nhiều FDI hơn, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thương mại.

4.2. Vai Trò Trung Gian Của FDI Trong Thương Mại RCEP

FDI đóng vai trò trung gian quan trọng trong mối quan hệ giữa chất lượng thể chế, môi trường kinh doanh và thương mại trong khu vực RCEP. FDI không chỉ mang lại vốn mà còn chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản lý và tiếp cận thị trường, giúp các doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

4.3. Chính Sách Thu Hút FDI Hiệu Quả Cho Các Nước RCEP

Các nước RCEP cần xây dựng các chính sách thu hút FDI hiệu quả, tập trung vào việc cải thiện chất lượng thể chế, tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Các chính sách này cần được thiết kế để thu hút FDI chất lượng cao, góp phần vào sự phát triển bền vững của kinh tế và thương mại.

V. Giải Pháp Cải Thiện Thể Chế Thúc Đẩy Thương Mại RCEP

Nghiên cứu này nhấn mạnh vai trò của các chỉ số phụ quan trọng của môi trường kinh doanh, chẳng hạn như sự dễ dàng kinh doanh, cơ sở hạ tầng cũng như tạo ra một môi trường cho thương mại xuyên biên giới, như là những yếu tố quyết định quan trọng trong việc tăng cường luồng thương mại cũng như thu hút FDI. Ngoài ra, các biện pháp nên được đưa ra để cải thiện cơ sở hạ tầng như chất lượng cảng và chất lượng đường xá cũng như LPI, để tăng cường sự di chuyển tự do của hàng hóa và dịch vụ, giảm thời gian hành chính liên quan đến các hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu.

5.1. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Xuất Nhập Khẩu Cho RCEP

Việc đơn giản hóa thủ tục xuất nhập khẩu, giảm thiểu thời gian và chi phí giao dịch là yếu tố quan trọng để thúc đẩy thương mại trong khu vực RCEP. Các nước thành viên cần nỗ lực để hài hòa hóa các quy định hải quan, áp dụng công nghệ thông tin và giảm thiểu các thủ tục hành chính không cần thiết.

5.2. Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Giao Thông Vận Tải RCEP

Đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, bao gồm cảng biển, đường bộ, đường sắt và hàng không, là yếu tố then chốt để cải thiện khả năng kết nối và giảm chi phí vận chuyển hàng hóa trong khu vực RCEP. Các dự án cơ sở hạ tầng cần được thực hiện một cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.

5.3. Tăng Cường Tính Minh Bạch và Giảm Tham Nhũng RCEP

Việc tăng cường tính minh bạch trong các hoạt động kinh doanh và giảm thiểu tham nhũng là yếu tố quan trọng để tạo ra một môi trường kinh doanh tin cậy và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào thương mại. Các nước RCEP cần thực hiện các biện pháp phòng chống tham nhũng hiệu quả, đảm bảo tính minh bạch trong quá trình ra quyết định và thực thi chính sách.

VI. Triển Vọng Thể Chế và Thương Mại Bền Vững Tại RCEP

Nghiên cứu này đóng góp vào việc hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa chất lượng thể chế, môi trường kinh doanh và thương mại trong khu vực RCEP. Kết quả nghiên cứu cung cấp những gợi ý chính sách quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách của các nước thành viên, giúp họ xây dựng các chính sách phù hợp để thúc đẩy tăng trưởng thương mại và phát triển kinh tế bền vững. Nghiên cứu cũng mở ra những hướng nghiên cứu mới về vai trò của FDI, đổi mới công nghệ và các yếu tố khác trong việc thúc đẩy thương mại trong khu vực RCEP.

6.1. Chính Sách Thể Chế Hướng Đến Thương Mại Bền Vững RCEP

Các chính sách thể chế cần được thiết kế để đảm bảo sự phát triển bền vững của thương mại trong khu vực RCEP, bao gồm việc bảo vệ môi trường, đảm bảo quyền lao động và thúc đẩy trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Các nước thành viên cần hợp tác để xây dựng các tiêu chuẩn chung về bền vững và khuyến khích các doanh nghiệp tuân thủ các tiêu chuẩn này.

6.2. Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Thương Mại và Công Nghệ RCEP

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào vai trò của đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và các yếu tố khác trong việc thúc đẩy thương mại trong khu vực RCEP. Các nghiên cứu này cần đánh giá tác động của công nghệ đến chuỗi giá trị toàn cầu, logistics và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong khu vực.

6.3. Hợp Tác Nghiên Cứu Về Thể Chế và Thương Mại RCEP

Cần tăng cường hợp tác nghiên cứu giữa các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách và các tổ chức quốc tế để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa chất lượng thể chế, môi trường kinh doanh và thương mại trong khu vực RCEP. Các nghiên cứu này cần được thực hiện một cách khách quan, minh bạch và dựa trên bằng chứng khoa học.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của nghiên cứu sinh Võ Sỹ dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Zhu Mingxia tại Trường Thương mại và Kinh tế Quốc tế thuộc Đại học Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế (University of International Business and Economics - UIBE, Bắc Kinh) thực hiện năm 2023 với đề tài "The Impact of Institution Quality and Business Environment on Trade Flows: The Evidence of the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) Countries" đại diện cho một công trình tiên phong tiếp cận đa chiều về thương mại quốc tế trong kỷ nguyên liên kết kinh tế thế hệ mới.

Trong bối cảnh Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) chính thức có hiệu lực từ năm 2022, tạo nên khối thương mại tự do lớn nhất thế giới chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu, các quốc gia thành viên đang đối mặt với sự phân hóa sâu sắc về trình độ phát triển thể chế kinh tế và môi trường đầu tư. Mặc dù nhiều nền kinh tế đang phát triển trong khối RCEP đạt mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng trong nhiều thập kỷ qua, hệ thống thể chế kinh tế và môi trường kinh doanh vẫn chưa được hoàn thiện tương xứng để tối đa hóa lợi ích từ các dòng thương mại và đầu tư quốc tế.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) lớn trong y văn đương đại nằm ở chỗ: phần lớn các nghiên cứu trước đây (như Anderson & Marcouillier, 2002; Levchenko, 2007; Daude & Piger, 2007) chỉ phân tích riêng rẽ tác động của thể chế kinh tế hoặc môi trường kinh doanh tới thương mại, hoặc khảo sát tác động đơn tuyến của quản trị chính trị tới dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Chưa có công trình nào mô hình hóa đồng thời tác động trực tiếp và gián tiếp của các cấu phần thể chế chất lượng cao (IQ) và môi trường kinh doanh (BE) đối với dòng chảy thương mại thông qua vai trò trung gian truyền dẫn (mediating role) của dòng vốn FDI vào (Inward FDI) trong phạm vi không gian kinh tế RCEP.

Luận án thiết lập 4 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions) và hệ thống giả thuyết tương ứng:

• RQ1: Tác động riêng rẽ của các chỉ số thành phần thuộc chất lượng thể chế (IQ) và môi trường kinh doanh (BE) lên dòng thương mại song phương giữa các nước RCEP và các đối tác thương mại toàn cầu diễn ra như thế nào?
• RQ2: Tồn tại hay không vai trò trung gian (mediating effect) của dòng vốn Inward FDI trong mối liên hệ nhân quả giữa IQ, BE và dòng thương mại?
• RQ3: Các chỉ số thành phần của IQ và BE đóng vai trò cụ thể ra sao trong việc thúc đẩy khả năng thu hút dòng vốn FDI vào khu vực RCEP?
• RQ4: Mức độ cải thiện của IQ và BE tác động như thế nào đến xác suất tham gia vào dòng thương mại toàn cầu (biên tế mở rộng - extensive margin) của các quốc gia RCEP?

Khung lý thuyết của công trình tích hợp Lý thuyết Thể chế Mới (North, 1991), Mô hình Trọng lực Mở rộng (Tinbergen, 1962; Anderson & van Wincoop, 2003), Khung lý thuyết Lợi thế So sánh Thể chế (Levchenko, 2007) và Mô hình Dunning OLI Paradigm (Dunning, 1980). Quy mô nghiên cứu bao quát bộ dữ liệu bảng song phương quy mô lớn với 14.700 quan sát (14,700 observations on bilateral trade) giữa các quốc gia thành viên RCEP và khoảng 150 đối tác thương mại toàn cầu trong giai đoạn 11 năm liên tục (2010–2020), giải quyết triệt để vấn đề 30% giá trị thương mại bằng 0 (zero-valued observations) trong mẫu nghiên cứu.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế ghi nhận hai trường phái đối lập rõ nét về vai trò của chất lượng thể chế đối với thương mại quốc tế:

• Trường phái thúc đẩy thương mại (Pro-trade institutional perspective): Dẫn đầu bởi North (1991), trường phái này lập luận rằng thể chế vững mạnh giúp giảm thiểu chi phí giao dịch (transaction costs) và chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị trao đổi, từ đó hiện thực hóa các tiềm năng từ thương mại quốc tế. Chong (2000) chứng minh chất lượng bộ máy hành chính công, sự ổn định chính trị và quyền sở hữu tài sản có mối tương quan thuận chiều chặt chẽ với tăng trưởng và thương mại. Anderson & Marcouillier (2002) chỉ ra rằng chất lượng thể chế gia tăng tính minh bạch: khi chỉ số minh bạch và vô tư của một quốc gia tăng 10%, khối lượng nhập khẩu của quốc gia đó tăng 5%; nếu các quốc gia Mỹ Latinh cải thiện thể chế ngang bằng mức của Liên minh Châu Âu (EU), thương mại song phương của họ sẽ tăng 30%. Levchenko (2007) và Yu (2010) phát triển mô hình hợp đồng không hoàn hảo (incomplete contracts), khẳng định mức độ dân chủ và thực thi pháp luật giúp nâng cao danh tiếng hàng xuất khẩu và tạo dựng lòng tin đối tác.
• Trường phái lực cản và tổn thất phúc lợi (Institutional friction perspective): Hall & Jones (1999) cũng như Acemoglu, Johnson & Robinson (2005) chứng minh thể chế yếu kém dẫn đến sụt giảm năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) và làm suy giảm phúc lợi quốc gia do thua thiệt trong "thương mại dựa trên lợi thế so sánh thể chế". Anderson & Marcouillier (2013) nhấn mạnh thể chế yếu kém vận hành như một loại thuế quan vô hình thông qua việc nhũng nhiễu, tham nhũng tại cửa khẩu, hàng hóa bị cướp phá và hợp đồng vô hiệu lực qua biên giới.

Về mối quan hệ giữa môi trường kinh doanh, dòng vốn FDI và thương mại, các tranh luận học thuật xoay quanh tính chất bổ trợ (complementarity) hay thay thế (substitutability) giữa FDI và thương mại (Blonigen, 2001; Dunning, 1980; Krugman, 1979). Mô hình OLI (Ownership, Location, Internalization) của Dunning (1980) chỉ ra FDI tìm kiếm địa điểm (Location advantages) có chất lượng quy chuẩn kinh doanh và hạ tầng logistics cao.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế điển hình:

• Nghiên cứu của Borojo (2019) và Yushi (2019) khảo sát 44 quốc gia Châu Phi chỉ ra hiệu quả cửa khẩu và hạ tầng ICT quyết định dòng thương mại và dòng vốn FDI từ Trung Quốc nhưng chưa giải quyết triệt để tính nội sinh trong phương trình cấu trúc.
• Nghiên cứu của Luttermann (2020) trên 20 quốc gia Châu Á khẳng định vai trò của chỉ số hiệu quả logistics (LPI) đối với FDI giai đoạn 2006–2017 nhưng chưa đặt trong bối cảnh hiệp định thương mại tự do phức hợp như RCEP.

Luận án của Võ Sỹ định vị chính xác vị thế khoa học bằng cách lấp đầy khoảng trống nghiên cứu: tích hợp toàn diện 4 trụ cột (Economic Freedom, Political Governance, Business Regulation, Border & Transport Efficiency) vào mô hình phương trình cấu trúc (SEM) và xử lý triệt để hiện tượng tự chọn mẫu (sample selection bias) bằng mô hình Heckman hai bước.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đóng góp quan trọng vào việc mở rộng và kiểm chứng các lý thuyết nền tảng trong kinh tế học quốc tế:

• Lý thuyết Thể chế Mới (New Institutional Economics - North, 1991): Mở rộng định nghĩa thể chế từ các ràng buộc chính thức (formal rules) và phi chính thức (informal constraints) sang việc lượng hóa cụ thể thành các chỉ số vận hành chi tiết trong khuôn khổ hội nhập khu vực.
• Lý thuyết Hợp đồng Không hoàn hảo và Lợi thế So sánh Thể chế (Levchenko, 2007): Kiểm chứng thực nghiệm cho thấy sự bất đối xứng về chất lượng thể chế giữa các nước phát triển và đang phát triển trong RCEP tạo ra các động lực thương mại khác biệt đối với biên tế thâm dụng (intensive margin) và biên tế mở rộng (extensive margin).
• Mô hình Dunning OLI Paradigm (Dunning, 1980): Làm sáng tỏ kênh truyền dẫn trung gian, chỉ ra rằng yếu tố địa điểm (L - Location) không chỉ thu hút FDI thuần túy mà còn kích hoạt dòng luân chuyển thương mại trung gian phục vụ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hệ thống mệnh đề lý thuyết được kiểm chứng cụ thể qua cấu trúc mô hình: $$\text{Trade Flows}{ijt} = f(\text{IQ}{it}, \text{BE}{it}, \text{Inward FDI}{it}, \text{Gravity Controls}{ijt})$$ $$\text{Inward FDI}{it} = g(\text{IQ}{it}, \text{BE}{it}, \text{Macro Controls}_{it})$$

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án kết hợp 3 nhánh nghiên cứu độc lập nhưng gắn kết chặt chẽ:

• Nhánh nghiên cứu 1 (Study 1 - Chapter 4): Đánh giá tác động độc lập của các thành tố IQ (Tự do kinh tế từ Fraser Institute và Quản trị chính trị từ World Bank WGI) đến dòng thương mại song phương.
• Nhánh nghiên cứu 2 (Study 2 - Chapter 5): Đánh giá tác động của môi trường kinh doanh BE (Quy chuẩn kinh doanh Doing Business, Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Toàn cầu GCI, Hiệu quả Giao thông và Cửa khẩu, LPI) đến dòng thương mại.
• Nhánh nghiên cứu 3 (Study 3 - Chapter 6): Mô hình hóa đồng thời tác động đồng thời của IQ, BE và cơ chế truyền dẫn qua biến trung gian Inward FDI lên dòng thương mại và xác suất tham gia thương mại toàn cầu.

Điều kiện biên (boundary conditions) được xác định rõ ràng: Áp dụng cho 15 quốc gia thành viên khối RCEP với đối tác toàn cầu trong giai đoạn 2010–2020, kiểm soát các đặc tính cấu trúc địa lý, khoảng cách văn hóa, lịch sử thuộc địa và đường biên giới chung.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan thực chứng (Positivism paradigm) với phương pháp tiếp cận định lượng kinh tế lượng chuẩn tắc kết hợp thiết kế đa tầng (multi-level design).

Cỡ mẫu nghiên cứu xác thực gồm 14.700 quan sát dạng bảng song phương (bilateral panel data) xuyên suốt giai đoạn 2010–2020. Dữ liệu được thu thập và đồng bộ hóa từ các nguồn dữ liệu học thuật và định chế quốc tế uy tín hàng đầu:

• Fraser Institute: Dữ liệu Chỉ số Tự do Kinh tế Thế giới (Economic Freedom of the World - EFW) gồm 5 trụ cột: Quy mô chính phủ (Size of Government), Hệ thống pháp luật và quyền sở hữu (Legal System & Property Rights), Tiền tệ lành mạnh (Sound Money), Tự do thương mại quốc tế (Freedom to Trade Internationally) và Quy chuẩn thị trường (Regulation). Trích xuất định nghĩa chuẩn tắc: "individuals have economic freedom when (1) the property attain is without the use of theft, fraud or force and protected from physical invasions by others and (ii) they are free to exchange, use or give away their property as long as their activities do not violate the identical rights of others." (Gwartney & Lawson, 2006).
• Heritage Foundation Index: Đo lường sự tự do kinh tế với tiêu chí trích xuất: "the absence of government constraint or coercion on the production, distribution, consumption of goods and services beyond the extent necessary for citizens to protect liberty".
• World Bank - Worldwide Governance Indicators (WGI): Dữ liệu quản trị chính trị gồm 6 chỉ số: Tiếng nói và Trách nhiệm giải trình (Voice & Accountability), Ổn định chính trị và Không bạo lực (Political Stability & Absence of Violence), Hiệu quả chính phủ (Government Effectiveness), Chất lượng quy định (Regulatory Quality), Thượng tôn pháp luật (Rule of Law), và Kiểm soát tham nhũng (Control of Corruption). Trích xuất định nghĩa: "the traditions and institutions by which authority in a country is exercised..." (Kaufmann et al., 2010).
• World Bank - Doing Business Index (DBI) & Logistics Performance Index (LPI): Đo lường chi phí thời gian và thủ tục khởi sự kinh doanh, cấp phép xây dựng, tiếp cận tín dụng, thực thi hợp đồng, giải quyết phá sản, chất lượng hạ tầng cảng biển, đường bộ, và hiệu quả thông quan.
• CEPII & World Development Indicators (WDI): Cung cấp khoảng cách địa lý, ngôn ngữ chung, quá khứ thuộc địa, đường biên giới tiếp giáp, GDP và dân số.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình xử lý dữ liệu và kiểm định mô hình tuân thủ nghiêm ngặt các bước chuẩn đoán kinh tế lượng:

1. Phân tích Nhân tố Khám phá (PCA): Rút trích các chỉ số thành phần tổng hợp cho chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh thông qua hệ số kiểm định Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) và độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha ($\alpha > 0.8$).
2. Kiểm định lựa chọn mô hình bảng:
   • Kiểm định Breusch-Pagan Lagrangian Multiplier (LM test) để lựa chọn giữa Pooling OLS và Random Effects Model (REM).
   • Kiểm định Hausman (Arellano, 1993) để lựa chọn giữa Fixed Effects Model (FEM) và Random Effects Model (REM).
3. Chuẩn đoán khuyết tật mô hình:
   • Kiểm định tự tương quan Wooldridge (2002) cho dữ liệu bảng (Wooldridge test for autocorrelation in panel data).
   • Kiểm định phương sai sai số thay đổi theo nhóm Wald (Baum, 2001) (Groupwise Heteroscedasticity Wald test).
4. Ước lượng FGLS (Feasible Generalized Least Squares): Khắc phục triệt để hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan trong mô hình bảng.
5. Ước lượng Biến công cụ (Instrumental Variables - IV / 2SLS): Sử dụng các biến công cụ ngoại sinh kết hợp kiểm định Wu-Hausman để loại trừ hoàn toàn mối lo ngại về tính nội sinh (endogeneity) giữa quản trị, môi trường kinh doanh và dòng thương mại.
6. Mô hình Lựa chọn Heckman Hai bước (Two-step Heckman, 1979): Xử lý triệt để độ lệch chọn mẫu phát sinh từ 30% quan sát thương mại bằng 0, tách biệt phương trình chọn mẫu (Selection equation - biên tế mở rộng) và phương trình kết quả (Outcome equation - biên tế thâm dụng).
7. Mô hình Phương trình Cấu trúc (SEM) & Kiểm định Trung gian: Vận dụng quy trình Baron & Kenny (1986), kiểm định Sobel (1982) và kỹ thuật Bootstrapping (Preacher & Hayes, 2008) với 5.000 lần lặp lại mẫu để xác thực mối quan hệ trung gian của Inward FDI.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Tác động độc lập mạnh mẽ của IQ và BE lên dòng thương mại:
   • Trong các mô hình phân tích đơn lẻ (Study 1 & Study 2), tất cả các chỉ số thành phần của IQ (tự do thương mại quốc tế, hệ thống pháp luật, kiểm soát tham nhũng) và BE (hiệu quả cửa khẩu, chất lượng hạ tầng cảng biển và đường bộ, chỉ số LPI) đều có tác động dương có ý nghĩa thống kê cao ($p < 0.01$) tới dòng thương mại song phương của khối RCEP.
2. Sự phân hóa trong mô hình ước lượng đồng thời (Simultaneous Model):
   • Khi phân tích đồng thời IQ và BE trong cùng một phương trình dòng thương mại, quản trị chính trị (Political Governance) và môi trường kinh doanh (Business Environment) giữ vững tác động tích cực vượt trội ($p < 0.01$).
   • Ngược lại, biến thể chế kinh tế (Economic Institution) giảm bớt ý nghĩa tác động trực tiếp lên thương mại song phương, nhưng lại thể hiện tác động dương có ý nghĩa thống kê cao nhất ($p < 0.01$) lên dòng vốn Inward FDI.
3. Vai trò truyền dẫn trung gian vững chắc của Inward FDI:
   • Kết quả SEM và kiểm định Sobel ($z$-test có ý nghĩa ở mức 1%) cùng kỹ thuật Bootstrapping xác nhận dòng vốn FDI vào đóng vai trò trung gian mạnh mẽ (strong mediating role) chuyển hóa tác động của IQ và BE thành sự gia tăng của dòng thương mại và xác suất tham gia thương mại toàn cầu. Thể chế kinh tế và quy chuẩn kinh doanh tốt giúp thu hút dòng vốn FDI từ các tập đoàn đa quốc gia (MNCs); dòng vốn FDI này sau đó kích hoạt nhập khẩu nguyên liệu đầu vào và xuất khẩu thành phẩm trong chuỗi giá trị RCEP.
4. Tính nhất quán của mô hình Heckman hai bước với Lý thuyết Trọng lực:
   • Các hệ số ước lượng từ quy trình Heckman (1979) cho thấy chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh nâng cao đáng kể xác suất thiết lập quan hệ thương mại mới giữa các cặp quốc gia (biên tế mở rộng) đồng thời mở rộng quy mô kim ngạch của các tuyến thương mại hiện hữu (biên tế thâm dụng).
5. Vai trò then chốt của hạ tầng logistics và hiệu quả cửa khẩu:
   • Chỉ số hiệu quả giao thông, thời gian thông quan xuất nhập khẩu và chất lượng hạ tầng vận tải (đường bộ, cảng biển) là các rào cản phi thuế quan có tính quyết định. Cắt giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính hải quan mang lại hiệu ứng mở rộng thương mại tương đương với việc cắt giảm đáng kể thuế quan biên giới.

Implications đa chiều

• Về mặt học thuật và lý thuyết: Luận án bổ sung hoàn hảo cho lý thuyết thương mại quốc tế bằng việc tích hợp biến số trung gian FDI vào mô hình trọng lực thể chế, cung cấp một khung phân tích thống nhất giữa thương mại và đầu tư quốc tế.
• Về mặt phương pháp luận: Thiết lập chuẩn mực thực nghiệm khi kết hợp linh hoạt giữa PCA, FGLS, IV, Heckman 2-step và SEM để xử lý đồng thời dữ liệu bảng đa biến, biến phụ thuộc dạng cắt góc (censored data) và hiện tượng nội sinh.
• Về hàm ý chính sách cho các nước RCEP:
  • Cải cách tự do thương mại và minh bạch hóa thủ tục: Các quốc gia thành viên đang phát triển cần triệt để đơn giản hóa thủ tục hành chính xuất nhập khẩu, giảm thời gian và chi phí tuân thủ tại cửa khẩu.
  • Tăng cường kiểm soát tham nhũng và ổn định chính trị: Xây dựng hệ thống bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và thượng tôn pháp luật để tạo niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài rót vốn dài hạn.
  • Hiện đại hóa hạ tầng logistics đồng bộ: Ưu tiên nguồn vốn đầu tư công và hợp tác công - tư (PPP) phát triển hệ thống cảng biển, mạng lưới giao thông kết nối nội địa và nâng cao chỉ số Logistics Performance Index (LPI).

Limitations và Future Research

Tác giả thẳng thắn thừa nhận 4 hạn chế nghiên cứu chính:

1. Khung thời gian nghiên cứu (2010–2020): Giai đoạn dữ liệu kết thúc trước thời điểm Hiệp định RCEP chính thức có hiệu lực (năm 2022). Do đó, các phát hiện chủ yếu phản ánh nền tảng tiền đề của các quốc gia trước khi hiệp định vận hành thực tế.
2. Mức độ tổng hợp của dữ liệu thương mại và FDI: Nghiên cứu sử dụng dòng thương mại song phương tổng hợp và tổng dòng vốn FDI ròng, chưa phân rã chi tiết theo từng ngành kinh tế (industry-level data) hoặc theo luồng thương mại hàng hóa trung gian so với hàng hóa tiêu dùng cuối cùng.
3. Giới hạn số liệu của một số nền kinh tế thành viên nhỏ: Sự sẵn có của một số chỉ báo môi trường kinh doanh và logistics tại một vài quốc gia đang phát triển trong khối còn chưa đồng nhất tuyệt đối qua các năm.
4. Biến số cú sốc ngoại sinh: Chưa bóc tách toàn diện tác động gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu do đại dịch COVID-19 trong năm cuối của mẫu nghiên cứu (2020).

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Mở rộng chuỗi thời gian dữ liệu sau năm 2022 để đo lường hiệu ứng tác động thực tế (ex-post impact) của việc thực thi Hiệp định RCEP.
• Sử dụng dữ liệu cấp doanh nghiệp (firm-level data) và cấp ngành hàng cụ thể để kiểm định sự khác biệt về độ nhạy cảm thể chế giữa khu vực sản xuất chế tạo, nông nghiệp và dịch vụ.
• Khảo sát sự tương tác giữa thương mại kỹ thuật số (digital trade regulations) và môi trường kinh doanh số trong khuôn khổ RCEP.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình luận án tiến sĩ của Võ Sỹ mang lại giá trị tác động sâu rộng:

• Tác động học thuật: Định hình một hướng tiếp cận mẫu mực trong việc nghiên cứu kinh tế lượng thương mại quốc tế tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, tạo tiền đề trích dẫn quan trọng cho các nghiên cứu về mô hình trọng lực kết hợp SEM.
• Tác động tới cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm không thể chối cãi cho các Bộ Thương mại, Bộ Kế hoạch & Đầu tư, và Hải quan các nước ASEAN và RCEP trong việc xây dựng lộ trình cải cách thể chế hậu RCEP.
• Tác động chuyển đổi ngành logistics và chuỗi cung ứng: Chỉ ra rằng việc nâng cấp hạ tầng mềm (thủ tục hải quan số, logistics xanh) có tỷ suất sinh lợi xã hội và thúc đẩy thương mại vượt trội hơn việc chỉ tập trung vào đầu tư hạ tầng cứng thuần túy.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học giả kinh tế quốc tế: Tiếp cận một thiết kế nghiên cứu mẫu mực, quy trình xử lý khuyết tật dữ liệu bảng phức tạp (FGLS, IV, Heckman, SEM) và nguồn tài liệu tham khảo phong phú.
• Các nhà đàm phán thương mại và hoạch định chính sách công: Nắm bắt các đòn bẩy thể chế trọng tâm (ổn định chính trị, kiểm soát tham nhũng, tự do hóa thương mại) để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong các hiệp định FTA thế hệ mới.
• Các tổ chức xúc tiến đầu tư (IPAs) và hiệp hội doanh nghiệp: Nhận diện rõ các yếu tố môi trường kinh doanh mà các tập đoàn đa quốc gia quan tâm nhất khi đưa ra quyết định chuyển dịch chuỗi cung ứng vào khối RCEP.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án mở rộng Lý thuyết Lợi thế So sánh Thể chế (Levchenko, 2007) và Mô hình OLI (Dunning, 1980) bằng cách chứng minh bằng thực nghiệm rằng thể chế kinh tế không chỉ tác động trực tiếp lên thương mại mà chủ yếu vận hành thông qua "kênh truyền dẫn kép": thể chế kinh tế thu hút Inward FDI, sau đó dòng vốn FDI này tái định hình cấu trúc thương mại song phương trong chuỗi giá trị nội khối.

2. Điểm đổi mới phương pháp luận (Methodological Innovation) so với các nghiên cứu trước? So với nghiên cứu của Anderson & Marcouillier (2002) chỉ dùng OLS/Gravity đơn thuần, hay Borojo (2019) chỉ dùng PCA-OLS, luận án tích hợp quy trình 5 cấp độ: sử dụng PCA để trích xuất chỉ số tổng hợp $\rightarrow$ kiểm định và hiệu chỉnh khuyết tật bảng bằng FGLS $\rightarrow$ giải quyết tính nội sinh bằng Biến công cụ (IV) với kiểm định Wu-Hausman $\rightarrow$ xử lý điểm nghẽn 30% giá trị 0 bằng mô hình Heckman hai bước $\rightarrow$ kiểm định tác động trung gian qua SEM với kỹ thuật Bootstrapping 5.000 mẫu.

3. Phát hiện bất ngờ nhất (Most Surprising Finding) từ dữ liệu thực nghiệm là gì? Trong mô hình hồi quy đồng thời cả IQ và BE, biến thể chế kinh tế (Economic Institution) mất đi ý nghĩa thống kê trực tiếp đối với dòng thương mại song phương nhưng lại có hệ số tác động dương mạnh mẽ nhất đối với dòng vốn Inward FDI. Điều này chứng minh rằng tự do kinh tế tác động tới thương mại chủ yếu thông qua con đường gián tiếp là thu hút vốn FDI của các tập đoàn đa quốc gia chứ không kích hoạt thương mại hàng hóa một cách tự phát.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập nghiên cứu (Replication Protocol) không? Có. Toàn bộ nguồn biến số, công thức toán học, quy trình kiểm định chẩn đoán (Breusch-Pagan, Hausman, Wooldridge, Wald, Wu-Hausman, Sobel test) và mô tả mã nguồn dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu công khai (World Bank WGI, WDI, DBI, Fraser Institute, CEPII) đều được trình bày chi tiết trong Chương 3 và Phụ lục của luận án, bảo đảm tính minh bạch và khả năng tái lập hoàn toàn.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm (10-Year Research Agenda) mở ra từ luận án là gì? Mở ra hướng nghiên cứu dài hạn đánh giá tác động lan tỏa (spillover effects) của chất lượng thể chế trong không gian số (Digital IQ), quy tắc xuất xứ hàng hóa (Rules of Origin) và tính bền vững môi trường (ESG compliance) đối với tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu trong khuôn khổ RCEP đến năm 2035.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Võ Sỹ xác lập các đóng góp nổi bật sau:

1. Xác lập hệ thống bằng chứng thực nghiệm quy mô lớn (14.700 quan sát, 2010–2020) chứng minh chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh là động lực nền tảng thúc đẩy dòng chảy thương mại các nước RCEP.
2. Chứng minh thành công vai trò trung gian truyền dẫn của dòng vốn Inward FDI trong mối quan hệ giữa thể chế kinh tế, quản trị chính trị, môi trường kinh doanh và thương mại song phương bằng mô hình SEM và kiểm định Sobel vững chắc.
3. Giải quyết toàn diện các thách thức kinh tế lượng phức tạp về biến nội sinh, tự tương quan, phương sai thay đổi và độ lệch chọn mẫu (30% giá trị thương mại bằng 0) thông qua tích hợp FGLS, IV và mô hình Heckman hai bước.
4. Lượng hóa cụ thể tác động của việc cải thiện chỉ số hiệu quả logistics (LPI), chất lượng hạ tầng cảng biển và cắt giảm chi phí tuân thủ cửa khẩu như những giải pháp đột phá thay thế cho việc cắt giảm thuế quan truyền thống.
5. Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc giúp các chính phủ thành viên RCEP thiết kế chiến lược cải cách thể chế kinh tế, kiểm soát tham nhũng và hoàn thiện môi trường kinh doanh để tối ưu hóa lợi ích kinh tế trong kỷ nguyên hội nhập mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BARES: 10036 University of International Business and Economics HE FPL The Impact of Institution Quality and Business Environment on Trade Flows: The Evidence of the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) Countries WES: Vo Sy 4k dn DE201960026 Tự 3W 4k St : School of International Trade and Economics EWA: International trade ta SUM: Professor Zhu Mingxia 2023 *F 3 A University Code: 10036 A Ad ts6$e# University of International Business and Economics Doctoral Dissertation The Impact of Institution Quality and Business Environment on Trade Flows: The Evidence of the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) Countries Author: Vo Sy Student ID: DE201960026 School: International Trade and Economics Major: International trade Supervisor: Professor Zhu Mingxia May, 2023 Declaration I declare that this dissertation has not been previously accepted in substance for any degree and is not being concurrently submitted in candidature for any degree. I have completed the required knowledge and milestones for the degree. I state that this dissertation is the result of my own independent work and exploration, except where otherwise stated. Signature: Name: VO SY Date: 2023.

Copyright In presenting this dissertation as a partial fulfillment of the requirements for an advanced degree from University of International Business and Economics, I agree that the Library of the University shall make it available for inspection and circulation in accordance with its regulation, governing materials of this type. I agree that permission to copy from, or to publish this dissertation may be granted by the professor under whose direction it was written, or, in his absence, by the Dean of the Graduate School when such copying or publication is solely for scholarly purposes and does not involve potential financial gain. Author’s signature: May, 2023 1 ABSTRACT In the current period of economic integration, the institutional quality (IQ) and business environment (BE) of countries plays an important role in attracting foreign direct investment and facilitating international trade. Some developing countries in the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) group, despite decades of impressive economic development, have not commensurately ensured a sound business environment and economic institution.

These economies must improve their business and investment climates to facilitate foreign direct investment and trade flows between RCEP countries and external partners. In this context, this study investigates the impact of indicators of IQ and BE on trade flows of RCEP countries from 2010 to 2020 year. This analysis uses 14,700 observations on bilateral trade between RCEP countries and their partners, combined with data from Economic Freedom, World Development Indicators, Doing Business Index, Global Competitiveness Index, World Bank Governance Index and the Institute for International Economics. To accomplish the objective, three studies are practiced by using principle component analysis (PCA) methods, structural equation model (SEM) along with several novel econometrics techniques applied for panel data such as POOL, FEM, REM, FGLS and IV.

The first study investigates the separate impact of underlying variables of IQ on trade flows. More precisely, the relationship between economic freedom, political governance and bilateral trade of RCEP countries. The second study examines the impact of business regulation, infrastructure, border and transport efficiency on trade flows. The third study takes the simultaneous analysis of the impact of IQ and BE on trade flows.

In addition, the influence of IQ and BE on the probability to global trade of RCEP countries is also examined. Finally, it also takes a further study and checks the mediating role of inward FDI in the nexus between IQ, BE and trade flows. The results regarding the impact of IQ and BE on trade flows are robust when using different econometric techniques, the results of the OLS, GLS and IV models give some conclusions as follows. The separate impact of IQ and BE on trade flows is highly significant positive.

The simultaneous analysis of the impact of IQ and BE on trade flows shows that except economic institution variable, political governance and business environment have a positive and highly significant impact on bilateral trade. Meanwhile, economic institution and business environment have a positive and highly significant impact on inward FDI. Furthermore, the estimated coefficients of explanatory variables of main interest gotten by two- step Heckman (1979) estimation, are significant and their signs are consistent with the 1H predictions of the gravity model for both outcome and selection equations. Finally, the results of structural equation model (SEM) show that there is the existence of a strong causal indirect relationship between sub-indicators of IQ, BE and trade flows through mediating role of inward FDI.

Indicating the level of IQ and BE of the developing countries of bloc improves, can receive more FDI. In turn, inward FDI to RCEP countries promotes trade flows and boosts the probability to global trade. This study reminds policymakers of RCEP countries that it is necessary to improve freedom to international trade, pay attention to political stability and enhance control of corruption. Besides, this study that stress the role of key sub-indicators of business environment, such as the ease of doing business, infrastructure as well as creating an environment for trading across borders, as important determinants in enhancing trade flows as well as inward FDI attraction.

Also measures should be put in place that improve infrastructure such as quality of ports and quality of roads as well as LPI, to enhance the free movement of goods and services, reducing administrative time related to import and export activities. KEY WORDS: Institution quality; business environment; RCEP, trade flows; gravity model iv i Sẽ # *“8ZÙ†t—-#4L3f£t, Gl AY Hl PE Jo Be Q) A # f3 bắ(BE)#EfW | Sb ti Eí Be HUE AE A AT MM RS EE. KATA K ER AME CRCEP) #Hl Ae A Te HL ae PR ZS TL ES AB ACE, (ASR AA ZS BS fe R kƒ FD PE LIA Sg AZ i PE REZ Ti ok Wh i SP MY A IE, DARED OR Eee DAR RCEP HAG IPAMK FE ZIAD. AWARE ƒ 2010 - 2020 4 RCEP AC Hill Ei AS A eH BA HA.

IMT TR ƒ 14,700 Ti KF RCEP HARK FEZ TA WU 5 5 A DI 2Ÿ HH, TRAITS, SPB PBEM, SERGE TEE, HMR Te BB ZT 2 ARORA SE WMAP AT TTIE(PCA), BFA T7 FEA (SEM) LA & OLS, FEM, REM, FGLS fil IV %š)JL#†† LEGGE AY TH HEAT TIE o SB — UOTE Fe id ET Hill PEE Oe EHA, AH, RCEPHAMARAH, BUREAU RAZA. IIS TS RL, AULT,FAIREHATA. SUIT AT f 1Q Fl BE HH ASEM. UESh, BESS IQ Al BE X} RCEP MAAR AMR.

Hea, AMIR —##® f OPRARAR AE IQ, BE IR #2 l3 4 PA EINER “EAA ERAN, SF IQ Fl BE WH Dy VicSMeSE EY OLS,GLS il IV HAL ZRH SDA RARE: 1Q Al BE Sp Fill Oh 58 3) ALB f4) SMA eh JE SME RSZI. Jr]R†Z}ÿr IQ Al BE SR ARAM, BRASS, BOA ï8t RI EF PA SE OG A AR AE SS TS, ZRF ll EA PH et Sb fei EL Bede ïà tH IE a) A A Ud. EAP, j2? Heckman(1979) (ii tb 7 BI AY 3:54 FER RL APPEAR Bt f9 AT ch Ae Se, ES Sg TR RA HPT E9 TH —ÖtL. Boa, Si Pete ASEM) 25 Re, Wet FDI AEA.

BE MRA tifU Ft ZT ZF CE BAS DS ER. AEH GE A Az Fe Al) PEK FAS BY DA SR ES Kb A BEE. EK, Ja] RCEP FRAC Sb RK BER HE ERE ƒ DURA, thẩm LS APRA A ITRE HE. AH HEME RCEP HAM BCRHEA,BRAD ASMA BR, BARE, ERT BS CIP till.

J2}, 2ZKĐT7š581ï TRIAS CRETE SEA, 2 Ps BE Alte, AeA APS SER Ds OBE, TEASE iit) A 5| 9E ee BE AY V #414 INlX. tớ, KEARSE, CARER ES 1 Joe ae ASE BR Re Se wh His Be Tt fad, DAIRY AUIRS AE vital, 2b GEL Fo RAT BLY BỊ. Ree: i te; LIA BE; RCEP; 5X Dita, AY VI List of Contents DECIAPAUION.convssvesserensconvervsvesnevesenesvsnseanessessonssvenseuscenseenss¥nreeveornensubansonreshvessenestesteobenseesensaveaes i COPYFIGHC.eccccessecseraccsseseresersnsescevensoeersnseesesteuasuaeccseseesseunessessrsseveuseseseseaseestersestensessessenseneeese ii ABS TRAG TD sccssssestevcsscacessteccssseuscsersessusesensndeeovesneacnassensssssvenssne ceussunveeansseaneseusvessoouseavevesrenseseweed iii WF E7. lv Vv List of Content esssesscosscssssvcorssecusncssnvasessvsasevsseexonnsavnssxeceonssaysanevescevsseancesvansaecasauseunsessnseunsveness vii List:0f Table ssssssssssssesssasssovsssssvsssvssssvsissnessvsssnssessosseassvssssscssssonsssssnseussnsssssssssssevevasvassssnssssosvens xiii List 0Í Figures ssssesscsscssssssasesssssessssssssssnsssssscssesssosssssssocvssvsvessenssssessssssnesnssesensesscesovesseessosoesesseas xiv List of APDT€VIALÍOTNsocgaeceonaconinig10 6 03014151368556835618a3514685SE5N36SG985589938555385X884S953S5ESSS58490188/ Xv Acknowled gem ents ssissssssssssnsemanesansisonmininnenunanarnmnnmancmnmammnenmrnieens xvii Chapter 1: Introduction.

Reseach BđGKEBTOUIHn0520667000006S9000103800018600060103/0/48393003Q085Er\BSf2BZGPimyödiMG)24US89030/GMƠ5 1 1.2 Objective of the Research 0n.4 The Contributions of the Research. 1 211v HH HH Hit 3 Lỗi.SEBTGH QUES HO HS cenneneeedenoonoitgtinDDIEIGgBiSiSGSHID-H01300148048039/90130.004GGE4GIBIĐIEDUTDISESNSII1SAGS/100/HIĐI 5 1,6 Methodological approaches sncseeeseeesseseisossisS015555585105615888506045318G0884043580/ 5 vil 17 Researcly SG TUHIsssasesesocedeneiansanesetinduigoskgdlliBiitsiigtisag2880ogi0nE4kgtilAi2didiiaiooNigBi gtaxilEniãngika'cshsgtdssisaie y Chapter 2: Literature Review co con n2 n2 xg4á cá g5 cáAEA4 Q04 482 D12803ã.1 Concepts of Institution Quality(IQ) and Business Environment (BE) .1 Eeonomic Ereedom Indica tors cua li Hinh ghàá i43 051064664 cÚc 3g La điệu 9 21:2, POliti¢al GioVErTiaiiee TH bnssebeiiecMisdasbsixlblsyisiexk(lãcs4gokssvtevbsvElimol3icksis30re80 088 9 2.3 Business Regulation ÏndICa†OTS.4 Border and Transport Efficiency Indicators .2 Literature Review of the IQ, BE and Trade FÌows.1 The Relationship between IQ and Trade FIOWS.2 The Relationship between Business Environment and Trade Flows.3 Literature Review of the IQ, BE and Foreign Direct Investment (FDI).1 The Relationship between Institution Quality (IQ) and Inward FDI.2The Relationship between business environment (BE) and FDI Inflows .4 The Literature Review of Trade Flows and FDI Inflows Nexus .5 The Literature Review of Research Models .1 Gravity Model oo.2 Structural Equation Model (SEM).----- -- S25 221122221112 111111212511 11 ke 30 2)6:ILHGFSVUTE GAPS senssenneiivesiisieeirllktyễtpihaenriiltiuinriknpilierbioprdistieoggiuetligtpmbasrgrkezsrgsEirrorsdinEnsosw 32 VII Dil Wy BC ĐỊT, COUMULES! eessrecsti.issaansosiirvbsiEioodiestldiauibcRfasisoitssiinsidiagRidiglSlSsii2zssgiSi2imtabiilSia3dgade3uii2E 33 Chapter 3: Research Methodology. 36 BA Tid ex: SWSGHHIccose-sessssnnizeeseoiiaseitesososlidiaduos li SAugiu cũng troafutrrsltsiluciöuccspsisess0RzB5.30A/98u/3Lx-S0agi0nSE20g 36 B Lol: TAGE HOWE psctornaesseclscetsdootoslsgoxdbosssesstosiostosEliGfcavE316a2820Ara0eogsdtb giai 0đ.2 Foreign Direct Investment (FDI) Inflows 2.3 Political Govertianicd Lid OX jc ncsveayuenaneasceneversescteerene 168 s08 3 n401031100:1301012.4 The Economic Freedom Indicators .39 Business Restlation Wd Xcess raceme ne nN 40 3.6 Border atid, Transport Ethic1enicy IN sscccccesessseess vernseressaesamevorseaneeseaveceraneences 40 BLL 7 HHfäSHIEtUIE THỦ cc ssesscisasewssanespnessssannnanosenieaxcanensisussananens sevenssunsannaseranasauaeensean 41 3.8 Other Traditional DeferIminaifS. --- -- + - 23+ 3+ +2 *+*+EE+vrrrrrrrerrrrrrrrrrxee 42 D2 Research NIGEHGID PP mgiosngidsG010Li0iL0tãL500G801306E600u3008068080033038388300388915428t098.3 Adopted Research Methods.-- --- --- +21 x*xnHnHnHn HH HH HH 44 3.1 Principle Component Analysis (PCA).3)DS ELAUSIMAT, LES.

Số ốẽốốốẽ ốc 45 3.3 Groupwise Heteroscedasticity Wald Test.4 Autocorrelation Wooldridge 'Ï©SK.5 The Feasible Generalized Least Squares (FGLS).356 SOW LLÁIGSD!aussonntuentsinoitlbiitdgiasaSnstitiaiitoasia3igBtij\3kiBsinggs8gscsnR2848l)0xl25AlanfosgplaipotannieiiRsdtänidssrdgsei 49 3.7 Bootstrappitigs Technique xcecatncasscnamnene.inemaann tases Ssuslnaasdidnguigliedii sauus0rbissbsiokuddasicsf 50 3.8 Instrumental Variable Method (IV). Si RGESGarcli MOCEIS ssoseeecsiebisgsslbaoxeveses2oogiesibdixôkceilV8i9bs3340330u38acbbgsbei6tiisdgufántuưagibos in giu gg 51 3.MIGEloassenssssdisybbnitiosgpiyllasesiosksbxlftiysifi3eo6Afbstkis suAAsuputiDpslttficdoswdeisvatfi 51 3.2 The IQ, BE and Trade Flows Nexus Model .3 The IQ, BE and FDI Inflow Nexus Model.4 Two-step Heckman (1979) Selection Model .5 The Structural Equation Model (SEM)ccebnidanido ti ng (054184390580 50182 006 54 BD) Data RESOUICES sung sS0ng006001 006 01280083.8018000:38GI4R8343/GUGNG18GGE8iGGH5303/8033898009438589HG8880819335g8461381386 56 Chapter 4: Analyzing the Overall Trade Flows of RCEP Countries: The Role of Institutional Quality.1 Preface wesceseseseseemcaneesonenerasueicnenmenccer eure nme core EEE EEE ENTE S7 4,2: Data and Model COHSETUGUOHsiiseissisixeisssssisi B84) 11635113184 455586356358513536615538445485E1AE14E.15S898 58 43 Econometric Approach siacsssssscexssssneamaeccene RR RTE 62 21:4 Descriptive Statistics scscescasssresnsieenesse seine ee 63 aS Results atid DiseuSSiOM psc: ccsaseaneneretias anaes ee eae 64 4.8 The Contributions and Policy SŠugg€SfIO'S. 73 Chapter 5: Trade Flows of RCEP Countries: The Role of Business Environment .75 Dil PROTACE cca sauisseatensucnaacicamraacastieomausuamaminstc sree ieiniecshamactacauind a ndaninads neapaamcmabtinatioaieamsmmuiwdiitins 75 3. Data arid Model ConisifUb Di sai OBelieiD di c4 GA 14008 152x150 1480184186 1u0ssl0xssiig4u E6 76 SA ECONOMIC APPTOACh casesssseseniessseneola liaetigsascsgiDisgiisgix0S80-1605.0323 001463 fener emnlgnameeie 80 DO DESENIPUVE StAISUCS ipsesessaseettslsskesnpketidolfssdipiaibx94e4ssesseovltBsdtgiS43stislssisagpalfSgiilelkassibigtarat 81 5.7 Results atid DISCUSS 100 wscieaverencesseusersanamcacsiran ass eden ae Ee 82 5:8 RODUSUHIESS CGHEGKsacseiessbsoad tiilgil dhtl8i8lgtesilfiuttYegtstilytsoatgbbasgttspi8Sg43si0Gilssiasltisbisgees 86 5.9) SUMIMALY sescsscesessmsrecvecasanseessennasssurensswsscsenasermannay 85018980 eon erearemeemerseaeroesmeseeens 89 5.10 The Contributions and Policy Suggestions .:cscseceeceeceeseeseeeeeeeeseeseeseeseeneeaees 90 Chapter 6: The Mediated Role of Inward FDI in the Institution Quality, Business Environment and Trade FIOWS ÏNeXuS.1 DI HE senrinnnnibdabttiiibtisigGELSPIGEDIGSISGSENEESESERSGSSIEESNSUDSSISSDRSSSTĐEEISSESEEEO-SEEVRESIIXEESRESESEESĐSEE 92 6.2 Data and Model ConstTuGHOf:sssscsseisseissssssassei81445613546231945138846353g5383802404515 151883163888 94 6.3 Econometric ADDTO4Gl-sssszszssasaxtbssebietidiisSSGEOAKEXRHSSSESSDEERSEIGRIERHSESSSIISSEEOS1Q88E 96 6.4 Reliability, Validity and Correlation Sf†afIS{ICS.-- 5 5522 *++‡E++cEsererkeserek 97 GS Results atid DiscussiOti cece os aaeesstiesaees nga ee RS 98 6.1 The Impact of IQ and BE on Inward FDI.2 The Impact of IQ and BE on Trade FIOWS .3 The Impact of IQ and BE on the Probability to Global Trade of RCEP COUDLIES xcs intunng tin 102115018 bồ Ko GHENGRREWGISANBGGSEA03SG31A3SSã.