Tác động của cấu trúc vốn tới hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại tại việt nam giai đoạn 2011 2021

Tài liệu nghiên cứu Tác động của cấu trúc vốn tới hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại tại việt nam giai, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: Ths. Phạm Hồng Linh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại tại Việt Nam (2011-2021)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC ĐỒ THỊ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu của bài nghiên cứu
• 0.7. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NHTM
• 1.1. Khái quát về hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 1.1.1. Khái niệm hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 1.1.2. Các phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 1.1.2.1. Phương pháp đo lường truyền thống
• 1.2. Khái quát về cấu trúc vốn
• 1.2.1. Khái niệm về cấu trúc vốn
• 1.2.2. Cơ sở lý thuyết về cấu trúc vốn
• 1.2.3. Tổng quan nghiên cứu về ảnh hưởng của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 1.3. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 1.3.1. Nhóm yếu tố thuộc về ngân hàng
• 1.3.2. Nhóm yếu tố thuộc về môi trường vĩ mô
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phát triển các biến nghiên cứu
• 2.1.1. Biến phụ thuộc đo lường hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 2.1.2. Biến đo lường cấu trúc vốn của ngân hàng
• 2.1.3. Biến độc lập đo lường các yếu tố khác có ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng
• 2.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.3. Thu thập và xử lý dữ liệu
• 2.3.1. Nguồn dữ liệu và mẫu nghiên cứu
• 2.3.2. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan về hệ thống NHTM VN
• 3.2. Quy mô của hệ thống các NHTM tại Việt Nam
• 3.3. Hoạt động huy động vốn
• 3.4. Hoạt động sử dụng vốn
• 3.5. Thực trạng hiệu quả hoạt động của các NHTM VN
• 3.6. Thực trạng cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam
• 3.6.1. Cấu trúc vốn chủ sở hữu
• 3.6.2. Hệ số an toàn vốn
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM
• 4.1. Mô tả dữ liệu và các thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm tra hệ số tương quan và hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.2.1. Kiểm tra hệ số tương quan
• 4.2.2. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.3. Lựa chọn mô hình
• 4.4. Kiểm tra hiện tượng phương sai sai số thay đổi
• 4.5. Kiểm tra hiện tượng tự tương quan
• 4.6. Khắc phục khuyết tật
• 4.7. Phân tích kết quả nghiên cứu
• 4.7.1. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (EA)
• 4.7.2. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)
• 4.7.3. Tỷ lệ chi phí thu nhập (CIR)
• 4.7.4. Tỷ lệ thu nhập lãi thuần (NIM)
• 4.7.5. Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tài sản (LA)
• 4.7.6. Quy mô Ngân hàng (SIZE)
• 4.7.7. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDPG)
• 5. CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Định hướng phát triển ngành ngân hàng của Chính phủ và NHNN Việt Nam
• 5.2. Giải pháp gia tăng hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 5.2.1. Tăng vốn chủ sở hữu và nâng cao năng lực tài chính
• 5.2.2. Đa dạng hóa hoạt động kinh doanh
• 5.2.3. Quản lý tốt hoạt động cho vay
• 5.2.4. Tập trung quản lý chi phí
• 5.2.5. Cơ quan vĩ mô cần nâng cao năng lực dự báo, đẩy nhanh tốc độ công bố số liệu
• 5.2.6. Cơ quan quản lý giám sát cần tiếp tục quản lý, giám sát chặt chẽ hoạt động ngân hàng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan Cấu trúc vốn ảnh hưởng hiệu quả NH như nào

Thành công của một nền kinh tế không thể thiếu sự góp mặt của hệ thống ngân hàng thương mại. Ngân hàng thương mại đóng vai trò cầu nối tài chính giữa các chủ thể trong nền kinh tế. Nhờ có các ngân hàng, hoạt động lưu thông tiền tệ được bôi trơn, thúc đẩy thanh toán, tài trợ cho các hoạt động nội địa và giao thương quốc tế. Một hệ thống ngân hàng hoạt động hiệu quả không chỉ gia tăng uy tín, thương hiệu mà còn tạo cơ hội cho các doanh nghiệp phát triển. Các doanh nghiệp phụ thuộc vào các gói sản phẩm, dịch vụ từ các ngân hàng để mở rộng sản xuất và đáp ứng nhu cầu thanh toán. Các nhà quản trị ngân hàng cần có chiến lược cụ thể để nâng cao nhận diện và mở rộng thị trường, vì hiệu quả hoạt động ngân hàng là yếu tố quan trọng đối với nhà đầu tư và khách hàng.

1.1. Vai trò của NHTM trong nền kinh tế Việt Nam

Các NHTM có vai trò then chốt trong việc luân chuyển vốn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc cung cấp các dịch vụ tài chính, tín dụng giúp các doanh nghiệp đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh, góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Ngoài ra, các NHTM còn đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách tiền tệ của NHNN, đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. Sự ổn định và hiệu quả hoạt động của NHTM là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

1.2. Cấu trúc vốn và tầm quan trọng đối với NHTM

Cấu trúc vốn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định và hiệu quả hoạt động của NHTM. Quyết định về cấu trúc vốn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức độ rủi ro của ngân hàng. Việc duy trì một cấu trúc vốn hợp lý giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận, đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Theo đó việc nghiên cứu và quản lý cấu trúc vốn hiệu quả là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện tại.

II. Thách thức Ảnh hưởng cấu trúc vốn tới hiệu quả hoạt động

Bản chất hoạt động kinh doanh chính của ngân hàng là huy động vốn và sử dụng vốn đó để cho vay. Ngân hàng nhận lợi ích từ chênh lệch lãi suất. Tuy nhiên, việc cho vay quá nhiều có thể dẫn đến rủi ro. Việc phân bổ tỷ lệ vốn vay và vốn chủ sở hữu trong cấu trúc vốn sao cho hợp lý để tối ưu lợi nhuận là một bài toán kinh tế cấp thiết. Các nghiên cứu về nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng đã được thực hiện. Tuy nhiên, nghiên cứu về ảnh hưởng của cấu trúc vốn còn hạn chế. Vì vậy, cần kiểm tra sự liên hệ giữa các yếu tố và đưa ra giải pháp cho ngành ngân hàng Việt Nam.

2.1. Rủi ro tín dụng và quản lý nợ xấu tại NHTM

Rủi ro tín dụng và nợ xấu luôn là những thách thức lớn đối với hiệu quả hoạt động của NHTM. Việc quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, thông qua việc thẩm định kỹ lưỡng các dự án vay vốn và giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn, giúp giảm thiểu nợ xấu và bảo toàn vốn cho ngân hàng. Một chính sách quản lý nợ xấu hiệu quả không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất mà còn tăng cường khả năng sinh lời và nâng cao uy tín trên thị trường. Trong giai đoạn khủng hoảng tài chính, việc quản lý rủi ro tín dụng càng trở nên quan trọng.

2.2. Biến động kinh tế vĩ mô và tác động đến NHTM

Môi trường kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của NHTM. Các yếu tố như tăng trưởng GDP, lãi suất, lạm phát và tỷ giá hối đoái đều tác động đến khả năng sinh lời và rủi ro của ngân hàng. Chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của nhà nước, đặc biệt là chính sách tiền tệ, có vai trò quan trọng trong việc ổn định thị trường tài chính và hỗ trợ hoạt động của các NHTM. Việc dự báo chính xác các biến động kinh tế vĩ mô giúp các NHTM chủ động đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp và giảm thiểu rủi ro.

III. Bí quyết Tối ưu Cấu trúc vốn tăng hiệu quả hoạt động

Việc đo lường hiệu quả hoạt động thường thông qua tỷ lệ ROA hoặc ROE, hoặc kết hợp cả hai. Ngoài ra, có thể đo lường thông qua tỷ lệ thu nhập lãi thuần NIM. Phương pháp truyền thống sử dụng các chỉ số tài chính để đánh giá hiệu quả hoạt động. Các hệ số tài chính được chia thành ba nhóm: khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động và rủi ro tài chính. Các chỉ số này cho thấy biến động chi phí của ngân hàng, từ đó thấy được hiệu quả quản lý chi phí và những điểm cần chú ý từ tác động bên ngoài.

3.1. ROA ROE và NIM Các chỉ số đánh giá quan trọng

ROA (Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản) phản ánh khả năng sinh lời của ngân hàng trên mỗi đồng tài sản. ROE (Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) thể hiện khả năng sinh lời trên mỗi đồng vốn của các cổ đông. NIM (Tỷ lệ thu nhập lãi thuần) cho biết khả năng tạo ra lợi nhuận từ hoạt động cho vay và đầu tư của ngân hàng. Các chỉ số này cần được phân tích và so sánh với các ngân hàng khác trong ngành để đánh giá hiệu quả hoạt động một cách khách quan.

3.2. Quản lý chi phí và tối ưu hóa nguồn thu NHTM

Việc quản lý chi phí hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của NHTM. Ngân hàng cần kiểm soát chặt chẽ các khoản chi phí hoạt động, chi phí quản lý và chi phí dự phòng rủi ro. Đồng thời, cần đa dạng hóa các nguồn thu, không chỉ dựa vào hoạt động tín dụng mà còn phát triển các dịch vụ phi tín dụng như thanh toán, bảo hiểm, tư vấn tài chính. Việc tối ưu hóa cấu trúc vốn cũng góp phần giảm chi phí vốn và nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng.

IV. Ứng dụng Cấu trúc vốn ảnh hưởng đến ngân hàng VN 2011 2021

Trước đó, các nghiên cứu về nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng cũng đã được các tác giả trong và ngoài nước thực hiện nghiên cứu. Tuy nhiên, những nghiên cứu về ảnh hưởng của cấu trúc vốn vẫn còn hạn chế và chưa được đào sâu nghiên cứu. Trước tình hình đó, tác giả đề xuất đề tài nghiên cứu: “Tác động của cấu trúc vốn tới hiệu quả hoạt động của các Ngân hàng thương mại tại Việt Nam giai đoạn 2011 – 2021” nhằm kiểm tra sự liên hệ thực sự giữa các yếu tố và đưa ra những giải pháp, kiến nghị cho ngành Ngân hàng Việt Nam.

4.1. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu được sử dụng

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua áp dụng mô hình kinh tế lượng kết hợp với phương pháp thống kê. Thông qua các thống kê dữ liệu và mô hình hồi quy tuyến tính POOLED OLS, Mô hình FEM và REM, FGLS để chứng minh mối liên hệ giữa cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các NHTM tại Việt Nam. Cơ sở dữ liệu nghiên cứu của bài viết được tác giả tổng hợp từ báo cáo tài chính hợp nhất của các ngân hàng và dữ liệu của các biến số môi trường vĩ mô trên The World Bank.

4.2. Kết quả nghiên cứu và các yếu tố ảnh hưởng

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các NHTM tại Việt Nam trong giai đoạn 2011-2021. Các yếu tố như tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản, hệ số an toàn vốn (CAR), tỷ lệ chi phí thu nhập (CIR), tỷ lệ thu nhập lãi thuần (NIM), quy mô ngân hàng, và tốc độ tăng trưởng GDP có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng. Điều này cho thấy việc quản lý cấu trúc vốn và các yếu tố môi trường vĩ mô có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng.

V. Giải pháp Nâng cao hiệu quả hoạt động NHTM Việt Nam

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tác giả gợi ý một số giải pháp để cải thiện hiệu quả sử dụng vốn tại các ngân hàng và giảm thiểu những tồn tại yếu kém liên quan đến việc vận hành hoạt động ngân hàng. Bên cạnh đó, nhằm tăng tính ổn định và lành mạnh của thị trường nghiên cứu cũng cung cấp cho các cơ quan quản lý các khuyến nghị trước những biến động trong nền kinh tế. Cần tập trung vào tăng vốn chủ sở hữu, đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, quản lý tốt hoạt động cho vay, tập trung quản lý chi phí, cơ quan vĩ mô cần nâng cao năng lực dự báo, cơ quan quản lý giám sát cần tiếp tục quản lý.

5.1. Tăng cường năng lực tài chính và quản trị rủi ro

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, các NHTM cần tăng cường năng lực tài chính thông qua việc tăng vốn chủ sở hữu và cải thiện khả năng sinh lời. Việc quản trị rủi ro hiệu quả, đặc biệt là rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản, là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngân hàng. Các ngân hàng cần áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III để nâng cao chất lượng quản trị rủi ro và đảm bảo an toàn vốn.

5.2. Phát triển sản phẩm dịch vụ và nâng cao cạnh tranh

Để tăng cường khả năng cạnh tranh, các NHTM cần phát triển các sản phẩm dịch vụ đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và phát triển các dịch vụ ngân hàng số giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và tăng cường trải nghiệm của khách hàng. Đồng thời, cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp và có đạo đức nghề nghiệp.

VI. Tương lai Phát triển bền vững ngành NH tại Việt Nam

Đề tài góp phần chứng minh độ tin cậy của các kết quả nghiên cứu trước đây và đo lường mức độ tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của các NHTM tại Việt Nam. Trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị với mục đích nêu lên định hướng cho hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại. Đồng thời, các cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng cường giám sát và điều hành thị trường tài chính để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngành ngân hàng.

6.1. Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chính sách

Nhà nước và NHNN cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành ngân hàng. Việc ban hành các quy định rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế giúp tăng cường tính cạnh tranh, giảm thiểu rủi ro và thu hút đầu tư vào ngành ngân hàng. Cần đặc biệt chú trọng đến việc hoàn thiện các quy định về an toàn vốn, quản trị rủi ro và xử lý nợ xấu.

6.2. Hợp tác quốc tế và hội nhập sâu rộng

Để phát triển bền vững, ngành ngân hàng Việt Nam cần tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập sâu rộng vào thị trường tài chính thế giới. Việc tham gia vào các hiệp định thương mại tự do và các tổ chức tài chính quốc tế giúp mở rộng thị trường, tiếp cận nguồn vốn và công nghệ mới, đồng thời nâng cao vị thế của ngành ngân hàng Việt Nam trên trường quốc tế. Cần chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển và áp dụng các chuẩn mực quốc tế để nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Lý luận chung về hiệu quả hoạt động và cấu trúc vốn của các NHTM Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng về hiệu quả hoạt động và cấu trúc vốn của các NHTM tại Việt Nam Chương 4: Kết quả mô hình thực nghiệm Chương 5: Giải pháp và khuyến nghị KẾT LUẬN 7. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu Thông qua mô hình kinh tế lượng và phương pháp thống kê, đề tài góp phần chứng minh độ tin cậy của các kết quả nghiên cứu trước đây và đo lường mức độ tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của các NHTM tại Việt Nam. Trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị với mục đích nêu lên định hướng cho hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NHTM 1. Khái quát về hiệu quả hoạt động của ngân hàng 1. Khái niệm hiệu quả hoạt động của ngân hàng Berger và Mester (1997) coi hiệu quả hoạt động của các NHTM thể hiện ở mối quan hệ giữa doanh thu đầu ra và chi phí sử dụng các nguồn lực đầu vào hay chính là khả năng biến các nguồn lực đầu vào thành các đầu ra tốt nhất trong hoạt động kinh doanh của các NHTM. Cụ thể ở việc các NHTM tạo ra doanh thu đầu ra lớn nhất với giá trị các nguồn lực đầu vào nhỏ nhất.

Như vậy, hiệu quả hoạt động của NHTM có thể được hiểu theo 3 hướng: Thứ nhất đó là tối thiểu hóa chi phí, tức là sử dụng ít nhất các yếu tố đầu vào như vốn, cơ sở vật chất, lao động… để tạo ra đầu ra như trước; Thứ hai đó là giữ nguyên đầu vào nhưng tạo ra lượng đầu ra nhiều hơn; Thứ ba là sử dụng nhiều yếu tố đầu vào hơn nhưng lượng đầu ra được tạo ra tăng nhanh hơn so với tốc độ tăng đầu vào. Ngoài ra, hiệu quả hoạt động của ngân hàng cũng được đánh giá thông qua xác suất hoạt động an toàn của ngân hàng. Trong bài nghiên cứu này, các NHTM được xem là đạt hiệu quả khi đạt doanh thu đầu ra lớn nhất thông qua việc sử dụng cùng số lượng nguồn lực đầu vào với các NHTM khác nhưng chi phí sử dụng là thấp nhất và mức độ an toàn trong hoạt động kinh doanh. Các phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động của ngân hàng Về đo lường hiệu quả hoạt động, các nghiên cứu thực hiện đo lường thông qua tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản bình quân (ROA) hoặc tỷ lệ lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu bình quân (ROE) hoặc kết hợp đo lường dựa trên cả hai chỉ số này như các nghiên cứu của Ichsan và Cộng sự (2021), Sufian và Chong (2008), Meero (2015), Sivalingam và Cộng sự (2018), Tarek Al-Kayed và Cộng sự (2014).

Ngoài ra, hiệu quả hoạt động cũng được Aymen (2013) đo lường thông qua tỷ lệ thu nhập lãi thuần NIM và A. Goyal (2013) đo lường nhờ vào việc đánh giá tác động tỷ lệ lợi nhuận sau thuế của một cổ phiếu EPS. Phương pháp đo lường truyền thống Phương pháp truyền thống sử dụng các chỉ số được dựa trên hai biến số tài chính để thông qua đó đánh giá, phân tích và kết luận hiệu quả hoạt động của các ngân hàng. Hệ số tài chính sử dụng được chia thành ba nhóm: các tỷ số phản ánh khả năng sinh lời, tỷ số phản ánh hiệu quả hoạt động và các hệ số phản ánh rủi ro tài chính ngân hàng.

* Các tỷ số phản ánh khả năng sinh lời - Đánh giá về thu nhập Thứ nhất: Quy mô, tốc độ tăng trưởng thu nhập Thu nhập (t)− Thu nhập (t−1) + Tốc độ tăng thu nhập = Thu nhập (t−1) Thứ hai: Cơ cấu thu nhập Giá trị khoản thu nhập t + Tỷ trọng từng khoản thu thập = Tổng thu nhập Trong đó đặc biệt chú ý đến hoạt động tín dụng, vì đây được coi là nguồn chính tạo ra thu nhập cho ngân hàng. Ngoài ra còn cần xét đến những khía cạnh yếu tố thu nhập ngoài lãi, chênh lệch lãi suất giữa đầu ra đầu vào để đánh giá hiệu quả nguồn thu của ngân hàng. - Đánh giá về chi phí Thứ nhất: Quy mô và tốc độ tăng chi phí Chi phí (t)− Chi phí (t−1) + Tốc độ tăng chi phí = Chi phí (t−1) Thứ hai: Cơ cấu chi phí Giá trị khoản chi phí t + Tỷ trọng từng khoản chi phí = Tổng chi phí Các chỉ số này cho thấy biến động của các loại chi phí của ngân hàng, từ đó có thể thấy được hiệu quả quản lý chi phí cũng như những điểm cần chú ý từ tác động bên ngoài ảnh hưởng đến chi phí. 5 - Đánh giá về khả năng sinh lời ROA = Lợi nhuận sau thuế/ Tổng tài sản ROA là một chỉ tiêu chủ yếu phản ánh tính hiệu quả quản lý.

Nó cho ta thấy liệu tài sản của ngân hàng đã thực sự được sử dụng hiệu quả để tạo ra lợi nhuận hay chưa. ROA thấp có thể là kết quả của một chính sách đầu tư hay cho vay không năng động hoặc có thể chi phí hoạt động của ngân hàng quá mức. ROE = Lợi nhuận sau thuế/ Vốn chủ sở hữu ROE thì thể hiện tỷ lệ thu nhập cho các cổ đông của ngân hàng, mỗi đồng vốn mà các cổ đông đầu tư vào sẽ tạo ra bao nhiêu lợi nhuận, thể hiện hiệu quả sử dụng của vốn chủ sở hữu. ROE được quyết định bởi nhiều yếu tố về khả năng sinh lời từ doanh thu (khả năng kiểm soát chi phí, thuế suất, lãi vay…), khả năng sử dụng tài sản (khả năng tạo ra thu nhập từ việc sử dụng vốn để tài trợ tài sản trong sản xuất kinh doanh) hay tỷ lệ sử dụng nợ vay.

NIM = Thu nhập lãi thuần/ Tổng tài sản có sinh lời Tỷ lệ NIM cao là một dấu hiệu quan trọng cho thấy ngân hàng đang thành công trong việc quản lý tài sản và nợ. Ngược lại, NIM thấp sẽ cho thấy ngân hàng gặp khó khăn trong việc tạo lợi nhuận. * Các tỷ số phản ánh quy mô, chất lượng tài sản – nguồn vốn - Đánh giá về tài sản Thứ nhất: quy mô, tốc độ tăng trưởng tổng tài sản. Tài sản (t)− Tài sản (t−1) + Tốc độ tăng trưởng tổng tài sản = Tài sản (t−1) Chỉ tiêu này dùng để đánh giá tốc độ tăng trưởng của tổng tài sản năm sau so với năm trước, phản ánh sự tăng trưởng về quy mô của ngân hàng.

Tuy nhiên cần phải đánh giá đến tốc độ tăng trưởng của các khoản mục trong tổng tài sản để thấy được sự phát triển bền vững hay không của ngân hàng. Thứ hai: cơ cấu tài sản Tổng tài sản có sinh lời + Tỷ trọng tài sản có sinh lời = Tổng tài sản 6 Chỉ tiêu này đánh giá tỷ trọng đầu tư vào tài sản có sinh lời trên tổng tài sản của ngân hàng. Chỉ tiêu này càng cao càng thể hiện mức độ quản lý và đầu tư tài sản của ngân hàng là tốt, tuy nhiên để đánh giá việc tăng giảm thực chất có tốt hay không phụ thuộc từng thời điểm, đồng thời kết hợp với đánh giá chất lượng tài sản, khả năng quản lý tài sản và chiến lược phát triển của ngân hàng. Ngoài ra còn các chỉ số đánh giá chất lượng các khoản đầu tư cũng như, hiệu suất sử dụng tài sản cố định của ngân hàng.

- Đánh giá về nguồn vốn Thứ nhất: quy mô, tốc độ tăng trưởng nguồn vốn Nguồn vốn (t)− Nguồn vốn (t−1) + Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn = Tổng nguồn vốn (t−1) Đánh giá tốc độ tăng trưởng nguồn vốn của ngân hàng, phù hợp với kế hoạch tăng trưởng và tình hình kinh tế xã hội. Thứ hai: cơ cấu nguồn vốn Nguồn vốn huy động i + Tỷ trọng nguồn vốn huy động = Tổng nguồn vốn Đánh giá tỷ trọng nguồn vốn huy động từ các nguồn khác nhau trong tổng nguồn vốn của ngân hàng. * Các tỷ số phản ánh rủi ro - Rủi ro thanh khoản Tính thanh khoản của NHTM được xem như khả năng tức thời để đáp ứng nhu cầu rút tiền gửi và giải ngân các khoản tín dụng đã cam kết. Ngân hàng cần dự trữ thanh khoản để chi trả những chi phí thường xuyên như lãi tiền gửi.

và những cú sốc thanh khoản không như mong đợi như một cuộc rút tiền hàng loạt hay yêu cầu vay vốn lớn. Rủi ro thanh khoản xảy ra khi ngân hàng không đủ khả năng thanh toán để đáp ứng các nghĩa vụ đến hạn của nó. Các chỉ số tài chính dùng để phân tích khả năng thanh khoản: + Phân tích khả năng thanh khoản trong ngắn hạn Tiền và các khoản tương đương tiền Trạng thái ngân quỹ = Tổng lượng tiền gửi (hoặc từng Tài sản) 7 Hệ số này đo lường tỷ lệ tiền mặt hiện có liệu đủ để đáp ứng các nhu cầu rút tiền gửi của khách hàng không. Tổng tiền mặt + Tài sản ngắn hạn Tỷ lệ thanh toán nhanh = Tổng số khoản phải trả ngắn hạn Tỷ số này đo lường liệu ngân hàng có đủ tài sản có tính thanh khoản để đáp ứng nhu cầu thanh toán những khoản phải trả ngắn hạn không.

Ngoài ra khả năng thanh khoản còn được tính toán dựa trên các chỉ số về tiền gửi cơ sở, việc chênh lệch về kỳ hạn giữa nguồn vốn và nguồn cho vay. - Đánh giá rủi ro lãi suất Đánh giá rủi ro lãi suất của ngân hàng dựa vào khe hở nhạy cảm lãi suất: + Khe hở nhạy cảm lãi suất = Giá trị tài sản nhạy cảm lãi suất – Giá trị nợ nhạy cảm lãi suất. Nếu giá trị tài sản nhạy cảm lãi suất trong mỗi giai đoạn lớn hơn giá trị nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất, ngân hàng được xem là có khe hở nhạy cảm lãi suất dương. Khi đó nếu lãi suất tăng, tỷ lệ thu nhập lãi cận biên của ngân hàng sẽ tăng vì thu từ lãi trên tài sản sẽ tăng nhiều hơn chi phí trả lãi cho vốn huy động.

Kết quả ngược lại đối với khe hở âm tức là giá trị tài sản nhạy cảm lãi suất nhỏ hơn giá trị nợ nhạy cảm lãi suất. - Đánh giá rủi ro ngoại hối Rủi ro ngoại hối là khả năng xảy ra tổn thất khi ngân hàng ở trạng thái ngoại tệ không cân bằng và có sự biến động tỷ giá. Đánh giá rủi ro ngoại hối dựa vào trạng thái ngoại hối của từng loại ngoại tệ. Nếu TSC lớn hơn TSN thì ngoại tệ ở trạng thái dương (trạng thái trường).

Ngược lại nếu TSC nhỏ hơn TSN thì ngoại tệ ở trạng thái âm (trạng thái đoản).