Tác động của các nhân tố đến rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam

Phân tích các nhân tố ảnh hưởng rủi ro thanh khoản ngân hàng TMCP Việt Nam. Nghiên cứu định lượng, giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả, ổn định tài chính.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Chung
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Tác Động Của Các Nhân Tố Đến Rủi Ro Thanh Khoản Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Báo Cáo Tổng Kết Đề Tài Khoa Học Và Công Nghệ Cấp Trường
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Thanh Khoản Ngân Hàng Cách Tiếp Cận Mới

Nghiên cứu về rủi ro thanh khoản trong hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam (NHTMCP) trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Theo Ahmed & Ahmed (2012), NHTMCP đóng vai trò quan trọng trong khu vực tài chính, tăng cường cả tài sản và nguồn vốn. Diamond & Rajan (2001) nhấn mạnh vai trò tài trợ của ngân hàng, sử dụng dòng tiền cho vay. Đồng thời, thanh khoản đến từ nguồn vốn huy động tiết kiệm. NHTMCP là trung gian thanh toán và luân chuyển thị trường hàng hóa. Rủi ro thanh khoản xảy ra khi ngân hàng không đáp ứng nghĩa vụ chi trả (Jenkinson, 2008), người gửi rút tiền trước hạn (Diamond & Rajan, 2001), và ảnh hưởng đến khả năng sinh lời (Chaplin & c ộ ng s ự , 2000).

1.1. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Thanh Khoản Ngân Hàng

Nghiên cứu cho thấy các NHTMCP chưa quan tâm đúng mức đến rủi ro thanh khoản (Ahmed & Ahmed, 2012; CEBS, 2008). Việc thiếu các thông lệ quản lý rủi ro phổ biến dẫn đến sự sụp đổ của nhiều ngân hàng trong khủng hoảng kinh tế (Crowe, 2009). Hệ thống NHTMCP và cơ quan quản lý tiền tệ cần cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của thanh khoản trong NHTMCP. Rủi ro thanh khoản không chỉ tác động đến khả năng sinh lời mà còn ảnh hưởng đến uy tín của hệ thống (Jenkinson, 2008).

1.2. Đánh Giá Rủi Ro Thanh Khoản Thách Thức Và Cơ Hội

Đánh giá rủi ro thanh khoản là một thách thức đối với các NHTMCP tại Việt Nam. Sự thiếu hụt thanh khoản có thể gây ra tác động domino, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính. Tuy nhiên, việc quản lý hiệu quả rủi ro thanh khoản cũng mang lại cơ hội để nâng cao uy tín, tăng cường khả năng sinh lời và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngân hàng. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố tác động đến rủi ro thanh khoản và đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả.

II. Yếu Tố Tác Động Rủi Ro Thanh Khoản Cách Phân Tích Chi Tiết

Nghiên cứu cần xác định và phân tích các yếu tố tác động đến rủi ro thanh khoản tại các NHTMCP Việt Nam. Các yếu tố này có thể chia thành yếu tố nội tại và yếu tố bên ngoài. Yếu tố nội tại bao gồm khả năng thanh khoản, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, quy mô tài sản, tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản, và các chỉ số tài chính khác. Yếu tố bên ngoài bao gồm các biến số kinh tế vĩ mô như lãi suất, lạm phát, tỷ giá hối đoái, và sự thay đổi của thị trường thanh khoản.

2.1. Ảnh Hưởng Của Tỷ Lệ Vốn Chủ Sở Hữu Đến Thanh Khoản

Tỷ lệ vốn chủ sở hữu (ETA) có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro thanh khoản. Các ngân hàng có tỷ lệ vốn chủ sở hữu cao thường có khả năng hấp thụ các cú sốc tài chính tốt hơn và ít phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài. Điều này giúp ngân hàng duy trì thanh khoản ổn định trong các giai đoạn khó khăn. Nghiên cứu sẽ phân tích mối quan hệ giữa ETA và rủi ro thanh khoản tại các NHTMCP.

2.2. Tác Động Của Quy Mô Tài Sản Đến Rủi Ro Thanh Khoản

Quy mô tài sản (SIZE) của ngân hàng có thể tác động đến rủi ro thanh khoản theo hai hướng. Các ngân hàng lớn có thể hưởng lợi từ tính kinh tế theo quy mô, dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn và đa dạng hóa danh mục tài sản. Tuy nhiên, các ngân hàng lớn cũng có thể đối mặt với rủi ro hệ thống cao hơn và khó quản lý thanh khoản hiệu quả hơn. Nghiên cứu sẽ kiểm tra mối quan hệ phi tuyến giữa SIZE và rủi ro thanh khoản.

2.3. Ảnh Hưởng Tăng Trưởng Tín Dụng Đến Rủi Ro Thanh Khoản

Tăng trưởng tín dụng quá nhanh có thể gây áp lực lên thanh khoản của ngân hàng, đặc biệt khi nguồn vốn huy động không theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng. Các khoản vay kém chất lượng (nợ xấu) cũng có thể làm giảm khả năng thanh khoản của ngân hàng. Vì vậy, cần xem xét đến tác động của tỷ lệ tăng trưởng tín dụng đến rủi ro thanh khoản.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Thanh Khoản Hướng Dẫn Chi Tiết

Quản trị rủi ro thanh khoản hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển của NHTMCP. Phương pháp quản trị cần bao gồm việc xây dựng hệ thống đo lường, giám sát, và kiểm soát rủi ro thanh khoản. Ngân hàng cần xác định các ngưỡng chịu đựng rủi ro, thiết lập các biện pháp ứng phó với khủng hoảng thanh khoản, và thường xuyên đánh giá hiệu quả của hệ thống quản trị rủi ro thanh khoản.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Đo Lường Rủi Ro Thanh Khoản

Hệ thống đo lường rủi ro thanh khoản cần dựa trên các chỉ số phù hợp, bao gồm tỷ lệ thanh khoản ngắn hạn (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), và các chỉ số dòng tiền khác. Ngân hàng cần thu thập dữ liệu chính xác và kịp thời để tính toán các chỉ số này và theo dõi biến động của chúng. Hệ thống đo lường cần được tích hợp với hệ thống quản lý rủi ro tổng thể của ngân hàng.

3.2. Thiết Lập Các Biện Pháp Ứng Phó Khủng Hoảng Thanh Khoản

Ngân hàng cần có kế hoạch ứng phó với khủng hoảng thanh khoản, bao gồm việc xác định các nguồn vốn dự phòng, thiết lập các kênh liên lạc khẩn cấp, và chuẩn bị các biện pháp cắt giảm chi phí. Kế hoạch ứng phó cần được kiểm tra và cập nhật thường xuyên để đảm bảo tính hiệu quả. Ngân hàng cũng cần tham gia vào hệ thống bảo hiểm tiền gửi để bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.

3.3. Tối ưu thanh khoản bằng mô hình hồi quy

Sử dụng mô hình hồi quy để đánh giá tác động của các yếu tố lên rủi ro thanh khoản. Áp dụng các phương pháp thống kê tiên tiến như SGMM và Bootstrap để tăng cường độ tin cậy của kết quả. Xây dựng mô hình phi tuyến để phản ánh mối quan hệ phức tạp giữa quy mô ngân hàng và rủi ro thanh khoản.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Giải Pháp Quản Lý Thanh Khoản Hiệu Quả

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý luận và bằng chứng thực nghiệm để xây dựng các giải pháp quản lý thanh khoản ngân hàng hiệu quả. Các giải pháp này có thể áp dụng cho cả Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các NHTMCP. NHNN có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tiền tệ và giám sát hoạt động của các ngân hàng. Các NHTMCP có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện hệ thống quản trị rủi ro thanh khoản.

4.1. Hàm Ý Chính Sách Cho Ngân Hàng Nhà Nước NHNN

NHNN cần tăng cường giám sát hoạt động của các NHTMCP, đặc biệt là các hoạt động cho vay và huy động vốn. NHNN cũng cần điều chỉnh chính sách tiền tệ để đảm bảo sự ổn định của thị trường thanh khoản và kiểm soát lạm phát. NHNN có thể sử dụng các công cụ như dự trữ bắt buộc, lãi suất tái cấp vốn, và nghiệp vụ thị trường mở để điều tiết thanh khoản.

4.2. Khuyến Nghị Cho Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần

Các NHTMCP cần tăng cường năng lực quản trị rủi ro thanh khoản, bao gồm việc xây dựng hệ thống đo lường, giám sát, và kiểm soát rủi ro thanh khoản. Các ngân hàng cũng cần đa dạng hóa nguồn vốn, quản lý dòng tiền hiệu quả, và giảm thiểu nợ xấu. Các ngân hàng nên tuân thủ các quy định về an toàn vốn và thanh khoản của NHNN.

4.3. Tăng cường quản lý tài sản nợ để tối ưu thanh khoản

Cần có chiến lược quản lý tài sản nợ để đảm bảo nguồn vốn ổn định và chi phí hợp lý. Đa dạng hóa các kênh huy động vốn để giảm thiểu rủi ro tập trung. Xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng để duy trì nguồn vốn huy động ổn định.

V. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Rủi Ro Thanh Khoản

Nghiên cứu về rủi ro thanh khoản và các yếu tố tác động tại các NHTMCP Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng và cần tiếp tục được quan tâm. Nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các yếu tố vĩ mô, các yếu tố hành vi, và sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) đến rủi ro thanh khoản. Cần có sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, các cơ quan quản lý, và các NHTMCP để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro thanh khoản và đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.

5.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Gợi Ý Cho Nghiên Cứu Sau

Nghiên cứu này có một số hạn chế về dữ liệu, phương pháp, và phạm vi. Các nghiên cứu sau có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu, sử dụng dữ liệu chi tiết hơn, và áp dụng các phương pháp phân tích tiên tiến hơn. Cần có sự kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính để hiểu rõ hơn về các yếu tố tác động đến rủi ro thanh khoản.

5.2. Tác Động Của Fintech Đến Rủi Ro Thanh Khoản Ngân Hàng

Sự phát triển của Fintech có thể tạo ra cả cơ hội và thách thức đối với thanh khoản ngân hàng. Fintech có thể giúp ngân hàng tiếp cận các nguồn vốn mới, cải thiện hiệu quả hoạt động, và cung cấp các dịch vụ tài chính mới. Tuy nhiên, Fintech cũng có thể tạo ra các kênh huy động vốn cạnh tranh, làm tăng rủi ro thanh khoản cho ngân hàng. Cần có nghiên cứu sâu hơn về tác động của Fintech đến rủi ro thanh khoản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề nghiên cứu Hoạt động kinh doanh ngân hàng là một lĩnh vực kinh doanh đặc biệt bởi sản phẩm kinh doanh là tiền tệ, loại hàng hóa nhạy cảm và sức hút đặc biệt. Chính tính đặc biệt riêng có này mà hoạt động ngân hàng vừa đem lại hiệu quả rất lớn đối với nền kinh tế, vừa có khả năng xảy ra rủi ro rất cao. Tạo thanh khoản cho nền kinh tế là một trong những nhiệm vụ chính của ngân hàng (Berger và Bouwman, 2009; Diamond, 1984), rộng hơn thì các ngân hàng thương mại đảm bảo khả năng thanh khoản bằng cách nhận tiền gửi, các nguồn vốn thanh khoản và sau đó đầu tư vào các khoản nợ dài hạn, nắm giữ các tài sản kém thanh khoản hơn (Holmstrom và Tirole, 1998; Wang, 2002). Do đó, ngân hàng thương mại luôn phải đảm bảo được an toàn thanh khoản trong quá trình hoạt động (Kiyotaki và Moore, 2019).

RRTK là rủi ro tồn tại xuyên suốt và và ảnh hưởng đến nhiều hoạt động khác nhau của ngân hàng thương mại cũng như ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng (Maaka, 2013). RRTK là rủi ro nguy hiểm nhất trong các rủi ro của ngân hàng, nó không chỉ đe dọa sự an toàn của từng NHTM mà còn liên quan đến sự an toàn của cả hệ thống ngân hàng (Eichberger và Summer, 2005). Một khi ngân hàng có vấn đề về thanh khoản không những làm phát sinh thêm chi phí do phải huy động vốn với lãi suất cao và làm giảm thu nhập do phải bán tài sản với giá thấp để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, hơn thế nữa nó còn ảnh hưởng đến lòng tin của người gửi tiền và người cho vay. Những bài học về RRTK rút ra từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cho thấy thanh khoản rất quan trọng đối với hoạt động của thị trường tài chính và ngành ngân hàng (Vodova, 2013).

Vì vậy, nghiên cứu này kỳ vọng bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố tác động đến RRTK của ngân hàng, đặc biệt là ở các ngân hàng TMCP nhằm giúp các 3 nhà quản lý ngân hàng có phương pháp tiếp cận và đo lường các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến RRTK. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Nghiên cứu đánh giá các yếu tố tác động đến rủi ro thanh khoản của hệ thống ngân hàng tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể Thứ nhất, nghiên cứu hệ thống hóa khung khổ lý thuyết và lược khảo các nghiên cứu trong và ngoài nước về các nhân tố tác động đến rủi ro thanh khoản của hệ thống NHTMCP.

Thứ hai, nghiên cứu đánh giá tác động của các nhân tố tác động đến RRTK của hệ thống NHTMCP. Thứ ba, nghiên cứu đánh giá mối quan hệ phi tuyến giữa rủi ro thanh khoản và quy mô các NHTMCP. Thứ tư, nghiên cứu ứng dụng kết quả nghiên cứu phục vụ phân tích, dự báo và khuyến nghị về hoạt động ổn định hệ thống ngân hàng nói chung và ổn định thanh khoản nói riêng tại Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu Thứ nhất, liệu có khung khổ lý thuyết đề cập đến rủi ro thanh khoản của hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần? Thứ hai, liệu rằng có những nhân tố nào gây ra những tác động đến rủi ro thanh khoản? Thứ ba, mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và quy mô các ngân hàng thương mại cổ phần có phải là tương quan phi tuyến? Thứ tư, liệu rằng nghiên cứu có hàm ý chính sách cho sự phát triển bền vững các ngân hàng thương mại cổ phần thông qua việc kiểm soát rủi ro thanh khoản? 4 1.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu hướng đến rủi ro thanh khoản và tỷ suất sinh lợi của hệ thống NHTMCP tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu Về không gian: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu của 26 NHTMCP tại Việt Nam. Về thời gian: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng theo năm cho 26 NHTMCP trong giai đoạn 2008 - 2018.

Phương pháp nghiên cứu 1. Quy trình nghiên cứu tổng quát Quy trình nghiên cứu như Hình 1.1 dưới đây: 5 Bước 1 Tổng hợp cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước nhằm xác định khe hở nghiên cứu Khảo lược nghiên cứu liên quan và xây dựng các Đề xuất mô hình đánh giá tác động đến rủi ro Cơ sở để giả thiết nghiên cứu thanh khoản của hệ thống NHTM tại Việt Nam Định Bước 2 Xử lý dạng Xây dựng mô hình và phương pháp nghiên cứu dữ liệu và nghiên thiết cứu kế biến Bước 3: Ứng dụng mô hình nghiên cứu sau khi thực hiện các phương pháp ước lượng và xử lý các khuyết tật của mô hình nghiên cứu nhằm đề xuất mô hình nghiên cứu phù hợp Kiểm định tự Phương tương pháp qua, SGMM xử OLS, FEM, phương FGLS, lý vấn đề REM sai thay D&K nội sinh đổi và đa trong mô hình nghiên cộng cứu tuyến của mô hình Bước 4 Phân tích kết quả ước lượng Vẽ đồ thị, và thảo luận kết ước lượng quả nghiên cứu và đánh giá Vẽ đồ thị, hồi tác động phi quy GLS và tuyến của bootstrap bằng quy mô ngôn ngữ R cho ngân hàng mô hình nhằm (SIZE) đến củng cố mô rủi ro thanh Bước 5 hình lựa chọn khoản LIQR Hàm ý chính sách và các hạn chế trong nghiên cứu của đề tài Hình 1. Quy trình nghiên cứu tổng quát Nguồn: Tổng hợp của tác giả 6 1. Phương pháp nghiên cứu cụ thể Các vấn đề lớn về phương pháp luận mà nghiên cứu đối mặt với mẫu nghiên cứu được đề cập chủ yếu bao gồm: (1) Nghiên cứu sử dụng một mẫu được thu thập trên dữ liệu bảng động có biến phụ thuộc bị trễ và, (2) mối quan hệ giữa một số biến độc lập có thể có ảnh hưởng lẫn nhau hoặc có mối quan hệ nhân quả.

Vì vậy, nghiên cứu đã xử lý dữ liệu bảng không cân bằng bằng công cụ ước lượng GMM hệ thống (System Generalized Method of Moments Estimations - S-GMM) cho quá trình ước tính. Phương pháp luận này, bắt nguồn từ Arellano & Bond (1991), Arellano & Bover (1995) (và mở rộng bởi Blundell & Bond (1998) và Blundell & Bond (1998) có thể giảm thiểu các thiên lệch liên quan đến các tác động cố định và giải quyết vấn đề nội sinh trong dữ liệu bảng động. GMM được công nhận là công cụ ước tính thích hợp cho mô hình bảng động có chứa các biến phụ thuộc bị trễ mà các phương pháp ước lượng OLS không thể xử lý các khuyết tật của mô hình như đa cộng tuyến, tự tương quan (auto-corellation), phương sai sai số thay đổi (heteroskedasticity) và nội sinh (McLachlan & Peel, 2004). Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng phương pháp ước lượng bằng ngôn ngữ R, ứng dụng kỹ thuật Bootstrap nhằm đo lường mức độ tác động của tất cả các biến số vi mô và vĩ mô tác động đến của hệ thống NHTMCP trong phạm vi nghiên cứu và kiểm định mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô ngân hàng có thực sự tác động đến rủi ro thanh khoản.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học của đề tài Nghiên cứu hệ thống hóa khung khổ lý thuyết liên quan đến thanh khoản và rủi ro thanh khoản bao gồm các lý thuyết về thanh khoản, lý thuyết ưa thích thanh khoản, lý thuyết cho vay thương mại và thanh khoản, lý thuyết khả năng thay đổi, lý thuyết về thu nhập dự kiến, lý thuyết tín hiệu và lý thuyết rủi ro thanh khoản. Nghiên cứu thực hiện các khảo lược nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước về các nhân tố tác động đến rủi ro thanh khoản. Nghiên cứu thực hiện các ước lượng nhằm đề xuất mô hình kinh tế lượng có ý nghĩa và đáng tin cậy trong phân tích và đánh giá các nhân tố có tác động đến rủi ro thanh khoản.

7 Nghiên cứu đánh giá mối quan hệ phi tuyến giữa rủi ro thanh khoản và quy mô ngân hàng. Nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị và hàm ý chính sách liên quan đến các nhân tố, trong đó nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng quy mô về vốn của các ngân hàng thương mại có ý nghĩa trong việc kiểm soát rủi ro thanh khoản của hệ thống NHTMCP. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Kết quả nghiên cứu giải quyết các vấn đề sau: (i) Khẳng định sự phù hợp của khung khổ lý thuyết và các giả thuyết nghiên cứu; (ii) Kết quả nghiên cứu thỏa mãn các giả thuyết nghiên cứu đưa ra thông qua việc sử dụng các phương pháp ước lượng cụ thể, đáng tin cậy sau khi thực hiện các kiểm định phù hợp để đánh giá các nhân tố tác động đến rủi ro thanh khoản; (iii) Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ phi tuyến về quy mô ngân hàng thay đổi có tác động lên rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại cổ phần và cuối cùng từ các kết quả nghiên cứu đưa ra các hàm ý chính sách cho ngân hàng nhà nước, hệ thống các ngân hàng thương mại tại Việt Nam nói chung, và các ngân hàng thương mại tại khu vực kinh tế vùng Đông Nam Bộ, phù hợp với một trong các đề án nghiên cứu trọng điểm của trường Đại học Thủ Dầu Một. Kết quả đạt được và những đóng góp mới của đề tài Thứ nhất, nghiên cứu khẳng định sự phù hợp của khung khổ lý thuyết và các giả thuyết nghiên cứu.

Thứ hai, kết quả nghiên cứu thỏa mãn các giả thuyết nghiên cứu đưa ra thông qua việc sử dụng các phương pháp ước lượng cụ thể, đáng tin cậy sau khi thực hiện các kiểm định phù hợp để đánh giá các nhân tố tác động đến rủi ro thanh khoản. Thứ ba, nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ phi tuyến về quy mô ngân hàng thay đổi có tác động lên rủi ro thanh khoản của các ngân hàng thương mại cổ phần. Cuối cùng, từ các kết quả nghiên cứu đưa ra các hàm ý chính sách cho ngân hàng nhà nước, hệ thống các ngân hàng thương mại tại Việt Nam nói chung, và các ngân hàng thương mại tại khu vực kinh tế vùng Đông Nam Bộ, phù hợp với một trong các đề án nghiên cứu trọng điểm của trường Đại học Thủ Dầu Một. Kết cấu của đề tài Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý thuyết về tác động của các nhân tố đến rủi ro thanh khoản Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 5: Kết luận, hàm ý chính sách và hạn chế của nghiên cứu 1.