Tác động của bạo lực giới trong gia đình đối với việc bảo vệ và giáo dục trẻ em

Chuyên khảo giáo dục phân tích Luận văn thạc sỹ ảnh hưởng của bạo lực giới trong gia đình đối với việc bảo vệ chăm sóc và giáo dục, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Hoa Thị Lệ Quyên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Kim Hoa
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Bạo Lực Giới Trong Gia Đình Đối Với Việc Bảo Vệ, Chăm Sóc Và Giáo Dục Trẻ Em
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
• 1.3. Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Khung phân tích
• 2. NỘI DUNG CHÍNH
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1.1. Phương pháp luận của Triết học Mác – Lênin
• 2.1.2. Một số khái niệm công cụ
• 2.1.3. Một số lý thuyết xã hội học
• 2.1.4. Cơ sở thực tiễn nghiên cứu đề tài
• 2.2. THỰC TRẠNG BẠO LỰC GIỚI TRONG GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.2.1. Bối cảnh kinh tế - xã hội ở Việt Nam
• 2.2.2. Bạo lực giới trong gia đình tại Việt Nam hiện nay
• 2.2.3. Các hình thức bạo lực gia đình
• 2.2.4. Nguyên nhân của bạo lực giới trong gia đình
• 2.3. HẬU QUẢ CỦA BẠO LỰC GIỚI TRONG GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM
• 2.3.1. Ảnh hưởng xâm hại tới thân thể và tinh thần trẻ em
• 2.3.2. Ảnh hưởng tới tình trạng trẻ em rơi vào hoàn cảnh khó khăn
• 2.3.3. Ảnh hưởng tới việc chăm sóc sức khoẻ và dinh dưỡng trẻ em
• 2.3.4. Ảnh hưởng tới việc học tập-giáo dục của trẻ em
• 3. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của bạo lực giới trong gia đình

Bạo lực giới trong gia đình là một vấn đề xã hội nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em. Theo nghiên cứu của WHO, bạo lực gia đình không chỉ gây tổn thương cho nạn nhân mà còn tác động tiêu cực đến trẻ em trong gia đình. Trẻ em sống trong môi trường bạo lực thường gặp khó khăn trong việc phát triển tâm lý và xã hội. Họ có thể trở thành nạn nhân của bạo lực hoặc phát triển các hành vi bạo lực trong tương lai.

1.1. Định nghĩa bạo lực giới trong gia đình

Bạo lực giới trong gia đình được hiểu là các hành vi bạo lực xảy ra giữa các thành viên trong gia đình, thường là giữa nam và nữ. Hành vi này có thể bao gồm bạo lực thể chất, tinh thần và tình dục, gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho nạn nhân.

1.2. Tình hình bạo lực giới trong gia đình tại Việt Nam

Tình hình bạo lực giới trong gia đình ở Việt Nam đang ở mức báo động. Theo thống kê, cứ khoảng 2-3 ngày có một người bị giết liên quan đến bạo lực gia đình. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp kịp thời.

II. Hậu quả của bạo lực giới trong gia đình đối với trẻ em

Bạo lực giới trong gia đình có nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển của trẻ em. Trẻ em không chỉ bị tổn thương về thể chất mà còn bị ảnh hưởng đến tâm lý và khả năng học tập. Những trẻ em này thường gặp khó khăn trong việc hòa nhập xã hội và phát triển nhân cách.

2.1. Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý của trẻ em

Trẻ em sống trong môi trường bạo lực thường có nguy cơ cao mắc các vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm và rối loạn hành vi. Họ có thể cảm thấy bất an và thiếu tự tin trong các mối quan hệ xã hội.

2.2. Ảnh hưởng đến việc học tập và giáo dục

Bạo lực gia đình có thể dẫn đến việc trẻ em không thể tập trung vào việc học. Nhiều trẻ em phải bỏ học hoặc không đạt được kết quả học tập tốt do bị ảnh hưởng bởi môi trường bạo lực.

III. Nguyên nhân dẫn đến bạo lực giới trong gia đình

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bạo lực giới trong gia đình, bao gồm yếu tố văn hóa, kinh tế và xã hội. Những nguyên nhân này không chỉ ảnh hưởng đến nạn nhân mà còn tác động đến trẻ em trong gia đình.

3.1. Yếu tố văn hóa và xã hội

Nhiều nền văn hóa vẫn duy trì quan niệm về sự thống trị của nam giới trong gia đình, dẫn đến việc chấp nhận bạo lực như một phương thức giải quyết xung đột. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi cho bạo lực gia đình diễn ra.

3.2. Tình trạng kinh tế khó khăn

Kinh tế khó khăn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bạo lực gia đình. Khi áp lực tài chính gia tăng, các thành viên trong gia đình có thể dễ dàng rơi vào xung đột và bạo lực.

IV. Giải pháp ngăn ngừa bạo lực giới trong gia đình

Để giảm thiểu bạo lực giới trong gia đình, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và xã hội. Các chương trình giáo dục và nâng cao nhận thức về bình đẳng giới là rất cần thiết.

4.1. Tăng cường giáo dục về bình đẳng giới

Giáo dục về bình đẳng giới cần được đưa vào chương trình học từ cấp tiểu học. Điều này giúp trẻ em nhận thức rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trong gia đình và xã hội.

4.2. Hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân

Cần có các chương trình hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân của bạo lực gia đình, đặc biệt là trẻ em. Điều này giúp họ phục hồi và phát triển một cách lành mạnh.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của bạo lực giới trong gia đình đã chỉ ra rằng cần có các biện pháp can thiệp kịp thời để bảo vệ trẻ em. Các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề này.

5.1. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em sống trong môi trường bạo lực có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề về sức khỏe tâm lý và học tập. Điều này cần được xem xét nghiêm túc.

5.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đã được đề xuất cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng là rất quan trọng để giảm thiểu bạo lực gia đình.

VI. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về bạo lực giới

Bạo lực giới trong gia đình là một vấn đề cần được giải quyết triệt để. Nghiên cứu này hy vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức và tìm ra các giải pháp hiệu quả để bảo vệ trẻ em khỏi tác động tiêu cực của bạo lực gia đình.

6.1. Tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về bạo lực giới trong gia đình cần tiếp tục được mở rộng để hiểu rõ hơn về các tác động của nó đối với trẻ em. Các nghiên cứu sâu hơn sẽ giúp đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn.

6.2. Khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách

Các nhà hoạch định chính sách cần chú trọng đến việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cho nạn nhân bạo lực gia đình, đặc biệt là trẻ em. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường an toàn và lành mạnh cho sự phát triển của trẻ em.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bạo lực giới trong gia đình là một hiện tượng xã hội phổ biến và nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của trẻ em. Theo số liệu từ cuộc Điều tra Quốc gia về bạo lực gia đình đối với phụ nữ năm 2009, có tới 32% phụ nữ từng kết hôn cho biết họ đã từng chịu bạo lực thể xác trong đời, trong đó tỷ lệ này ở nông thôn cao hơn thành thị (32,6% so với 28,7%). Bạo lực gia đình không chỉ gây tổn thương về thể chất mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý, sức khỏe và giáo dục của trẻ em, làm gia tăng nguy cơ trẻ rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các hình thức, nguyên nhân và hậu quả của bạo lực giới trong gia đình, từ đó đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Nghiên cứu tập trung vào dữ liệu thu thập từ năm 2000 trở lại đây, với khảo sát thực địa tại ba quận Hoàn Kiếm, Thanh Xuân và Hà Đông, TP. Hà Nội, trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2009 đến tháng 3 năm 2010. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng khoa học và thực tiễn nhằm nâng cao nhận thức xã hội về bạo lực giới, góp phần bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em, đồng thời hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chương trình can thiệp hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử và duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin, nhấn mạnh tính khách quan và sự phát triển của hiện tượng xã hội trong bối cảnh kinh tế - xã hội cụ thể. Các lý thuyết xã hội học được vận dụng bao gồm:

• Thuyết xung đột xã hội: Giải thích bạo lực gia đình là kết quả của các mâu thuẫn xã hội, đặc biệt là bất bình đẳng giới và các xung đột trong gia đình do sự khác biệt về quyền lực, kinh tế và văn hóa.
• Lý thuyết hành động xã hội của Max Weber: Nhấn mạnh vai trò của ý thức chủ quan và động cơ cá nhân trong hành vi bạo lực, coi các hành vi này là hành động xã hội có định hướng và ảnh hưởng đến các thành viên khác trong gia đình.
• Thuyết xã hội hóa: Phân tích quá trình cá nhân tiếp nhận và tái sản xuất các chuẩn mực xã hội, trong đó bạo lực giới có thể được hình thành và duy trì qua các khuôn mẫu hành vi trong gia đình và xã hội.

Ba khái niệm chính được làm rõ là: giới (gender), bạo lực gia đình và bạo lực giới trong gia đình, cùng với định nghĩa trẻ em theo Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp làm chủ đạo, kết hợp với phỏng vấn sâu để thu thập dữ liệu định tính. Nguồn dữ liệu bao gồm:

• Các báo cáo, tài liệu, số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân, Công an, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, các nghiên cứu khoa học và khảo sát xã hội học từ năm 2000 trở lại đây.
• Cuộc điều tra thực trạng bạo lực gia đình giai đoạn 2012-2016 tại 63 tỉnh thành, với biểu mẫu thống kê và khảo sát xã hội học tại 4 tỉnh.
• Phỏng vấn sâu 24 trường hợp gồm cán bộ chính quyền, người gây bạo lực, nạn nhân và trẻ em chịu ảnh hưởng bạo lực tại ba quận nghiên cứu.

Cỡ mẫu khảo sát định lượng khoảng 4.438 phụ nữ từ 18-60 tuổi, đại diện cho các vùng kinh tế xã hội khác nhau. Phương pháp chọn mẫu có chủ định nhằm đảm bảo thu thập thông tin sâu sắc về các yếu tố tác động và hậu quả của bạo lực giới trong gia đình. Phân tích dữ liệu kết hợp định lượng và định tính, sử dụng các biểu đồ và bảng số liệu để minh họa mức độ phổ biến và tác động của bạo lực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ phổ biến của bạo lực giới trong gia đình: Tỷ lệ phụ nữ bị bạo lực thể xác do chồng gây ra trong đời là 31,5%, trong đó nông thôn cao hơn thành thị (32,6% so với 28,7%). Bạo lực tinh thần chiếm tỷ lệ cao hơn với 54% phụ nữ từng trải qua và 25% trong 12 tháng gần đây. Bạo lực tình dục cũng phổ biến, với 10% phụ nữ từng bị và 4% trong 12 tháng qua.

2. Ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em: Trẻ em trong các gia đình có bạo lực giới thường bị tổn thương về thể chất và tinh thần, có nguy cơ cao rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thiếu sự chăm sóc y tế và giáo dục đầy đủ. Theo số liệu từ Tòa án nhân dân tối cao, từ 1992 đến 2001 có gần 100.000 trẻ em sống thiếu cha hoặc mẹ do ly hôn, nhiều em không được đi học và phải lao động sớm.

3. Nguyên nhân chủ yếu của bạo lực gia đình: Kinh tế khó khăn là nguyên nhân chính, với tỷ lệ bạo lực tinh thần tăng từ 15,7% ở hộ gia đình khá lên 34,8% ở hộ nghèo. Các tệ nạn xã hội như rượu bia, cờ bạc, ma túy làm tăng nguy cơ bạo lực, ví dụ phụ nữ có chồng uống rượu say bị chửi mắng cao gấp 2,3 lần và bị đánh cao gấp 3,1 lần so với nhóm không uống.

4. Hình thức bạo lực đa dạng và tinh vi: Bạo lực thể xác dễ nhận biết qua dấu vết trên cơ thể, trong khi bạo lực tinh thần và tình dục diễn ra âm thầm, khó phát hiện nhưng gây tổn thương sâu sắc. Bạo lực kinh tế và xã hội như kiểm soát tài chính, cô lập xã hội cũng phổ biến, ảnh hưởng đến quyền tự do và phát triển của nạn nhân.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy bạo lực giới trong gia đình là một hiện tượng phức tạp, đa chiều và có tính hệ thống, liên quan chặt chẽ đến các yếu tố kinh tế, văn hóa và xã hội. Sự bất bình đẳng giới và các chuẩn mực xã hội truyền thống như tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn ảnh hưởng sâu sắc, tạo điều kiện cho bạo lực tồn tại và tái diễn. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ bạo lực tại Việt Nam tương đương hoặc cao hơn một số nước trong khu vực, đặc biệt là bạo lực tinh thần và kinh tế.

Việc sử dụng các lý thuyết xã hội học giúp giải thích nguyên nhân sâu xa của bạo lực gia đình, từ xung đột xã hội đến hành vi cá nhân có ý thức và quá trình xã hội hóa. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ bạo lực theo vùng miền, bảng so sánh các hình thức bạo lực và biểu đồ thể hiện mối liên hệ giữa kinh tế và bạo lực. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của các can thiệp đa ngành, kết hợp giữa chính sách, giáo dục và hỗ trợ cộng đồng để giảm thiểu bạo lực và bảo vệ trẻ em.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức về bạo lực giới và quyền của phụ nữ, trẻ em nhằm thay đổi nhận thức xã hội, giảm thiểu sự cam chịu và im lặng của nạn nhân. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Văn hóa, Thông tin và các tổ chức xã hội.

2. Phát triển các chương trình hỗ trợ kinh tế cho các gia đình nghèo nhằm giảm áp lực tài chính, từ đó hạn chế nguyên nhân kinh tế dẫn đến bạo lực. Thời gian: 3-5 năm; Chủ thể: Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, các tổ chức phi chính phủ.

3. Xây dựng hệ thống can thiệp và hỗ trợ nạn nhân bạo lực bao gồm tư vấn tâm lý, pháp lý và nơi tạm trú an toàn cho phụ nữ và trẻ em bị bạo lực. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: Sở Lao động, Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ.

4. Tăng cường thực thi pháp luật và xử lý nghiêm minh các hành vi bạo lực gia đình, đồng thời đào tạo cán bộ pháp luật, công an về nhận diện và xử lý bạo lực tinh thần, kinh tế. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Bộ Công an.

5. Thúc đẩy giáo dục bình đẳng giới và kỹ năng giải quyết xung đột trong gia đình từ cấp học phổ thông đến cộng đồng nhằm phòng ngừa bạo lực từ gốc rễ. Thời gian: 3-5 năm; Chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu xã hội học và giới: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn phong phú để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về bạo lực gia đình và bình đẳng giới.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Thông tin và đề xuất trong luận văn giúp xây dựng chính sách, chương trình can thiệp hiệu quả nhằm giảm thiểu bạo lực và bảo vệ trẻ em.

3. Tổ chức phi chính phủ và các nhóm hỗ trợ nạn nhân: Cung cấp bằng chứng khoa học và thực tiễn để thiết kế các dịch vụ hỗ trợ phù hợp với nhu cầu của nạn nhân bạo lực.

4. Cán bộ giáo dục và truyền thông cộng đồng: Tài liệu tham khảo để xây dựng các chương trình giáo dục về bình đẳng giới, phòng chống bạo lực và nâng cao nhận thức xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Bạo lực giới trong gia đình bao gồm những hình thức nào?
   Bạo lực giới trong gia đình bao gồm bạo lực thể xác (đánh đập, tát, đấm), bạo lực tinh thần (đe dọa, sỉ nhục), bạo lực tình dục (cưỡng ép quan hệ), và bạo lực kinh tế (kiểm soát tài chính, cô lập xã hội). Ví dụ, tỷ lệ phụ nữ bị bạo lực tinh thần do chồng gây ra lên tới 54%.

2. Nguyên nhân chính dẫn đến bạo lực gia đình là gì?
   Kinh tế khó khăn được xác định là nguyên nhân chủ yếu, với tỷ lệ bạo lực tinh thần cao nhất ở các hộ nghèo (34,8%). Ngoài ra, tệ nạn xã hội như rượu bia, cờ bạc cũng làm tăng nguy cơ bạo lực.

3. Bạo lực gia đình ảnh hưởng thế nào đến trẻ em?
   Trẻ em chứng kiến hoặc chịu ảnh hưởng bạo lực trong gia đình thường bị tổn thương về thể chất và tinh thần, có nguy cơ bỏ học, lao động sớm và rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Gần 100.000 trẻ em sống thiếu cha hoặc mẹ do ly hôn liên quan đến bạo lực.

4. Pháp luật Việt Nam có quy định gì về bạo lực gia đình?
   Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định các hành vi bạo lực bị nghiêm cấm và các nguyên tắc phòng chống. Tuy nhiên, việc phát hiện và xử lý bạo lực tinh thần, kinh tế còn gặp nhiều khó khăn do thiếu chứng cứ.

5. Làm thế nào để giảm thiểu bạo lực giới trong gia đình?
   Cần kết hợp truyền thông nâng cao nhận thức, hỗ trợ kinh tế cho gia đình nghèo, xây dựng hệ thống hỗ trợ nạn nhân, tăng cường thực thi pháp luật và giáo dục bình đẳng giới. Ví dụ, các chương trình hỗ trợ kinh tế đã giúp giảm tỷ lệ bạo lực tinh thần từ 34,8% xuống mức thấp hơn.

Kết luận

• Bạo lực giới trong gia đình là hiện tượng phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến phụ nữ và trẻ em, đặc biệt là trong các gia đình nghèo và vùng nông thôn.
• Các hình thức bạo lực đa dạng, bao gồm thể xác, tinh thần, tình dục và kinh tế, với bạo lực tinh thần và kinh tế ngày càng tinh vi và khó phát hiện.
• Nguyên nhân chủ yếu là do áp lực kinh tế, tệ nạn xã hội và các chuẩn mực xã hội truyền thống còn tồn tại.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để đề xuất các giải pháp can thiệp đa ngành, nhằm giảm thiểu bạo lực và bảo vệ quyền lợi của trẻ em.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các chương trình truyền thông, hỗ trợ kinh tế, nâng cao năng lực pháp luật và giáo dục bình đẳng giới, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ trẻ em và xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN _______________ HOA THỊ LỆ QUYÊN ẢNH HƯỞNG CỦA BẠO LỰC GIỚI TRONG GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI VIỆC BẢO VỆ, CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC TRẺ EM LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC Chuyên ngành Xã hội học Mã số: 60.30 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Kim Hoa HÀ NỘI - 2012 MỤC LỤC PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài:. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn:. Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng, khách thể và phạm vi nghiên cứu:. Câu hỏi nghiên cứu:.

Giả thuyết nghiên cứu:. Phƣơng pháp nghiên cứu:. Khung phân tích. NỘI DUNG CHÍNH.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Phƣơng pháp luận của Triết học Mác – Lênin. Một số khái niệm công cụ. Một số lý thuyết xã hội học.

Cơ sở thực tiễn nghiên cứu đề tài. THỰC TRẠNG BẠO LỰC GIỚI TRONG GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Bối cảnh kinh tế - xã hội ở Việt Nam. Bạo lực giới trong gia đình tại Việt Nam hiện nay.

Các hình thức bạo lực gia đình. Nguyên nhân của bạo lực giới trong gia đình. HẬU QUẢ CỦA BẠO LỰC GIỚI TRONG GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM. Ảnh hƣởng xâm hại tới thân thể và tinh thần trẻ em.

Ảnh hƣởng tới tình trạng trẻ em rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Ảnh hƣởng tới việc chăm sóc sức khoẻ và dinh dƣỡng trẻ em. Ảnh hƣởng tới việc học tập-giáo dục của trẻ em. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.

99 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 102 2 Danh sách bảng biểu Bảng 2.1: Hành vi bạo lực của chồng đối với vợ chia theo một số đặc trƣng Bảng 2.2: Tỷ lệ phụ nữ bị bạo lực phân theo sở thích của chồng Bảng 2.3: Ý kiến đồng ý của ngƣời trả lời về những hành vi của vợ mà ngƣời chồng có thể đánh chia theo một số đặc điểm Bảng 3.1: Hành vi bạo lực của ngƣời chồng đối với con theo trả lời của phụ nữ có con dƣới 15 tuổi Danh sách hình Biểu đồ 3.1: Tỷ lệ phụ nữ có con dƣới 15 tuổi trả lời chồng có bạo lực con cái chia theo trải nghiệm bạo lực do chồng gây ra Biểu đồ 3.2: So sánh tình trạng SKSS của phụ nữ không bị bạo lực và phụ nữ bị bạo lực thể xác và tình dục Biểu đồ 3.3: Tỷ lệ phụ nữ từng bị bạo lực thể xác do chồng gây ra trả lời về số lần con cái họ chứng kiến bạo lực Biểu đồ 3.4: Bạo lực trong gia đình của ngƣời phụ nữ và ngƣời chồng chia theo trả lời về bạo lực của ngƣời phụ nữ Biểu đồ 3.5: Những ảnh hƣởng đến trẻ từ 6-11 tuổi theo trả lời của phụ nữ chia theo trải nghiệm bạo lực về thể xác và tình dục cho chồng gây ra 3 PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài: Từ xƣa đến nay, gia đình vốn vẫn đƣợc coi là tổ ấm, nơi mỗi con ngƣời có thể tìm thấy niềm vui, hạnh phúc của riêng mình. Đối với trẻ em, gia đình là cái nôi tuyệt vời nhất, là nơi các em đƣợc bảo vệ, chăm sóc, đƣợc giáo dục và lớn lên trong sự yêu thƣơng vô bờ bến của những bậc sinh thành.

Đã có nhiều danh nhân, giai nhân và anh hùng trong lịch sử đƣợc hình thành nhân cách vĩ đại từ những cái nôi gia đình nhƣ vậy. Tuy nhiên, ở thời đại văn minh hiện nay, bạo lực giới trong gia đình vẫn còn tồn tại nhƣ một tệ nạn xã hội đáng lên án, cần đƣợc xóa bỏ triệt để, bởi nó là nguyên nhân huỷ hoại tổ ấm gia đình, làm mất đi niềm tin cuộc sống và hạnh phúc của mỗi con ngƣời. Nguy hiểm hơn, là ảnh hƣởng tiêu cực của nó có thể làm tổn thƣơng, thậm chí làm méo mó nhân cách của con nguời, đặc biệt là trẻ em. Xét từ góc độ xã hội học, bạo lực gia đình là một hiện tƣợng xã hội.

Nó có nguyên nhân phát sinh, hình thành, tồn tại và có mối quan hệ nhân quả trong điều kiện lịch sử - xã hội nhất định. Hiện tƣợng này phổ biến ở nhiều nƣớc trên thế giới và cả Việt Nam. Theo nhận định của WHO, bạo lực gia đình đã và đang tác động đến một bộ phận không nhỏ phụ nữ trên toàn thế giới và là một trở ngại lớn cho quá trình bình đẳng giới. Ở Việt Nam, vấn đề bạo lực gia đình đã đƣợc Nhà nƣớc và xã hội quan tâm một cách sát sao hơn khi ngày càng có nhiều vụ bạo lực gia đình đƣợc phát hiện, gây ra những hậu quả nặng nề đặc biệt đối với phụ nữ và trẻ em.

“Cho đến nay bạo lực trong gia đình đối với phụ nữ Việt Nam vẫn còn diễn ra nhiều nơi, với mọi đối tượng và gây hậu quả nghiêm trọng (Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội 2006). Kết quả các cuộc nghiên cứu về bạo lực tiến hành trong thập kỷ qua đã góp phần làm sáng tỏ mức độ phổ biến của hành vi bạo lực giới trong gia đình, thu hút sự quan tâm của cộng đồng, các cấp chính 4 quyền điạ phƣơng, các tổ chức đấu tranh cho sự tiến bộ của phụ nữ. Khảo sát của Uỷ ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội năm 2006 cho biết: Ở Việt Nam, cứ khoảng 2-3 ngày có một ngƣời bị giết liên quan đến bạo hành gia đình – đây là một con số đáng báo động. Nhiều nghiên cứu về trẻ em cũng cho thấy, hậu quả của bạo lực gia đình đã đẩy không ít trẻ em rơi vào hoàn cảnh éo le, khó khăn trong cuộc sống.

Theo số liệu Chỉ tiêu trẻ em Việt Nam do Uỷ ban Bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam cung cấp cho biết năm 2000 toàn quốc có 51.361 vụ án hôn nhân và gia đình, trong đó có 43.377 vụ đã đƣợc giải quyết liên quan đến 31.063 trẻ em, trong đó có rất nhiều trẻ em còn ở lứa tuổi mầm non 1. Số liệu từ cuộc “Điều tra thực trạng bạo lực gia đình, đề xuất giải pháp có tính đột phá nhằm giảm thiểu bạo lực gia đình trong năm 2012 và giai đoạn 2012- 2016” cho thấy số vụ bạo lực xảy ra ở Hà Nội năm 2009 là 436 vụ, 2010 là 417 vụ và 376 vụ năm 2011 [trang 8]. Thống kê của Toà án nhân dân tối cao từ năm 1992 đến năm 2001 đã có 99.506 trẻ em phải sống thiếu cha, hoặc mẹ, hoặc thiếu cả cha và mẹ do bố mẹ ly hôn 2. Ai cũng nhận thấy rằng không một trẻ em nào có thể phát triển bình thƣờng khi chúng chứng kiến và phải chịu đựng sự chia cắt, tan rã gia đình, phải chịu những mất mát về tình cảm khi phải sống thiếu cha, hoặc mẹ, hoặc cả hai.

Nhiều em trong hoàn cảnh bố mẹ ly hôn, ly thân đã không đƣợc đi học, không đƣợc vui chơi, phải lao động sớm kiếm sống, các em thiếu sự bảo vệ, chăm sóc của bố mẹ, của gia đình. 1 Trung tâm Thông tin –T liệu & Nghiên cứu, Uỷ ban Bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam (2001), Chỉ tiêu trẻ em Việt Nam năm 2000. Hà Nội, tr.99 2 Nguyễn Đình Thiết, Báo cáo đề tài trẻ em trong gia đình ly hôn tr. Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em.

5 Những dẫn chứng trên cho thấy thật đáng lo ngại về hậu quả của bạo lực trong gia đình. Đây đang là một vấn đề xã hội bức xúc, trực tiếp tác động ảnh hƣởng đến sự bền vững của gia đình và sự giáo dục – xã hội hoá trẻ em hiện nay. Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài: “Ảnh hưởng của bạo lực giới trong gia đình đối với việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em” để tiếp tục tìm hiểu và lý giải một hiện tƣợng xã hội bức xúc đang đƣợc nhiều ngƣời quan tâm. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 2.

Các nghiên cứu trên thế giới: Bạo lực trên cơ sở giới xảy ra ở tất cả các nƣớc và các xã hội, và trong tất cả các nhóm văn hóa, tôn giáo, kinh tế, xã hội. Trong các điều tra dân số ở 48 nƣớc trên thế giới, 10-69% phụ nữ cho biết họ đã trả qua một số dạng bạo lực thân thể do ngƣời bạn tình của họ gây ra trong đời.1 Cứ bốn phụ nữ thì có một phụ nữ bị bạo lực tình dục trong cuộc đời bởi bạn tình của họ.2 Trong số 613 phụ nữ đƣợc khảo sát ở Nhật Bản- những ngƣời đã từng bị lạm dụng thì 57% đã từng bị lạm dụng cả 3 loại: về thể chất, tâm lý và tình dục.3 Bạo lực trong thời gian mang thai cũng là một vấn đề nghiêm trọng. Các cuộc khảo sát từ Ca Na Đa, Chi Lê, Ai Cập và Ni - Ca - Ra - Goa cho thấy 6-15% phụ nữ đã từng bị lạm dụng về thân thể hoặc tình dục trong quá trình mang thai.4 Một nghiên cứu đa quốc gia của Tổ chức Y tế Thế giới về bạo lực đối với phụ nữ cho thấy những tỷ lệ phụ nữ bị bạo lực ở Châu Á với cùng một quy mô nhƣ các nghiên cứu khác trên thế giới đã đƣa ra.Gotemoeller, “Chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ”, Các báo cáo về Dân số, 27 (4), 1999 và Krug, BG.Mercey JA, Zwi, AB Lozano, (2002) Báo cáo Thế giới về Bạo lực, Chƣơng 4, Bạo lực bơi bạn tình, Geneva; Tổ chức Y tế Thế giới. 3 Krug, EG, Dahlberg, L.L Mercey, JA Zwi, AB Lozano, (2002) Báo cáo Thế giới về Bạo lực, Chƣơng 4, Bạo lực bơi bạn tình, Geneva; Tổ chức Y tế Thế giới.

4 Ibid 6 Một nghiên cứu ở Mỹ La Tinh năm 1996-1997 dự tính rằng chỉ riêng chi phí chăm sóc sức khỏe do Bạo lực giới (không bao gồm các chi phí khác) đã là 1,9% GDP ở Brazil, 5% ở Cô Lôm Bi A, 4,3% ở Sa Van Do, 1,3% ở Mê Xi Cô, 1,5% ở Pê Ru, và 0,3% ở Ve Ne Duê Na 1. Bạo lực giới có thể gây ra những hậu quả lâu dài làm giảm năng suất của nạn nhân. Đối với xã hội, bạo lực giới đòi hỏi phải có các nguồn lực rất lớn cho các can thiệp công ví dụ nhƣ các dịch vụ về công an, tòa án, hỗ trợ xã hội và pháp lý, các dịch vụ bảo vệ trẻ em và xử lý những kẻ phạm tội. Ví dụ, ở Mỹ dự tính ngân sách quốc gia hàng năm cho việc thực thi Đạo luật năm 1994 về Phòng chống Bạo lực Gia Đình đối với phụ nữ là 1,6 tỷ USD.