MỞ ĐẦU 1 Tín ấp t ết ủ đề tà Hoạch định cấu trúc vốn là một trong những vấn đề vô cùng quan trọng mà các nhà quản trị tài chính doanh nghiệp hết sức quan tâm. Đặc biệt, trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế mạnh mẽ nhƣ hiện nay thì việc lựa chọn một cấu trúc vốn phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tồn tại đƣợc trong thị trƣờng cạnh tranh đầy khốc liệt góp phần thúc đẩy nền kinh tế trong nƣớc phát triển. Tuy nhiên, một quyết định sai về cấu trúc vốn có thể dẫn đến những tổn thất vô cùng to lớn cũng nhƣ khiến doanh nghiệp phá sản. Chính vì lẽ đó việc xem xét đánh giá sự tác động của cấu trúc vốn lên hiệu quả tài chính của công ty là vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp.
Thực tế ở Việt Nam cho thấy vấn đề nội lực của các doanh nghiệp còn khá hạn chế so với những yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Do đó, các doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ của các kênh huy động vốn từ bên ngoài. Việc xem xét, đánh giá, lựa chọn cấu trúc vốn nhƣ thế nào? Tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp ra sao? Mức độ ảnh hƣởng của từng nhân tố góp phần rất lớn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Mỗi ngành, mỗi lĩnh vực có những đặc trƣng riêng do đó cấu trúc vốn cũng có những đặc trƣng khác nhau.
Vì vậy, việc đánh giá tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp hoạt động trong các nhóm ngành khác nhau là hết sức cần thiết. Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, nhu cầu đô thị hóa cao vì vậy các nhóm ngành xây dựng và vật liệu xây dựng rất phát triển. Hơn hết, ngành vật liệu xây dựng là ngành sản xuất và kinh doanh các mặt hàng phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng, một bƣớc chuẩn bị tất yếu cho phát triển kinh tế. Đặc biệt, các doanh nghiệp nhóm ngành vật liệu xây dựng là những doanh nghiệp sở hữu khối lƣợng tài sản cố định hữu hình rất lớn, nhu cầu về sử dụng vốn để Luan van 2 đầu tƣ là rất cao.
Nguồn vốn này không thể chỉ dựa vào lợi nhuận giữ lại mà cần phải huy động thêm vốn vay bên ngoài. Điều này ảnh hƣởng rất nhiều đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp. Vì vậy, việc xem xét, đánh giác tác động của cấu trúc vốn lên hiệu quả tài chính là rất cần thiết. Do đó, tác giả chọn đề tài: “N ên ứu tá động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt N m” làm đề tài nghiên cứu.
2 Mụ t êu n ên ứu - Đo lƣờng, nghiên cứu tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. - Đề xuất, gợi ý các chính sách liên quan đến cấu trúc vốn nhằm nâng cao hiệu quả tài chính đối với các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu - Việc đo lƣờng tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam ra sao. - Giải pháp nào để nâng cao hiệu quả tài chính đối với các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.
4 Đố tƣợn và p ạm v n ên ứu Đối tƣợng nghiên cứu: tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu: - Phạm vi về không gian: các công ty cổ phần niêm yết hoạt động trong ngành vật liệu xây dựng niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hồ Chí Luan van 3 Minh và Hà Nội. - Phạm vi về thời gian: dữ liệu về Báo cáo tài chính của các công ty niêm yết hoạt động trong ngành vật liệu xây dựng trên Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội từ năm 2014 đến năm 2016. 5 P ƣơn p áp n ên ứu Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng trong luận văn này là phƣơng pháp nghiên cứu định tính kết hợp với phƣơng pháp định lƣợng.
Thông qua việc phân tích thống kê mô tả, ma trận hệ số tƣơng quan, thực hiện các kiểm định và chạy mô hình hồi quy với phần mềm Stata. Việc phân tích dữ liệu đƣợc thực hiện theo trình tự: - Phân tích thống kê mô tả để xác định các chỉ số thông thƣờng qua đó cho thấy một cách tổng quát về đặc tính cơ bản của các biến số trong mô hình nghiên cứu. - Phân tích mối tƣơng quan giữa các biến trong mô hình nghiên cứu nhằm phát hiện mối liên hệ giữa các biến. - Thực hiện các kiểm định để lựa chọn mô hình hồi quy với phƣơng pháp ƣớc lƣợng phù hợp nhất.
- Áp dụng phƣơng pháp ƣớc lƣợng để tìm ra mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. - Sau khi hồi quy, dựa vào kết quả thực hiện kiểm định các giả thuyết nghiên cứu và kết quả sẽ đƣợc liên hệ ứng dụng vào thực tế. Dữ liệu nghiên cứu đƣợc thu thập bao gồm báo cáo tài chính từ năm 2014 đến năm 2016 của các công ty cổ phần niêm yết hoạt động trong ngành vật liệu xây dựng từ website Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (http://www.vn), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (http://www. Ý n ĩ o ọ và t ự t ễn ủ đề tà Ýn ĩ o ọc: Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận, các kết quả nghiên cứu trên thế giới cũng nhƣ trong nƣớc về cấu trúc vốn và hiệu quả tài chính trong doanh nghiệp làm cơ sở nghiên cứu của đề tài.
Trên cơ sở nghiên cứu thực nghiệm mô hình nghiên cứu từ đó chứng minh sự tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Ýn ĩ t ực tiễn: Trong vấn đề hội nhập hiện nay, việc nghiên cứu đề tài có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn. Đề tài nghiên cứu tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam, những khám phá trong đề tài sẽ làm rõ hơn tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp nhƣ thế nào từ đó cung cấp các thông tin hữu ích cho các nhà quản trị có cơ sở điều chỉnh hoặc có quyết định lựa chọn cấu trúc vốn hợp lý giúp gia tăng hiệu quả tài chính của doanh nghiệp, cũng nhƣ giúp các nhà đầu tƣ hoạch định chiến lƣợc cũng nhƣ chính sách kinh doanh trong thời gian tới. Ngoài ra nghiên cứu còn giúp thấy đƣợc tầm quan trọng của từng yếu tố trong mô hình tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp vật liệu xây dựng niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam từ đó giúp các doanh nghiệp lựa chọn đƣợc các chính sách hoạt động kinh doanh hợp lý hơn.
Kết ấu luận văn Luận văn gồm có 04 chƣơng đƣợc trình bày theo thứ tự nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về cấu trúc vốn và hiệu quả tài chính. Chƣơng 2: Thiết kế nghiên cứu. Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu. Chƣơng 4: Hàm ý chính sách Luan van 5 8.
Tổn qu n tà l ệu Lý thuyết về cấu trúc vốn của doanh nghiệp: Tổng hợp lý thuyết về cấu trúc vốn nhƣ: Quan điểm truyền thống về cấu trúc vốn; Lý thuyết về cấu trúc vốn của Modilligani và Miller; Lý thuyết trật tự phân hạng; Lý thuyết chi phí đại diện; Lý thuyết đánh đổi; Lý thuyết đánh đổi tĩnh. Lý thuyết về hiệu quả tài chính của doanh nghiệp: Tổng hợp các khái niệm về Hiệu quả tài chính doanh nghiệp. Các chỉ tiêu để đánh giá hiệu quả tài chính doanh nghiệp. Phƣơng pháp, cách tiếp cận liên quan đến đề tài: Giả sử cấu trúc vốn có tác động một cách đáng kể đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng.
Nhƣ vậy khi doanh nghiệp ngày càng có cơ hội tiếp cận với nhiều nguồn vốn thì việc cân nhắc nên lựa chọn nguồn vốn với cơ cấu nhƣ thế nào để làm tăng hiệu quả tài chính là điều mà các giám đốc tài chính quan tâm. Một cấu trúc vốn hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp trụ vững và phát triển trong thị trƣờng đầy cạnh tranh, nhƣng ngƣợc lại cũng có thể làm cho doanh nghiệp phá sản. Trong giai đoạn hiện nay khi môi trƣờng hội nhập thế giới càng mở rộng doanh nghiệp càng có nhiều cơ hội tiếp cận với các nguồn vốn khác nhau để đầu tƣ phát triển kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả tài chính của mình. Vì vậy vấn đề đặt ra là cấu trúc vốn sẽ tác động nhƣ thế nào đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp, từ đó doanh nghiệp nên có cấu trúc vốn nhƣ thế nào là hợp lý để nâng cao hiệu quả tài chính trong quá trình hoạt động.
Cho đến nay đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu liên quan về tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động, hiệu quả tài chính của doanh nghiệp cụ thể nhƣ sau: Các nghiên cứu trên thế giới: Luan van 6 Trên thế giới việc nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cấu trúc vốn, tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động, hiệu quả tài chính của doanh nghiệp đƣợc nghiên cứu thực hiện từ rất sớm, có thể kể đến các nghiên cứu của Abor, J. (2005), El-Sayed Ebaid, I. (2009), Dzung Nguyen, et al. (2012), Mahfuzah Salim, Dr.Raj Yadav (2012), Zeitun, R.
Các kết quả nghiên cứu đều cho thấy có mối quan hệ nghịch biến giữa Nợ dài hạn/Tổng tài sản (LTD), Nợ ngắn hạn/Tổng tài sản (STD) lên ROA và ROE. Các biến khác nhƣ: quy mô doanh nghiệp (SIZE), tính thanh khoản (LIQ), tài sản cố định hữu hình (TANG), quảng cáo (ADV) có mối quan hệ đồng biến; tăng trƣởng (GROW) không ảnh hƣởng đến ROA và ROE, thâm niên hoạt động (AGE) có quan hệ nghịch biến với ROA và ROE.