CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Lý do chọn đề tài Trong cuộc sống không ngừng đi lên hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghiệp đòi hỏi việc vận chuyển hàng hoá vô cùng lớn. Lúc này, các phương tiện vận chuyển là điều cần thiết được quan tâm nhất, đặc biệt là phương tiện vận chuyển ô tô tải. Ở Việt Nam chúng ta, ô tô tải được sử dụng nhiều hơn cả trong việc vận chuyển hàng hoá vì tính tiện lợi và phù hợp với môi trường sử dụng. Và trong các dòng xe ô tô tải được sử dụng tại nước ta, dòng xe hãng Hyundai khá phổ biến và được nhiều người tin dùng.
Chất lượng cũng như hiệu quả sử dụng của các dòng xe ô tô tải Hyundai là không thể phủ nhận. Nhưng khi hoạt động, hư hỏng là điều không thể tránh khỏi. Với ô tô tải, do điều kiện hoạt động luôn phải chở hàng hoá nặng và di chuyển đường dài nên sự cố hư hỏng các bộ phận thuộc phần gầm xe là nhiều hơn hết. Vậy nên việc sửa chữa là điều cần thiết.
Khi sửa chữa, nếu chúng ta hiểu về các bộ phận hư hỏng và có một quy trình hướng dẫn thực hiện sửa chữa thì công việc sẽ đơn giản đi rất nhiều. Được sự chấp nhận của Khoa Cơ khí Động lực Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. HCM và sự đồng ý của thầy hướng dẫn đồ án Nguyễn Ngọc Bích chúng em quyết định thực hiện đồ án với đề tài: “Tìm hiểu quy tình tháo, kiểm tra, lắp ráp và sửa chữa Hệ thống truyền lực và Hệ thống điều khiển trên xe tải 5 tấn Hyundai HD120” để đưa ra một quy trình sửa chữa chung cho các bộ phận khung gầm khi gặp hư hỏng trên một dòng xe khá phổ biến của hãng Hyundai tại Việt Nam.2 Thông tin tổng quan về xe Hyundai HD120 và nội dung thực hiện đồ án 1.1 Thông tin tổng quan về xe Hyundai HD120 Xe Hyundai HD120 (2011) là dòng xe tải nhập khẩu nguyên chiếc từ Hàn Quốc với các thông số kỹ thuật: 1 Bảng 1.1: Thông số kỹ thuật tổng quan xe Hyundai HD120 [1] Mục Giá trị Chiều dài cơ sở 3845mm Chiều dài 6865mm Chiều rộng 2255mm Chiều cao 2585mm Trọng lượng bản thân 5270kg Trọng lượng toàn bộ tối đa 12520kg Mẫu động cơ D6DA Diesel, 4 kỳ, 6 xy lanh thẳng hàng, làm mát Kiểu động cơ bằng nước, phun trực tiếp, tăng áp Công suất tối đa 225/2500(ps/rpm) Mô-men xoắn tối đa 65/1400(kg.2 Nội dung đồ án Nội dung đồ án của chúng em gồm các nội dung về các quy trình tháo, kiểm tra và lắp ráp sau khi kiểm tra các bộ phận, chi tiết của các hệ thống thuộc phần khung gầm xe Hyundai HD120. Chúng em còn tìm hiểu về các hư hỏng thường gặp, nguyên nhân có thể dẫn đến hư hỏng đó cũng như cách khắc phục khi gặp phải.
Ngoài ra, là các chỉ dẫn sơ lược nguyên lý hoạt động của các hệ thống và những dụng cụ chuyên dùng cần thiết khi sửa chữa hệ thống. Các phần nghiên cứu: Hệ thống truyền lực: Ly hợp. 2 Cầu trước. Hệ thống điều khiển: Hệ thống treo: o Hệ thống treo cầu trước.
o Hệ thống treo cầu sau. Hệ thống phanh: o Hệ thống phanh chính. o Hệ thống phanh tay. o Hệ thống ABS.3 Tính triển vọng của đề tài Dòng xe tải Hyundai HD120 là dòng xe sử dụng khá phổ biến tại nước ta hiện nay.
Đồng thời, các dòng xe tải Hyundai ngang tầm cũng có các hệ thống và quy trình sửa chữa tương tự. Nên đồ án về quy trình sửa chữa, tháo, kiểm tra, lắp ráp xe tải Hyundai HD120 được thực hiện với mong muốn rằng sẽ được sử dụng trong việc sửa chữa dòng xe tải Hyundai HD120 nói riêng và các dòng xe tải tương tự nói chung. Nơi sử dụng có thể là garage hoặc tốt hơn sẽ là trong các đại lý xe tải Hyundai. Dĩ nhiên, báo cáo của chúng em còn nhiều thiếu sót nhưng với sự xem xét và sửa chữa lại nội dung của các chuyên gia trong hãng Hyundai thì việc bộ báo cáo được đem vào sử dụng trong các đại lý là điều có thể.
Chúng em mong rằng nếu có chuyện đó xảy ra, báo cáo của chúng em sẽ là một tài liệu hữu ích, đem ra một quy trình rõ ràng, dễ hiểu và gần gũi hơn với các kỹ thuật viên sửa chữa trong các đại lý và các thợ sửa chữa ngoài các garage. Ngoài ra, dòng xe tải và đặc biệt là xe Hyundai rất ít được giảng dạy trong trường chúng ta nên tài liệu về chúng là không nhiều. Với bộ tài liệu này, chúng em mong rằng những bạn sinh viên có nhu cầu tìm kiếm thông tin hoặc những thầy cô có mong muốn giảng 3 dạy qua dòng xe tải Hyundai này sẽ có một bộ tài liệu tham khảo. Để gửi đến sinh viên những kiến thức mà các bạn chưa được biết nhiều với các hệ thống mới lạ hơn, các hệ thống dành cho xe tải.4 Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu chúng em sử dụng là phương pháp tìm kiếm tài liệu, dịch thuật, nghiên cứu tìm hiểu và cuối cùng là tổng hợp bố cục lại.
Tài liệu chúng em tìm kiếm rất đa dạng: Các tài liệu sửa chữa lý thuyết, các thông tin trên internet, các bài báo, các tờ quảng cáo và đặc biệt là chúng em có liên hệ với các anh thợ làm nghề sửa chữa xe tải để hỏi thêm về các kinh nghiệm thực tế khi làm việc. Từ đó, chúng em có một nguồn nội dung dồi dào và thực tế hơn để tổng hợp đưa đến bộ tài liệu đồ án thực tế nhất. 4 CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC 2.1 Giới thiệu chung Hệ thống ly hợp trên xe Hyundai HD120 bao gồm bộ ly hợp, bộ phận điều khiển và bộ trợ lực chân không. Hệ thống ly hợp có nhiệm vụ đóng hoặc mở dòng truyền năng lượng từ động cơ đến các bộ phận hệ thống truyền lực và thực hiện các chức năng theo sự điều khiển của bàn đạp ly hợp: Truyền công suất của động cơ đến hộp số một cách trơn tru khi xe chuyển động liên tục.
Ngắt kết nối động cơ với hộp số khi hộp số tiến hành sang số trong quá trình xe hoạt động.1: Thông số kỹ thuật của hệ thống ly hợp xe Hyundai HD120 [1] Mẫu xe Hyundai HD120 Mục Sử dụng bạc tách và cần nhả tách ly Hệ thống tách ly hợp hợp Loại đĩa ly hợp Đĩa đơn ma sát khô Vật liệu bề mặt đĩa ly hợp Không có a-mi-ăng Kiểu tạo nén mâm ép Lò xo cuộn Dẫn động bằng thuỷ lực Kiểu điều khiển (Có sử dụng bộ trợ lực chân không) 2.1 Bộ ly hợp Khi bàn đạp ly hợp được đè xuống, xi lanh công suất nhận được áp suất thủy lực từ xi lanh chính ly hợp tác động. Điều này khiến bạc tách ly hợp bị đẩy sang trái và đẩy cần nhả ly hợp qua phải do tác động của chốt tách ly hợp và trục chốt tách ly hợp. Cần nhả ly hợp 5 hoạt động dựa trên một lực bẩy mà chốt đòn bẩy phụ làm điểm tựa, nén lò xo nén lại. Do đó, mâm ép được kéo qua phải, tách đĩa ly hợp và vỏ ly hợp ra, cắt công suất từ động cơ ra hộp số.
Khi nhả bàn đạp ly hợp, cần nhả và bạc tách ly hợp trở về vị trí ban đầu, đưa mâm ép qua lực ép lò xo ép đĩa ly hợp trở lại với vỏ ly hợp, do đó xuất hiện trở lại dòng truyền công suất truyền từ động cơ đến hộp số.1: Bộ ly hợp trên xe Hyundai HD120 2.2 Bộ phận điều khiển Cơ cấu điều khiển ly hợp là cơ cấu dẫn động thuỷ lực điều khiển bằng bàn đạp ly hợp. Khi bàn đạp được đạp xuống, thanh đẩy bị ép xuống xi lanh chính, làm cho dầu trong xy lanh chính được điều áp tác động xuống xi lanh công suất. Xy lanh công suất nhận áp suất thủy lực và đẩy chốt tách ly hợp di chuyển, từ đó điều khiển bạc tách ly hợp và cần nhả ly hợp khiến đĩa ép bị kéo ra và ly hợp ngắt. Trường hợp nhả bàn đạp sẽ ngược lại, không có áp suất thuỷ lực tác động đến xy lanh công suất và cần nhả ly hợp không kéo đĩa ép ra, ly hợp 6 lúc này đóng.
Tuỳ theo vị trí của bàn đạp mà qua cơ cấu điều khiển bộ ly hợp được vận hành một cách chính xác.2 Dụng cụ chuyên dùng Bảng 2.2: Dụng cụ chuyên dùng cần để sửa chữa ly hợp [1] Dụng cụ Hình minh hoạ Công dụng Hỗ trợ tháo và định tâm Trục định tâm căn chỉnh ly trong quá trình lắp đặt đĩa ly hợp hợp Dụng cụ điều chỉnh chiều Điều chỉnh chiều cao của cần cao cần nhả ly hợp nhả ly hợp Tháo các phốt chặn dầu và Đục các ổ bi 7 2.3 Tháo, kiểm tra và lắp các cụm chi tiết chính Hình 2.2: Các chi tiết của ly hợp 1. Bu lông khoá 3. Đai ốc đầu vòng 5. Bu lông có đai kẹp 6.
Nắp ly hợp 7. Tấm đệm nối 8. Lò xo hồi vị 10. Lò xo nén mâm ép 11.
Nắp lò xo nén 12. Chốt cần nhả 13. Cần nhả ly hợp 14. Bu lông có vòng 17.1 Tháo và kiểm tra a) Tháo cụm nắp ly hợp và đĩa ma sát ly hợp 8 Sau khi tháo gỡ cần điều khiển và các chi tiết liên kết xung quanh hộp số, tháo trục các đăng và tháo hộp số ra.
Tiếp đến, tháo cụm nắp ly hợp bao gồm cả đĩa ép ly hợp và cơ cấu đòn bẩy đĩa ép ly hợp. Trước khi tháo cụm nắp ly hợp, cố định đĩa ép và nắp ly hợp bằng bu lông, đai ốc chặn và vòng đệm. Lắp đặt lên cụm ly hợp dụng cụ chuyên dùng trục định tâm căn chỉnh ly hợp, để ngăn việc đĩa ma sát ly hợp rớt xuống trong quá trình tháo rã.[1] Sau đó, tháo cụm nắp ly hợp, đĩa ly hợp và trục định tâm căn chỉnh ly hợp khỏi bánh đà. b) Tháo rã các chi tiết cụm nắp ly hợp Với bu lông chặn như đã gá trên cụm nắp ly hợp, gá lên cụm nắp ly hợp dụng cụ chuyên dùng bộ lắp nắp ly hợp.
Sau đó tháo các đai ốc phụ và bu lông có đai kẹp. Đánh dấu ghi nhớ trên nắp ly hợp và mâm ép. Sau đó dần dần nới lỏng tay cầm của bộ lắp nắp ly hợp để tháo nắp ly hợp sau khi đã tháo các bu lông. c) Kiểm tra đĩa ly hợp Đo độ mòn bề mặt: Đo độ dày của bề mặt bố ly hợp và độ sâu từ bề mặt ma sát đến bề mặt đinh tán của đĩa ma sát ly hợp.
Nếu phép đo dưới giới hạn, thay thế đĩa ly hợp.