TRUING DAI HOC KINH rC QUOC DAN To Thi Hien Vinh SU HINH THANH VA PHAT TRIEN ■ CONG TY CO PHAN O VIET NAM ■ Chuyen ngdnh : Kill 11 te chinh tri Ma so : 5.01 LUAN AN THAC SY KHOA HOC KINH I E Nguoi huong dan khoa hoc: PTS. Nguyfin An Ninh hoc kinli te quoc dan DAI HOC KTQD TRUNG TAM THONG TIN Ha Noi - 1997 I MUC LUC Trang M(J DAU 1 NOIDUNG 3 I CHUONG I. NHUNG VAN DE LY LUAN VA THUC TlfiN Vft 3 CONG TY c6 PHAN I. SU RA Ddl VA PIIAT TRIEN CTCP LA MQT QUA TRINH KINH TE KHACH QUAN DOI HOI CUA SUHINII THANH VA PIIAT TRIEN NEN KINH TE THI TRUING 3 1.
Sy ra ddi cua cdng ty cd phdn 1ft tftt yen kinh td khach quan 3 2. Dac didm cong ty cd phftn g 3. Didu kidn dd hinh thanh cdng ty cd phftn 13 4. cac loai hinh cdng ty cd ph;1n tr£n thd gidi ]5 5.
Vai tro cua cdng ty cd phiiii 18 II. CONG TY Cd PHAN LA IIINII THUC KINII DOANII DUA 21 TREN CO S() XA HOI IIOA SAN XUAT 1. Cdng ty cd phdn 1ft san phAm xa hdi hoa san xuftt cua ndn kinh td 21 thi trudrng 2. Cdng ty cd phftn I ft hinh thufc to chiic vd quydn tfti san phu hop vdi 26 ndn san xuft't xa hdi hoa.
LICII SU VA CON DUONG IIINII THANH CTCP 28 1. Lich sir hinh thanh cdng ty cd phan 28 2. Con du’dng hinh thanh cdng ty cd phfin 32 CHUONG II THUC 1 RANG VA GIAI PHAP D$ HINH THANH 45 VA PIIAT TRIEN CONG TY CO PHAN 0 VlfeT NAM 1. THUC IRANG CAC DOANII NGIIIEP PHI NIIA NljUC TRUUC 45 Kill IIINII TIIANII CONG TY CO PHAN II.
TIIUC TRANCi CAC DOANH NGHIEP Nil A NUOC 55 1. Thue trang cac doanh nghiCp Nha nude trade cd phfln hoa 55 2. Muc ti6u va ket qua c6 phdn hoa doanh nghiOp Nha nude 61 III. NIIUNG GIA! PIIAP DOI vOl SU IIINII THANH VA PIIAT 73 TRIEN CONG TY CO PIIAN 0 VIET NAM 1.
Ban hanh dong bd va hoan chinh h€ thdng phapluftt 74 2. Tao lap moi trudng thuftn Iqi cho viec hinh thanh va phat tri&i cong ty 77 cd phdn 3. Nhung giai phap co ban d£ thuc d;1y c6 phdn hoa doanh nghfep Nhh 87 nude d Vi6t Nain MOT $6 KIEN NGHI 97 KEI LUAN 99 TAI LIEU THAM KHAO •* I MO DAU 1. Tfnh cSp thidt cua di tai Trong cong cuoc doi mdi ngay nay.
Dang v;1 Nha ntfdc chu trtfdng xay dung nen kinh td hang hoa nhieu thanh phin theo dinh hurting Xa Hoi Chu NghTa van hanh theo cd chd thi trtfdng ; da dang hoa cac hinh thtfc sd hull; phat huy moi tidm ltfc vat chat va lao dong sang lao cua loan dan toc de phat trien dat nudc : lam cho dan giau ntfdc manh, xa hoi cong bang, van minh. Trong tidn trinh xay dung va phal trien nen kinh te thi triudng vdi nhieu hinh thu’c sd hull khac nhau, cac chu sd hull khac nhau. Trong do cong ty co phin la mdt hinh thu’c sd huu tu’dng doi mdi me doi vdi nUdc la, dd cdng la mot hinh thu’c de nang cao hieu qua cua san xuat cac doanh nghiep. Tuy nhidn day cdng la van de kho khan va phu’c tap d ntfdc ta ca ve l# luan va thtfc tien, can dtfdc tiep luc nghien ctfu.
Dd gdp phin nhd be lam sang td van de l# luan va thtfc lien tac gia chon de tai : “Sit hinh thanh va phdt trien cdng ly co phan & Vi$t Nam 2. Muc dich nghiSn ctfU cua luan van - Xac dinh cd sd khach quan cua cong ly co phin va sU hinh thanh cong ly co phan d ntfdc ta trong qua trinh phat trien nen kinh td thi trudng. - Khao sat thu’c trang cong ly co phin va co phin hoa doanh nghiep Nha nudc ndn kinh td thi tru'dng. - Neu mot so giai phap cd ban de gdp phin thtfc day qua trinh hinh thanh cong ly co phin trong nhu’ng nam ldi.
Ddi tu’dng va pham vi nghidn ctfu Nghien cUu sU hinh thanh cong ty co phin d Viet Nam dudi goc dd kinh te' chinh tri, phin tfch cd sd l# luan va thu’c tidn de xic dinh nhu’ng giai phip thtfc diy 2 su- liiiih thhnh cong ty co ph§n trong qua tiinh chuyen sang nen kinh te thi tnfdng d Viet Nani. Phufotng phap nghiCn cun Xuat phit tif nguycn 1^ cluing, luan van si’f dung phifdng phap duy vat bien chifng, duy vat lich su-, trong do dac bidt clni <j chu nghTa duy vat, phifdng phfip phan tfch vi tong hdp, phifdng phap logic vi lich sit. Bidm xuat phal cua luan van Trong qua tiinh nghien ctfu luan van con si'f dung phifdng phip thong ke nhif big’ll bang vil cac phtfdng pliip khdc de lim rd doi tudng nghien cu'u. Nhu’ng dong gop nidi cua luan van - Xac dinh cd sd ly luan va thu’c lien cong ty cd phan.
- F)e xuat gi;li phip de thiic day stf hinh lhanh cong ly cd phan Hong nen kinh te thi tnfdng <3 Vidt Nam. Kdt cfiu cua luan van Ngoii phan md dau, ket luan vi danh muc tiii lieu tham khao luan van gdm 2 chtfdng : Chtfdng 1 : Nhu’ng van dd ly luan vi thu’c lidn ve cong ty cd ph&n. Chtfdng II : Thu’c Hang va nhu’ng giai phdp cd bin de llitic day stf hinh lhanh cong ty cd plain trong nen kinh te thi trifdng d Viet Nam. I NQI DUNG CHlMNG I NHlTNG VAN DE LY EUAN VA TH VC TlfcN VE CONG TY CO PHAN I.
SV KA I>Ol VA PHAT TRIEN CONG TY CO PIIAN LA MQT QUA TRINH KINH TE KHACH QUAN DO DOI IIOI CUA SV HINH THANH VA PHAT TRIEN NEN KINH IE TH| TRUING. Cong ty cd plidn la doanh nghiCp trong do cac c6 dOng gop vdn kinh doanh va cliui track nhi&in trong pham vi phdn gop vdn cua niinh trdn co so ty nguydn d£ tidii hanli cac boat ddng san xutft kinh doanh nh&m thu loi nhuAn. Cong ty cd’ phan ra ddi Id cudi the ky XVI d cac nude phat trien, den nay da cd licit su’ phat tridn ntay tram nam. Cong ty cd phan IS sir liinli thilnli mot kieu to elide doanh nghidp trong ndn kinh le thi Hiding.
Nd ra ddi khong nam trong $ muon chu quail cua hat cd life ltfdng nilo mil IS mol qud trinh kinh te kliach quan, do cdc nguyen nhan sail : - Qua trinh xa hoi hoa Id ban, tang cu’dng tich ty va tap tiling lu’ ban ngiiy cilng cao la nguyen nhan hilng dfiu thilc day cong ty cd phan ra ddi. Trong nen san xua't hilng hda, quy lual gid tri tdc dong manh sd canh tranh kho liel giiTa cdc nliil Id ban, buoc ho lint each cai lien nang cao trinh do ky thuat, nang cao nang suat lao dong, giant chi phi san xuill nhihii sao clto gia tri hang hda ca hiet cua niinh tliap hdn hodc bang mdc gia tri hdng hda xa hoi, thi nidi cd the tiep tuc ton tai vil phdt trien. Dicu nily (hiding chi nhung nliil Id bdn Idn cd quy mo san xual d mdc do nha't dinh nidi cd du kha nang de (rang bi ky thuat liien dai, lam cho nang suat lao dong lang leu, do do nidi cd the giknh (hang Icii trong canh tranh. Con cac nliil Id ban niko cd gid tri hilng hda cd biel cao hdn mdc gia tri hilng hda xa I hoi ihl se bi thua 16 vd bi phd san.
Be trinh nhung ket cue bi tham cd the xay ra hong canh tranh, cac nliil lu’ ban vu’a vil nhd pliai Id linli lu von de md long quy mo san xua't vd Itidn dai hda cdc hang thie't bi, lao dieu kien nang cao nang sua't lao dong, ha gid thdnh sdn pliant. Song day Id bien pltap het site khd khan, vd hdn nii'a nhanh hdn, cd hieu qua hdn la cdc nha tit ban vita vd nhd cd the thoa hiep vd lien ntinh vdi nhau, tap trung cdc tu' ban cd bi6t cua ho lai thanh mot tu' ban ldn de du sue canh tranh vd ddnh u'u did vdi cdc nhd lit ban khde. Tit hinh thu’c lap trung von nliir vay cac cdng ty cd phdn ddn ddn hinh thdnh vd phdt trien ngay cdng rnanh me. - Sit ra ddi vd phdt trien cua ndn dai cong nghiep - cd kill, cua tien bo ky thual tao dong lite thuc day cdng ty cd phan ra ddi vd phdt trien : Cdng ty cd phdn ra ddi rat sdnt (the ky XVI) nhu’ng phai ddi den cuoi the ky XIX mdi dtfdc phat trien mot edeh long rai vd trd thdnh pho bien trong cac nude Hi ban.
Cdng ty cd phdn hinh thdnh vd phat trien manh me phd hdp vdi linh chat vd trinh do phdt trien cua lite ludng san xuat vd yen cau khife nghiet cua canh tranh trong nen kinh te thi tru’d ng. Sit phdt trien life ludng san xuat vd do trinh do ky thual ngdy cdng phat trien ban pliai co de cd the kinh doanh dii trong didu kien binh thu’dng ciing ngdy cdng ldn hdn. VI du muon xay dung mot nha mdy luyen thdp, mot he thong ditdng sat, mot nhd mdy dien. thi phai cd mot sd lit ban lifdng ddi ldn.
Mol nhd lit ban cd biet khong the ddp ting dtfdc so' von dd, phai cd su' lien ntinh, tap trung nhieu tu’ ban cd biet con dang phan ldn trong ndn kinh Id bang each gdp von de cling kinh doanh. Vdi su' lap trung von rilin' vay da hinh thdnh cdc cong ty co’ phdn. Mat klidc, do ky thual ngdy cdng phdt trien, Idm xuat hieu ngdy cdng nhidu ngdnh, nhieu linh vu’e kinh doanh vd nhu’ng mat hang mdi cd hieu qua hdn, Ihu hut 1 , ’ cac nhd lu' ban do xo vdo cdc nganh, linh vu'e vd cdc mat hang mdi cd hieu qua hdn, Ihu hut cdc nhd lit ban do xo vdo cdc ngdnh, linh vu’e vd cdc mat hang mdi nay, bang each di chuyen tif ban tif cdc ngdnh, linh vu’e vd cdc mat hang kinh doanh kern hieu qua. Bidu nay cdng gay ra nhieu khd khan cho cdc nhd nr ban khi thtfc hieu di 5 chuyen von, bdi vi ho kliong the bong elide xda bo ngay cdc xi nghiep cu de thu 1 hoi vd chuyen von sang xay dtfng ngay mot doanh nghiep mdi, md chi co the nil bdl vd chuyen dan ttfng bo phan md tlioi.
Qud tiinh nay cd the keo ddi vd do vay ho co the mat thdi cd. Mau thu n ndy dtfdc giai quyei b&ng each cac nhd ttf ban ca biet lien minh vdi nhau, chug nhau gdp von de xay dtfng cdc doanh nghidp ldn. Cling chung muc dich di tim ldi nhuan sieu ngacli, ho da gap nhau vd nhanh chong llioa liman ciing nhau gdp von thdnh lap cdc cong ty cd phan de cilng kinh doanh.