Nghiên cứu so sánh các quy định chung trong luật hợp đồng của một số nước trên thế giới

Chuyên khảo luật học phân tích Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường nghiên cứu so sánh các quy định chung trong luật hợp đồng của, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Chuyên ngành: Luật Hợp Đồng
• Đề tài: So Sánh Quy Định Chung Trong Luật Hợp Đồng Của Các Nước Trên Thế Giới

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quy định hợp đồng quốc tế

Quy định về hợp đồng trong luật pháp quốc tế có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các mối quan hệ thương mại và dân sự giữa các quốc gia. Luật hợp đồng quốc tế không chỉ bao gồm các quy định chung mà còn phản ánh sự đa dạng trong cách thức mà các quốc gia tiếp cận và thực thi các hợp đồng. Việc so sánh luật hợp đồng giữa các quốc gia giúp nhận diện những điểm tương đồng và khác biệt, từ đó tạo ra cơ sở cho việc cải cách và phát triển hệ thống pháp luật. Các quy định này thường được xây dựng dựa trên các nguyên tắc pháp lý cơ bản, như nguyên tắc tự do hợp đồng và nguyên tắc bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa, nơi mà các giao dịch xuyên biên giới ngày càng gia tăng.

II. Quy định pháp lý trong hợp đồng thương mại

Trong lĩnh vực hợp đồng thương mại, các quy định pháp lý thường được thiết lập để bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Hợp đồng thương mại không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận giữa các bên mà còn là một công cụ pháp lý để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong giao dịch. Các quy định này bao gồm các điều khoản về trách nhiệm, quyền lợi, và nghĩa vụ của các bên. Một trong những vấn đề nổi bật là quy định hợp đồng liên quan đến bên thứ ba, nơi mà các bên có thể thỏa thuận để bên thứ ba được hưởng lợi từ hợp đồng mà không cần phải tham gia trực tiếp vào việc ký kết. Điều này đã dẫn đến nhiều tranh cãi và yêu cầu cải cách trong hệ thống pháp luật, đặc biệt là trong bối cảnh luật hợp đồng quốc tế.

III. Hợp đồng dân sự và quy định pháp lý

Trong lĩnh vực hợp đồng dân sự, các quy định pháp lý thường tập trung vào việc bảo vệ quyền lợi của cá nhân và tổ chức. Hợp đồng dân sự được xem là một công cụ quan trọng để điều chỉnh các mối quan hệ giữa các cá nhân, từ việc mua bán tài sản đến các dịch vụ cá nhân. Các quy định này thường yêu cầu các bên phải tuân thủ các nguyên tắc như thiện chí, trung thực và công bằng. Một trong những vấn đề quan trọng là việc xác định quyền lợi của bên thứ ba trong hợp đồng, điều này có thể dẫn đến những tranh chấp pháp lý phức tạp. Việc so sánh luật hợp đồng giữa các quốc gia cho thấy sự khác biệt trong cách thức mà các quốc gia xử lý các vấn đề này, từ đó mở ra cơ hội cho việc cải cách và phát triển hệ thống pháp luật.

IV. Nguyên tắc hợp đồng và thực tiễn áp dụng

Nguyên tắc hợp đồng là một trong những yếu tố cốt lõi trong việc xây dựng và thực thi các thỏa thuận. Nguyên tắc này không chỉ đảm bảo rằng các bên tham gia hợp đồng phải thực hiện đúng nghĩa vụ của mình mà còn bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Trong thực tiễn, việc áp dụng các nguyên tắc này có thể gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong các trường hợp liên quan đến bên thứ ba. Các quy định pháp lý hiện hành thường không đủ rõ ràng để giải quyết các tranh chấp phát sinh từ việc bên thứ ba yêu cầu thực hiện hợp đồng. Điều này đã dẫn đến nhiều cuộc cải cách trong hệ thống pháp luật, nhằm tạo ra một khung pháp lý rõ ràng hơn cho việc thực thi các hợp đồng.

V. Kết luận và khuyến nghị

Việc so sánh quy định chung trong luật hợp đồng của các nước trên thế giới cho thấy sự đa dạng và phong phú trong cách thức mà các quốc gia tiếp cận vấn đề này. Các quy định pháp lý không chỉ phản ánh các nguyên tắc cơ bản của pháp luật mà còn thể hiện sự thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh doanh toàn cầu. Để nâng cao hiệu quả của hệ thống pháp luật, cần có những cải cách nhằm tạo ra một khung pháp lý đồng bộ và rõ ràng hơn, đặc biệt là trong việc bảo vệ quyền lợi của bên thứ ba. Các quốc gia nên học hỏi lẫn nhau để cải thiện quy định pháp lý của mình, từ đó tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch hơn.

Nội dung chính

Dưới đây là bài viết Content SEO học thuật chuyên sâu, được xây dựng bài bản theo chuẩn SEO On-page và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu phân tích học thuật.

---

BƯỚC 1: PHÂN TÍCH TÀI LIỆU

1. Các vấn đề và câu hỏi nghiên cứu chính

1. Sự chuyển biến pháp lý và phương thức giải quyết quyền lợi của bên thứ ba trong hợp đồng giữa truyền thống Thông luật (Common Law - Anh, Mỹ) và Dân luật (Civil Law - Pháp, Đức) diễn ra như thế nào?
2. Cơ chế xác lập, thực hiện và chấm dứt quan hệ đại diện theo ủy quyền trong giao kết hợp đồng được các hệ thống pháp luật thiết kế ra sao để cân bằng lợi ích giữa các bên?
3. Sự khác biệt mang tính bản chất giữa kỹ thuật "điều khoản ngụ ý" (implied terms) của Anh - Mỹ và "điều khoản mặc nhiên" (default terms) của Pháp - Đức trong cấu trúc nội dung hợp đồng là gì?
4. Các yếu tố làm khiếm khuyết ý chí tự nguyện (cưỡng ép, gây ảnh hưởng thái quá, nhầm lẫn, thông tin sai) dẫn đến hợp đồng vô hiệu hoặc có thể vô hiệu được xử lý như thế nào theo án lệ và luật định?

2. Trích xuất thuật ngữ chuyên ngành quan trọng

1. Học thuyết Privity (Doctrine of Privity of Contract)
2. Người thụ hưởng mục tiêu (Intended beneficiary)
3. Người thụ hưởng quà (Donee beneficiary)
4. Người thụ hưởng tín dụng (Creditor beneficiary)
5. Người thụ hưởng vô tình (Incidental beneficiary)
6. Tố quyền phế bãi (Action paulienne)
7. Nghĩa vụ đối ứng (Consideration)
8. Nguyên tắc thiện chí (Good faith / Bona fide)
9. Đại diện theo ủy quyền (Power of attorney / Agency)
10. Thời hạn ủy quyền tự động chấm dứt (Lapse)
11. Thời hạn ủy quyền theo thỏa thuận (Expire)
12. Hợp đồng mẫu (Standard form contracts)
13. Điều khoản ngụ ý (Implied terms)
14. Điều khoản mặc nhiên (Default terms)
15. Hợp đồng vô hiệu tuyệt đối (Void contract)
16. Hợp đồng có thể vô hiệu (Voidable contract)
17. Cưỡng ép (Duress)
18. Gây ảnh hưởng thái quá (Undue influence)
19. Cùng nhầm lẫn (Identical mistake / Common mistake)
20. Thông tin sai (Misrepresentation)

3. Đóng góp và điểm mới của tài liệu

1. Hệ thống hóa toàn diện: Đối chiếu chi tiết 4 chế định cốt lõi của luật hợp đồng tại 4 quốc gia đại diện tiêu biểu nhất cho hai dòng họ pháp luật lớn của thế giới.
2. Làm rõ sự vận động của án lệ và lập pháp: Phân tích tiến trình dỡ bỏ rào cản của học thuyết Privity ở Anh và Mỹ, chuyển dịch sang cơ chế tôn trọng ý chí giao kết vì bên thứ ba.
3. Phân tích kỹ thuật lập pháp chuyên sâu: So sánh sự đối lập giữa việc suy đoán mặc định theo luật thành văn (Pháp, Đức) và giải thích hợp đồng qua án lệ (Anh, Mỹ).
4. Cung cấp giá trị tham chiếu thực tiễn: Tạo cơ sở lý luận và kinh nghiệm so sánh để hoàn thiện pháp luật hợp đồng và xử lý tranh chấp thương mại quốc tế.

---

BƯỚC 2: NỘI DUNG CONTENT SEO CHI TIẾT

So Sánh Quy Định Chung Trong Luật Hợp Đồng Của Các Nước: Anh, Mỹ, Pháp Và Đức

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc hiểu rõ sự tương đồng và khác biệt giữa các hệ thống pháp luật trở thành yêu cầu sống còn đối với các chuyên gia pháp lý và doanh nghiệp. Luật hợp đồng đóng vai trò là xương sống cho mọi giao dịch dân sự, thương mại và đầu tư. Tuy nhiên, sự khác biệt căn bản giữa truyền thống Thông luật (Common Law) và Dân luật (Civil Law) thường tạo ra nhiều rủi ro pháp lý phức tạp khi đàm phán và thực thi hợp đồng xuyên biên giới.

Nghiên cứu so sánh quy định chung trong luật hợp đồng của các nước tập trung phân tích 4 nền tài phán điển hình: Anh, Mỹ, Pháp và Đức. Tài liệu giải quyết khoảng trống lý luận về cách tiếp cận quyền của bên thứ ba, cơ chế đại diện ủy quyền, kỹ thuật xây dựng điều khoản hợp đồng và chế định hợp đồng vô hiệu.

Thông qua phương pháp luật học so sánh kết hợp phân tích án lệ lịch sử và quy phạm thành văn, nghiên cứu làm sáng tỏ quy luật phát triển của luật hợp đồng hiện đại: từ nguyên tắc tự do ý chí mang tính cứng nhắc đến sự linh hoạt bảo vệ công bằng và quyền lợi chính đáng của các bên liên quan.

---

Nội dung chi tiết

1. Chế định Hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba và sự suy chuyển của học thuyết Privity

Học thuyết tính tương đối của hợp đồng (Doctrine of Privity of Contract) từng là nguyên tắc bất di bất dịch trong Thông luật Anh. Nguyên tắc này khẳng định người không trực tiếp tham gia ký kết sẽ không thể phát sinh quyền hay nghĩa vụ từ hợp đồng.

Tuy nhiên, thực tiễn xét xử đã bộc lộ nhiều bất cập nghiêm trọng. Điển hình là án lệ nổi tiếng Beswick v Beswick (1967):

• Người chú chuyển nhượng cơ sở kinh doanh than cho cháu trai với điều kiện người cháu phải trả trợ cấp cho người vợ góa sau khi ông qua đời.
• Khi người chú chết, người cháu từ chối thanh toán. Thượng nghị viện Anh lúc bấy giờ chỉ cho phép bà Beswick khởi kiện với tư cách đại diện di sản của người chồng chứ không được kiện với tư cách cá nhân thụ hưởng.

Sự bất công của học thuyết Privity đã thúc đẩy cuộc cải cách lớn, dẫn đến việc ban hành Đạo luật về quyền của bên thứ ba trong hợp đồng năm 1999 (Contracts (Rights of Third Parties) Act 1999). Đạo luật này cho phép bên thứ ba được trực tiếp khởi kiện yêu cầu thực thi điều khoản nếu:

• Hợp đồng có quy định rõ ràng trao quyền; hoặc
• Hợp đồng nhằm mang lại lợi ích cho bên thứ ba, trừ khi các bên có ý định loại trừ (Điều 1).

Tại Mỹ, học thuyết Privity đã bị dỡ bỏ từ sớm thông qua án lệ Lawrence v Fox (1859). Sau đó, Bộ quy tắc Thể hợp Tái công bố thứ nhất (1932) và thứ hai (1981) về Luật Hợp đồng đã phân loại bên thứ ba thành:

• Người hưởng lợi quà (Donee beneficiary)
• Người hưởng lợi tín dụng (Creditor beneficiary)
• Người hưởng lợi mục tiêu (Intended beneficiary)
• Người hưởng lợi vô tình (Incidental beneficiary)

Trong đó, chỉ ba nhóm đầu tiên có quyền kiện yêu cầu thực thi nghĩa vụ hợp đồng.

Ngược lại, tại Pháp và Đức (Civil Law), quyền của bên thứ ba được ghi nhận trực tiếp trong Bộ luật Dân sự (BLDS). Điều 1121 BLDS Pháp và Điều 328 BLDS Đức đều công nhận bên thứ ba trực tiếp có quyền yêu cầu thực hiện hợp đồng. Người thụ hưởng không nhất thiết phải tồn tại ở thời điểm giao kết (chẳng hạn như thai nhi hoặc công ty tương lai). Đồng thời, khi bên thứ ba đã chấp nhận lợi ích, các bên giao kết không thể tự ý sửa đổi hoặc hủy bỏ thỏa thuận nếu không có sự đồng ý của họ.

---

2. Đại diện theo ủy quyền và Kỹ thuật điều khoản hợp đồng hiện đại

Chế định đại diện theo ủy quyền (Agency / Power of Attorney) giữa 4 quốc gia có sự giao thoa sâu sắc nhưng vẫn giữ những nét đặc thù về chế độ thù lao và nghĩa vụ đối ứng (consideration):

Tiêu chí so sánh	Hệ thống pháp luật Anh	Hệ thống pháp luật Mỹ	Hệ thống pháp luật Pháp	Hệ thống pháp luật Đức
Văn bản pháp lý nền tảng	Luật Hợp đồng ủy quyền 1971; Luật Năng lực hành vi 2005	Luật Hợp đồng ủy quyền thống nhất (UPOAA 2006)	Điều 1984 - 2010 Bộ luật Dân sự Pháp	Điều 664 - 672 Bộ luật Dân sự Đức (BGB)
Tính chất thù lao (Đền bù)	Linh hoạt; có thể có thù lao hoặc miễn phí	Tùy thỏa thuận giữa các bên	Mặc định không thù lao (trừ khi có thỏa thuận)	Nguyên tắc mặc định là hoàn toàn miễn phí
Nguyên tắc cốt lõi	Trung thực, thiện chí tuyệt đối (Bona fide)	Thiện chí và tuân thủ phạm vi ủy quyền	Trách nhiệm quản lý; bồi thường tổn thất	Cung cấp thông tin; trung thành với bên ủy quyền
Cơ chế chấm dứt do thời hạn	Expire (thỏa thuận) hoặc Lapse (thời gian hợp lý)	Expire (thỏa thuận) hoặc Lapse (thời gian hợp lý)	Chấm dứt theo ý chí hoặc hoàn cảnh pháp lý	Hủy bỏ bất kỳ lúc nào; duy trì khi có tình thế hiểm nguy

Bên cạnh quan hệ đại diện, kỹ thuật xác định nội dung hợp đồng phản ánh sự khác biệt sâu sắc trong tư duy pháp lý. Các nước Civil Law (Pháp, Đức) dựa trên hệ thống "điều khoản mặc nhiên" (default terms). Các quy định trong BLDS tự động bổ sung quyền và nghĩa vụ cho các bên mà không cần ghi nhận thành văn bản, dựa trên nguyên tắc thiện chí (good faith).

Ngược lại, hệ thống Common Law (Anh, Mỹ) áp dụng kỹ thuật "điều khoản ngụ ý" (implied terms). Tòa án sử dụng điều khoản ngụ ý bởi luật, tập quán hoặc thực tế giao dịch để giải thích ý chí hợp lý của các bên. Ngoài ra, trước sự phát triển của nền kinh tế quy mô, cả 4 quốc gia đều ban hành quy tắc kiểm soát chặt chẽ hợp đồng mẫu (standard form contracts), nhằm vô hiệu hóa các điều khoản bất công hoặc loại trừ trách nhiệm phi lý (như Điều 305–308 BLDS Đức).

---

3. Chế định Hợp đồng vô hiệu và Bảo vệ ý chí tự nguyện

Hiệu lực của hợp đồng bắt nguồn từ sự đồng thuận tự do và thực chất của các chủ thể. Khi ý chí bị khiếm khuyết, pháp luật các nước phân định rõ hai trạng thái: Hợp đồng vô hiệu tuyệt đối (Void contract) và Hợp đồng có thể vô hiệu (Voidable contract).

Theo pháp luật Anh, các yếu tố phá vỡ sự tự nguyện bao gồm:

• Cưỡng ép (Duress): Tồn tại khi có sức ép bất hợp pháp áp đặt lên một bên, tước bỏ sự lựa chọn thực tế và buộc họ phải ký kết hợp đồng.
• Gây ảnh hưởng thái quá (Undue Influence): Xảy ra khi một bên lạm dụng vị thế tín nhiệm để chi phối đối phương. Tòa án chia thành ảnh hưởng thái quá thực tế và ảnh hưởng thái quá theo giả thuyết (trong các mối quan hệ đặc thù như cha mẹ - con cái, luật sư - thân chủ, bác sĩ - bệnh nhân).
• Nhầm lẫn (Mistake): Ban đầu, luật Anh chỉ công nhận nhầm lẫn về tình tiết thực tế (facts). Tuy nhiên, từ án lệ Kleinwort Benson Ltd v Lincoln City Council (1999), nhầm lẫn về luật (mistake of law) cũng được chấp nhận để yêu cầu hoàn trả lợi ích. Nhầm lẫn có thể là cùng nhầm lẫn (identical mistake) hoặc nhầm lẫn do hiểu lầm (cross-purposes mistake).
• Thông tin sai (Misrepresentation): Là hành vi đưa ra lời tuyên bố không đúng sự thật về một tình tiết thực tế (không phải ý kiến chủ quan đơn thuần) nhằm thúc đẩy bên kia giao kết hợp đồng (như trong án lệ Edgington v Fitzmaurice và Redgrave v Hurd).

Khi hợp đồng bị tuyên vô hiệu, toàn bộ giao dịch được xem như chưa từng phát sinh. Các bên có nghĩa vụ hoàn trả cho nhau những gì đã nhận nhằm khôi phục lại tình trạng ban đầu.

---

Ai nên đọc tài liệu này?

Tài liệu so sánh luật hợp đồng quốc tế mang lại giá trị lý luận và thực tiễn chuyên sâu cho nhiều nhóm đối tượng:

• Luật sư và Chuyên gia tư vấn pháp lý quốc tế: Nắm vững cấu trúc hợp đồng, cách vận dụng điều khoản ngụ ý và quy định về quyền của bên thứ ba để soạn thảo các hợp đồng thương mại xuyên biên giới chặt chẽ.
• Chuyên viên Pháp chế Doanh nghiệp (In-house Counsel): Nhận diện rủi ro liên quan đến hợp đồng mẫu, đại diện ủy quyền và các điều khoản loại trừ trách nhiệm trong hoạt động mua bán quốc tế.
• Giảng viên và Nhà nghiên cứu Luật So sánh: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật giá trị, hệ thống hóa các án lệ kinh điển và các học thuyết pháp lý nền tảng của Common Law và Civil Law.
• Sinh viên và Học viên cao học ngành Luật: Nắm bắt tư duy pháp lý đa chiều, phục vụ cho việc nghiên cứu chuyên đề luật hợp đồng, công pháp và tư pháp quốc tế.

[!TIP] Yêu cầu kiến thức nền tảng: Bạn đọc nên có hiểu biết căn bản về lý luận nhà nước và pháp luật, pháp luật dân sự đại cương và các khái niệm cơ bản về giao dịch, nghĩa vụ hợp đồng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Học thuyết Privity trong luật hợp đồng là gì?

Học thuyết Privity (tính tương đối của hợp đồng) là nguyên tắc của Thông luật xác định rằng hợp đồng chỉ tạo ra quyền và nghĩa vụ ràng buộc giữa các bên tham gia giao kết. Người thứ ba không thể khởi kiện yêu cầu thực thi quyền lợi hay bị áp đặt nghĩa vụ từ hợp đồng đó.

2. Bên thứ ba khởi kiện thực thi hợp đồng theo Luật Anh năm 1999 như thế nào?

Theo Đạo luật năm 1999 của Anh, bên thứ ba được quyền trực tiếp khởi kiện theo 3 bước:

1. Xác định hợp đồng có điều khoản trao quyền rõ ràng hoặc có mục đích mang lại lợi ích cho mình.
2. Chứng minh bản thân được định danh rõ bằng tên, nhóm người hoặc mô tả cụ thể trong văn bản.
3. Yêu cầu tòa án áp dụng các biện pháp khắc phục như bồi thường thiệt hại hoặc buộc thực hiện hợp đồng.

3. Tại sao luật hợp đồng phân biệt "vô hiệu tuyệt đối" và "có thể vô hiệu"?

Sự phân biệt này nhằm bảo vệ quyền tự quyết của các bên. Hợp đồng vô hiệu tuyệt đối (void) bị coi là không tồn tại ngay từ đầu do vi phạm điều cấm hoặc trật tự công. Hợp đồng có thể vô hiệu (voidable) vẫn có hiệu lực cho đến khi bên bị lừa dối, cưỡng ép hoặc nhầm lẫn chủ động yêu cầu tòa án hủy bỏ.

4. Khi nào các bên không được tự ý hủy bỏ hợp đồng vì lợi ích người thứ ba?

Các bên không được hủy bỏ hoặc sửa đổi hợp đồng làm tổn hại quyền lợi của bên thứ ba khi:

• Bên thứ ba đã thể hiện sự chấp thuận nhận lợi ích;
• Bên có nghĩa vụ biết bên thứ ba đã tin tưởng dựa vào điều khoản đó; hoặc
• Điều khoản hợp đồng quy định rõ việc sửa đổi bắt buộc phải có sự đồng thuận của bên thứ ba.

5. Khác biệt giữa "điều khoản ngụ ý" và "điều khoản mặc nhiên" là gì?

"Điều khoản ngụ ý" (implied terms trong Common Law) là công cụ giải thích của tòa án nhằm suy đoán ý định chưa thể hiện của các bên dựa trên thực tế và tập quán. Trong khi đó, "điều khoản mặc nhiên" (default terms trong Civil Law) là các quy tắc được luật hóa sẵn trong Bộ luật Dân sự, đương nhiên áp dụng trừ khi các bên có thỏa thuận loại trừ.

---

Kết luận

• Bảo hộ quyền bên thứ ba là xu thế tất yếu: Cả Common Law và Civil Law đều hướng đến việc thừa nhận quyền khởi kiện độc lập của bên thụ hưởng hợp đồng.
• Dung hòa giữa án lệ và thành văn: Luật Anh và Mỹ đang ngày càng lập pháp hóa các chế định hợp đồng, trong khi các nước Civil Law mở rộng giải thích án lệ linh hoạt.
• Tự do hợp đồng gắn liền với công bằng: Chế định hợp đồng vô hiệu và kiểm soát hợp đồng mẫu đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn lạm dụng ưu thế giao dịch và bảo vệ sự tự nguyện thực chất.

Nghiên cứu mở ra hướng đi quan trọng cho việc hoàn thiện khung pháp lý về hợp đồng thương mại quốc tế, đặc biệt là kinh nghiệm vận dụng điều khoản mẫu và kỹ thuật giải thích hợp đồng trong bối cảnh kinh tế số.

[!NOTE] Để nâng cao năng lực soạn thảo và quản trị rủi ro pháp lý trong các giao dịch xuyên biên giới, bạn đọc có thể tham khảo thêm các tài liệu phân tích chuyên sâu về Bộ nguyên tắc UNIDROIT về Hợp đồng Thương mại Quốc tế và Công ước Viên 1980 (CISG).

Trích đoạn nội dung tài liệu

từ bỏ nguyên tắc này. Học thuyết Privity, đặc biệt là quy tắc thứ hai, từng gặp đối kháng trong vu Beswick vs Beswick (1967). Một hợp đồng đã được ký kết giữa một ông chủ 70 tuôi, kinh doanh than ở Lancashire và cháu trai của ông, đồng thời là người làm công trong cơ sở kinh doanh của mình. Ông chủ này đã chuyển nhượng lại cơ sở kinh doanh than của mình cho cháu trai và yêu cầu người cháu trai phải trả cho ông 6£ mỗi tuần cho đến khi ông chết và sau khi ông qua đời thì phải trả 5£ mỗi tuần cho người vợ góa phụ của ông.

Khi người ông già qua đời, người cháu đã không trả bất cứ một khoản tiền nào cho bà góa phụ. Và bà đã kiện người cháu để đòi lại lợi ích của mình và quyền đối với tài sản của người chồng quá cố. Trong vụ việc này, thâm phan Tòa phúc thâm Lord Denning MR đã xử cho bà góa phụ với tư cách là một bên khác được chỉ định rõ để hưởng một lợi ích theo hợp đồng được phép yêu cầu tòa án buộc người cháu thực hiện các Điều khoản trả lợi ích cho mình theo hợp đồng đã giao kết trước đó với người chồng quá cố. Tuy nhiên, quan điểm này không nhận được sự đồng tình từ cấp có thẩm quyền cao hơn.

Theo đó, Thượng nghị viện Anh đã đưa ra phán quyết chung thâm: chỉ cho phép bà quả phụ Beswick yêu cầu người cháu phải trả cho mình một khoản trợ cấp hàng năm theo cam kết với người chồng đã quá cố của mình là người có tài sản (bất động sản) để lại sau khi qua đời mà không có di chúc theo tư cách là đại diện của người đã chết; chỉ cho phép bà yêu cầu người cháu thực hiện hợp đồng giới hạn ở một số hành vi cụ thể khác bởi bà không phải là một bên trong hợp đồng đối với người cháu và do đó không có quyền kiện yêu cầu đòi hưởng lợi ích cho mình. Thuyết Privity từng bị chỉ trích là một thiếu sót lỗi thời mà nhiều năm bị coi là một lỗ hồng của luật pháp Anh. Quan điểm chống lại học thuyết Privity chỉ đơn giản là pháp luật phải tôn trọng ý chí của các bên. Nếu các bên trong hợp đồng đã đồng ý rằng một bên thứ ba không liên quan đến việc giao kết hợp đồng có quyền yêu cầu một trong các bên phải thực hiện lời hứa thì thỏa thuận đó phải được tôn trọng.

Các yêu cầu đó tất nhiên phải được đáp ứng, nhưng không được trái pháp luật, trái đạo đức xã hội, lừa đối hoặc cưỡng ép. Bên thứ ba cũng được phép kiện về những gi đã hứa cho mình. Học thuyết này đã trở thành chủ đề của một cuộc cải cách lớn. Ủy ban pháp luật Anh đã đưa ra một báo cáo trong năm 1996 về hợp đồng vì lợi ích của bên thứ ba.

Báo cáo này chỉ ra rang trong một số trường hợp, học thuyết Privity không còn được áp dụng. Điều này dẫn đến việc Đạo luật về quyền của bên thứ ba trong hợp đồng năm 1999 được thông qua. Từ đó học thuyết Privity chỉ được áp dụng rất hạn chế. Đạo luật đã tạo ra những thay đổi đáng ké cách thức mà hợp đồng có thể được thực thi bởi bên thứ ba.

Theo luật mới, bà Beswick có thể sẽ được khởi kiện người cháu của mình vì lợi 197 ích của chính bà. chứ không chỉ với tư cách là người đại diện đề quản lý bất động sản của chồng. Trong Đạo luật nêu trên ở nước Anh, việc xác định tư cách của bên thứ ba trong hợp đòng được quy định tại Điều 1, các khoản 1, 2 và 3. Tại Điều luật này, trước hết khoản 1 quy định tùy thuộc vào việc áp dụng các Điều khoản của Đạo luật, người không phải là một bên trong hợp đồng, gọi là “bên thứ ba”, có quyền kiện ra tòa án yêu cảu thực thi một Điều khoản của hợp đồng trong hai trường hợp: (a) hợp đồng diễn đạt rõ ràng người ấy có quyền như vậy, hoặc (b) tùy thuộc vào việc áp dụng khoản 2 của Điều luật, hợp đồng nhăm mang lại một lợi ích cho người đó.

Tiếp theo, khoản 2 Điều luật loại trừ việc áp dụng quy định tại trường hợp thứ hai vừa nêu khi thỏa mãn điều kiện là việc giải thích hợp đồng đúng đắn chứng tỏ rằng các bên trong hợp đồng không nhằm mục đích mang lại cho bên thứ ba quyền kiện ra tòa yêu cầu thực thi Điều khoản đó của hợp đồng. Như vậy, nếu các bên không muốn bất kỳ một người nào khác có quyền kiện yêu cầu thực hiện Điều khoản trong hợp đông thì họ có thể nói rõ trong hợp đồng. Làm rõ hơn nội dung cho phép bên thứ ba kiện ra tòa án yêu câu thực hiện một Điều khoản của hợp đồng quy định tại Khoản 1 như vừa được trích dẫn, Điều 1(3) của Đạo luật tiếp tục quy định bên thứ ba phải được xác định trong hợp đồng theo tên hoặc là thành viên của một giai tầng hoặc trên cơ sở đáp ứng điều kiện như được miêu tả nhưng không nhất thiết bên này phải đã tồn tại ở thời điểm giao kết hợp đồng. Quyền của bên thứ ba có thé được trao cho một công ty chưa được thành lập, một thai nhi hoặc là người chồng, vợ tương lai, V.

Liên quan đến các nội dung trên, bên cạnh định nghĩa về “bên thứ ba”, Đạo luật còn đưa ra định nghĩa về “người có nghĩa vụ” và “người có quyền” nêu tại khoản 7 Điều 1. Cụ thể: “người có nghĩa vụ” là bên trong hợp đồng đối kháng với người mà xuất phát từ người đó một Điều khoản hợp đồng có thể được yêu cầu thực thi bởi bên thứ ba, và “người có quyền” là bên trong hợp đồng mà xuất phát từ người đó một Điều khoán của hợp đồng có thể được yêu cầu thực thi đối kháng với người có nghĩa vụ. Ngoài ra, các khoản 4, 5, 6 Điều 1 Đạo luật Anh về quyền của bên thứ ba trong hợp đồng còn quy định rằng bên thứ ba chỉ được quyền kiện ra tòa án yêu cầu thực thi một Điều khoản thuộc về nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng, không thể là một Điều khoản năm ngoài hợp đồng đã giao kết cùng với yêu cầu phải đảm bảo phù hợp với bất kỳ Điều khoản khác có liên quan trong hợp đồng (khoản 4); bên thứ ba khi đó không chỉ được phép áp dụng bắt kỳ biện pháp khắc phục nào như trường hợp bên này là một bên của hợp đồng kiện bên khác vi phạm hợp đồng mà còn được phép áp dụng các quy tắc liên quan đến bồi thường thiệt hại, đến yêu cầu tòa án ban hành các án lệnh, đến hành vi thực hiện cụ thể và các sự đền bù khác (khoản 5); và trong trường hợp hợp đồng có Điều khoản loại trừ hay giới hạn trách nhiệm của bên thứ ba trong việc yêu 198 cầu tòa án thực thi các Điều khoản của một hợp đồng có liên quan, Điều khoản đó phải được giải thích theo hướng bên thứ ba đồng tình với sự loại trừ hay sự giới hạn trách nhiệm đó (khoản 6). Tuy chỉ là bên thứ ba với nghĩa không trực tiếp tham gia giao kết hợp đồng nhưng lại được hưởng lợi ích từ quá trình thực hiện hợp đồng đó, nên việc sửa đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng gắn với quyền của bên thứ ba trong hợp đồng rõ ràng là vô cùng quan trọng đối với bên thứ ba.

Thể hiện rõ tính chất này, khoản 1 Điều 2 Đạo luật Anh về quyền của bên thứ ba trong hợp đồng xác định rõ: trong trường hợp bên thứ ba theo quy định tại Điều 1, như đã được trích dẫn ở trên, được hưởng quyền yêu cầu tòa án thực thi một Điều khoản của hợp đồng thì các bên của hợp đồng không được phép thỏa thuận hủy bỏ hoặc sửa đôi hợp đồng có hậu quả tiêu trừ hoặc thay đổi quyên lợi của bên thứ ba mà không có sự đồng ý của bên thứ ba trong ba trường hợp: (a) bên thứ ba đã thể hiện sự đồng ý của mình về Điều khoản liên quan đến người có nghĩa vụ; (b) người có nghĩa vụ biết rằng bên thứ ba đã cậy vào Điều khoản đó; hoặc (c) có lý do hợp lý để cho rằng người có nghĩa vụ đã biết trước rằng bên thứ ba sẽ cậy vào Điều khoản đó và bên thứ ba trong thực tế cũng đã cậy vào Điều khoản như vậy. Nếu áp dụng một trong ba tình huống này, nếu sau đó có bất kỳ sự thay đổi hoặc hủy bỏ thi chỉ có thé diễn ra với sự đồng ý của bên thứ ba. Lay ví dụ: ông C được hưởng một khoản tiền trị giá 1.000$ từ B theo hợp đồng thỏa thuận giữa A va B. Vi tin cậy vào lời hứa hẹn đó mà ông C đã tiêu một số tiền mà ông hi vọng là đủ để ngăn A và B hủy bỏ lời hứa, với điều kiện là B đã biết hoặc có lý do hợp lý để suy luận rằng C đã dựa vào lời hứa.

Trong trường hợp này, A và B không được phép thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng. Lưu ý rằng sự đồng ý đề cập đến trong trường hợp thứ nhất có thể được thể hiện thông qua lời nói hoặc hành động và sự xác nhận đồng ý như vậy được gửi đến cho người có nghĩa vụ qua đường bưu điện hoặc qua phương tiện khác sẽ không được xem là đã được gửi cho tới khi người có nghĩa vụ nhận được chúng. Tuy nhiên, các trường hợp nêu trên không bat biến do chúng chịu sự tác động của các ngoại lệ nêu tại khoản 3 Điều 2, theo đó cho phép các bên trong hợp đồng, tùy thuộc vào bat kỳ cam kết nào phải được thé hiện rõ ràng trong hợp đồng - có thể thỏa thuận hủy bỏ hoặc sửa đổi hợp đồng không cần có sự đồng ý của bên thứ ba hoặc sự đồng ý của bên thứ ba được yêu cầu trong những hoàn cảnh tình huống được nêu cụ thể trong hợp đồng thay cho các hoàn cảnh tình huống quy định trong các trường hợp quy định tại khoản 1.