PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Học sinh THPT là tương lai của đất nước, là lực lượng nòng cốt để xây dựng đất nước giàu mạnh, phát triển. Bởi vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, chú trọng đến việc giáo dục và đào tạo học sinh. Công tác này có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành, rèn luyện đạo đức và nhân cách con người, trang bị kiến thức, kỹ năng để các em có nền tảng phát triển.
Trong đó, ý thức pháp luật là một thành phần quan trọng không thể thiếu đối với sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Thông qua giáo dục pháp luật trong nhà trường, các em được trang bị những tri thức pháp luật, xây dựng, hình thành ở các em lối sống lao động và học tập theo pháp luật với đầy đủ ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của người công dân. Có thể nói rằng việc giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên là một yêu cầu tất yếu, khách quan nhằm chuẩn bị một cách có hệ thống cho thế hệ trẻ vào đời, biết sống và làm việc theo pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền, xã hội có kỷ cương, nề nếp. GDPL, giáo dục đạo đức học sinh của nhà trường là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc giáo dục toàn diện, không thể thiếu để hình thành nhân cách học sinh.
Trong các trường học việc quản lý công tác giáo dục pháp luật và giáo dục đạo đức học sinh là nhiệm vụ quan trọng cấp bách hiện nay Học sinh thực hiện tốt pháp luật, có đạo đức, lối sống tốt là tiền đề căn bản và quan trọng trong việc học tập và rèn luyện. Với điều kiện pháp triển về kinh tế, phát triển của truyền thông, Internet, Facebook, … thì việc giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức, lối sống càng phải được quan tâm nhiều hơn, coi trọng hơn trong công tác quản lý ở các trường THPT. Việc quản lý công tác GDPL, giáo dục đạo đức, lối sống cho HS tốt nhằm hình thành ở học sinh tính kỷ luật, nghiêm túc trong công việc, trong giao tiếp ứng xử. GDPT theo chương trình 2018 của chúng ta là hình thành ở các em những phẩm chất tốt của người công dân biết sống, lao động và học tập thích ứng với sự phát triển của xã hội.
Có lòng nhân ái, vị tha, biết tương thân, tương ái, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Biết đoàn kết, tính kỷ luật cao, nghiêm túc trong công việc, sống tự tin, hồn nhiên, trung thực, năng động, sáng tao. Với mong muốn đưa ra một số giải pháp quản lý khả thi để làm tốt công tác giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, chúng tôi chọn đề tài “Một số giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở trường THPT Nguyễn Đức Mậu” 2 2. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI Trên nền tảng, cơ sở các nội dung giáo dục của ngành, tài liệu lý luận giáo dục, qua thực tiễn gắn ở trường THPT trên địa bàn tỉnh để tìm ra các giải pháp phù hợp khả thi.
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Là giáo viên, học sinh, phụ huynh, …trường THPT Nguyễn Đức Mậu 4. GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI Công tác quản lý giáo dục pháp luật, đạo đức lối sống của học sinh trường THPT Nguyễn Đức Mậu hiện nay 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Phương pháp phân tích, tổng hợp số liệu, quan sát, phỏng vấn, thống kê toán học, phiếu đánh giá, ý kiến chuyên gia. NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI I.
THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN 1. THUẬN LỢI Nhận được sự quan tâm của các cấp, ngành trong công tác giáo dục pháp luật, đạo đức lối sống cho học sinh. Thầy cô giáo tâm huyết, yêu nghề. KHÓ KHĂN Trường trên địa bàn vùng ven biển, ảnh hưởng văn hóa vùng miền, một số phụ huynh chưa coi trọng giáo dục pháp luật, đạo đức, lối sống.
THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI 2. Vài nét về đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Nghệ An Năm 2023, tình hình kinh tế - xã hội của cả nước nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng gặp nhiều khó khăn do hậu quả của dịch bệnh, thiên tai, nhất là giá nguyên vật liệu, các yếu tố đầu vào biến động mạnh, bên cạnh đó, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu… ảnh hưởng nặng nề cho sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân. Mặc dù vậy, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng ủng hộ và nỗ lực của các tầng lớp nhân dân, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An năm 2023 đã đạt được những kết quả tích cực, toàn diện trên nhiều ngành, lĩnh vực. Xây dựng nông thôn mới tiếp tục được quan tâm chỉ đạo.
Đến nay, toàn tỉnh có 309/411 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 42 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 06 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; 09 đơn vị cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng và đạt chuẩn nông thôn mới. 3 Các lĩnh vực văn hoá - xã hội, an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm và có kết quả tích cực. Công tác quản lý nhà nước về lao động, việc làm, an toàn lao động tiếp tục được quan tâm và thực hiện tốt. Năm 2022, toàn tỉnh giải quyết việc làm cho trên 45.000 người, tăng 11,68% so với năm 2021, trong đó, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng khoảng 24.500 người, tăng 118,55% so với năm 2021 Chất lượng giáo dục toàn diện được khẳng định, kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2023, Nghệ An xếp thứ 22 cả nước; tiếp tục giữ vững thành tích chất lượng giáo dục mũi nhọn, thuộc tốp 5 địa phương của cả nước về số học sinh giỏi quốc gia, khu vực và quốc tế.
Giáo dục nghề nghiệp được nâng lên, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, giải quyết việc làm. Bên cạnh kết quả đã đạt được, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh trong năm 2023 cũng còn không ít khó khăn, hạn chế như: Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn. Với sự quyết tâm, nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị; sự chỉ đạo, điều hành đúng hướng, quyết liệt, thường xuyên, kịp thời của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh cùng tinh thần đoàn kết, đồng lòng, chung sức của Nhân dân là điều kiện thuận lợi để tỉnh Nghệ An phát triển nhanh, toàn diện và bền vững về tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, tạo động lực phấn đấu hoàn thành các mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra. Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý giáo dục pháp luật, giáo dục đạo đức, lối sống của học sinh trường THPT Nguyễn Đức Mậu nói chung và các trường THPT vùng ven biển tỉnh Nghệ An hiện nay Tác giả lấy ý kiến của 20 cán bộ quản lý, 176 giáo viên, 24 đồng chí của các cơ quan phối hợp, 86 PH và 430 HS của trường: THPT Nguyễn Đức Mậu.
Tiến hành phát các phiếu hỏi đến khách thể khảo sát (nội dung khảo sát là bảng 1, đến bảng 5), cho điểm các bảng 1 đến bảng 5, sau đó thu lại phiếu hỏi đã phát và số liệu thu thập được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học. Cách thức xử lý số liệu khảo sát: Sử dụng thang đo có 05 mức từ 1,0 đến 5,0; khoảng cách giữa các thang đo là 0,8 được tính theo công thức [(max – min)/n]. Theo đó, thang đo gồm 5 mức: Mức 1: 1,0 ≤ Điểm trung bình (ĐTB) < 1,8; Mức 2: 1,8 ≤ ĐTB < 2,6; Mức 3: 2,60 ≤ ĐTB < 3,4; Mức 4: 3,4 ≤ ĐTB < 4,2; Mức 5: 4,2 ≤ ĐTB ≤ 5,0 Thực trạng quản lý hoạt động GDPL, GDĐĐLS cho học sinh các trường trung học phổ thông huyện Quỳnh Lưu 4 Bảng 1. Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về kết quả lập kế hoạch hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học phổ thông TT Nội dung đánh giá TB XH 1 Xây dựng kế hoạch hoạt động, GDPL, GDĐĐ LS theo tuần, 4,07 2 tháng, học kỳ và cả năm học 2 Xây dựng kế hoạch hoạt động, GDPL, GDĐĐ bám sát vào 4,10 1 nhiệm vụ năm học, chủ điểm tháng… 3 Sử dụng nguồn nhân lực, tài lực, vật lực trong nhà trường tham 3,68 6 gia hoạt động GDPL, GDĐĐLS 4 Tích hợp các hoạt động, GDPL,GDĐĐLS trong các môn học 3,84 5 khác được quy định trong chương trình giáo dục 5 Xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động GDPL,GDĐĐLS cho 3,65 7 học sinh phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương 6 Hoạt động GDPL,GDĐĐLS chú ý đến học sinh cá biệt, hạnh 4,06 3 kiểm yếu 7 Công tác phối hợp các tổ chức đoàn thể, các lực lượng xã hội 3,87 4 trong và ngoài nhà trường để GDPL,GDĐĐLS học sinh 8 Biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông 3,60 8 ĐTB chung 3,86 Bảng 2.
Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về kết quả tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường trung học phổ thông T Mức độ cần thiết Mức độ thực TT Nội dung đánh giá hiện ĐTB XH ĐTB XH 1 Mục tiêu, yêu cầu kế hoạch GDPL, 3,70 4 4,40 1 GDĐĐLS 2 Sắp xếp, bố trí nhân sự, phân công trách 3,96 3 3,98 3 nhiệm, huy động nguồn lực, vật chất. 3 Quy định tiến trình, tiến độ thực hiện, thời 4,16 2 4,18 2 điểm bắt đầu, thời điểm kết thúc 4 Thành lập Tổ tư vấn học đường, tổ CTXH 4,20 1 3,88 4 5 Bảng 3. Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về kết quả chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động, GDPL, giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh các trường trung học phổ thông TT Nội dung đánh giá ĐTB XH 1 Hướng dẫn chi tiết cho cán bộ quản lý, giáo viên và các tổ 4,09 3 chức liên quan đến kế hoạch hoạt động GDPL, GDĐĐLS đã xây dựng. 2 Chỉ đạo, điều hành việc thực hiện kế hoạch hoạt động GDPL, 4,22 1 GDĐĐLS cho học sinh 3 Động viên, khuyến khích, uốn nắn việc thực thi kế hoạch đề 4,06 4 ra.