Giải pháp dạy học STEM bài 22 sinh học 11: Sinh sản động vật và dự án nuôi, kinh doanh trùn quế ...

SKKN cấp tỉnh: Giải pháp dạy học STEM bài 22 Sinh học 11. Chủ đề 4: Sinh sản ở động vật. Dự án nuôi và kinh doanh trùn quế hiệu quả.

Trường đại học

Trường THPT Tĩnh Gia 3

Chuyên ngành

Sinh học

Người đăng

Ẩn danh

2025

75
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

1. Lí do chọn đề tài

2. Mục đích nghiên cứu

3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu

3.2. Khách thể nghiên cứu

4. Phương pháp nghiên cứu

5. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

5.1. Cơ sở lí luận của đề tài

5.1.1. STEM là gì và dạy học STEM như thế nào?

5.1.2. Phương pháp dạy và học STEM

5.1.3. Môn học STEM là gì?

5.1.4. Dạy học dự án là gì? Quy trình dạy học dự án?

5.1.5. Mục đích của phương pháp dạy học dự án:

5.2. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

5.3. Thực nghiệm sư phạm

5.3.1. Nội dung thực nghiệm:

5.3.2. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động dạy học

6. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

6.1. Kết luận

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 Lí do chọn đề tài “Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp.” [3] một trong những mục tiêu được đặt ra tại Đại hội XI của Đảng cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên, việc cải cách giáo dục về cả nội dung lẫn phương pháp trong những năm gần đây hiệu quả vẫn chưa chưa cao, đặc biệt ở các trường có chất lượng chưa thực sự tốt, những trường vùng sâu vùng xa. Việc tách rời giữa các môn học trong chương trình đào tạo THPT là một rào cản lớn tạo ra khoảng cách không nhỏ giữa học và hành. Chính sự tách rời này làm cho học sinh thiếu đi tính ứng dụng vào thực tiễn. Vì thế đa số học sinh nhớ rõ lí thuyết nhưng không giải quyết được vấn đề thực tiễn dù là vấn đề đơn giản. Nói cách khác, học sinh của chúng ta còn thiếu nhiều kĩ năng trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn. Dạy học theo định hướng STEM là một giải pháp phát huy năng lực tự học, hợp tác, sáng tạo của người học để quá trình học tập đạt hiệu quả nhất đồng thời rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Xuất phát từ tiễn giảng dạy môn Sinh học, tôi thấy kiến thức Sinh học có rất nhiều ứng dụng trong đời sống và sản xuất. Tuy nhiên, trong các nhà trường nói chung và đặc biệt là trường tôi đang công tác do điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn nên việc dạy học thực hành vận dụng kiến thức vào cuộc sống còn nhiều hạn chế. Vì thế đa số học sinh nhớ rõ lí thuyết nhưng không giải quyết được vấn đề thực tiễn dù là vấn đề đơn giản. Nói cách khác, học sinh của chúng ta còn thiếu nhiều kĩ năng trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn. Chương trình GD2018 với mục tiêu tổng quát là giúp học sinh làm chủ kiến thức, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kỹ năng đã học vào thực tiễn cuộc sống. Để thực hiện được mục tiêu này ngoài việc đổi mới nội dung chương trình thì đổi mới phương pháp giảng dạy của đội ngũ là một yêu cầu cấp bách. Bản thân là một Phó Hiệu trưởng - quản lý chuyên môn tại nhà trường và trực tiếp tham gia giảng dạy bộ môn Sinh học , với mong muốn góp phần đổi mới PPDH ở Trường THPT Tĩnh Gia 3, tôi lựa chọn đề tài: “Giải pháp dạy học STEM bài 22-Chủ đề 4-Sinh học 11: Sinh sản ở động vật - Dự án nuôi và kinh doanh trùn quế ” 1. Mục đích nghiên cứu Xây dựng và đề xuất qui trình tổ chức bài học: Bài 22-Chủ đề 4-Sinh học 11: Sinh sản ở động vật, theo định hướng STEM để nâng cao chất lượng lĩnh hội kiến thức, kĩ năng thực hành và kĩ năng sống cho HS. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu: Nội dung kiến thức Bài 22-Chủ đề 4-Sinh học 11: Sinh sản ở động vật, và PPDH STEM. Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 11. Phương pháp nghiên cứu - PP nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu lí thuyết các vấn đề có liên quan đến PPDH STEM - Các PP nghiên cứu thực tiễn: phương pháp quan sát, phương pháp đàm thoại, phương pháp thực nghiệm; phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu tập thông tin. - Phương pháp thực nghiệm sư phạm . NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2. Cơ sở lí luận của đề tài STEM là gì và dạy học STEM như thế nào? STEM là cách viết lấy chữ cái đầu tiên trong tiếng Anh của các từ: Science, Technology, Engineering, Maths Science (Khoa học): gồm các kiến thức về Vật lí, Hóa học, Sinh học và Khoa học trái đất nhằm giúp học sinh hiểu về thế giới tự nhiên và vận dụng kiến thức đó để giải quyết các vấn đề khoa học trong cuộc sống hàng ngày. Technology (Công nghệ): phát triển khả năng sử dụng, quản lý, hiểu và đánh giá công nghệ của học sinh, tạo cơ hội để học sinh hiểu về công nghệ được phát triển như thế nào, ảnh hưởng của công nghệ mới tới cuộc sống. Engineering (Kĩ thuật): phát triển sự hiểu biết ở học sinh về các công nghệ đang phát triển thông qua quá trình thiết kế kĩ thuật, tạo cơ hội để tích hợp kiến thức của nhiều môn học, giúp cho khái niệm liên quan trở nên dễ hiểu. Maths (Toán học): phát triển ở học sinh khả năng phân tích, biện luận và truyền đạt ý tưởng một cách hiệu quả thông qua việc tính toán, giải thích, các giải pháp giải quyết các vấn đề toán học trong các tình huống đặt ra. [6] Phương pháp dạy và học STEM Giáo dục STEM vận dụng phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Các phương pháp giáo dục tiến bộ, linh hoạt nhất như học qua dự án – chủ đề, học qua trò chơi và đặc biệt là phương pháp học qua hành luôn được áp dụng triệt để cho các môn học STEM. Với cách học này, giáo viên không còn là người truyền đạt kiến thức mà là người hướng dẫn học sinh tự xây dựng kiến thức cho mình. Giáo dục STEM không phải là để học sinh trở thành những nhà toán học, khoa học, kĩ sư hay những kĩ thuật viên mà là phát triển cho học sinh những kĩ năng có thể được sử dụng để làm việc và phát triển trong thế giới công nghệ hiện đại ngày nay. Đó chính là kĩ năng STEM. Gồm 4 nhóm kĩ năng sau: + Kĩ năng khoa học: là khả năng liên kết các khái niệm, nguyên lí, định luật và các cơ sở lí thuyết của giáo dục khoa học để thực hành và sử dụng kiến thức, để giải quyết các vấn đề trong thực tế. + Kĩ năng công nghệ: là sử dụng, quản lí, hiểu biết và truy cập được công nghệ. Công nghệ là từ những vật dụng hàng ngày đơn giản nhất như dao, kéo, bút chì… đến những hệ thống phức tạp như internet, mạng lưới điện quốc gia, vệ tinh… + Kĩ năng kĩ thuật: là khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn diễn ra trong cuộc sống bằng cách thiết kế các hệ thống và xây dựng các quy trình sản xuất để tạo ra sản phẩm. Học sinh cần có khả năng phân tích, tổng hợp và kết hợp để biết cách làm thế nào cân bằng các yếu tố liên quan như: khoa học, nghệ thuật, công nghệ, kĩ thuật. 3 Giỏi 7 15,6 6 15,8 11 26,2 10 25,0 Khá 12 26,7 10 26,3 16 38,1 17 40,5 TB 24 53,3 19 50,0 15 35,7 13 34,5 Yếu 2 4,4 3 7,9 0 0 0 0 Kém 0 0 0 0 0 0 0 0  Qua đây ta có thể nhận xét: - HS ở lớp TN có sự tiến bộ rõ rệt về mặt kiến thức, kĩ năng, tích cực trong hoạt động, phát huy tốt tính sáng tạo; tỷ lệ HS khá giỏi tăng lên một cách rõ rệt; đặc biệt khơi dậy được các em niềm đam mê nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, và cái quan trọng là HS nâng lên giá trị của mình vì đã tạo ra được các sản phẩm có ích phục vụ cuộc sống. - Các lớp TN ở các trường còn lại HS biểu hiện tích cực chủ động trong tiếp thu bài, phát huy tính sáng tạo và năng lực của HS. - Đồng thời để tìm hiểu hứng thú của HS khi được học tập bằng việc GV tổ chức các HĐTN theo chủ đề GD STEM thì chúng tôi đã tiến hành sử dụng phiếu hỏi để thu thập thông tin 82 HS. Kết quả thu được như sau: Số lượng Tỉ lệ % Rất thích 31 37,8 Thích 43 52,4 Bình thường 7 9,8 Không thích 0 0 - Mặt khác, bước ban đầu HS đã tạo ra được sản phẩm từ hệ thống mình thiết kế để phục vụ cho gia đình, vườn trường, càng tăng tính khả thi và giá trị thực tiễn của đề tài. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 3. Kết luận Qua thời gian nghiên cứu và thực nghiệm, tôi rút ra một số kết luận sau: 1. Đã đề xuất được qui trình xây dựng bài học theo định hướng STEM 2. Đã đề xuất được qui trình tổ chức bài học theo STEM gồm 6 hoạt động. Vận dụng quy trình đã đề xuất để xây dựng và tổ chức được dự án STEM nhằm phục vụ DH một số bài học môn Sinh học 11. Mặc dù thời gian làm thực nghiệm còn ngắn, phạm vi thực nghiệp còn hẹp nhưng những thành công ban đầu của kết quả thực nghiệm đã cho thấy: PPDA STEM là một trong những PPDH tích cực, phát triển năng lực người học. DHDA STEM phù hợp với những bài học có nội dung liên quan trực tiếp đến thực tiễn đời sống, sản xuất và kinh doanh ở địa phương. DHDA đòi hỏi HS phải có vốn kiến thức và kĩ năng nền nhất định, những điều kiện cơ sở vật chất và phương tiện nhất định để thực hiện dự án. Tuy còn nhiều khó khăn cả về thói quen học tập, về điều kiện cơ sở vật chất để áp dụng DHDA vào thực tiễn nhưng nếu GV nhiệt tình, biết cách vận dụng linh hoạt và khắc phục những thiếu thốn vật chất thì DHDA STEM sẽ khả thi trong DH Sinh học. Về phía trường: Hỗ trợ tích cực cho giáo viên trong việc áp dụng phương pháp mới này vào trong thực tiễn. Về phía ngành: Hỗ trợ thêm về phương diện thiết bị nhằm phục vụ tốt hơn cho công tác dạy học của giáo viên. Tiến hành thực nghiệm đề tài trên phạm vi rộng hơn để có kết quả chính xác và kết luận đúng đắn hơn. XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Thanh Hóa, ngày 26 tháng 05 năm 2025 ĐƠN VỊ Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác, từ mạng internet và không dùng lại SKKN của mình từ những năm trước Người thực hiện HÀ VĂN LỰC 6 Giỏi 7 15,6 6 15,8 11 26,2 10 25,0 Khá 12 26,7 10 26,3 16 38,1 17 40,5 TB 24 53,3 19 50,0 15 35,7 13 34,5 Yếu 2 4,4 3 7,9 0 0 0 0 Kém 0 0 0 0 0 0 0 0  Qua đây ta có thể nhận xét: - HS ở lớp TN có sự tiến bộ rõ rệt về mặt kiến thức, kĩ năng, tích cực trong hoạt động, phát huy tốt tính sáng tạo; tỷ lệ HS khá giỏi tăng lên một cách rõ rệt; đặc biệt khơi dậy được các em niềm đam mê nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, và cái quan trọng là HS nâng lên giá trị của mình vì đã tạo ra được các sản phẩm có ích phục vụ cuộc sống.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ