CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1 Lý do chọn đề tài Kinh doanh Ngân hàng là hoạt động mang tính rủi ro, ngoài ngành nghề kinh doanh quy định trong điều lệ được Pháp luật cho phép thì hoạt động chủ yếu của Ngân hàng thương mại là huy động nguồn vốn và cấp tín dụng. Trong đó, hoạt động cấp tín dụng luôn tiềm ẩn rủi ro, khách hàng vay vốn vì nhiều lý do không thanh toán được khoản vay (bao gồm dư nợ gốc và nợ lãi thanh toán) dẫn đến ngân hàng phải “gồng mình” vừa bù đắp cho khoản vay mà khách hàng không trả được theo hợp đồng tín dụng đã ký, vừa phải trả lãi tiền huy động từ tổ chức và người dân. Trong giai đoạn 2015-2018 nợ xấu ở Ngân hàng thương mại nói chung chiếm quy mô và tỷ lệ trên tổng dư nợ khá cao, cụ thể: năm 2015 là 186.894 tỷ đồng, năm 2016 là 118.493 tỷ đồng, năm 2017 là 64.030 tỷ đồng và năm 2018 là 70. Trong các nhóm Ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước có tỷ lệ nợ xấu cao hơn so với hệ thống Ngân hàng thương mại, trong đó Vietinbank đứng thứ 2 với tổng nợ xấu gần 13.518 tỷ đồng (năm 2018), và tỉ lệ nợ xấu của Vietinbank cũng đứng thứ 2 trong nhóm Ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước nhà nước với 1,556% trên tổng dư nợ tín dụng.
Vietinbank – Chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa là một chi nhánh trên địa bàn tỉnh Đồng Nai của hệ thống Vietinbank. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015-2018 Vietinbank – Chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa ngày càng tăng , hoàn thiện hơn và đạt được nhiều thành tựu đáng kể, đạt tốc độ tăng trưởng tương đối nhanh về mọi mặt, khẳng định được vị trí trên thị trường trong địa bàn Tỉnh và có những đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên Vietinbank – Chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa vẫn không ngoại lệ với các các Ngân hàng thương mại khác về chất lượng tín dụng với tỷ lệ dư nợ cho vay - nợ xấu vẫn còn cao (cuối năm 2018 là 3,7% trên tổng dư nợ), các khoản nợ phải trích lập dự phòng rủi ro, các khoản nợ xấu bán cho công ty VAMC xuất phát từ nhiều 123doc 2 nguyên nhân khách quan và chủ quan, từ phía khách hàng cũng như từ phía Ngân hàng (do lỗi vi phạm trong tuân thủ, hay rủi ro vận hành trong toàn hệ thống Ngân hàng,…). Công việc xử lý tài sản bảo đảm khi xảy ra nhiều vấn đề nảy sinh, gây chậm trễ, phát sinh thêm chi phí, không bảo toàn được vốn của Ngân hàng.
Do vậy, việc xử lý tài sản bảo đảm từ khoản vay của khách hàng là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng của Ngân hàng thương mại. Khi khách hàng vay Ngân hàng nhưng không thanh toán đúng hạn thì tài sản bảo đảm sẽ được Ngân hàng xử lý như thế nào? Và trong quá trình Ngân hàng xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ xấu gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Ngân hàng cần giải quyết và xử lý để giảm thiểu những hạn chế còn tồn đọng. Do đó đề tài nghiên cứu nhằm đưa ra các vấn đề giải quyết cũng như cải thiện việc xử lý tài sản bảo đảm đối với các khoản nợ xấu tại Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa nói riêng và hệ thống Vietinbank nói chung.2 Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát Dựa vào một số lý luận xử lý nợ xấu tại các ngân hàng thương mại, cùng với việc phân tích nợ xấu tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam - Chi nhánh KCN Biên Hòa từ đó trình bày kết quả đạt được, hạn chế và tìm ra nguyên nhân của rủi ro.
Bài luận văn này hướng đến việc đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro xử lý tài sản bảo đảm tại Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa để giúp Ngân hàng có thể tăng trưởng tín dụng bền vững. Mục tiêu cụ thể: Để có thể đạt được mục tiêu tổng quát, bài luận cần thực hiện được những mục tiêu chi tiết hơn như sau: - Phân tích và đánh giá tình hình hoạt động cho vay theo các hình thức bảo đảm tín dụng tại Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa. 123doc 3 - Phân tích tình hình xử lý tài sản đảm bảo và rủi ro xử lý tài sản bảo đảm đối với khoản nợ xấu tại Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa. - Đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro xử lý tài sản bảo đảm đối với Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa.3 Câu hỏi nghiên cứu Tình hình cho vay theo các hình thức đảm bảo tín dụng tại Vietinbank chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa hiện nay như thế nào? Vietinbank chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa đã thực hiện xử lý tài sản bảo đảm đối với khoản nợ xấu ra sao? Những rủi ro nào phát sinh trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm ? Những giải pháp Vietinbank chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa có thể áp dụng để giảm thiểu rủi ro xử lý tài sản đảm bảo ? 1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là rủi ro xử lý tài sản bảo đảm phát sinh tại Vietinbank chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa.
Phạm vi nghiên cứu Tình hình xử lý thu hồi khoản vay qua quá trình xử lý tài sản bảo đảm tại Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa Dữ liệu nghiên cứu thống kê từ năm 2015 đến năm 2018 1.5 Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu thống kê và so sánh thông qua phân tích tình hình và dữ liệu về cho vay, xử lý nợ vay bằng tài sản đảm bảo trong giai đoạn 2015 - 2018 tại Vietinbank chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa. Phân tích đặc thù của Vietinbank chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa, chính sách quản lý của ngân hàng Nhà nước trên địa bàn để đưa ra các giải 123doc 4 pháp nhằm giảm thiểu rủi ro xử lý tài sản bảo đảm tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa.6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Qua việc phân tích tình hình nợ xấu và các rủi ro xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa, tìm ra những tồn tại của nó và đưa ra các giải pháp giảm thiểu rủi ro xử lý tài sản bảo đảm tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa. Từ đó, tăng khả năng cạnh tranh với các ngân hàng khác và khẳng định vị thế trên thị trường. 123doc 5 CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH KHU CÔNG NGHIỆP BIÊN HÒA VÀ VẤN ĐỀ XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TẠI NGÂN HÀNG 2.
Giới thiệu khái quát địa bàn tỉnh Đồng Nai và Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa 2. Khái quát chung về điều kiện kinh tế, xã hội, tự nhiên tại địa bàn tỉnh Đồng Nai Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa nằm trong địa bàn tỉnh Đồng Nai, thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía nam với các khu công nghiệp, các doanh nghiệp có vốn đầu tư lớn trong nước và ngoài nước ngày càng phát triển về quy mô và chất lượng. Sở hữu vị trí chiến lược về kinh tế với nhiều hệ thống hạ tầng giao thông lớn như đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây, đường sắt cao tốc Bắc – Nam, các dự án lớn như sân bay quốc tế Long Thành và các dự án lớn về bất động sản, Đồng Nai là một khu vực tiềm năng thu hút đầu tư, và hứa hẹn trở thành trung tâm thương mại dịch vụ sầm uất. Với những điều kiện thuận lợi như trên, trong những năm qua, tốc độ phát triển kinh tế của Đồng Nai khá cao, đứng thứ 5 cả nước về phát triển kinh tế - xã hội, nhiều chỉ tiêu kinh tế đạt mức cao hơn bình quân của cả nước.
Theo Uỷ Ban Nhân Dân tỉnh, năm 2017 GRDP của tỉnh tăng 8%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,6%, thu ngân sách đạt gần 48,7 ngàn tỷ đồng. Xuất khẩu của Đồng Nai đạt hơn 16,9 tỷ USD (tăng gần 12% so với năm trước, trong khi mục tiêu đề ra tăng 7- 9%), đặc biệt là xuất siêu rất lớn (Nguồn: Báo cáo Ủy ban nhân dân Tỉnh Đồng Nai năm 2018) 2. Lịch sử hình thành và phát triển của Vietinbank – chi nhánh Khu Công Nghiệp Biên Hòa * Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam (Vietinbank) 123doc 6 “Vietinbank tên viết đầy đủ là Ngân hàng thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam, tên giao dịch quốc tế là Vietnam Joint Stock Commercial Bank for Industry and Trade, được thành lập 26/3/1988 trên cơ sở tách ra từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Năm 2009 Vietinbank thực hiện chuyển đổi thành doanh nghiệp cổ phần, đồng thời chính thức niêm yết và giao dịch cổ phiếu tại Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.
Từ năm 1988 đến năm 2000: Vietinbank xây dựng và chuyển đổi từ Ngân hàng một cấp thành Ngân hàng hai cấp, đưa Vietinbank đi vào hoạt động. Từ năm 2001 đến năm 2008: Vietinbank thực hiện thành công Đề án Tái cơ cấu Ngân hàng Công Thương về xử lý nợ, mô hình tổ chức, cơ chế chính sách và hoạt động kinh doanh. Từ năm 2009 đến nay: Vietinbank thực hiện thành công cổ phần hóa, đổi mới mạnh mẽ, hiện đại hóa, chuẩn hóa các mặt hoạt động Ngân hàng. Chuyển đổi mô hình tổ chức, quản trị điều hành theo thông lệ quốc tế.
Đến nay, Vietinbank đã đạt được những kết quả khả quan, hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu nhiệm vụ được giao, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát huy vai trò là một Ngân hàng thương mại chủ lực, trụ cột của nền kinh tế Việt Nam.” “Vietinbank – chi nhánh Khu Công Nghiệp Biên Hòa có tiền thân là Ngân hàng Nhà nước khu công nghiệp Biên Hòa trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Tỉnh Đồng Nai được thành lập vào năm 1984, chính thức khai trương đi vào hoạt động kể từ ngày 01/08/1984. Từ ngày 01/7/1988 được đổi tên thành Vietinbank – chi nhánh khu công nghiệp Biên Hòa, là chi nhánh cấp 2 trực thuộc Vietinbank – chi nhánh Đồng Nai theo quyết định số 33/NHCT-QĐ ngày 26/6/1988 của Tổng Giám đốc Vietinbank.