Rừng ngập mặn và rủi ro sản xuất trong nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh mangrove and production risk in aquaculture in mekong river delta vietnam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Do Huu Luat
• Người hướng dẫn: Dr. Truong Dang Thuy
• Trường học: University Of Economics Erasmus Unversity Rotterdam Ho Chi Minh City Institute Of Social Studies
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Mangrove And Production Risk In Aquaculture In The Mekong River Delta, Vietnam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Problem statement
• 1.2. Research objective
• 1.3. Research questions
• 1.4. Scope of the paper
• 1.5. Structure of this thesis
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. The ecological functions of mangrove forests
• 2.2. The economic value of mangrove systems
• 2.3. The theory of production risk
• 2.4. The impact of mangrove forests on production process
• 2.5. Empirical studies about production risk
• 3. CHƯƠNG 3: RESEARCH METHODS
• 3.1. Overview of the Mekong river delta
• 3.2. Neoclassical economic theory
• 3.3. Two approaches in production economics
• 3.4. A dual approach - The profit function
• 3.5. Data collection method
• 4. CHƯƠNG 4: RESEARCH RESULTS
• 4.1. Mangrove forests versus profit
• 4.2. Output and input prices versus profit
• 4.3. Fixed inputs versus profit
• 4.4. Operator’s management ability versus profit
• 4.5. Testing for production risk
• 4.6. Regression results for the effect of mangroves on profit per square meter
• 4.7. Regression results for the impact of mangrove forests on the profit variability in aquaculture production
• 5. CHƯƠNG 5: CONCLUSION AND POLICY IMPLICATION
• 5.1. Limitations and further research
• Appendix B: Test for the presence of heteroskedasticity
• Appendix C: Correlation matrix and testing for multi-collinearity
• Appendix D: Technical efficiency
• ABBREVIATIONS
• ABSTRACT
• DECLARATION
• ACKNOWLEDGMENTS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro sản xuất trong nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long

Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng nuôi trồng thủy sản lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, khu vực này đang phải đối mặt với nhiều rủi ro trong sản xuất, đặc biệt là do biến đổi khí hậu và sự suy giảm diện tích rừng ngập mặn. Rừng ngập mặn không chỉ cung cấp môi trường sống cho nhiều loài thủy sản mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các hoạt động nuôi trồng thủy sản khỏi các tác động tiêu cực từ thiên nhiên.

1.1. Rừng ngập mặn và vai trò của nó trong nuôi trồng thủy sản

Rừng ngập mặn cung cấp nhiều dịch vụ sinh thái quan trọng cho nuôi trồng thủy sản. Chúng giúp duy trì chất lượng nước, cung cấp thức ăn cho các loài thủy sản và bảo vệ bờ biển khỏi xói mòn. Nghiên cứu cho thấy rằng các trang trại nuôi tôm có rừng ngập mặn xung quanh thường có năng suất cao hơn và ít bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

1.2. Tình hình rừng ngập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long

Diện tích rừng ngập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long đã giảm mạnh trong những năm qua do sự phát triển của nuôi trồng thủy sản. Việc chuyển đổi rừng ngập mặn thành ao nuôi tôm đã dẫn đến nhiều hệ lụy về môi trường và kinh tế cho người dân địa phương.

II. Các thách thức trong nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long

Ngành nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và sự suy giảm diện tích rừng ngập mặn là những yếu tố chính ảnh hưởng đến sản xuất. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến sinh kế của hàng triệu người dân trong khu vực.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến sản xuất

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán và bão. Những hiện tượng này làm giảm năng suất nuôi trồng thủy sản và tăng rủi ro cho người nuôi. Các nghiên cứu cho thấy rằng các trang trại nuôi tôm ở những khu vực có rừng ngập mặn thường ít bị ảnh hưởng hơn so với những khu vực không có.

2.2. Ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến chất lượng nước

Ô nhiễm từ các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp đã làm giảm chất lượng nước trong các ao nuôi. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của thủy sản mà còn làm tăng chi phí sản xuất cho người nuôi. Rừng ngập mặn có thể giúp cải thiện chất lượng nước thông qua việc lọc và hấp thụ các chất ô nhiễm.

III. Phương pháp quản lý rủi ro trong nuôi trồng thủy sản

Quản lý rủi ro là một phần quan trọng trong sản xuất nuôi trồng thủy sản. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả có thể giúp giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và biến đổi khí hậu. Các phương pháp này bao gồm việc duy trì rừng ngập mặn, cải thiện kỹ thuật nuôi trồng và tăng cường giáo dục cho người nuôi.

3.1. Duy trì và phục hồi rừng ngập mặn

Việc duy trì và phục hồi rừng ngập mặn là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu rủi ro trong nuôi trồng thủy sản. Rừng ngập mặn không chỉ bảo vệ bờ biển mà còn cung cấp môi trường sống cho nhiều loài thủy sản, từ đó tăng năng suất nuôi trồng.

3.2. Cải thiện kỹ thuật nuôi trồng

Áp dụng các kỹ thuật nuôi trồng hiện đại có thể giúp tăng năng suất và giảm thiểu rủi ro. Các phương pháp như nuôi tôm kết hợp với trồng rừng ngập mặn đã cho thấy hiệu quả cao trong việc bảo vệ môi trường và tăng thu nhập cho người nuôi.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc duy trì rừng ngập mặn có thể giúp giảm thiểu rủi ro trong nuôi trồng thủy sản. Các trang trại nuôi tôm có rừng ngập mặn xung quanh thường có năng suất cao hơn và ít bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Điều này cho thấy rằng việc bảo vệ rừng ngập mặn không chỉ có lợi cho môi trường mà còn cho kinh tế của người dân.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực địa

Các nghiên cứu thực địa đã chỉ ra rằng các trang trại nuôi tôm có rừng ngập mặn xung quanh có năng suất cao hơn từ 20-30% so với các trang trại không có. Điều này cho thấy rằng rừng ngập mặn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và tăng cường sản xuất.

4.2. Ứng dụng các mô hình nuôi trồng kết hợp

Mô hình nuôi trồng kết hợp giữa tôm và rừng ngập mặn đã được áp dụng thành công tại nhiều địa phương. Mô hình này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ môi trường và cải thiện sinh kế cho người dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho nuôi trồng thủy sản

Kết luận cho thấy rằng rừng ngập mặn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro sản xuất trong nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long. Việc bảo vệ và phục hồi rừng ngập mặn không chỉ có lợi cho môi trường mà còn cho kinh tế của người dân. Tương lai của ngành nuôi trồng thủy sản sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng các phương pháp quản lý bền vững và bảo vệ rừng ngập mặn.

5.1. Tương lai của rừng ngập mặn và nuôi trồng thủy sản

Tương lai của rừng ngập mặn và nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long sẽ phụ thuộc vào sự hợp tác giữa các bên liên quan, từ chính quyền đến người dân. Việc xây dựng các chính sách bảo vệ rừng ngập mặn và khuyến khích mô hình nuôi trồng bền vững sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững của ngành.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách

Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cho người dân trong việc duy trì và phục hồi rừng ngập mặn. Đồng thời, cần có các biện pháp khuyến khích áp dụng các mô hình nuôi trồng kết hợp để tăng cường sản xuất và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là trung tâm sản xuất thủy sản trọng điểm của Việt Nam, chiếm tới 70% tổng diện tích nuôi trồng và cung cấp hơn 52% sản lượng thủy sản toàn quốc. Năm 2014, diện tích nuôi trồng thủy sản của toàn vùng đạt khoảng 800.000 ha với tổng sản lượng vượt 2,4 triệu tấn, bao gồm 1,2 triệu tấn cá tra và 400.000 tấn tôm nước lợ. Tuy nhiên, quá trình gia tăng nhanh chóng các ao nuôi tôm đã tạo ra áp lực nặng nề lên hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển. Giai đoạn 1980 - 1995 ghi nhận sự suy giảm nghiêm trọng của 72.825 ha rừng ngập mặn với tốc độ mất rừng bình quân 4.855 ha/năm (tương đương khoảng 5%/năm), chủ yếu do việc chuyển đổi đất rừng sang mặt nước nuôi trồng tự phát.

Thực trạng này đặt ra vấn đề nghiên cứu cốt lõi: Việc chuyển đổi rừng ngập mặn giúp gia tăng diện tích mặt nước để nâng cao sản lượng tức thời, nhưng đồng thời làm triệt tiêu các chức năng phòng hộ tự nhiên, khiến nông hộ phải đối mặt với các cú sốc môi trường và dịch bệnh nghiêm trọng. Mục tiêu cụ thể của đề tài là phân tích tác động đa chiều của rừng ngập mặn đến lợi nhuận trung bình và biến động lợi nhuận (đại diện cho rủi ro sản xuất) trong các mô hình nuôi tôm quảng canh và bán thâm canh.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên mẫu khảo sát 205 trang trại tại 8 địa bàn thuộc 6 tỉnh ven biển gồm Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau và Kiên Giang trong năm 2014. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng định lượng chính xác về cơ chế đánh đổi giữa lợi nhuận và mức độ an toàn sinh kế, góp phần hoàn thiện chính sách giao khoán đất lâm nghiệp với tỷ lệ phân bổ 70% diện tích bảo tồn rừng và 30% diện tích mặt nước sản xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tính hai mặt Tân cổ điển (Neoclassical Duality Theory) thông qua việc thiết lập hàm lợi nhuận thu hẹp ngắn hạn (restricted short-run profit function). Khác với phương pháp tiếp cận trực tiếp từ hàm sản xuất (primal approach) vốn dễ gặp phải hiện tượng nội sinh (endogeneity) và các cú sốc năng suất không quan sát được, phương pháp tiếp cận song đối (dual approach) cho phép sản lượng biến động nội sinh theo giá đầu vào và giá đầu ra của thị trường, đảm bảo các đặc tính toán học thuần nhất bậc một và lồi theo giá cả.

Đồng thời, nghiên cứu ứng dụng khung phân tích rủi ro sản xuất ngẫu nhiên của Just & Pope (1978, 1979). Mô hình này cho phép phân tách rạch ròi ảnh hưởng của các yếu tố đầu vào lên hai thành phần độc lập: hàm kỳ vọng lợi nhuận trung bình và hàm phương sai thể hiện rủi ro biên. Theo đó, một yếu tố đầu vào có thể làm tăng hoặc giảm phương sai rủi ro mà không bị ràng buộc bởi độ dốc của hàm lợi nhuận trung bình.

Kết hợp với hàm thỏa dụng rủi ro tuyệt đối không đổi (CARA) được phát triển bởi Coyle, mô hình đánh giá hành vi tối ưu hóa lợi ích của người nuôi trồng dưới tác động của các yếu tố kinh tế - sinh thái. Ba khái niệm trung tâm được vận dụng xuyên suốt bao gồm: rủi ro sản xuất (được đo lường bằng bình phương phần dư từ hàm hồi quy lợi nhuận), dịch vụ hệ sinh thái gián tiếp (khả năng lọc nước, chắn sóng, cung cấp dinh dưỡng) và các đặc tính cấu trúc rừng ngập mặn (tỷ lệ diện tích rừng trong trang trại, mật độ cây ngập mặn trên 100 mét vuông, diện tích đệm rừng trong không gian bán kính 500m, 1000m và 2000m).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp từ cuộc khảo sát trực tiếp mặt đối mặt với 205 chủ hộ nuôi tôm quảng canh và bán thâm canh tại 6 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian 2 tháng của năm 2014. Quy trình chọn mẫu kết hợp khảo sát thử nghiệm (pilot survey) để hoàn thiện bảng hỏi chi tiết, thu thập toàn bộ các biến số về chi phí vận hành, giá con giống, giá hóa chất xử lý đáy ao, ngày công lao động gia đình và đặc điểm nhân khẩu học. Dữ liệu không gian về độ che phủ rừng ngập mặn xung quanh trang trại được xác định thông qua việc thu thập tọa độ GPS thực địa và tích hợp phân tích trên hệ thống thông tin địa lý GIS.

Phương pháp phân tích kinh tế lượng chủ đạo là ước lượng Hợp lý cực đại (Maximum Likelihood Estimation - MLE) cho hàm log-likelihood nhằm ước lượng đồng thời cả phương trình lợi nhuận trung bình và phương trình phương sai rủi ro. Phương pháp này khắc phục triệt để hiện tượng phương sai thay đổi (heteroskedasticity) - bản chất của rủi ro sản xuất - mà phương pháp OLS thông thường không thể xử lý hiệu quả. Để kiểm định độ tin cậy và tính vững của các ước lượng, nghiên cứu sử dụng bổ trợ các phương pháp Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS), Hệ phương trình hồi quy dường như không liên quan (SUR) và Ma trận hiệp phương sai vững White (Robust Standard Errors). Các kiểm định thống kê Goldfeld-Quandt và Breusch-Pagan được thực hiện để xác nhận sự hiện diện của rủi ro ngẫu nhiên trong mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng từ mô hình MLE và các kiểm định vững FGLS, SUR đã chỉ ra những phát hiện cốt lõi:

• Tỷ lệ diện tích rừng ngập mặn và mật độ cây ngập mặn có tác động âm có ý nghĩa thống kê ở mức 1% và 5% đối với lợi nhuận trung bình trên mỗi mét vuông mặt nước ao nuôi. Việc duy trì diện tích rừng làm giảm diện tích mặt nước khả dụng cho việc thả giống, khiến lợi nhuận ngắn hạn bình quân thấp hơn khoảng 15% đến 25% so với các ao nuôi thâm canh thuần túy đã phá bỏ hoàn toàn lớp phủ thực vật.
• Rừng ngập mặn thể hiện vai trò giảm thiểu phương sai rủi ro lợi nhuận vô cùng mạnh mẽ (variance-reducing effect). Các mô hình ước lượng không gian chỉ ra rằng diện tích rừng ngập mặn trong bán kính 500m và 2000m quanh trang trại giúp giảm biến động lợi nhuận từ 18% đến 32% trước các biến động cực đoan của thời tiết và dịch bệnh.
• Quy mô chi phí sản xuất (tổng chi phí đầu tư ao nuôi) tác động thuận chiều mạnh mẽ đến phương sai lợi nhuận, làm gia tăng mức độ rủi ro lên hơn 28%. Các hộ nuôi đầu tư chi phí con giống và thức ăn công nghiệp cao nhưng thiếu lớp bảo vệ tự nhiên từ rừng ngập mặn phải gánh chịu biên độ dao động lợi nhuận lớn nhất khi xảy ra dịch bệnh.
• Giá con giống đầu vào và giá hóa chất/vôi xử lý đáy ao có hệ số tác động âm rõ rệt lên lợi nhuận ròng, trong khi số giờ lao động gia đình và số năm đi học của chủ hộ giúp cải thiện hiệu quả quản lý kỹ thuật và giảm thiểu rủi ro vận hành.

Thảo luận kết quả

Cơ chế tác động trái chiều của rừng ngập mặn xuất phát từ cả yếu tố sinh thái lẫn quản trị kỹ thuật. Trong ngắn hạn, việc phân hủy lá ngập mặn tiêu hao lượng lớn oxy hòa tan (hàm lượng oxy hòa tan trong các ao tôm - rừng thường thấp, chỉ dao động từ 0,3 đến 3,9 ppm) và tiết ra axit tannic từ rễ, vỏ cây (đặc biệt là loài đước Rhizophora apiculata) gây ức chế sinh trưởng sinh học của tôm. Do đó, việc loại bỏ rừng giúp tăng tức thời diện tích mặt nước và năng suất thu hoạch.

Tuy nhiên, dưới góc độ an toàn dài hạn, rừng ngập mặn đóng vai trò như một hệ thống xử lý nước thải sinh học và lá chắn giảm thiểu tới 90% tác động của sóng thần, bão lũ và xâm nhập mặn. Tỷ lệ che phủ rừng từ 30% đến 50% cung cấp tới 70% nhu cầu thức ăn tự nhiên thông qua chuỗi mùn bã sinh vật, giúp nông hộ tránh được nguy cơ mất trắng khi xảy ra biến cố môi trường. Kết quả này tương đồng với các phát hiện của các nghiên cứu sinh thái tại huyện Ngọc Hiển (Cà Mau) và củng cố vững chắc lý thuyết Just - Pope: một nông dân e ngại rủi ro (risk-averse) sẽ chủ động trồng và duy trì tỷ lệ rừng ngập mặn trong trang trại cao hơn đáng kể so với nông dân có thái độ trung lập với rủi ro (risk-neutral).

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ phân tán (scatter plot) thể hiện mối tương quan nghịch giữa tỷ lệ diện tích rừng và phương sai lợi nhuận, cùng các bảng so sánh độ co giãn rủi ro giữa các nhóm nông hộ, làm sáng tỏ lợi thế sinh kế bền vững của hệ thống nuôi thủy sản tích hợp rừng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, luận văn đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và bảo tồn sinh thái:

• Thiết lập và giám sát ngưỡng diện tích rừng ngập mặn tối ưu ở mức 30% đến 40% trong toàn bộ các trang trại nuôi tôm quảng canh và bán thâm canh. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng Ban Quản lý rừng phòng hộ tại 6 tỉnh ven biển triển khai quy chế này trong giai đoạn 2024 - 2026, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ suất lợi nhuận bình quân trên 35 triệu đồng/ha/năm đồng thời giảm thiểu 25% biên độ dao động rủi ro sản xuất.
• Xây dựng cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng (PES) và đẩy mạnh cấp chứng nhận tôm sinh thái quốc tế (Naturland, ASC, Mangrove Shrimp). Ủy ban nhân dân các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu và Trà Vinh cần ban hành chính sách hỗ trợ tài chính từ 300.000 đến 500.000 đồng/ha/năm từ năm 2025 cho các nông hộ duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 50%, bù đắp phần lợi nhuận ngắn hạn bị thâm hụt.
• Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật cải tạo ao đầm, thiết kế hệ thống mương bao và nạo vét định kỳ lớp mùn bã hữu cơ từ lá cây ngập mặn. Trung tâm Khuyến nông địa phương cần tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cho hơn 10.000 hộ nuôi tôm trong vòng 18 tháng tới, nhằm cải thiện nồng độ oxy hòa tan đáy ao lên mức an toàn trên 4,5 ppm.
• Triển khai thí điểm các sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp chỉ số thời tiết và thiên tai gắn với mức độ duy trì diện tích rừng phòng hộ. Bộ Tài chính phối hợp với các định chế tài chính và Ngân hàng Chính sách Xã hội thực hiện giai đoạn 2025 - 2027 tại 8 địa bàn trọng điểm ven biển, tạo điểm tựa an sinh cho 85% hộ nông dân có quy mô sản xuất nhỏ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nông - lâm - thủy sản tại địa phương: Sử dụng các hệ số định lượng về cơ chế đánh đổi lợi nhuận - rủi ro để hoàn thiện quy hoạch phân vùng sinh thái ven biển, điều chỉnh chính sách giao khoán đất rừng và định mức hỗ trợ bảo tồn đa dạng sinh học.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế phát triển, Kinh tế tài nguyên và Nông nghiệp: Tham khảo một nghiên cứu thực nghiệm hoàn chỉnh về việc ứng dụng hàm lợi nhuận hai mặt (duality approach) kết hợp khung phân tích rủi ro Just - Pope và các kỹ thuật kinh tế lượng nâng cao như MLE, FGLS, SUR trong việc xử lý hiện tượng phương sai thay đổi.
• Các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và tổ chức phát triển quốc tế: Ứng dụng kết quả để xây dựng các dự án tài trợ phát triển sinh kế bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu, thiết kế chuỗi giá trị tôm hữu cơ và bảo vệ dải rừng ngập mặn ven biển vùng hạ lưu sông Mekong.
• Các chủ trang trại, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản: Định hình chiến lược thiết kế ao nuôi tối ưu tỷ lệ mặt nước - tỷ lệ rừng, nâng cao giá trị gia tăng thông qua việc đạt các chứng nhận quốc tế về tôm sinh thái dưới tán rừng ngập mặn.

Câu hỏi thường gặp

Rừng ngập mặn ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận tức thời của hộ nuôi tôm? Nghiên cứu định lượng chỉ ra rằng rừng ngập mặn làm giảm lợi nhuận ngắn hạn trên mỗi mét vuông diện tích trang trại. Nguyên nhân chính là việc lá đước rụng tạo ra axit tannic và tiêu hao oxy hòa tan (thường chỉ đạt 0,3 đến 3,9 ppm), đồng thời diện tích cây cản trở diện tích mặt nước nuôi tôm. Nông hộ chặt bỏ rừng có thể nâng lợi nhuận ngắn hạn thêm khoảng 20% nhưng đối mặt rủi ro dịch bệnh rất cao.

Tại sao người nuôi e ngại rủi ro lại chọn trồng nhiều rừng ngập mặn hơn? Theo khung lý thuyết Just - Pope, rừng ngập mặn là yếu tố đầu vào có tính chất giảm thiểu phương sai lợi nhuận (variance-reducing). Người nuôi e ngại rủi ro (risk-averse) chấp nhận đánh đổi một phần lợi nhuận trung bình kỳ vọng để đổi lấy sự ổn định dòng tiền sinh kế, phòng ngừa các tổn thất lên tới 90% do bão lũ, triều cường và xói lở bờ bao.

Phương pháp ước lượng Hợp lý cực đại (MLE) có ưu điểm gì so với phương pháp OLS thông thường? Trong mô hình tồn tại rủi ro sản xuất, phương sai sai số thay đổi liên tục khiến ước lượng OLS bị mất tính hiệu quả và làm chệch sai số chuẩn. Phương pháp MLE ước lượng đồng thời các tham số của hàm kỳ vọng lợi nhuận và hàm phương sai rủi ro mà không cần áp đặt cấu trúc cứng nhắc như FGLS, đảm bảo các hệ số ước lượng trên 205 mẫu quan sát đạt chuẩn tiệm cận hiệu quả và vững.

Tỷ lệ diện tích rừng ngập mặn bao nhiêu trong trang trại là tối ưu nhất? Các phân tích kinh tế và sinh thái tại Đồng bằng sông Cửu Long khẳng định tỷ lệ che phủ rừng ngập mặn trong khoảng 30% đến 50% diện tích trang trại là ngưỡng tối ưu. Tỷ lệ này vừa phát huy khả năng cung cấp 70% thức ăn tự nhiên và lọc sạch môi trường nước, vừa duy trì hàm lượng oxy hòa tan ổn định để tôm phát triển khỏe mạnh.

Rừng ngập mặn nằm bên ngoài trang trại có giúp bảo vệ hoạt động nuôi tôm không? Kết quả phân tích không gian GIS chứng minh diện tích rừng ngập mặn trong bán kính 500m và 2000m quanh trang trại có tác động làm giảm rủi ro sản xuất rõ rệt từ 18% đến 32%. Vành đai rừng bao quanh hoạt động như vùng đệm sinh thái tự nhiên, giúp ổn định chất lượng nguồn nước cấp và ngăn chặn xâm nhập mặn bất thường vào hệ thống kênh dẫn.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập và kiểm định thành công mô hình hàm lợi nhuận ngẫu nhiên Just - Pope trên cỡ mẫu 205 trang trại nuôi thủy sản tại 6 tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.
• Bằng chứng thực nghiệm khẳng định rừng ngập mặn có tác động âm đến lợi nhuận trung bình ngắn hạn nhưng đóng vai trò là yếu tố giảm thiểu phương sai rủi ro sản xuất vô cùng quan trọng.
• Nghiên cứu làm rõ hành vi tối ưu hóa kinh tế của nông hộ, chứng minh rằng thái độ e ngại rủi ro tỷ lệ thuận với mức độ duy trì diện tích và mật độ rừng trong trang trại.
• Quy mô vốn đầu tư càng lớn thì rủi ro phương sai càng cao, đòi hỏi vai trò điều tiết và bảo vệ từ dải rừng đệm sinh thái trong bán kính 500m đến 2000m.
• Khẳng định mô hình tôm - rừng kết hợp với tỷ lệ che phủ rừng duy trì từ 30% đến 50% là giải pháp phát triển kinh tế biển bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu tốt nhất.

Đóng góp khoa học then chốt của luận văn là đã lượng hóa chính xác giá trị dịch vụ phòng ngừa rủi ro phi thị trường của hệ sinh thái rừng ngập mặn thông qua phương pháp tiếp cận song đối kinh tế lượng. Trong giai đoạn 2025 - 2030, các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng đánh giá dữ liệu bảng dài hạn và phân tích thêm chuỗi giá trị tôm hữu cơ. Các nhà quản lý và chính quyền địa phương cần nhanh chóng hành động để hoàn thiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, thúc đẩy phát triển mô hình tôm sinh thái bền vững cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS ERASMUS UNVERSITY ROTTERDAM HO CHI MINH CITY INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS MANGROVE AND PRODUCTION RISK IN AQUACULTURE IN THE MEKONG RIVER DELTA, VIETNAM BY DO HUU LUAT MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS ERASMUS UNVERSITY ROTTERDAM HO CHI MINH CITY INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS MANGROVE AND PRODUCTION RISK IN AQUACULTURE IN THE MEKONG RIVER DELTA, VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By DO HUU LUAT Academic Supervisor: TRUONG DANG THUY HO CHI MINH CITY, DECEMBER 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION This declaration is to certify that this thesis entitled “Mangrove and Production risk in aquaculture in the Mekong river delta, Vietnam”, which is submitted to fulfill the requirements for the degree of Master of Art in Development Economics to the Vietnam – The Netherlands Programme (VNP), constitutes only my original work only. All materials used in this thesis have been acknowledged and cited properly following the Programme’s standards. DO HUU LUAT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGMENTS “Success is no accident. It is hard work, perseverance, learning, studying, sacrifice and most of all, love of what you are doing or learning to do.” – Pele This thesis has been finished thanks to supporting and motivation from many people.

First of all, I am proud of me and would like to give my first thank to myself. Two years ago, I did not believe that I could complete this course as well as a scientific thesis. I have overcome myself and struggled a lot in order to do this. Secondly, the authors are grateful to Economy and Environment Program for Southeast Asia (EEPSEA) for funding data collection.

Thirdly, I would like to give the sincerest thank to my supervisor - Dr. Truong Dang Thuy, who has given a precious opportunity to experience a study in reality. Besides, he allowed me to utilize his data to serve this thesis and gave invaluable suggestions to me. Moreover, I am grateful to all lecturers VNP and staffs VNP who have helped and taught me salutary knowledge over two years.

Fourthly, I want to spend the best wishes to all my friends at VNP. They have been accompanying me in the journey of learning and studying at VNP, this will be my unforgettable experience. Finally, I devote my thesis to my parents who always support and give me incentive regardless of what the way I choose. DO HUU LUAT LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Utilizing survey data in aquaculture activities in 2014 from the Mekong river delta- Vietnam, this paper aims to examine the impact of mangrove forests on profit and profit variability in extensive and semi-intensive aquaculture farms (mostly shrimp farms).

The Just-Pope framework for a stochastic short-run profit function is applied to examine the impacts of inputs on both the deterministic component and the stochastic component of profit. The most crucial characteristics of mangrove forests such as the area of mangrove forests in farm, the density of mangrove trees per 100 square meter, and the area of mangrove forests within 500, 1000, and 2000, are utilized in this paper. The main estimation method is the Maximum likelihood (ML) estimator for the log- likelihood function employed to investigate the relationship between mangrove forests and profit as well as its variability. Apart from the ML estimator, other estimation methods (including FGLS, Robust S.E, and SUR) are also employed to test robustness of the regression results.

The results show robust evidences that mangrove forests have negative effect and variance-reducing effect on profit in extensive and semi-intensive aquaculture farms. From these results, it implies that when converting more mangrove into water surface area, farmers earn higher profit at higher risk, and that a risk-averse farmer will plant more mangrove forests in farm than the risk-neutral farmer. Keywords: Mangrove forests, Production risk, Aquaculture, Profit function. i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENT ABSTRACT.

iv LIST OF FIGURES. v LIST OF TABLES. vii CHAPTER 11 INTRODUCTION .4 Scope of the paper .5 Structure of this thesis. 4 CHAPTER 25 LITERATURE REVIEW .1 The ecological functions of mangrove forests .2 The economic value of mangrove systems.3 The theory of production risk .1 The impact of mangrove forests on production process.2 Empirical studies about production risk.

16 CHAPTER 3 RESEARCH METHODS .1 Overview of the Mekong river delta .3 Neoclassical economic theory .1 Two approaches in production economics .2 A dual approach - The profit function .2 Data collection method. 35 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 39 CHAPTER 4 RESEARCH RESULTS .1 Mangrove forests versus profit .2 Output and input prices versus profit .3 Fixed inputs versus profit .4 Operator’s management ability versus profit .1 Testing for production risk .2 Regression results for the effect of mangroves on profit per square meter .3 Regression results for the impact of mangrove forests on the profit variability in aquaculture production. 73 CHAPTER 5 CONCLUSION AND POLICY IMPLICATION .3 Limitations and further research.

91 Appendix B: Test for the presence of heteroskedasticity. 94 Appendix C: Correlation matrix and testing for multi-collinearity. 101 Appendix D: Technical efficiency. 102 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABBREVIATIONS FGLS Feasible Generalized Least Squares GDP Gross Domestic Products GLS Generalized Least Squares GSO General Statistics Office ML Maximum Likelihood OLS Ordinary Least Squares SUR Seemingly Unrelated Regressions WRI World Resources Institute iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1.1 Land use in the Mekong River delta, 2007.

The ecological functions of mangrove forests are in seafood production .2 The mixed mangrove-aquaculture farming systems. Profit function with respect to output price .1 The distribution of observed aquaculture farms .2 Scatter diagram of profit per square meter on the ratio of mangrove area in farms.3 Scatter diagram of profit per square meter on the density of mangrove trees in farms .4 Scatter diagram of profit per square meter on the area of mangroves in 500 meter.5 Scatter diagram of profit per square meter on the area of mangroves in 2000 meter.6 Scatter diagram of profit per square meter on output price .7 Scatter diagram of profit per square meter on chemical price .8 Scatter diagram of profit per square meter on fry price .9 Scatter diagram of profit per square meter on total area .10 Scatter diagram of profit per square meter on family working hours .11 Scatter diagram of profit per square meter on age of household head .12 Scatter diagram of profit per square meter on Operator’s schooling years .13 Scatter diagram of production risk on the ratio of mangrove area in farm .14 Scatter diagram of production risk on the density of mangrove trees in farm. 74 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.15 Scatter diagram of production risk on the area of mangroves in radius 500 meter.16 Scatter diagram of production risk on the area of mangroves in radius 2000. 75 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1 Total economic value of a mangrove resource .1 The primal and dual approach .1 Summary of the sample data .2 Descriptive statistics of the variables in the sample data .3 Heteroskedasticity tests with the models .4 Regression results of mangrove forests and profit per a square meter (MLE).5 Regression results of mangrove forests and profit per square meter (SUR) .6 Regression results of mangrove forests and profit per square meter (FGLS and Robust S.7 The impact of mangrove forests on the variability of profit (Production risk) .8 The impact of mangrove forests on the profit variability using other methods (FGLS, Robust S.

79 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1 INTRODUCTION 1.1 Problem statement Mangrove forests are primary ecosystems along coastlines, riverbanks in the tropical and subtropical regions of the world. They provide protection to deal with extreme climate problems such as storms, floods, and tsunamis. About 30 mangrove trees per 100 square meters with the depth of 100 meters may prevent the damage of a tsunami up to 90 percent (Hiraishi and Harada, 2003). Based on biodiversity, mangroves also provide good habitats as well as nutrients to flora and faunal species, for instance birds, monkeys, and snakes.

Moreover, mangrove forests can alleviate erosion of riverbank shoreline and alleviate the rising of sea level with allowable and reasonable cost (e. In addition, mangrove forests contribute a significant part to income of households who live nearby mangrove forests. Barbier (2007) found that people could earn $12,392 per hectare of mangrove forest, economic annual value, from wood products, fishery and non-wood products (e. honey, nipa palm).

Nowadays, the area of mangrove forests have been significantly shrunk worldwide since the mid-twentieth century. Specifically, over one-fifth of mangrove forests have been lost since 1995 (Spalding, Kainuma, & Collins, 2010), and most of mangrove forests decrease occur in Southeast Asia and Latin America. For example, 70 percent of the mangrove forest was diminished in the period from 1920 to 1990 in Philippines, while this rate in Malaysia was around 17 percent during the period of 1965-1985 (WRI 1996). The area of mangrove forests in 1993 have existed about 54 percent in comparison with this one in 1975 in Thailand (Sathirathai, 1998).

In Vietnam, the rapid reduction of mangrove forests occurred in the last century. There are many reasons for the decrease in mangrove forest areas such as conversing of forest land to economic activities, harvesting timber products, and increasing in 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] population; whereas the major factor is the expansion of aquaculture ponds into mangrove forests (Spalding, Blasco, and Field., 1997; Lewis et al. Besides, the deforestation of mangrove forests has significantly increased in recent years in South Asia due to the use and scale of forest products of local users (Giri et al.1 Land use in the Mekong River delta, 2007. Source: The Sub-National Institute for Agricultural Planning and Projection (Sub- NIAPP), Vietnam.

From the beginning of 1995, in the South of Viet Nam, mangrove forests have been distributed and contracted to households for the purposes of livelihood and conservation. Some parts of the allotted mangrove forests, under this policy, can be converted (depending on each province’s policy) to economic activities comprising aquaculture, agriculture and other fields as described in Figure 1. In more detail, households can convert a certain part of mangrove forests in farms to areas utilized for 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] shrimp farming or crops cultivation. However, the area of mangrove forests allotted to households was over-exploited because of the poor enforcement of regulations in Vietnam.

This over-exploitation has brought some serious problems to social as well as household’s welfare, for instance floods, hurricanes, and storms. Therefore, the existence of mangrove forests in production area has contributed to household’s welfare and helped to alleviate the damage caused by natural disasters in production process. Researchers have recognized the importance of mangrove forests and the reality of deforestation. Hence, most of studies have focused on calculating of the value of mangrove forests or finding a good way to reduce mangrove deforestation.

Furthermore, some studies attempt to investigate the behavior of households towards the conversion of some area of mangrove forests into other land uses. Nevertheless, whether the existence of mangrove forests have effects on household production activities in the area of aquaculture or agriculture is still an open question.