CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN DE CHUNG VE QUYEN TÓ TUNG CUA BIDON TRONG GIAI QUYET VU AN DAN SUTAITOA AN CAP SOTHAM Khai niệm, đặc điểm quyền tố tụng của bi don trong giải quyết vụ. án dân sự tại Tòa án cấp sơ thẩm.L1 Khải niệm quyền tỔ tung của bị đơn trong giải quyết vụ dn dân sự tại Tòa án cắp sơ thẩm Dưới góc đô pháp lý, “tổ tung” la việc thưa kiện, còn “tô tung pháp lý" là việc pháp luất quy định những thủ tuc vẻ cách tổ tung`, nghĩa là cach thức để thưa kiện đến nơi, đến người có khả năng phân xử va thực hiện việc giải quyết tranh chấp, Thông thường "tổ tung dén sự" được hiểu là "việc kiện cáo trước Tòa án, qua đó tổ tung dân su được hiễu la việc kiến cáo trước Toa án về các quan hệ pháp luật dân sự. Hiện nay, có hai quan điểm khác nhau về quá trình tố tụng dân sự. Có quan điểm cho rang tô tung dân sự bao gồm các.
trình tự, thủ tục giải quyết vụ việc dan sự tại Tòa án. Quan điểm khác lại cho ring ung dân sự là trinh tự hoại đông do pháp luật quy định cho việc xem xét giải quyết vụ án đân sự và thi hành đn dân sự Muc dich của tổ tung dan sự là bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan tổ chức và lợi ích của Nà nước "5 Bao vệ quyền và lợi ích hợp pháp cia con người là vẫn để nhân quyển ma bất cứ quốc gia nào cũng phải quan tam. Tuyên ngôn Toàn thé giới vé nhân quyền của Liên hợp quốc ngày 19/12/1948 đã tuyên bồ rằng. "Điều cốt yến là các quyền cơn người phái được bảo vệ bởi một chế độ pháp quyén.
Song, nêu pháp luật io Duy Anh (1957), Ne Gln Hin Vit, Ting Thì gắt bin, Si Gin 302 Neon Lin 0002), adn advange aw VNI Vin hc, Ha NỘ 687 "rong ăn ọc Log 2 Nội 2017), Git wah 81 ng or V Na EB nga đn, Bà sue ‘iin Thông ti on hac Xã hội 1998), Quodcơnngrời- Các vn in ue mong, NG 1. 10 mới chi đừng lại ở việc quy định các quyển lợi của con người là chưa đi , mà con cần có phương tiện dé bao vệ các quyển nảy. Trong lĩnh vực dân sự, dé bảo. vệ quyển va lợi ích hợp pháp của minh, các chủ thể có thé tư bảo vệ hoặc yêu cẩu nhà nước bao vệ, trong đó có quyển khởi kiến yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp dân sw.
Két quả giải quyết của Téa án sẽ ảnh hưỡng đến quyền lợi vẻ nhân thân, tài sản của đương sự và các cá nhân, tổ chức có liên quan. nhiên, "Tòa đm cũng nine con người, Khôngt lúc nào cĩng hoàn Toàn ing’, cho nên, để dam tảo tính thận trong, chính sác, khách quan, đúng pháp Tuật của bản án, quyết định thi trước khi phán quyết đó có hiệu lực pháp luật và được đưa ra thi hành, chúng cần được xem xét lai bởi Tòa án cấp trên trong hệ thống tổ chức Téa án, nếu có yêu câu của đương sự hoặc kháng nghị cia VKS. Do đó, hiến nay, "số đông các nước déu áp dụng nguyên tắc hai cap xét xử" là sơthấmva phúc thẩm '5 “So thâm” theo Đại từ dign tiếng Việt là "vét xử lẫn đầu một vu việc 6 Tòa án cắp thắp “” Tùy theo tính chat của các loại vụ việc phat sinh tại Tòa án. mã có sơ thẩm dan sự, sơ thẩm hình sự, sơ thẩm hảnh chính.
Trong đó, sơ thẩm dân sự dùng để chỉ hoạt động xét xử lân đâu đổi với các vụ việc dân su. Pháp luật của đa số các nước trên thể giới đều quan niém vu án dân sự là các tranh chap, yêu cầu phát sinh tử các quan hệ pháp luật dân sự theo nghĩa rông, được Tòa an thu lý giải quyết (bao gồm: Dân sự, hôn nhân va gia đính, kinh doanh, thương mai và lao động). Do đó, theo cách gii thích nay, sơ thẩm dân sự là việc Téa án xét xử lan đầu một vụ án dân sự. Việc giãi quyết vụ án dân "hoe Lait, Đại học Quốc ga Hà Nội Q001), ca cách tự phép & TU Now trong gia đoạn xb dong hề ước pip on Nhờ Đạthọc Quắc gà, HH Nột t 46.
* Ngô Vin Bech Dương (2002), The hành cấp xế xã hơn tổ ng ein sự ti Ni - Nữngvấn để Hà Nột 17 1 luậnà 0ẹc nn,Đạihọc Quấc gia HANG, 'Ngoẫn Nha Ý 1998), Bata đến ng Pde, Nob Vin hin Thông tin, Bà Nội,z1460 ul sự ở cấp sơ thẩm co thé trải qua các giai đoạn td tụng khác nhau như: khởi. kiện, thụ lý, chuẩn bi xét xử so thẩm và phiến Toa sơ thẩm dân sự. 6 Việt Nam, trước kia, theo Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án dân. sư năm 1080 thì TTDS là trình tự thủ tục giãi quyết các vụ án dân sự (theo nghĩa hẹp), các vu án về HN&GD tai toa án.
Thủ tục TTDS được phân biệt với thủ tục tổ tung kinh tế (thủ tục giải quyết các vụ án kanh tế) được quy định. tai Pháp lênh Thủ tục giai quyết các vu ánkinh tế năm 1994 và thủ tục lao đông (thủ tục giải quyết các vụ án lao động) được quy đính tại Pháp lệnh Thi tục giải quyết các tranh chấp lao động năm 1906. BLTTDS năm 2004 đã nhập các thủ tục giãi quyết các vụ viée dân sự, vụ việc HN&GD, vu việc kinh doanh, thương mai, vu việc lao đồng thảnh một thi tục chung, gọi là thủ tục TTDS, bao gém thi tục giải quyết vụ an dân sự vả thủ tục giải quyết việc dân. sự “Duong si” hiểu một cách chung nhất là “đồi tượng trực tiếp của một việc dang được giải quyễt'®, Trong khoa hoc pháp lý, đương sự được hiểu là "cá.
nhân, pháp nhân cô quyén lợi, nghĩa vu liên quan đắn vụ ân dân sự tham gia 16 tung dé bảo vệ quyén lợi của mìnhi'®. Đương sự trong qua trình Tòa án giãi quyết vu án dân sự bao gồm: Nguyên đơn, bi đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Đương sự trong quá trình thi hảnh án dân sự bao gồm người được thí hành án dân sự và người phải thí hành án dân sự. Như vay, bi đơn là một loại đương sự trong vụ án dân sự. Quyên, lợi ích ofa các đương sự chỉnh là đổi tượng ma Tòa án xem xét, giải quyết.
Thông thường, đương sự chính là chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự, họ có thể là cá nhân, pháp nhân. Khi có tranh chấp phat sinh từ quả trình xac lập, thực hiện quan hệ dân sự họ đã khởi kiện đến tòa án va kể từ ` ng tim đa học G004), 1 đn Tổng Vit, NO DA Nẵng, BA Nội Đi Tống ° Rediin thuật gỡ Lust hoc (160) (Lit Dân sự, Tuệ ENG GD, hệt TTD 5) trường Đạiọc Toật Hi Nội, Yo Cổng nhện đì,ư 194 thời điểm Tòa án thu lý tranh chấp dan sự thi chủ thé của quan hệ pháp luật dân sự được goi là đương sự trong vu an dân sw. Đương sự trong việc dân sự ao gồm: người yêu cẩu, người có quyển lơi và nghĩa vụ liên quan. Như vậy, ‘bi don trong vụ án dân sự là người tham gia tổ tụng để bão vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
'hi tham gia vao quả trình TTDS, đương sự vừa có các quyển dân sự, vừa cô quyển tổ tụng Khi tham gia vào quả tỉnh TTDS, đương su có các quyển theo quy định của pháp luật tổ tung dân sự. “Quyên” xét ở góc độ thuật ngữ là một khải niệm pháp ly dùng để chỉ những điều mã pháp luật công nhận và bão đảm thực hiện đối với cá nhân, tổ chức để theo đó ma cá nhân được hưỡng, được làm, được đòi hỏi mà không ai được ngăn cân, hạn chế", Ở góc độ khác, “Quyên” được hiểu là quyển năng. ma pháp luật thực định quy định cho mỗi chủ thể pháp luật, cho phép các chủ thể đó làm một việc gi đó, yêu cầu hoặc ngăn căn người khác làm một việc gì đồ vi lợi ích của chính mình hoặc vi lợi ích của người khác Theo đó “Quyền tổ tung dân sự là cách xử sự mà pháp luật tổ tung dan sự quy đủ: cho các chủ thé tham gia quan hệ pháp luật tổ tụng dân sự được thực hiện Tùy theo mục đích, tính chất tham gia tổ tung của các cii thé mà pháp iuật tổ tung đân suequy đinh cho mỗi chi thé các quyén tổ ting đân sự nhất ain”? Bị đơn khi tham gia vào qua trình giãi quyết vu án dân sw có những quyển tổ tung chung của đương sự, bình đẳng về quyên tổ tụng với nguyên. đơn vả người có quyên lợi va nghĩa vụ liên quan Bên canh đó, xuất phát từ địa vị pháp lý của người bi kiện, bị đồng tham gia tổ tung, bi don còn có các tuyến TẾ tame eg” Việc pháp Töật ghi nhận chet biden eae Huyện lễ thế © tengtimt đến học C009), Sẳn Tổng Vật NGG Đi ững,H Mộ g ° Niu pip hit Việc úp U00), edn uậcrgŠ hép hột Pa.
Vie Neh Từ diễn Bichon HNL ‘rong date Lait Ht Nội C1 ), Gio trần TAj tổ ng độn a Ve ơn, NOS Công nh dân, Bí Ngy3E35 13 trong giai đoạn xét xử so thẩm, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhằm bão đâm cho bị đơn có khả năng bảo vệ tốt nhất các quyển, lợi ich hợp pháp của. minh, ‘Nhu vay, qua các phân tích trên có thé thay, quyển 16 tung của bị don trong giải quyết vụ ám dân sự tại Tòa én cấp sơ thẩm là cách xử sự pháp iuật' ny Anh cho bi đơn được thee hiện từ lu khối kiên, thu lý vụ án đân sue chudn bị xét xử sơ thẩm và tại phiên Tòa sơ thẩm dân sự nhằm bảo vê quyễn, lot ich hợp pháp cũa mình cũng niue bảo đâm cho việc giải quyết các vụ ám dân sự của Tòa ám cấp sơ thẩm được nhamh chóng, chính xác, công bằng, đng theo guy định của pháp luật 1. Đặc điễm quyền tổ tung của bi don trong giải quyết vụ ám dân sự tại Tòa án cắp sơ thẩm. Thứ nhất: Quyên tổ ting của của bt đơn trong giải quyết vụ án dân sie tại Tòa ta cấp sơ thẩm có mỗi quan hê với năng lực pháp luật dân sự của chu thễ Theo lý luận chung vẻ nhà nước và pháp luật, dé có tw cách tham gia ào một quan hệ pháp luật, chủ thể của quan hé pháp luật phải có năng lực chủ thể, bao gồm hai yếu tổ câu thành là năng lực pháp luật và năng lực hành vil) Năng lực pháp luật là khả năng các chủ thể có các quyển pháp lý được pháp luật quy định.