Nghiên cứu quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam

Khám phá quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam qua luận văn thạc sĩ luật học, phân tích các quy định và thực tiễn hiện nay.

• Tác giả: Trần Sơn Bách
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đoàn Năng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Quốc Tế
• Đề tài: Quyền Sở Hữu Nhà Ở Của Người Nước Ngoài Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Một số khái niệm về quyền sở hữu, người nước ngoài và nhà ở thuộc quyền sở hữu của người nước ngoài tại Việt Nam
• 1.2. Khái niệm, nội dung quyền sở hữu theo pháp luật Việt Nam
• 1.3. Quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 1.4. Cơ sở pháp lý điều chỉnh quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài
• 1.5. Đặc trưng cơ bản của quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài
• 1.6. Giải quyết xung đột pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ QUỐC GIA VỀ QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
• 2.1. Quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam qua từng thời kỳ
• 2.1.1. Giai đoạn từ trước khi có Pháp lệnh nhà ở năm 1991
• 2.1.2. Giai đoạn từ sau khi Pháp lệnh nhà ở 1991 có hiệu lực đến trước khi có Luật nhà ở 2005
• 2.1.3. Giai đoạn từ sau khi Luật nhà ở 2005 có hiệu lực đến trước khi có Nghị quyết số 19/2008/QH12
• 2.1.4. Giai đoạn từ khi có Nghị quyết số 19/2008/QH12 đến trước khi Luật nhà ở 2014 có hiệu lực thi hành
• 2.2. Quy định của pháp luật hiện hành về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài
• 2.3. Đối tượng được mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam
• 2.4. Điều kiện để tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam
• 2.5. Quy định về quyền và nghĩa vụ cụ thể của chủ sở hữu nhà ở là người nước ngoài
• 2.6. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới
• 2.6.1. Kinh nghiệm từ Indonesia
• 2.6.2. Kinh nghiệm từ Malaysia
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THI HÀNH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN SỞ HỮU NHÀ Ở CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Thực trạng sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 3.2. Thực trạng số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam
• 3.3. Nguyên nhân của thực trạng
• 3.4. Thực trạng thi hành các quy định của pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 3.5. Phương hướng hoàn thiện
• 3.6. Một số giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 3.7. Một số giải pháp hoàn thiện việc triển khai tổ chức thực hiện quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và nội dung quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam

Quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam được quy định trong nhiều văn bản pháp luật, bao gồm Luật nhà ở 2014 và các nghị quyết liên quan. Quyền sở hữu nhà ở không chỉ là quyền chiếm hữu mà còn bao gồm quyền sử dụng và định đoạt tài sản. Theo Điều 164 Bộ luật dân sự 2005, quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản. Điều này cho thấy rằng, quyền sở hữu là một trong những quyền cơ bản của con người, cần được bảo vệ và tôn trọng. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc cho phép người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam không chỉ đáp ứng nhu cầu của họ mà còn góp phần thu hút đầu tư nước ngoài vào thị trường bất động sản. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này vẫn gặp nhiều khó khăn và bất cập, cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện trong các quy định pháp luật.

1.1. Đặc điểm của quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài

Quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt. Đầu tiên, quyền này được giới hạn về số lượng và diện tích nhà ở mà họ có thể sở hữu. Theo quy định, người nước ngoài chỉ được sở hữu tối đa 30% số căn hộ trong một tòa nhà chung cư và không quá 10% số lượng nhà ở trong một khu vực nhất định. Điều này nhằm đảm bảo sự cân bằng trong thị trường bất động sản và bảo vệ quyền lợi của công dân Việt Nam. Thứ hai, quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài cũng phải tuân thủ các quy định về pháp lý, bao gồm việc đăng ký quyền sở hữu tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng, giúp bảo vệ quyền lợi của cả người nước ngoài và nhà nước Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều người nước ngoài vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền sở hữu do thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

II. Quy định pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam

Luật nhà ở 2014 đã mở ra cơ hội cho người nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Các quy định này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản. Theo đó, quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài được quy định rõ ràng, bao gồm các điều kiện và thủ tục cần thiết để thực hiện quyền này. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều quy định vẫn còn thiếu tính khả thi và chưa được thực hiện đồng bộ. Một số người nước ngoài phản ánh rằng họ gặp khó khăn trong việc tìm hiểu các quy định pháp luật và thực hiện các thủ tục cần thiết để sở hữu nhà ở. Điều này cho thấy cần có sự cải cách và hoàn thiện trong các quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho người nước ngoài cũng như thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản tại Việt Nam.

2.1. Các điều kiện và thủ tục mua nhà của người nước ngoài

Để người nước ngoài có thể mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam, họ cần đáp ứng một số điều kiện nhất định. Theo quy định, người nước ngoài phải có giấy tờ hợp pháp chứng minh quyền cư trú tại Việt Nam, bao gồm visa hoặc thẻ cư trú. Ngoài ra, họ cũng cần phải thực hiện các thủ tục đăng ký quyền sở hữu tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp trong việc sở hữu nhà ở. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều người nước ngoài vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục này do thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Do đó, cần có sự cải cách trong quy trình và thủ tục để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nước ngoài trong việc sở hữu nhà ở tại Việt Nam.

III. Thực trạng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài

Thực trạng quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều bất cập. Mặc dù có những quy định pháp luật rõ ràng, nhưng số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở vẫn còn thấp. Nguyên nhân chủ yếu là do các quy định chưa thực sự phù hợp với thực tiễn và thiếu sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Nhiều người nước ngoài vẫn chưa hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp cụ thể như cải cách quy trình thủ tục, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo quyền lợi cho người nước ngoài và thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản tại Việt Nam.

3.1. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật

Để hoàn thiện quy định pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài, cần xem xét lại các quy định hiện hành để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn. Cần có sự điều chỉnh về số lượng và diện tích nhà ở mà người nước ngoài có thể sở hữu, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho họ. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về bất động sản, nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả trong việc thực hiện các quy định pháp luật. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo quyền lợi cho người nước ngoài và thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản tại Việt Nam.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, tính đến năm 2013, có khoảng 77.359 người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, dẫn đến nhu cầu sở hữu nhà ở của người nước ngoài ngày càng tăng. Tuy nhiên, số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam hiện còn thấp, chưa đáp ứng được mục tiêu của các chính sách nhà nước. Luận văn tập trung nghiên cứu quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam, phân tích các quy định pháp luật qua các thời kỳ từ trước năm 1991 đến Luật Nhà ở 2014, đồng thời so sánh với kinh nghiệm quốc tế nhằm đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật như Luật Nhà ở, Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh Bất động sản và các hiệp định quốc tế liên quan. Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ các quy định pháp luật, thực trạng thi hành và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế xã hội.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Lý thuyết quyền sở hữu tài sản:** Quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản, được bảo vệ bởi pháp luật dân sự Việt Nam và các công ước quốc tế.
- **Nguyên tắc đối xử quốc gia (National Treatment):** Người nước ngoài được hưởng quyền sở hữu nhà ở tương đương công dân nước sở tại, trừ các quyền đặc thù như bầu cử.
- **Nguyên tắc Lex rei sitae:** Quyền sở hữu tài sản được xác định theo pháp luật của nước nơi có tài sản.
- **Khái niệm người nước ngoài và nhà ở:** Định nghĩa người nước ngoài theo Luật nhập cảnh, cư trú; nhà ở theo Luật Nhà ở 2014 với các loại hình như nhà riêng lẻ, chung cư, nhà thương mại.
- **Mô hình pháp luật so sánh:** So sánh quy định của Việt Nam với một số quốc gia như Indonesia, Malaysia để rút ra bài học kinh nghiệm.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu:** Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật Việt Nam, các nghị quyết, nghị định, báo cáo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước.
- **Phương pháp phân tích:** Phân tích nội dung pháp luật, so sánh quy định qua các thời kỳ và với pháp luật quốc tế; tổng hợp số liệu thống kê về số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở.
- **Phương pháp lịch sử:** Nghiên cứu sự phát triển của pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam qua các giai đoạn từ trước 1991 đến hiện nay.
- **Phương pháp so sánh:** Đối chiếu quy định pháp luật Việt Nam với các quốc gia khác để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu.
- **Timeline nghiên cứu:** Tập trung phân tích các giai đoạn pháp luật từ 1977, 1991, 2005, 2008 đến 2014, với trọng tâm là Luật Nhà ở 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Phát hiện 1:** Quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam được pháp luật công nhận từ năm 1991, nhưng số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở còn thấp, khoảng 77.359 người nước ngoài làm việc tại Việt Nam năm 2013 nhưng tỷ lệ sở hữu nhà ở chưa tương xứng.
- **Phát hiện 2:** Luật Nhà ở 2014 đã mở rộng đối tượng và loại hình nhà ở mà người nước ngoài được sở hữu, bao gồm nhà riêng lẻ và căn hộ chung cư trong dự án thương mại, so với quy định hạn chế trước đây chỉ cho phép sở hữu căn hộ chung cư.
- **Phát hiện 3:** Người nước ngoài bị giới hạn về thời hạn sở hữu (tối đa 50 năm, có thể gia hạn đến 70 năm) và số lượng nhà ở được sở hữu, đồng thời bị hạn chế quyền sử dụng như không được cho thuê hoặc kinh doanh nhà ở.
- **Phát hiện 4:** Thực trạng thi hành pháp luật còn nhiều bất cập như thủ tục hành chính phức tạp, thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật, gây khó khăn cho người nước ngoài trong việc tiếp cận quyền sở hữu nhà ở.
  
### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của thực trạng trên xuất phát từ các quy định pháp luật còn chồng chéo, chưa đồng bộ giữa Luật Nhà ở, Luật Đầu tư, Luật Đất đai và các nghị định hướng dẫn. So với các quốc gia như Indonesia và Malaysia, Việt Nam có quy định chặt chẽ hơn về thời hạn và số lượng nhà ở người nước ngoài được sở hữu nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và ổn định thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các hạn chế này cũng làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Việc giới hạn quyền sử dụng nhà ở như cấm cho thuê làm giảm tính linh hoạt và hiệu quả sử dụng tài sản. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở qua các năm và bảng so sánh quy định pháp luật giữa Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật để cân bằng giữa bảo vệ lợi ích quốc gia và thu hút đầu tư nước ngoài.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Hoàn thiện khung pháp lý:** Rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan để đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng về quyền sở hữu, thời hạn và quyền sử dụng nhà ở của người nước ngoài. Mục tiêu giảm thiểu thủ tục hành chính trong vòng 12 tháng, do Bộ Tư pháp chủ trì.
- **Mở rộng quyền sử dụng:** Cho phép người nước ngoài được cho thuê nhà ở với điều kiện kiểm soát chặt chẽ nhằm tăng tính linh hoạt và thu hút đầu tư, áp dụng thí điểm trong 2 năm tại các thành phố lớn, do Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Công an thực hiện.
- **Tăng cường công tác quản lý:** Xây dựng hệ thống quản lý thông tin về nhà ở của người nước ngoài minh bạch, cập nhật thường xuyên, nhằm giám sát và phòng ngừa rủi ro thị trường, hoàn thành trong 18 tháng, do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì.
- **Tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật:** Tổ chức các chương trình đào tạo, phổ biến pháp luật cho người nước ngoài và các cơ quan liên quan để nâng cao nhận thức và tuân thủ pháp luật, triển khai liên tục, do Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao phối hợp thực hiện.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước:** Để có cơ sở hoàn thiện chính sách, pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
- **Các nhà đầu tư nước ngoài và cá nhân nước ngoài:** Cung cấp thông tin pháp lý rõ ràng, giúp họ hiểu và thực hiện quyền sở hữu nhà ở hợp pháp tại Việt Nam.
- **Các tổ chức nghiên cứu và giảng dạy luật:** Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về pháp luật nhà ở và quyền sở hữu tài sản có yếu tố nước ngoài.
- **Doanh nghiệp bất động sản và nhà phát triển dự án:** Giúp hiểu rõ quy định pháp luật, từ đó xây dựng các dự án phù hợp với nhu cầu và quy định của người nước ngoài.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Người nước ngoài có được sở hữu nhà ở tại Việt Nam không?**  
   Có, theo Luật Nhà ở 2014, người nước ngoài được phép sở hữu nhà ở tại Việt Nam nếu đáp ứng các điều kiện về nhập cảnh và các quy định pháp luật liên quan.

2. **Loại hình nhà ở nào người nước ngoài được sở hữu?**  
   Người nước ngoài được sở hữu căn hộ chung cư và nhà ở riêng lẻ trong các dự án phát triển nhà ở thương mại, không thuộc khu vực hạn chế về quốc phòng, an ninh.

3. **Thời hạn sở hữu nhà ở của người nước ngoài là bao lâu?**  
   Thời hạn tối đa là 50 năm, có thể gia hạn thêm tối đa 20 năm tùy theo quy định của pháp luật và thỏa thuận trong giấy chứng nhận quyền sở hữu.

4. **Người nước ngoài có được cho thuê nhà ở không?**  
   Hiện nay, người nước ngoài chỉ được sử dụng nhà ở vào mục đích để ở, không được cho thuê hoặc sử dụng vào mục đích kinh doanh theo quy định của pháp luật.

5. **Thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài như thế nào?**  
   Người nước ngoài cần có hộ chiếu hợp lệ, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp và thực hiện thủ tục đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của Luật Nhà ở và các văn bản hướng dẫn.

## Kết luận

- Luận văn đã làm rõ các quy định pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử, từ 1991 đến Luật Nhà ở 2014.  
- Phân tích thực trạng cho thấy số lượng người nước ngoài sở hữu nhà ở còn thấp do các hạn chế pháp lý và thủ tục hành chính phức tạp.  
- So sánh với pháp luật quốc tế, Việt Nam có những quy định chặt chẽ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia nhưng cần cân nhắc mở rộng quyền lợi cho người nước ngoài.  
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhằm thu hút đầu tư và phát triển thị trường bất động sản.  
- Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm rà soát pháp luật, thí điểm mở rộng quyền sử dụng và tăng cường tuyên truyền pháp luật cho người nước ngoài.  

Các cơ quan chức năng cần phối hợp triển khai các đề xuất nhằm hoàn thiện khung pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số van đề lý luận chung về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam. Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam và một số quốc gia về quyên sở hữu nhà ở của người nước ngoài. Chương 3: Thực trạng thi hành và phương hướng hoàn thiện pháp luật về quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam. CHUONG 1 MOT SO VAN DE LY LUAN CHUNG VE QUYEN SO HUU NHA O CUA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM 1.1 Một số khái niệm về quyền sở hữu, người nước ngoài và nhà ở thuộc quyền sở hữu của người nước ngoài tại Việt Nam.

Khái niệm, nội dung quyên sở hữu theo pháp luật Việt Nam. Khái niệm về quyên sở hữu. Pháp luật Việt Nam cũng như pháp luật của các quốc gia trên thế giới đều luôn xác định quyền sở hữu là một trong những quyền cơ bản của công dân, quyền cơ bản của con người cần được bảo vệ và tôn trọng. Điều này đã được khắng định trong nhiều văn kiện, tuyên ngôn quan trọng trên thế giới, cụ thé theo quy định tại Điều 17 Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền của Liên Hợp Quốc năm 1948: “1) Ai cũng có quyên sở hữu, hoặc riêng tư hoặc hin hiệp với người khác.

2) Không ai có thể bị tước đoạt tài sản một cách độc đoán ”. Với một vị thế, vai trò quan trọng như vậy nên Bộ luật dân sự Việt Nam 2005 dành han Phần thứ hai trong bảy phan (Tir diéu 163 đến diéu 279) dé quy định về quyền sở hữu va tài sản. Tài sản và quyền sở hữu là hai khái niệm có mối quan hệ mật thiết với nhau, các quan hệ tài sản luôn xuất phát từ quan hệ sở hữu và quan hệ sở hữu lại là tiền đề, xuất phát điểm cho tính hợp pháp của các quan hệ khác trong đó có quan hệ sở hữu. Bộ luật dân sự 2005 có định nghĩa về quyền sở hữu tại Điều 164 bang cách liệt kê những nội dung của quyên sở hữu và chủ thể của quyền này như sau: “Quyên sở hữu bao gom quyền chiếm hữu, quyền sử dung và quyên định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của pháp luật.

Chủ sở hữu là cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác có đủ ba quyên là quyên chiếm hữu, quyên sử dụng, quyên định đoạt tài sản ””. Như vậy có thê hiểu rằng, quyên sở hữu là quyền năng của chủ thé trong một phạm vi nhất định theo quy định của pháp luật được thực hiện các quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt đối với tài sản. Quy định về quyền sở hữu theo Bộ luật dân sự 2005 nói trên hoàn toàn không có sự khác biệt so với các quy định về quyền sở hữu trong Bộ luật dân sự 1995. Trước đây khi chưa có Bộ luật dân sự, vấn đề tài sản và quyền sở hữu chủ yếu được quy định trong Hiến pháp và trong các văn bản pháp luật chuyên ngành như Luật đất đai, Pháp lệnh hợp đồng dân sự, Pháp lệnh hợp đồng kinh tế, Luật công ty.Tuy nhiên các văn bản này đều chưa định nghĩa một cách rõ ràng về cụ thé về khái niệm quyền sở hữu cho đến khi Bộ luật dân sự ra đời.

Bộ luật dân sự ra đời cùng với đó định nghĩa khái niệm quyền sở hữu đã tạo ra tiền đề, cơ sở pháp ly cho các chế định khác cũng như củng có, phát triển chế định về quyền sở hữu trong các văn bản pháp luật chuyên ngành như trong Luật nhà ở, Luật doanh nghiệp, Luật đất đai. Nội dung của quyển sở hữu. - Quyên chiém hữu. Theo quy định tại điều 182 Bộ luật dân sự 2005, chiếm hữu là một trong những nội dung cơ bản của quyền sở hữu bao gồm quyền nắm giữ và quyền quản lý tài sản.

Nam giữ tức là việc người chiếm hữu giữ tài sản trong phạm vi kiểm soát và làm chủ của mình trong khi đó quản lý lại có ý nghĩa rộng hơn. Xét về mặt chủ thể, người chiếm hữu có thể là chủ sở hữu tài sản và cũng có thể không phải là chủ sở hữu tài sản. Chính vì thế mà pháp luật Việt Nam chia việc chiếm hữu thành hai loại là chiếm hữu có căn cứ pháp luật và chiếm hữu không có căn cứ pháp luật. - Chiém hữu có căn cứ pháp luật: Theo quy định tại Điều 183 Bộ luật dân sự 2005 thì chiếm hữu có căn cứ pháp luật được hiểu là việc người chiếm hữu thực sự có quyền chiếm hữu đối với tài sản của mình dựa trên căn cứ do pháp luật quy định như được chuyển giao tài sản thông qua giao dich dân su; phát hiện và giữ tài sản vô chủ.Người chiếm hữu tài sản của người khác có căn cứ pháp luật chỉ thực hiện quyền chiếm hữu trong phạm vi, theo cách thức và thời hạn do chủ sở hữu xác định.

- Chiém hữu không có căn cứ pháp luật: Được hiểu là việc người chiếm hữu có quyền nắm giữ và quản lý tài sản không dựa trên các căn cứ mà pháp luật quy định. Hay nói cách khác, chiếm hữu không có căn cứ pháp luật là trường hợp một người thực hiện quyền chiếm hữu của chủ sở hữu trong khi chủ sở hữu của tài sản lại là người khác. - Quyên sử dụng. Theo quy định tại điều 192 Bộ luật dân sự 2005: “Quyên sử dụng là quyên khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản”.

Khai thác công dụng của tài sản được hiểu là việc dùng tài sản dé phuc vu nhu cầu, mục dich của bản thân ví dụ như việc cho thuê nhà để hưởng các khoản lợi nhuận, cho vay tài sản dé hưởng lợi tức cho vay'.Sử dụng tai sản là một trong những quyền năng quan trọng của chủ sở hữu, chủ sử dụng có toàn quyền khai thác công dụng, hưởng lợi tức từ tài sản miễn sao không làm ảnh hưởng tới lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác. Cũng giống như quyền chiếm hữu, quyền sử dụng dưới góc độ chủ thê thì người sử dụng có thé không phải là chủ sở hữu tài sản đồng thời cũng có thé là chủ sở hữu tài sản. Tùy vào từng trường hợp sử dụng tài sản có căn cứ pháp luật hay sử dụng tài sản trái pháp luật mà người sử dụng được hoặc không được hưởng hoa lợi, lợi tức cũng như khai thác công dụng từ tài sản đó. - Quyên định đoạt.

Theo quy định tại điều 195 Bộ luật dân sự 2005: “Quyển định đoạt là quyên chuyển giao quyên sở hữu tài sản hoặc từ bỏ quyên sở hữu tài sản”. Người không phải là chủ sở hữu chỉ được quyền định đoạt tài sản người khác trong trường hợp được ủy quyền định đoạt hoặc trong trường hợp do pháp luật quy định như trưng mua, trưng thu tài sản. VỀ nguyên tắc, chủ sở hữu có toàn quyên định đoạt tài sản của mình miên sao đảm bảo hài hòa giữa lợi ích !T,S Trần Thị Huệ- Khoa Luật dân sự- Đại học Luật Hà Nội (2008), “Quyền sở hữu và quyền năng của chủ sở hữu”, Thông tin pháp luật dân sự tại địa chỉ: https://thongtinphapluatdansu.com/2008/01/03/35325/ ngày truy cập 12/6/2016. của chủ sở hữu, lợi ích của Nhà nước, trừ trường hợp pháp luật hạn chế hoặc cam quyén định đoạt của chủ sở hữu tai san như hạn chế định đoạt tai sản là quyền sử dụng đất trong trường hợp đã có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cụ thể, thông báo thu hồi đất, quyết định thu hồi đất của cơ quan có thâm quyền (Khoản 2 Diéu 49 Luật đất dai 2013), hay như trường hợp chủ sở hữu nhà ở là người nước ngoài chỉ được phép chuyên nhượng tài sản là nhà ở cho người đủ điều kiện sở hữu mà không nhằm mục đích kinh doanh (Khoản 8 Diéu 79 Nghị định 99/2015/NĐ-CP hướng dan thi hành chỉ tiết Luật nhà ở 2014).

Khái niệm người nước ngoài và nhà ở thuộc quyền sở hữu của nguoi nudc Hgoài. Khái niém Hgười nwéc ngoài. Trước đây khái niệm người nước ngoài đã được đề cập trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau như trong Khoản 1 Điều 3 Pháp lệnh Nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam năm 2000 quy định: “Người nước ngoài là người không có quốc tịch Việt Nam”. Pháp lệnh này còn đưa ra khái niệm về “Người nước ngoài thường trú” và khái niệm “Người nước ngoài tam tru” theo đó người nước ngoài thường trú là người nước ngoài cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài ở Việt Nam, người nước ngoài tạm trú là người nước ngoài cư trú có thời hạn ở Việt Nam.

Ngoài ra theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 51/2009/NĐ-CP ngày 03/06/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 19/2008/QH12 ngày 03 tháng 06 năm 2008 của Quốc hội về việc thí điểm cho tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam cũng định nghĩa về “cá nhân nước ngoài” và “doanh nghiệp có vốn dau tư nước ngoài” như sau: “1. Cá nhân nước ngoài là người không có quốc tịch Việt Nam 2. Doanh nghiệp có vốn dau tư nước ngoài là doanh nghiệp do nhà dau tư nước ngoài thành lập dé thực hiện hoạt động đâu tu nước ngoài tại Việt Nam hoặc doanh nghiệp Việt Nam do nhà dau tư nước ngoài mua cô phan, 10 sáp nhập, mua lai để trực tiếp quản lý theo quy định của pháp luật Việt Nam; ” Hiện nay, ở Việt Nam khái niệm người nước ngoài được quy định ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật, cụ thể: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 thì khái niệm người nước ngoài được định nghĩa: “Người nước ngoài là người mang giấy tờ xác định quốc tịch nước ngoài và người không quốc tịch nhập cảnh, xuất cảnh, quả cảnh, cư trú tai Việt Nam `. Theo quy định tại Khoản 5 Điều 3 Luật số 24/2008/QH12 ngày 13 tháng 11 năm 2008 của Quốc Hội về quốc tịch: “Người nước ngoài cư tru ở Việt Nam là công dân nước ngoài và người không quốc tịch thường tru hoặc tạm trú ở Việt Nam”.

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 138/2006/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2006 của Chính phủ quy định chỉ tiết thi hành các quy định của Bộ luật dân sự 2005 về quan hệ dân sự có yếu tô nước ngoài: “Người nước ngoài là người không có quốc tịch Việt Nam, bao gom người có quốc tịch nước ngoài và người không quốc tịch”.