BO TƯ PHÁP ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI. 'KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC HỘI THẢO KHOA HỌC KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC Dé tai: QUYỀN CƠ BAN CUA CÔNG DÂN - LÝ LUẬN vA THỰC TIEN THU WIEN TRƯỜNG BAI HOCLUAT HA NỘI PHONG ĐỌC„ Hà Nội, ngày 16/5/2009 <= TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOH ihn, ict ‘ THÀNH ae Mais HỘI THẢO KHOA HỌC Quyén cơ ban của công dên- lý luộn va thực tiễn. [srrT Đề tài Trang |. Báo cáo viên 1 + _ | Sự phat triển của các quyển chinh| 1 ‘Doan thị Bạch Liên trị cơ bản của công dan trong lich (Khoa HC-NN) sử lập hiến Việt Nam _| 2 [Mối quan he pháp lý co ban gita) 7 Tis.
Nguyễn thị Phương Nhà nước và cá nhân trong lĩnh. (Khoa HC-NN) Yue chính trị 3 | Vé các quyển chính trị của công| 11 | Hodng thi Quimh Trang dân ở nước ta Vain phòng Luật su Cà Huy Hà Vũ 4ˆ [Nguyên túc bình đẳng - nhìn han | 17 Ths Phạm thị Tình từ gốc độ các quyển chính trị của (Khoa HC-NN) | công dân a % |Hoàn thiện các quyên công dân| 23 | Tế. Nguyễn Minh Doan | trong giai đoạn hiện nay {Khoa HC-NN] { = 6 |Mộy số đặc điểm cơ bản về các| 31 Ths. Pham thị Thu Thủy quyển hiến định của còng dân (Trợ lý khoa HC-NN) | Viet Nam.
= 7 | Quyên được thông tin từ góc nhin| 48 TS. VaVan Nhiễm — | | da Tinh vực (DH Luật TPHCM) lễ 8 | Luật Quốc tịch 2008 - Một bước $2 PGSTS Thái Vĩnh Thắng. | tiến mới trong việc bảo vệ các (Khoa HC-NN) : quyển con người và quyển công ' dan ở Việt Nam 9 [Công ước quốc tế về các quyển| ấ9 TS Nguấn thi Hồi | | dân sự và chính trị (Khoa HC-NN) —_| | Tổ [Bảo vệ quyển cong dan ở Vit} 66 | Ths. Ta Quang Ngọc * Nam: Chính sách và Pháp luật (Khoa HC-NN) trong điểu kiện đổi mới và hội - |nhập quốc tế biện nay 11 | Gap gỡ, đối thoại trực tiếp voi) 72 TS.
Bài thị Đào |__| người khiếu nại, người bị khiếu|_ (KhoaHC-NN) —_Ì | thnho0700 SƯ, ề LỘ,18 nại — Hoạt động cỗ ý nghĩa bảo, đảm quyền khiếu nại của công dân. 12 Quyển khiếu nại hành chính - 7 TS. Nguyễn thj Thủy Quyển khiếu nại của công dân (Khoa HC-NN) trong Quản lý hành chính Nhà nước 1 Một vài suy nghĩ về trợ giúp pháp lý nước ngoài liên quan đến việc bio đảm quyền cơ bản của công dan đưới góc độ Luật hành chính và Tố tụng hành chính TS. Phạm Hồng Quang ‘Some considerations on foreign 100 (Khoa HC-NN) Tegal assistance regarding administrative law review and the guaranty of the rights of citizens conducted by Japan and Germany in Vietnam Hội thảo khoa học : Các quyền cơ bản của câng dân: Lý luận và thực tiễn SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC QUYỀN CHÍNH TRỊ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN TRONG LỊCH SỬ LẬP HIẾN VIỆT NAM.s Đoàn Thị Bạch Liên Khoa Hanh chính - Nhà nước Quyển và nghĩa vy cơ bản của công dan luôn Ya một thể định cơ bản của Luật hiến pháp Việt nam.
Trong lịch sử lập hiến Việt nam, chế định Quyền và nghĩa vụ. ‘es ban của công dan bao giờ cũng giữ một vị trí quan trong, được quan tâm mot cách thích đáng, thể hiện mối quan tâm của nhà nước đối với công dan- là chủ nhân thực sự của đất nước. 6 nước ta, mối quan hệ giữa nhà nước và công dân được hình thành ngay sau ‘khi nhà nước Việt nam dan chủ cộng hoà ra đời năm 1945, Đây chính là một trong những thành quả vĩ dai mà nhân dân ta giành được trong cách mạng. Nhân dân lao động Việt nam từ vị trí thấp hèn dưới chế độ áp Đức, bóc lột của thực dân phong.
kiến đã trở thành những công dan của một nước độc lập, tự do, Nhà nước Việt nam. si là một tổ chức chính trị đại diện cho ý chí và bảo vệ lợi ích của nhân dan lao động, có sứ mệnh lich sử $86 chức, đoàn kết toàn dan xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc XHCN. Trong quá trình sáng tạo đó, giữa nhà nước và công dân đã hình thành mối quan hệ gắn bó chặt ché trên mọi phương diện kinh tế, chính. trị, văn hod, xã hội, giáo dục và tự do cá nhân.
Nhờ có được mối quan bệ này mà nhà nước và nhân đàn đã giành được những thắng lợi to lớn trong cách mạng dân. tộc dân chủ nhân dan va cách mạng XHCN và biện nay dang vững bước trên con đường đổi mới toàn điện đất nước. Quan hệ giữa nhà nước và công dân là mối quan hệ chính trị pháp lý sâu sắc phản ánh bin chất cha chế độ dan chủ XHCN, được xác lập và bảo đảm thực hiện trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật. Nhà nước ta là nhà ước của dan, do dan và vì dan nên quan hệ giữa nhà nước và công dan mang bản chất khác hẳn so với quen.
hệ giữa nhà nước thực dân- phong kiến với nhân dan lao động trước đây. Đó là mối quan hệ qua lại, cùng có trách nhiệm, được xây dựng, củng cố, phát triển trên nền tang của chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tường Hổ Chí Minh, cũng như những quan điểm tư tưởng của Đảng cong sin Việt nam vé tiếp tục cũng cố Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nướcvà mở cửa ra thế giới bên ngoài hiện nay. “Các quyên và nghĩa vụ cơ bản của cong dan được qui định ¡rong các bán Hiến pháp của Việt nam. Dưới góc độ khoa học pháp lý, trên cơ sở các hiến pháp, các qui phạm pháp luật qui định các quyên và nghĩa vụ cơ bản của công dân có thé khái quái thành các nhóm sau: ~ Nhóm các qui định chung ~_ Nhóm qui định các quyển về chính trị ~ _ Nhóm qui định các quyền về kinh tế, xã hội ~ _ Nhóm gui định các quyển về tự do cá nhân ~ Nhóm qui định các quyén về người Việt nam ở nước ngoài và người nước ngoài ở Việt nam Hội thảo khoa học : Các quyền cơ bản của công dân: Lý luận và thực tiễn - Nhóm qui định các nghĩa vụ của công dân Nhóm qui định các quyền vẻ chính trị của công dan luôn được Đảng và nhà nước ta quan tâm và giữ vị trí quan trọng trong chế định Quyền và nghĩa vụ cơ "bản của công dân.
Các qui định vẻ quyển chính trị của công dân có ý nghĩa to lớn trong việc xác định địa vị pháp lý của công dân. Các qui định này là cơ sở pháp lý để công dân tham gia vào quản lý nhà nước và xã hội, để công dân phát huy vai trò chủ nhân that sự của đất nước. Nhóm qui định các quyền về chính trị của cong dan bao gồm các điều luật qui định vẻ quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn dé chung của đất nước, kiến nghị với cơ quan nhà nước vẻ các vấn dé liên quan đến đời sống xã hội, biểu quyết khi nhà nước tổ chức trưng, cầu dân ý. Quyền chính trị của công dân là khả năng công dân được tham gia vào công việc nhà nước, điều hành quản ly đất nước, Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, giai cấp thống trị là giai cấp công nhân và nhân dân lao động, chiếm đa số trong dan cư.
'Với bản chất tốt đẹp của xã hội chủ nghĩa, đa phần người dan trong xã bội có điều kiện để tham gia vào đời sống chính trị của đất nước. Các quyền chính trị của công dân được hiến pháp ghi nhận và ngày càng mở rộng qua các bản hiến pháp 1946, 1959, 1980 va 1992. Các quyển chính trị của công dan bao gồm những quyển sau; * Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Day là một trong những quyên chính trị quan trong nhất của công dan, đảm bảo cho công dân thực hiện quyền làm chủ đất nước.
Đây chính là sự tự do về chính tri, có nghĩa là sự tự do của nhân dan trong việc quyết định, điều chỉnh các công việc của họ cũng như công việc của đất nước, Quyền của công dân tham gia quản lý nhà nước và xã hội là quyền chính trị chiếm vị trí trung tâm trong các quyền về chính trị. “Xét trong lịch sử lập hiến nước ta, quyển tham gia quản lý Nhà nước và xã hội của cong dân chưa được ghi nhận ở Hiến pháp 1946 và 1959. Quyền này được ghi nhận ở Hiến pháp 1980(diéu 56) “Công dân có quyền tham gia quản lý công việc của nhà nước và xã hội” và Hiến pháp 1992 (điều 53) "Công dân có quyển tham gia quản lý nhà nước và xã hội”. Qui định này của Hiến pháp 1992 đã bỏ cụm từ ”công việc của” làm cho nội dung được rõ ràng, chính xác hơn.
Ngoài ra điều 53 của Hiến pháp 1992 còn nói rõ hơn công dân tham gia thảo luận các vấn đẻ chung. của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan nhà nước, biểu quyết khi nhà nước trưng cẩu ý dân. Qui định này ở Hiến pháp 1959 và Hiến pháp 1980 không có. Đặc biệt quyên biểu quyết của công dan qui định ở điều 21 Hiến pháp 1946 (quyền phúc quyết) đã được khôi phục lại ở Hiến pháp 1992.
(Quyển biểu quyết của công dân được thực hiện khi nhà nước tổ chức trưng cầu. Hiến pháp 1992 ghỉ nhận lại quyền này ở Hiến pháp 1946 nhưng với ngôn ngữ mới, dùng “biểu quyết” thay cho “phic guyếi”. So với Hiến pháp 1959 và Hiến pháp 1980 thì đây là qui định mới, đáp ứng nhu cầu dân chủ ngày càng cao của nhân dan, Ghi nhận quyên biểu quyết của công dan, Hiến pháp 1992 thể hiện đây đủ bản chất nén dân chủ xã hội chủ nghia, thể hiện nhà nước ta thật sự tôn trọng quyền quyết định tối cao đối với các vấn để trọng đại của đất nước là thuộc vé nhân dan, thật sự tôn trọng quyển quyết định sáng suốt của nhân dan, Hội thảo khaa học : Các quyền cơ bản của công dan: Lý luận và thực tiễn * Quyển bẩu cử và ứng cử: Quyền này được qui định ờ cả vốn tản Hiến pháp nước ta. Hiến pháp 1946 (điều 18), Hiến pháp 1959 (điều 23), Hiến pháp 1980.
'điêu 57), Hiến pháp 1992 (điều 54). Nhìn chung, về nội dung các qui định tại các điều trên là thong nhất sbau, nhưng sự thể hiện có khác doi chút ở Hiến Pháp 1992.
