CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA VÀ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU HÀNG HÓA 1.1 Khái quát về xuất khẩu hàng hóa.1 Khái niệm về xuất khẩu Xuất phát từ xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế người ta định nghĩa xuất khẩu như sau : Xuất khẩu là hình thức hàng hóa được sản xuất ra ở quốc gia này nhưng không dùng trong nước mà tiêu thụ ở quốc gia khác. Xuất khẩu chính là bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài. Xuất khẩu không phải là hoạt động kinh doanh buôn bán riêng lẻ mà là hệ thống các quan hệ buôn bán được pháp luật của các quốc gia trên thế giới cho phép. Các quốc gia tham gia vào hoạt động mua bán này đều phải tuân theo các tập quán, thông lệ quốc tế.
Đối với tất cả các quốc gia trên thế giới, hoạt động xuất khẩu đóng vai trò hết sức quan trọng cho mục tiêu phát triển đất nước, phản ánh mối quan hệ xã hội và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia.2 Tầm quan trọng và nhiệm vụ của xuất khẩu hàng hóa.1 Tầm quan trọng của xuất khẩu hàng hóa với quá trình phát triển kinh tế. Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu để nhập khẩu máy móc thiết bị, máy móc phục vụ mục tiêu kỹ thuật của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa,đất nước. Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển, có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Một là xuất khẩu là việc tiêu thụ những sản phẩm dư thừa do sản xuất vượt quá nhu cầu nội địa.
Trong trường hợp nền kinh tế còn lạc hậu, chậm phát triển và do đó sẽ tác động tiêu cực đến sự thay đổi cơ cấu kinh tế và sản xuất. Bởi vì nền kinh tế Việt Nam không thể trông chờ vào sự dư thừa của quá trình sản xuất hàng hóa trong nước. Hai là xem thị trường và đặc biệt là thị trường thế giới là hướng quan trọng để tổ chức sản xuất. Quan điểm này xuất phát từ nhu cầu của thị trường thế giới để tổ chức sản xuất.
Điều đó có tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. SVTH: Đào Thị Xuân Phương MSSV:1054011233 GVHD: ThS. Lê Đình Thái 4 * Xuất khẩu có tác động tích cực đối với giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống của nhân dân. Tác động của xuất khẩu đối với đời sống bao gồm nhiều mặt.
Trước hết, sản xuất hàng hóa xuất khẩu thu hút hàng triệu người lao động và đem lại cho họ nguồn thu nhập không nhỏ. Xuất khẩu còn tạo ra vốn để nhập khẩu hàng hóa vật phẩm tiêu dùng hàng ngày, đáp ứng ngày càng phong phú hơn đời sống của nhân dân. * Xuất khẩu là cơ sở mở rộng, thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại của nước ta. Xuất khẩu và các quan hệ kinh tế đối ngoại có tác động qua lại phụ thuộc lẫn nhau.
Hoạt động xuất khẩu có thể sớm hơn các hoạt động kinh tế đối ngoại khác vì vậy tạo điều kiện thúc đẩy các quan hệ này phát triển. Chẳng hạn xuất khẩu và công nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu thúc đẩy quan hệ tín dụng, đầu tư phát triển, mở rộng vận tải quốc tế. Mặt khác các quan hệ kinh tế đối ngoại này tạo điều kiện để mở rộng xuất khẩu.2 Tầm quan trọng của xuất khẩu hàng hóa với các doanh nghiệp Xuất khẩu giúp các doanh nghiệp sử dụng khả năng dư thừa: các doanh nghiệp thường tính đến khả năng sản xuất trước mắt và lâu dài. Vì thế họ thường tính toán khả năng sản xuất đáp ứng nhu cầu nội địa.
Nhưng thực tế, khả năng sản xuất vượt quá nhu cầu nội địa là thường xảy ra.Việc chuyển tài nguyên hay khả năng sản xuất sang quy trình sản xuất hàng hóa mà trong nước đang có nhu cầu là rất khó khăn. Vì vậy doanh nghiệp có thể tìm kiếm lợi ích từ thị trường nước ngoài thông qua xuất khẩu. Xuất khẩu tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm được chi phí. Vì trang trải chi phí cố định nhờ có sản lượng lớn; gia tăng hiệu quả nhờ kinh nghiệm sản suất với số lượng lớn; giảm chi phí vận chuyển và chi phí mua nguyên vật liệu khi vận chuyển, mua một số lượng lớn.
Vì vậy doanh nghiệp có thể nâng cao sức cạnh tranh thông qua điều chỉnh giá hợp lý. Xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu được nhiều lợi ích hơn. Vì sản phẩm được xuất khẩu sang nước khác thì môi trường cạnh tranh, giai đoạn chu kỳ sống sản phẩm ở nước ngoài khác với ở thị trường nội địa. Một lý do khác có thể làm cho lợi nhuận lớn hơn là do sự khác nhau về chính sách của chính phủ trong nước và ngoài nước về thuế khóa hay sự điều chỉnh giá.
SVTH: Đào Thị Xuân Phương MSSV:1054011233 GVHD: ThS. Lê Đình Thái 5 Doanh nghiệp có thể phân tán rủi ro khi tham gia vào hoạt động xuất khẩu. Bằng cách mở rộng thị trường ra nước ngoài, doanh nghiệp có thể giảm thiểu được những biến động về nhu cầu. Xuất khẩu tạo cơ hội cho nhập khẩu của doanh nghiệp: vì các doanh nghiệp muốn tìm nguồn cung cấp rẻ hay các bộ phận có chất lượng hơn để sử dụng cho quy trình sản xuất của họ, hoặc tìm mặt hàng mới từ nước ngoài để bổ sung cho mặt hàng đang có nhằm tăng doanh số bán.3 Nhiệm vụ của xuất khẩu hàng hóa.
Phải mở rộng thị trường, nguồn hàng và đối tác kinh doanh xuất khẩu nhằm tạo cao trào xuất khẩu, coi xuất khẩu là mũi nhọn đột phá cho sự giàu có. Phải khai thác có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước như đất đai, nhân lực, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất, kỹ thuật- công nghệ chất xám theo hướng khai thác lợi thế tuyệt đối, lợi thế so sánh. Nâng cao năng lực sản xuất hàng hóa xuất khẩu để tăng nhanh khối lượng và kim ngạch xuất khẩu. Tạo những mặt hàng (nhóm hàng) xuất khẩu chủ lực đáp ứng những đòi hỏi của thị trường thế giới và của khách hàng về chất lượng và số lượng, có sự hấp dẫn và khả năng cạnh tranh cao.4 Các hình thức xuất khẩu.1 Xuất khẩu trực tiếp.
Xuất khẩu trực tiếp được coi là hoạt động công ty bán hàng hóa trực tiếp cho các khách hàng của mình ở thị trường nước ngoài. Các công ty có kinh nghiệm quốc tế thường trực tiếp bán các sản phẩm của mình ra thị trường nước ngoài. Khách hàng của công ty không chỉ đơn thuần là người tiêu dùng. Những ai có nhu cầu mua sản phẩm của công ty đều là khách hàng của công ty.
Để thâm nhập thị trường quốc tế qua hình thức xuất khẩu trực tiếp, các công ty thường sử dụng hai hình thức chủ yếu là đại lý bán hàng, đại lý phân phối.2 Xuất khẩu gián tiếp. SVTH: Đào Thị Xuân Phương MSSV:1054011233 GVHD: ThS. Lê Đình Thái 6 Xuất khẩu gián tiếp được coi là xuất khẩu các hàng hóa dịch vụ của mình thông qua trung gian ( thông qua người thứ ba). Các trung gian mua bán chủ yếu trong kinh doanh xuất khẩu là: đại lý, công ty quản lý xuất nhập khẩu, công ty kinh doanh xuất nhập khẩu.
Các trung gian mua bán này không chiếm hữu hàng hóa của công ty nhưng trợ giúp công ty xuất khẩu hàng hóa của công ty sang nước ngoài.2 Quy trình xuất khẩu hàng hóa.1 Nghiên cứu thị trường quốc tế. Nghiên cứu thị trường là điều kiện tiên quyết đối với bất kỳ doanh nghiệp nào muốn tham gia vào thị trường quốc tế. Đó là quá trình điều tra khảo sát để tìm khả năng bán hàng đối với một hoặc một nhóm sản phẩm, kể cả biện pháp thực hiện mục tiêu đó. Các thông tin về cung cầu thị trường, động thái giá cả, các chính sách, pháp luật, tập quán buôn bán có liên quan tới xuất nhập khẩu của các nước nhằm lựa chọn thị trường thích hợp đối với các doanh nghiệp .1 Xác định nhu cầu nhập khẩu của khách hàng.
Doanh nghiệp tham gia xuất khẩu phải có quá trình nghiên cứu, phân tích một cách hệ thống về nhu cầu thị trường cũng như khả năng của doanh nghiệp. Đồng thời dự đoán xu hướng biến động của thị trường, cơ hội thách thức mà mình gặp phải, nắm bắt đầy đủ về giá cả hàng hóa, các mức gía cho từng điều kiện mua bán và phẩm chất hàng hóa. Bên cạnh đó cũng cần chú ý đến tỷ suất ngoại tệ của mặt hàng xuất khẩu, nếu tỷ xuất thấp hơn tỷ giá hối đoái trên thị trường thì xuất khẩu có hiệu quả.2 Lựa chọn điều tra nghiên cứu thị trường xuất khẩu. Việc lựa chọn thị trường đòi hỏi doanh nghiệp phải phân tích tổng hợp nhiều yếu tố bao gồm cả yếu tố vi mô, vĩ mô và khả năng của doanh nghiệp.
Thông thường đó là những yếu tố văn hóa, xã hội, luật pháp, kinh tế, cạnh tranh và yếu tố thuộc môi trường tài chính. Nội dung nghiên cứu thị trường nước ngoài: SVTH: Đào Thị Xuân Phương MSSV:1054011233 GVHD: ThS. Lê Đình Thái 7 Công tác gồm ba vấn đề chủ yếu đó là: nghiên cứu chính sách ngoại thương của quốc gia ( nghiên cứu chính sách thị trường, chính sách mặt hàng, chính sách hỗ trợ); xác định và dự báo được những biến động của quan hệ cung cầu hàng hóa trên thị trường thế giới; tìm hiểu hệ thống thông tin giá cả, phân tích cơ cấu giá cả quốc tế và dự báo được những biến động của nó. Phương pháp nghiên cứu thị trường nước ngoài.
Có hai phương pháp chủ yếu + Nghiên cứu tại bàn làm việc: theo phương pháp này các cán bộ nghiên cứu thị trường phải đọc, nghiên cứu các tài liệu xuất bản trong nước; các tài liệu xuất bản nước ngoài; các tài liệu xuất bản hoặc không xuất bản rộng rãi của các tổ chức, cơ quan. + Nghiên cứu hiện trường: phương pháp này tốn kém hơn các phương pháp nghiên cứu trên. Cách tiến hành có thể quan sát; phỏng vấn trực tiếp; phỏng vấn qua điện thoại, phỏng vấn qua thư, bảng hỏi.2 Lựa chọn đối tác giao dịch. Để có thể lựa chọn được đối tác như mong muốn các doanh nghiệp nên tiến hành nghiên cứu các đối tác của mình trên một số các phương diện sau: quan điểm kinh doanh, lĩnh vực kinh doanh; tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh; khả năng tài chính, cơ sở vật chất, kỹ thuật; uy tín và mối quan hệ trong kinh doanh… Quá trình lựa chọn bạn hàng phải tuân thủ theo nguyên tắc đôi bên cùng có lợi.
