Đồ án: Quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số tự động AW03-72LE

Khám phá quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số tự động AW03-72LE đầy đủ. Hướng dẫn từng bước giúp kỹ thuật viên sửa chữa hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Tri Tân
• Người hướng dẫn: ThS. Văn Ánh Dương
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Kỹ Thuật Ô Tô
• Đề tài: Biên Soạn Quy Trình Tháo Lắp, Kiểm Tra, Bảo Dưỡng Hộp Số AW03-72LE
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Hộp Số Tự động AW03 72LE

Hộp số tự động AW03-72LE là một trong những hệ thống truyền lực hiện đại được sử dụng rộng rãi trên các dòng xe ô tô. Hộp số này được thiết kế để tối ưu hóa hiệu suất động cơ, cải thiện độ êm mượt khi chuyển số và tiết kiệm nhiên liệu. Việc bảo dưỡng hộp số tự động đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc và nguyên lý hoạt động. Quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số AW03-72LE là một công việc kỹ thuật quan trọng, cần được thực hiện chính xác theo hướng dẫn kỹ thuật. Những kỹ năng này rất cần thiết cho kỹ thuật viên ô tô chuyên nghiệp muốn nâng cao trình độ và chất lượng dịch vụ.

1.1. Đặc điểm Kỹ Thuật của AW03 72LE

Hộp số AW03-72LE là hộp số tự động có 7 tốc độ, được tích hợp công nghệ Continuously Variable Transmission (CVT) tiên tiến. Hộp số này có khối lượng nhẹ, thiết kế compact, và cung cấp độ tin cậy cao. Nó sử dụng dầu truyền động chất lượng cao để đảm bảo hiệu suất tối ưu. Các thành phần chính bao gồm bộ ly hợp, hệ thống pha trộn, và mô-đun điều khiển điện tử. Việc nắm vững những đặc điểm này giúp kỹ thuật viên thực hiện bảo dưỡng hộp số hiệu quả hơn.

1.2. Tầm Quan Trọng của Bảo Dưỡng Định Kỳ

Bảo dưỡng hộp số tự động là yếu tố then chốt để kéo dài tuổi thọ xe. Việc thay đổi dầu định kỳ, kiểm tra độ hỏng hóc, và vệ sinh hộp số giúp ngăn chặn các sự cố không mong muốn. Quy trình kiểm tra, bảo dưỡng hộp số AW03-72LE cần được thực hiện mỗi 40.000-60.000 km hoặc theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Điều này đảm bảo hiệu suất truyền động ổn định và an toàn khi lái xe.

II. Quy Trình Tháo Lắp Hộp Số AW03 72LE

Tháo lắp hộp số tự động là công việc tinh vi đòi hỏi kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn cao và sử dụng công cụ chuyên dụng. Quy trình tháo lắp hộp số AW03-72LE bao gồm nhiều bước chi tiết từ chuẩn bị, tháo rời các bộ phận, đến lắp ráp lại. Trước tiên, cần nâng xe lên cầu nâng an toàn và tháo các bộ phận liên quan như gầm xe, bộ lọc dầu. Sau đó tiến hành tháo hộp số từ động cơ một cách cẩn thận, sử dụng chính xác các công cụ chuyên dụng. Giai đoạn lắp ráp ngược lại cần tuân thủ độ chặt ốc vít theo quy định, đảm bảo không có sai sót.

2.1. Chuẩn Bị và Tháo Rời Các Bộ Phận

Bước đầu tiên của quy trình tháo hộp số AW03-72LE là kiểm tra xe ở trạng thái lạnh, nâng xe lên cầu nâng chắc chắn. Tháo bánh xe, gầm tạo, hộp xả. Ngắt kết nối các cảm biến điện, ống dẫn dầu, và các chi tiết liên kết. Sử dụng công cụ chuyên dụng để tháo các bu lông gắn kết hộp số với động cơ một cách từ từ, tránh làm hỏng các ren vít.

2.2. Lắp Ráp Lại Hộp Số

Quá trình lắp ráp đòi hỏi tính chính xác cao. Căn chỉnh hộp số với động cơ, đặt lót đệm đúng vị trí. Xiết các bu lông theo thứ tự chéo, độ chặt phải đạt 50-60 Nm. Kết nối lại các cảm biến điện, ống dẫn dầu. Cuối cùng, kiểm tra mực dầu, kiểm tra hoạt động bằng cách khởi động động cơ, thử các số để đảm bảo bảo dưỡng hộp số tự động hoàn toàn thành công.

III. Kiểm Tra Chi Tiết Hộp Số AW03 72LE

Kiểm tra hộp số tự động là công đoạn quan trọng giúp phát hiện sớm các lỗi và sự cố tiềm ẩn. Quy trình kiểm tra hộp số AW03-72LE bao gồm kiểm tra mức dầu, màu sắc dầu, kiểm tra các ống dẫn, bộ lọc, và các thành phần điện tử. Mức dầu cần ở mức chuẩn khi xe ở tình trạng nóng hoặc lạnh tùy theo quy định. Dầu bình thường có màu đỏ nhạt, nếu có mùi cháy hoặc màu đen thì cần thay dầu ngay. Kiểm tra độ rò rỉ tại các vị trí nối, kiểm tra hoạt động của hệ thống xả nhiệt, cảm biến nhiệt độ, và mô-đun điều khiển điện tử là rất quan trọng.

3.1. Kiểm Tra Dầu và Bộ Lọc

Dầu hộp số là yếu tố sống còn của hộp số tự động. Cần kiểm tra mức dầu hộp số AW03-72LE định kỳ, thường là mỗi tháng. Kiểm tra màu sắc, mùi hôi của dầu - nếu có mùi cháy hoặc màu rất đen cần thay dầu ngay lập tức. Bộ lọc dầu cần kiểm tra, làm sạch hoặc thay thế theo tình trạng bẩn. Dùng dầu chính hãng được khuyến cáo để đảm bảo chất lượng bảo dưỡng hộp số.

3.2. Kiểm Tra Hệ Thống Điều Khiển Điện Tử

Mô-đun điều khiển điện tử của hộp số AW03-72LE quản lý tất cả các chức năng truyền động. Kiểm tra các cảm biến như cảm biến vị trí phanh, cảm biến tốc độ xe, cảm biến nhiệt độ dầu. Sử dụng máy chẩn đoán để đọc mã lỗi nếu có. Kiểm tra toàn bộ các kết nối điện, đảm bảo không có đứt gãy hay cộc lỏng. Điều này giúp quy trình bảo dưỡng hộp số hoàn toàn.

IV. Bảo Dưỡng và Nâng Cao Hiệu Suất Hộp Số AW03 72LE

Bảo dưỡng định kỳ hộp số AW03-72LE không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ mà còn nâng cao hiệu suất lái xe, tiết kiệm nhiên liệu. Quy trình bảo dưỡng hộp số tự động bao gồm thay dầu, thay bộ lọc dầu, vệ sinh các khe hở, kiểm tra độ hỏng hóc của các bộ phận cơ khí. Nên thực hiện thay dầu hộp số mỗi 40.000-60.000 km hoặc 2 năm, tùy vào điều kiện sử dụng. Chủ xe nên tuân thủ lịch bảo dưỡng do nhà sản xuất khuyến cáo để đảm bảo quyền bảo hành. Bảo dưỡng đúng cách giúp hộp số hoạt động mượt mà, tránh các sự cố đắt đỏ.

4.1. Thay Dầu và Bảo Dưỡng Định Kỳ

Thay dầu hộp số tự động AW03-72LE là bước quan trọng nhất trong bảo dưỡng hộp số. Tháo nút xả dầu, để dầu cũ chảy ra hoàn toàn, làm sạch khe hở. Thay bộ lọc dầu nếu cần. Đổ dầu mới có độ nhớt phù hợp cho đến mức chuẩn. Kiểm tra lại mức dầu sau khi khởi động động cơ. Bảo dưỡng định kỳ giúp ngăn chặn sự oxy hóa dầu, tích tụ bụi bẩn và nhanh chóng.

4.2. Các Biện Pháp Nâng Cao Hiệu Suất

Để nâng cao hiệu suất hộp số AW03-72LE, cần tuân thủ hành động lái xe đúng cách - tránh phanh gấp, tránh tăng số bất thường. Vệ sinh hệ thống xả nhiệt để tránh quá nhiệt. Kiểm tra áp suất lốp định kỳ vì nó ảnh hưởng tới lực tác dụng lên hộp số. Sử dụng chế độ Eco hoặc Sport một cách hợp lý. Thực hiện bảo dưỡng hộp số theo quy định sẽ giúp xe chạy hiệu quả, tiêu thụ nhiên liệu ít hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU 1.1 Lý do chọn đề tài Hộp số là một bộ phận quan trọng của ô tô đảm bảo sự truyền công suất tới các bánh dẫn động của ô tô một cách hợp lý và tối ưu theo điều kiện vận hành. Ban đầu hộp số trên ô tô là loại hộp số cơ khí quá trình điều khiển hộp số được điều khiển hoàn toàn dựa vào người tài xế. Điều này đòi hỏi tài xe phải có kinh nghiệm, thành thạo các thao tác kỹ thuật lái xe để có để phát huy được hết công suất cũng như tính kinh tế vận hành của xe.

Để giải quyết những nhược điểm của hộp số sàn thì những năm 1940 hộp số tự động được ra mắt và ứng dụng trong ô tô. Hộp số tự động có ưu điểm hơn hộp số cơ khí ở những ưu điểm: giảm bớt sự phụ thuộc vào con người trong việc chuyển số từ đó giảm căng thẳng mệt mỏi cho tài xế thông qua việc bỏ chân côn, hoạt động một cách tự động thông qua điều khiển điện tử, tăng mô men xoắn từ động cơ đến trục sơ cấp nhờ hoạt động của biến mô thủy lực. Từ đó đến nay hộp số tự động ngày càng phát triển và khẳng định vị trí quan trọng của mình trong các dòng xe hiện đại và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Trong quá trình hoạt động lâu ngày các chi tiết của hộp số có thể bị mài mòn hoặc hư hỏng dẫn đến tình trạng hoạt động không chính xác, hoạt động sai của hộp số.

Do đó nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa hộp số tự động ngày càng lớn. Nhưng thực tế số lượng kỹ thuật viên có đủ trình độ về bảo dưỡng, sửa chữa hộp còn rất ít. Để có thể bảo dưỡng, sửa chữa hộp số cần có sự nghiên cứu nắm vững hộp số tự động. Thế nhưng trong khâu đào tạo, nội dung chương trình giảng dạy về hộp số tự động trong nhiều năm qua còn rất ít, thiếu thống nhất, hầu như bỏ ngỏ.

Nguyên nhân một phần trong những năm qua dịch Covid-19 làm cho quá trình giảng dạy khó khăn, sinh viên không thể tiếp cận được hết nguồn lực tài liệu, cũng như cơ sở vật chất phục vụ cho quá trình học tập. Về cơ sở lý thuyết học tập còn thiếu nhiều, chưa đa dạng tài liệu học tập như video,… Để khắc phục tình trạng trên, đề tài “Biên soạn quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số AW03-72LE” được chọn thực hiện với mong muốn đóng góp nâng cao chất lượng giảng dạy học tập. Đề tài đã góp phần nào giải quyết vấn đề nâng cao sự am hiểu về hộp số tự động. Đó là: xây dựng một video hướng dẫn, tài liệu về quy trình tháo lắp, bảo dưỡng kiểm tra hộp số phục vụ quá trình giảng dạy và học tập từ đó chất lượng được nâng cao.2 Mục tiêu đề tài Xây dựng một cách chi tiết, sinh động về quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số tự động phục vụ cho quá trình giảng dạy và học tập về hộp số tự động đạt được hiệu quả cao nhất.

Video về quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số tự động kết hợp với tài liệu thuyết minh giúp người học hình dung tốt hơn về hộp số tự động, quá trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng. Cũng như là một tài liệu tham khảo bổ ích.3 Đối tượng nghiên cứu Hộp số tự động AW03-72LE 1 1.4 Phương pháp nghiên cứu, thực hành Với mục tiêu của đề tài là xây dựng tài liệu phục vụ cho công việc giảng dạy và học tập. Nên phương pháp nghiên cứu chính là phương pháp tham khảo tài liệu kết hợp cùng phương pháp thực nghiệm phù hợp với nội dung của đề tài. Dựa trên các nguồn tài liệu sẵn có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài, tiến hành phân tích, chọn lọc những nội dung của hoạt động tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng hộp số làm cơ sở lý thuyết cho đề tài cũng như quá trình quay video giảng dạy.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT HỘP SỐ AW03-72LE 2.1 Tổng quan về hộp số tự động AW03-72LE Hộp số tự động AW03-72LE là hộp số được điều khiển bằng điện tử bao gồm các cảm biến, một ECU điều khiển hoạt động hộp số và các bộ chấp hành như solenoid, các van thủy lực. Hộp số AW03-72LE có 4 số được gắn trên những dòng xe dẫn động cầu sau như Suzuki Sidekick,.Hộp số thông số và cấu tạo như sau: Hộp số tự động AW03-72LE Thông số Ghi chú Động cơ 4JA1-L (2,5l) Kiểu Kiểu bánh răng hành tinh điều khiển điện tử Bộ biến đổi moment là loại 3 bộ phận, 2 trạng thái (có cơ cấu lock-up) Tỷ số truyền Số 1 2,826 Số 2 1,493 Số 3 1,000 Số 4 0,730 Số lùi 2,703 Loại dầu Tên dầu Auto fluid D-II hoặc III Số lượng 6,5 lít Các bộ phận Ly hợp trực tiếp O/D C-0 2 Số lượng ma sát đĩa Ly hợp số tiến C-1 4 Ly hợp trực tiếp C-2 3 Phanh O/D B-0 3 Số lượng đĩa Phanh xuống dốc số 2 B-1 2 Phanh số 2 B-2 3 Phanh số 1 và số lùi B-3 5 Khớp một Khớp 1 chiều O/D F-0 20 Số lượng chiều miếng chèn Khớp 1 chiều số 1 F-1 18 Khớp 1 chiều số 2 F-2 26 Bảng 2.1: Thông số hộp số AW03-72LE 3 2.2 Cấu tạo hộp số tự động AW03-72LE Hình 2.1: Các cụm chi tiết hộp số AW03-72LE C0: Ly hợp trực tiếp O/D C1: Ly hợp số tiến (ly hợp trước) C2: Ly hợp trực tiếp B0: Phanh O/D B1: Phanh xuống dốc số 2 B2: Phanh sô 2 F0: Ly hợp 1 chiều O/D F1: Ly hợp 1 chiều (số 1) F2: Ly hợp 1 chiều (số 2) 4 2.1 Biến mô thủy lực Biến mô thủy lực là một khớp nối truyền công suất từ động cơ sang trục sơ cấp của hộp số bằng chuyển động của dòng chất lỏng bên trong biến mô thủy lực. Đóng vai trò như ly hợp ma sát ở hộp số cơ khí. a) Chức năng - Tăng mô men do động cơ tạo ra.

- Đóng vai trò như một ly hợp thủy lực để truyền hay không truyền mômen từ động cơ đến hộp số. - Hấp thụ các dao động xoắn của động cơ và hệ thống truyền lực. - Dẫn động bơm dầu của hệ thống điều khiển thủy lực.2: Bộ biến mô thủy lực b) Cấu tạo Bộ biến mô bao gồm 3 phần tử: phần tử chủ động (cánh bơm), phần tử bị động (cánh tua-bin) và phần tử phản ứng (stator). Ngoài ra còn có một ly hợp khóa biến mô.

- Cánh bơm được lắp vào vỏ biến mô và được nối với trục khủy qua đĩa dẫn động. Các cánh hình cong được lắp bên trong cánh bơm. Một vòng dẫn hướng được lắp trên mép trong của các cánh để đường dẫn dầu được mượt mà.3: Cánh bơm Cánh tua-bin được nối với trục vào của hộp số (trục sơ cấp) nhờ vào moay-ơ hàn. Cánh tua-bin cũng có nhiều cánh hình cong lắp bên trên.

Các cánh của bánh tua-bin nằm đối diện với cánh bơm và hướng cong của các cánh này ngược chiều với hướng cong của cánh bơm.4: Cánh tua-bin Stator nằm giữa cánh bơm và cánh tua-bin. Các cánh của stator được lắp lên trên khớp một chiều, khớp này gắn trên trục cố định. Trục cố định này là phần kéo dài của vỏ hộp số bao ngoài trục tua-bin. Khớp một chiều giúp stator chỉ quay theo chiều quay của trục khuỷu động cơ mà không thể quay ngược lại.5: Stator c) Hoạt động của biến mô thủy lực Hình 2.6: Hoạt động của biến mô Để có thể hình dung được nguyên lý hoạt động của biến mô thủy lực.

Chúng ta đặt 2 quạt điện đối diện nhau như hình. Khi bật quạt 1 quay tạo ra một nguồn không khí lưu thông va đập vào cánh quạt thứ 2 khiến nó cũng bắt đầu quay theo. Biến mô thủy lực cũng hoạt động nguyên lý như vậy. Trong đó, cánh bơm đóng vai trò là quạt số 1 được kết nối với động cơ.

Tuabin đóng vai trò là quạt thứ 2 được gắn đầu sơ cấp trục hộp số. Dòng dầu 7 trong biến mô có vai trò như dòng không khí lưu thông giữa hai cánh quạt nhưng có hiệu suất làm việc cao hơn. d) Các giai đoạn hoạt động của biến mô thủy lực - Giai đoạn dừng xe: Trong khi dừng xe, động cơ vẫn hoạt động bình thường dẫn động bánh bơm nhưng tuabin không thể hoạt động nguyên nhân là do tài xế đạp phanh khiến xe đứng yên. Trong trường hợp này, sự khuếch đại của mô-men là tối đa.

Khi tài xế rời chân phanh và tác động vào chân ga, bánh bơm bắt đầu di chuyển, chuyển động nhanh dần và dẫn động tuabin hoạt động, xe di chuyển. Giai đoạn này có sự chênh lệch lớn giữa tốc độ bánh bơm và tuabin. - Giai đoạn tăng tốc xe: Trong quá trình tăng tốc, tốc độ tuabin liên tục tăng nhưng vẫn có sự khác biệt giữa bánh bơm và tuabin. Khi tốc độ tuabin tăng thì sự khuếch đại momen xoắn giảm - Giai đoạn khóa biến mô thủy lực: Khi tốc độ tuabin tăng lên cao thì sự chênh lệch tốc độ quay giữa tuabin và cánh bơm giảm xuống.

Hệ số truyền moment bắt đầu giảm xuống 0 do đó để tránh giảm sự truyền moment nên khi tốc độ của tuabin đạt 90% tốc độ so với cánh bơm thì bộ biến mô sẽ khóa cứng cánh bơm và tuabin, biến mô thủy lực bây giờ đóng vai trò như một khớp nối cứng giữa động cơ và hộp số.2 Bơm dầu Bơm dầu là bộ phận vận chuyển dầu đến bộ thân van, biến mô và cung cấp dầu bôi trơn cho hệ thống bánh răng hành tinh. Bơm dầu được dẫn động trực tiếp bằng cánh của biến mô thủy lực. Đối với hộp số tự động bơm dầu là loại bơm bánh răng ăn khớp trong được dẫn động bằng vỏ biến mô thủy lực. Khi được dẫn động hai bánh răng quay ăn khớp vào nhau tạo ra cơ chế bơm dầu của bơm Hình 2.3 Bộ truyền bánh răng hành tinh a) Chức năng - Cung cấp một vài tỷ số truyền bánh răng để đạt được mô men và tốc độ quay phù hợp với các chế độ chạy xe và điều khiển của lái xe.

- Cung cấp bánh răng đảo chiều để chạy lùi. - Cung cấp vị trí số trung gian để cho phép động cơ chạy không tải khi xe đỗ. Trên hộp số AW03-72LE sử dụng bộ truyền bánh răng hành tinh ba cấp độ (kiểu Simpson). Bộ truyền kiểu Simpson gồm có hai bộ bánh răng hành tinh trước và sau, bánh răng mặt trời của mỗi bộ truyền nối với nhau tạo thành một khối gọi là bánh răng mặt trời chung.