Luận văn thạc sĩ quản lý xây dựng đề xuất quy trình lựa chọn tổng thầu thiết kê thi công bằng phương pháp tích hợp choosing by advantage s utility theory cba ut

Luận văn Thạc sĩ Quản lý Xây dựng: Đề xuất quy trình lựa chọn tổng thầu thiết kế thi công tối ưu, ứng dụng phương pháp CBA-UT tích hợp, hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Văn Mẫn
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hoài Long
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Đề Xuất Quy Trình Lựa Chọn Tổng Thầu Thiết Kế - Thi Công Bằng Phương Pháp Tích Hợp Choosing-By-Advantages & Utility-Theory (CBA-UT)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Đóng góp của nghiên cứu
• 1.3.1. Đóng góp về mặt học thuật
• 1.3.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 1.4. Sơ đồ cấu trúc của luận văn
• 1.5. Giới thiệu chương
• 1.6. Các khái niệm và thuật ngữ sử dụng trong nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN DỰ ÁN THIẾT KẾ-THI CÔNG (DB)
• 2.1. Giới thiệu phương thức thực hiện dự án DB
• 2.2. Sự thực hiện phương thức thực hiện dự án DB
• 2.3. Các yếu tố thành công dự án Design-Build
• 2.4. Thị trường áp dụng phương thức thực hiện dự án DB
• 2.5. Các mô hình, quy trình nghiên cứu lựa chọn tổng thầu thiết kế-thi công
• 2.6. Mô hình sơ tuyến và lựa chọn nhà thầu bằng các phương pháp ra quyết định đa tiêu chí (MCDM)
• 2.7. Giới thiệu phương pháp CBA
• 2.8. Ưu điểm nổi bật của phương pháp CBA
• 2.9. Nguyên tắc của hệ thống ra quyết định CBA
• 2.10. Phân loại phương pháp ra quyết định CBA
• 2.11. Các giả thiết của phương pháp CBA
• 2.12. Các nghiên cứu trên thế giới ứng dụng phương pháp CBA
• 2.13. Các giai đoạn thực hiện phương pháp CBA
• 2.14. Lý thuyết độ thỏa dụng (Utility Theory)
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu chương
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Công cụ nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp CBA
• 3.3.2. Lý thuyết độ thỏa dụng
• 3.3.3. Tích hợp lý thuyết độ thỏa dụng (UT) với phương pháp CBA
• 3.3.4. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: QUY TRÌNH ĐỀ XUẤT
• 4.1. Giới thiệu chương
• 4.2. Phân tích thư viện các nhân tố trong giai đoạn sơ tuyển
• 4.3. Danh sách các nhân tố của thư viện trong giai đoạn đấu thầu
• 4.4. Quy trình đề xuất lựa chọn tổng thầu DB bằng phương pháp CBA, tích hợp lý thuyết độ thỏa dụng
• 4.4.1. Diễn giải các bước của Quy trình lựa chọn tổng thầu DB bằng phương pháp CBA-UT
• 4.4.2. Giai đoạn 1: Sơ tuyển nhà thầu (Prequalification)
• 4.4.3. Giai đoạn 2: Giai đoạn đấu thầu lựa chọn nhà thầu
• 4.4.4. Các bước tiến hành đánh giá Sơ tuyển/ Đánh giá thầu bằng phương pháp CBA-UT
• 4.4.5. Đánh giá việc ứng dụng của Quy trình đề xuất (Ứng dụng CBA-UT)
• 5. CHƯƠNG 5: VẬN DỤNG QUY TRÌNH ĐỀ XUẤT
• 5.1. Giới thiệu chương
• 5.2. Tình huống ứng dụng quy trình đề xuất
• 5.3. Thông tin dự án
• 5.4. Ứng dụng quy trình đề xuất vào dự án thực tế
• 5.5. So sánh với cách đánh giá theo phương pháp CBA (Chưa tích hợp)
• 5.6. So sánh đánh giá thầu theo quy trình đề xuất (CBA-UT) và phương pháp đánh giá thầu truyền thống
• 5.7. Kết luận chương 5
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 6.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC BÀI BÁO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: THƯ VIỆN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TRONG GIAI ĐOẠN SƠ TUYỂN TỔNG THẦU DB
• PHỤ LỤC 2: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỚNG TRONG GIAI ĐOẠN ĐẤU THẦU
• PHỤ LỤC 3: BẢNG TỔNG HỢP CBA TRONG GIAI ĐOẠN SƠ TUYỂN
• PHỤ LỤC 4: BẢNG TỔNG HỢP CBA TRONG GIAI ĐOẠN ĐẤU THẦU
• PHỤ LỤC 5: PHIẾU PHỎNG VẤN CHUYÊN GIA

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Trình Lựa Chọn Tổng Thầu EPC Hiệu Quả 55 ký tự

Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, việc lựa chọn hình thức thực hiện dự án phù hợp và hiệu quả trở nên vô cùng quan trọng. Phương thức truyền thống thiết kế - đấu thầu - thi công (Design-Bid-Build / DBB), mặc dù quen thuộc, bộc lộ nhiều hạn chế như chậm tiến độ, vượt chi phí và thiếu sự phối hợp giữa đơn vị thiết kế và nhà thầu thi công. Nghiên cứu của Long-Hoai (2008) chỉ ra rằng phương thức này thường xuyên gặp phải các vấn đề về tiến độ và chi phí, thậm chí có thể dẫn đến thất bại. Các dự án DBB tiến độ kéo dài, tách rời giai đoạn thiết kế và thi công, tiềm ẩn nhiều rủi ro và mâu thuẫn (bbs et al (2003); Touran et al. (2011); Love et al (2012)). Ngược lại, phương thức thiết kế-thi công (Design-Build / DB) mang lại nhiều ưu điểm vượt trội, giúp các chủ đầu tư đáp ứng kịp thời các yêu cầu khắt khe về tiến độ và chất lượng.

1.1. Ưu Điểm Vượt Trội Của Mô Hình Tổng Thầu Thiết Kế Thi Công

Phương thức DB, theo Konchar & Sanvido (1998), mang lại nhiều lợi ích như đơn giá thấp, ít phát sinh chi phí, tốc độ xây dựng nhanh và ít trễ tiến độ so với DBB và CM at risk. Nhà thầu có cơ hội nâng cao chất lượng dự án bằng cách tham gia vào giai đoạn thiết kế. Songer and Molenaar (1996); Puerto et al (2008) nhấn mạnh rằng chủ đầu tư chọn DB để rút ngắn tiến độ và coi trọng năng lực nhà thầu hơn giá dự thầu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Lựa Chọn Nhà Thầu EPC Năng Lực

Với phương thức DB, việc lựa chọn nhà thầu là yếu tố then chốt. Chan (2001) cho rằng năng lực nhà thầu ảnh hưởng lớn đến thời gian thực hiện dự án và sự thành công của dự án DB. Một quy trình lựa chọn nhà thầu hiệu quả sẽ giúp chủ đầu tư giảm thiểu rủi ro và đảm bảo chất lượng dự án.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá và Lựa Chọn Tổng Thầu EPC 58 ký tự

Mặc dù có nhiều ưu điểm, việc đánh giá và lựa chọn tổng thầu EPC không hề đơn giản. Các tiêu chí đánh giá thường phức tạp, mang tính chủ quan và khó lượng hóa. Việc lựa chọn nhà thầu tổng thầu EPC đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng nhiều yếu tố khác nhau, từ năng lực kỹ thuật, kinh nghiệm thi công đến khả năng tài chính và quản lý dự án. Theo tài liệu nghiên cứu, các tiêu chí đánh giá này bao gồm: Khả năng quản lý dự án EPC, kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự, năng lực tài chính, đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, và khả năng đáp ứng các yêu cầu về an toàn và môi trường. Việc thiếu một quy trình đánh giá khách quan và minh bạch có thể dẫn đến những quyết định sai lầm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ, chất lượng và chi phí của dự án.

2.1. Các Tiêu Chí Đánh Giá Năng Lực Nhà Thầu Thiết Kế Thi Công

Các tiêu chí đánh giá năng lực nhà thầu bao gồm kinh nghiệm, năng lực tài chính, trình độ kỹ thuật, khả năng quản lý dự án và khả năng đáp ứng các yêu cầu về an toàn và môi trường. Các tiêu chí này thường mang tính định tính và khó lượng hóa.

2.2. Thiếu Tính Khách Quan Trong Quy Trình Đánh Giá Hiện Tại

Quy trình đánh giá hiện tại thường thiếu tính khách quan và minh bạch, dẫn đến những quyết định lựa chọn nhà thầu không tối ưu. Điều này có thể gây ra những rủi ro về tiến độ, chi phí và chất lượng dự án.

2.3. Rủi Ro Khi Lựa Chọn Nhà Thầu EPC Không Phù Hợp

Lựa chọn nhà thầu EPC không phù hợp có thể dẫn đến chậm trễ tiến độ, vượt ngân sách, chất lượng công trình kém, tranh chấp hợp đồng và thậm chí là thất bại dự án. Do đó, việc lựa chọn nhà thầu EPC phù hợp là vô cùng quan trọng.

III. Phương Pháp CBA Cost Benefit Analysis Trong Đấu Thầu 57 ký tự

Để giải quyết vấn đề trên, việc áp dụng các phương pháp khoa học và khách quan trong quy trình lựa chọn tổng thầu EPC là vô cùng cần thiết. Một trong những phương pháp được sử dụng rộng rãi là phương pháp CBA (Cost-Benefit Analysis), hay còn gọi là phân tích chi phí - lợi ích. Phương pháp CBA giúp so sánh và đánh giá các lựa chọn khác nhau dựa trên việc cân nhắc giữa chi phí và lợi ích mà chúng mang lại. Trong bối cảnh lựa chọn tổng thầu, phương pháp CBA cho phép chủ đầu tư đánh giá một cách toàn diện các hồ sơ dự thầu khác nhau, từ đó đưa ra quyết định lựa chọn tối ưu.

3.1. Ưu Điểm Nổi Bật Của Phương Pháp Phân Tích Chi Phí Lợi Ích CBA

Phương pháp CBA cung cấp một khung phân tích toàn diện, cho phép so sánh các lựa chọn khác nhau dựa trên cơ sở khách quan và định lượng. Nó giúp chủ đầu tư hiểu rõ hơn về các chi phí và lợi ích tiềm ẩn của từng nhà thầu EPC.

3.2. Ứng Dụng Phương Pháp CBA Trong Lựa Chọn Nhà Thầu Xây Dựng

Phương pháp CBA có thể được áp dụng để đánh giá các khía cạnh khác nhau của hồ sơ dự thầu, bao gồm chi phí, tiến độ, chất lượng, và các yếu tố rủi ro. Nó giúp chủ đầu tư đưa ra quyết định dựa trên cơ sở thông tin đầy đủ và chính xác.

3.3. Hạn Chế Của Phương Pháp CBA Trong Thực Tế

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, phương pháp CBA vẫn có những hạn chế nhất định, đặc biệt là trong việc định lượng các lợi ích mang tính định tính hoặc các yếu tố rủi ro. Ngoài ra, CBA có thể trở nên phức tạp và tốn thời gian khi phải xử lý lượng lớn dữ liệu và thông tin.

IV. Tối Ưu Lựa Chọn Tổng Thầu Kết Hợp CBA và Lý Thuyết UT 59 ký tự

Để khắc phục những hạn chế của phương pháp CBA, nhiều nghiên cứu đã đề xuất việc kết hợp CBA với các phương pháp khác, trong đó có lý thuyết hữu dụng (Utility Theory - UT). Lý thuyết UT cho phép đánh giá các lựa chọn dựa trên giá trị chủ quan mà chúng mang lại cho người ra quyết định. Bằng cách tích hợp UT vào CBA, chủ đầu tư có thể kết hợp cả yếu tố định lượng và định tính trong quá trình lựa chọn tổng thầu thiết kế - thi công, từ đó đưa ra quyết định toàn diện và phù hợp hơn với mục tiêu của dự án. Nghiên cứu đề xuất sử dụng phương pháp UT nhằm đánh giá và xếp hạng các nhà thầu dựa trên mức độ đáp ứng các tiêu chí khác nhau, từ đó bổ sung thông tin cho phân tích CBA.

4.1. Tổng Quan Về Lý Thuyết Hữu Dụng Utility Theory UT

Lý thuyết hữu dụng (UT) là một phương pháp đánh giá các lựa chọn dựa trên giá trị chủ quan mà chúng mang lại cho người ra quyết định. Nó cho phép người ra quyết định thể hiện sở thích và ưu tiên của mình một cách rõ ràng.

4.2. Tích Hợp UT Vào Phương Pháp CBA Để Đánh Giá Nhà Thầu

Việc tích hợp UT vào CBA giúp khắc phục những hạn chế của CBA bằng cách kết hợp cả yếu tố định lượng và định tính. Nó cho phép chủ đầu tư đánh giá một cách toàn diện các hồ sơ dự thầu khác nhau, từ đó đưa ra quyết định lựa chọn tối ưu.

4.3. Ưu Điểm Của Phương Pháp CBA UT Tích Hợp Trong Thực Tế

Phương pháp CBA-UT tích hợp giúp đưa ra quyết định khách quan hơn, xem xét toàn diện các yếu tố và tối ưu hóa lợi ích cho dự án. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả khi có nhiều tiêu chí quan trọng và phức tạp cần được xem xét trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Trình Chọn Tổng Thầu CBA UT 58 ký tự

Luận văn này đề xuất một quy trình lựa chọn tổng thầu thiết kế - thi công dựa trên sự kết hợp giữa phương pháp CBA và lý thuyết UT. Quy trình này bao gồm các bước cụ thể, từ việc xác định các tiêu chí đánh giá, thu thập dữ liệu, phân tích chi phí - lợi ích, đến việc đánh giá giá trị chủ quan và đưa ra quyết định cuối cùng. Quy trình này được thiết kế để đảm bảo tính khách quan, minh bạch và hiệu quả trong quá trình lựa chọn nhà thầu EPC, đồng thời giúp chủ đầu tư giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi ích cho dự án.

5.1. Các Bước Của Quy Trình Lựa Chọn Tổng Thầu EPC Tích Hợp

Quy trình bao gồm các bước cụ thể như xác định tiêu chí, thu thập dữ liệu, phân tích CBA, đánh giá UT và đưa ra quyết định. Mỗi bước đều được hướng dẫn chi tiết để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

5.2. Ví Dụ Ứng Dụng Quy Trình CBA UT Trong Dự Án Thực Tế

Nghiên cứu trình bày một ví dụ về việc áp dụng quy trình này trong một dự án thực tế, cho thấy tính khả thi và hiệu quả của phương pháp. Ví dụ này giúp các chủ đầu tư hiểu rõ hơn về cách thức áp dụng CBA-UT vào thực tế.

5.3. So Sánh Với Phương Pháp Đánh Giá Thầu Truyền Thống

Luận văn so sánh kết quả đánh giá thầu theo quy trình đề xuất (CBA-UT) và phương pháp đánh giá thầu truyền thống, từ đó rút ra các kiến nghị nhằm cải thiện và hoàn chỉnh quy trình. Kết quả so sánh cho thấy CBA-UT giúp đưa ra quyết định lựa chọn nhà thầu khách quan và hiệu quả hơn.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Quy Trình Lựa Chọn 55 ký tự

Tóm lại, việc áp dụng phương pháp CBA-UT tích hợp vào quy trình lựa chọn tổng thầu thiết kế - thi công mang lại nhiều lợi ích, giúp chủ đầu tư đưa ra quyết định khách quan, minh bạch và hiệu quả hơn. Mặc dù vẫn còn một số hạn chế, nhưng đây là một hướng đi tiềm năng để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dự án xây dựng tại Việt Nam. Nghiên cứu này mở ra hướng phát triển mới cho việc tối ưu hóa quy trình lựa chọn nhà thầu EPC và quản lý dự án xây dựng.

6.1. Tóm Tắt Những Ưu Điểm Chính Của Phương Pháp CBA UT

Việc sử dụng CBA-UT tích hợp giúp chủ đầu tư đưa ra quyết định khách quan hơn, xem xét toàn diện các yếu tố và tối ưu hóa lợi ích cho dự án. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả khi có nhiều tiêu chí quan trọng và phức tạp cần được xem xét.

6.2. Hạn Chế Cần Khắc Phục và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Một số hạn chế cần khắc phục bao gồm việc định lượng các yếu tố định tính và giảm thiểu sự phức tạp trong quá trình thực hiện. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ hỗ trợ ra quyết định và thử nghiệm quy trình trong nhiều dự án khác nhau.

6.3. Tầm Quan Trọng Của Áp Dụng Phương Pháp Khoa Học Trong Đấu Thầu

Việc áp dụng các phương pháp khoa học và khách quan như CBA-UT vào quy trình đấu thầu là vô cùng quan trọng để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dự án xây dựng. Điều này góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành xây dựng Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam phát triển nhanh chóng, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, việc lựa chọn phương thức thực hiện dự án phù hợp và hiệu quả trở thành vấn đề cấp thiết. Phương thức truyền thống thiết kế - đấu thầu - thi công (Design-Bid-Build - DBB) tuy phổ biến nhưng tồn tại nhiều hạn chế như chậm tiến độ, vượt chi phí và thiếu sự phối hợp giữa thiết kế và thi công. Ngược lại, phương thức thiết kế - thi công (Design-Build - DB) ngày càng được ưa chuộng nhờ ưu điểm tiết kiệm thời gian, giảm chi phí phát sinh và nâng cao chất lượng dự án. Theo các nghiên cứu quốc tế, phương thức DB giúp rút ngắn tiến độ xây dựng từ 6% đến 12% và giảm chi phí phát sinh khoảng 12,2% so với DBB.

Tuy nhiên, việc lựa chọn tổng thầu thiết kế - thi công đủ năng lực là yếu tố then chốt quyết định thành công dự án. Nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn tổng thầu DB trong hai giai đoạn sơ tuyển và đấu thầu, đồng thời đề xuất quy trình lựa chọn tổng thầu dựa trên phương pháp tích hợp Choosing-By-Advantages (CBA) và Lý thuyết độ thỏa dụng (Utility Theory - UT). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dự án xây dựng dân dụng và công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận trong khoảng thời gian từ tháng 01/2017 đến tháng 06/2017.

Việc ứng dụng quy trình đề xuất không chỉ giúp chủ đầu tư có cơ sở tham chiếu minh bạch, rõ ràng trong quyết định lựa chọn tổng thầu mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả quản lý dự án. Kết quả nghiên cứu được vận dụng trên một dự án chung cư phức hợp thực tế, so sánh với phương pháp đánh giá thầu truyền thống, từ đó đưa ra các kiến nghị cải thiện quy trình lựa chọn tổng thầu DB tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết và mô hình chính:

1. Phương pháp Choosing-By-Advantages (CBA): Là phương pháp ra quyết định đa tiêu chí dựa trên việc so sánh các lợi thế (advantages) của từng phương án lựa chọn thay vì chỉ dựa vào trọng số hay điểm số truyền thống. CBA tạo ra môi trường ra quyết định minh bạch, hợp tác và dựa trên giá trị thực tế, giúp tránh trùng lặp các yếu tố và tăng tính khách quan trong đánh giá.

2. Lý thuyết độ thỏa dụng (Utility Theory - UT): Được tích hợp để đánh giá mức độ hài lòng hoặc ưu tiên của người ra quyết định đối với các thuộc tính kỹ thuật và chi phí của từng phương án. UT giúp xây dựng hàm tiện ích phản ánh sự cân bằng giữa lợi ích và chi phí, hỗ trợ lựa chọn phương án tối ưu.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: sơ tuyển (prequalification), đấu thầu (bidding), hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu, tổ chuyên gia đánh giá, lợi thế (advantage), thuộc tính (attribute), tiêu chí (criteria), tầm quan trọng của lợi thế (Importance of Advantages - IOA).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ:

• Phân tích thư viện các nghiên cứu quốc tế và trong nước về phương thức DB, các phương pháp ra quyết định đa tiêu chí (MCDM), đặc biệt là CBA và UT.
• Phỏng vấn chuyên sâu 20 chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn đấu thầu và quản lý xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận.
• Thu thập dữ liệu thực tế từ một dự án chung cư phức hợp chuẩn bị triển khai.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Xây dựng thư viện các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn tổng thầu DB trong hai giai đoạn sơ tuyển và đấu thầu.
• Áp dụng phương pháp CBA tích hợp UT để đánh giá và lựa chọn tổng thầu, bao gồm xác định lợi thế, phân bổ tầm quan trọng IOA và xây dựng hàm tiện ích.
• So sánh kết quả đánh giá theo quy trình đề xuất với phương pháp đánh giá thầu truyền thống tại Việt Nam.

Cỡ mẫu phỏng vấn gồm 20 chuyên gia, được chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất (non-probability sampling) nhằm đảm bảo tính chuyên môn và kinh nghiệm phù hợp. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 01/2017 đến tháng 06/2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn tổng thầu DB: Qua phân tích thư viện và phỏng vấn chuyên gia, có khoảng 15 nhân tố quan trọng trong giai đoạn sơ tuyển và 20 nhân tố trong giai đoạn đấu thầu, bao gồm năng lực tài chính, kinh nghiệm, năng lực quản lý, chất lượng đề xuất kỹ thuật, giá dự thầu, và các yếu tố pháp lý. Trong đó, năng lực kỹ thuật và kinh nghiệm chiếm tỷ trọng quan trọng khoảng 40-45% trong quyết định của chủ đầu tư.

2. Hiệu quả của quy trình CBA-UT trong đánh giá tổng thầu: Ứng dụng quy trình đề xuất vào dự án thực tế cho thấy phương pháp CBA-UT giúp phân tích rõ ràng các lợi thế của từng nhà thầu, đồng thời cân nhắc hợp lý giữa điểm kỹ thuật và giá dự thầu. Kết quả đánh giá cho thấy nhà thầu được lựa chọn có điểm IOA cao hơn 15% so với phương pháp truyền thống, đồng thời chi phí dự án được kiểm soát tốt hơn khoảng 8%.

3. So sánh với phương pháp đánh giá thầu truyền thống: Phương pháp truyền thống tại Việt Nam chủ yếu dựa trên điểm kỹ thuật và giá thầu theo tỷ lệ trọng số cố định, thiếu sự minh bạch và khó tạo sự đồng thuận trong nhóm ra quyết định. Quy trình CBA-UT tạo ra môi trường đánh giá minh bạch, linh hoạt và có tính hợp tác cao, giúp giảm thiểu sai sót và tranh cãi trong quá trình lựa chọn.

4. Hạn chế của quy trình đề xuất: Quy trình đòi hỏi thời gian đào tạo và huấn luyện nhóm ra quyết định để hiểu rõ cách thức vận hành, đồng thời không phù hợp cho các quyết định cá nhân do phụ thuộc nhiều vào ngữ cảnh và sự đồng thuận trong nhóm. Thời gian thực hiện quy trình có thể kéo dài hơn 20-30% so với phương pháp truyền thống.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự khác biệt trong kết quả lựa chọn tổng thầu giữa hai phương pháp là do CBA-UT tập trung vào việc phân tích lợi thế cụ thể của từng nhà thầu, tránh việc đánh giá trùng lặp và chủ quan. Việc tích hợp lý thuyết độ thỏa dụng giúp cân bằng giữa chi phí và lợi ích kỹ thuật, phù hợp với thực tế yêu cầu của chủ đầu tư.

So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với các báo cáo cho thấy CBA giúp tăng tính minh bạch và đồng thuận trong quyết định, đồng thời giảm thiểu rủi ro do lựa chọn nhà thầu không phù hợp. Việc áp dụng quy trình này tại Việt Nam góp phần nâng cao chất lượng quản lý dự án DB, phù hợp với xu hướng phát triển ngành xây dựng hiện đại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh điểm IOA và chi phí của các nhà thầu, bảng tổng hợp các nhân tố ảnh hưởng và bảng so sánh kết quả giữa phương pháp CBA-UT và truyền thống, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả và ưu điểm của quy trình đề xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho nhóm ra quyết định: Tổ chức các khóa huấn luyện chuyên sâu về phương pháp CBA-UT cho các cán bộ quản lý, chuyên gia tư vấn và chủ đầu tư nhằm đảm bảo hiểu và vận dụng đúng quy trình. Thời gian thực hiện trong vòng 3-6 tháng, do các đơn vị đào tạo chuyên ngành xây dựng phối hợp với các tổ chức tư vấn.

2. Áp dụng quy trình CBA-UT cho các dự án có quy mô và tính phức tạp cao: Ưu tiên áp dụng quy trình này cho các dự án thiết kế - thi công có giá trị lớn, yêu cầu kỹ thuật cao nhằm tối ưu hóa hiệu quả lựa chọn tổng thầu, giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng dự án. Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn chịu trách nhiệm triển khai trong giai đoạn chuẩn bị dự án.

3. Xây dựng phần mềm hỗ trợ đánh giá theo phương pháp CBA-UT: Phát triển công cụ phần mềm giúp tự động hóa quá trình thu thập, phân tích dữ liệu và tính toán điểm IOA, từ đó rút ngắn thời gian đánh giá và tăng tính chính xác. Thời gian phát triển dự kiến 6-12 tháng, do các công ty công nghệ và viện nghiên cứu phối hợp thực hiện.

4. Hoàn thiện quy trình và tích hợp với các quy định pháp luật hiện hành: Cập nhật và điều chỉnh quy trình lựa chọn tổng thầu DB theo phương pháp CBA-UT phù hợp với Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn hiện hành tại Việt Nam, đảm bảo tính pháp lý và khả thi trong thực tiễn. Các cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội ngành xây dựng cần phối hợp thực hiện trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư và nhà quản lý dự án: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn tổng thầu DB, áp dụng quy trình đánh giá khoa học để nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu rủi ro trong quá trình triển khai dự án.

2. Chuyên gia tư vấn đấu thầu và quản lý xây dựng: Cung cấp phương pháp đánh giá đa tiêu chí tiên tiến, hỗ trợ tư vấn khách quan, minh bạch và có căn cứ khoa học trong việc lựa chọn nhà thầu phù hợp.

3. Nhà thầu thiết kế - thi công: Hiểu rõ các tiêu chí và quy trình đánh giá, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh, chuẩn bị hồ sơ dự thầu đáp ứng yêu cầu và tăng cơ hội trúng thầu.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý xây dựng: Là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng phương pháp ra quyết định đa tiêu chí trong lĩnh vực xây dựng, đồng thời cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để phát triển nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp CBA khác gì so với các phương pháp ra quyết định đa tiêu chí khác?
   CBA tập trung vào so sánh lợi thế cụ thể của từng phương án thay vì chỉ dựa vào trọng số hay điểm số tổng hợp. Điều này giúp tránh trùng lặp yếu tố và tăng tính minh bạch, đồng thời không yêu cầu trọng số nhân tố phức tạp như AHP hay Fuzzy.

2. Lý thuyết độ thỏa dụng (Utility Theory) được tích hợp như thế nào trong quy trình?
   UT giúp xây dựng hàm tiện ích phản ánh mức độ ưu tiên của người ra quyết định đối với các thuộc tính kỹ thuật và chi phí, từ đó cân bằng giữa lợi ích và chi phí để lựa chọn phương án tối ưu.

3. Quy trình đề xuất có phù hợp với các dự án nhỏ không?
   Quy trình này phù hợp hơn với các dự án có quy mô và tính phức tạp cao do đòi hỏi sự đồng thuận và thảo luận nhóm. Với dự án nhỏ hoặc quyết định cá nhân, quy trình có thể không khả thi do tốn thời gian và yêu cầu nhóm ra quyết định.

4. Thời gian thực hiện quy trình CBA-UT so với phương pháp truyền thống như thế nào?
   Quy trình CBA-UT thường kéo dài hơn khoảng 20-30% so với phương pháp truyền thống do cần đào tạo, thảo luận nhóm và phân tích chi tiết các lợi thế, tuy nhiên đổi lại mang lại kết quả chính xác và minh bạch hơn.

5. Làm thế nào để áp dụng quy trình này trong thực tế tại Việt Nam?
   Cần tổ chức đào tạo cho các bên liên quan, xây dựng phần mềm hỗ trợ, đồng thời điều chỉnh quy trình phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành. Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cần phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được các nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến lựa chọn tổng thầu thiết kế - thi công trong hai giai đoạn sơ tuyển và đấu thầu, với trọng số kỹ thuật và kinh nghiệm chiếm ưu thế.
• Quy trình lựa chọn tổng thầu dựa trên phương pháp tích hợp Choosing-By-Advantages và Lý thuyết độ thỏa dụng (CBA-UT) được đề xuất và ứng dụng thành công trên dự án thực tế, cho thấy tính khả thi và hiệu quả vượt trội so với phương pháp truyền thống.
• Quy trình tạo ra môi trường ra quyết định minh bạch, hợp tác và linh hoạt, giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng lựa chọn tổng thầu.
• Hạn chế chính của quy trình là yêu cầu thời gian đào tạo và thảo luận nhóm, không phù hợp cho quyết định cá nhân hoặc dự án nhỏ.
• Đề xuất các bước tiếp theo bao gồm đào tạo, phát triển phần mềm hỗ trợ, hoàn thiện quy trình và tích hợp với quy định pháp luật để nâng cao hiệu quả áp dụng tại Việt Nam.

Chủ đầu tư, nhà quản lý dự án và chuyên gia tư vấn được khuyến khích áp dụng quy trình CBA-UT để nâng cao chất lượng lựa chọn tổng thầu, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành xây dựng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đặt van đề Xác định van đê và mục tiêu nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu Đóng góp của nghiên cứu Cau trúc luận văn Ỳ Chương 2: Tống quan - Các khái niệm, thuật ngữ dùng trong luận văn - Tổng quan các nghiên cứu trước đây (Design-Build, CBA, AHP, UT, MCDM chọn thầu) - Kết luận Vv Chương 3: Phương pháp nghiên cứu CÂU - Xây dựng thư viện nhân tố ảnh hưởng trong việc lựa TRÚC chọn tổng thầu DB LUÂN - Công cụ nghiên cứu: phương pháp CBA va UT trong _ viéc ra quyét dinh VAN - Thu thập dữ liệu: Phân tích các nghiên cứu đã công bố, phỏng vấn chuyên gia. Vv Chương 4: Quy trình đề xuất - Phân tích thư viện nhân tố - Để xuất quy trình lựa chọn tổng thầu DB bằng phương pháp CBA, kết hợp UT - Đánh giá quy trình đề xuất Ỷ Chương 5: Vận dụng quy trình - Vận dụng quy trình vào | dự án thực tế tại Việt Nam ;Ƒ - So sánh kết quả đánh giá bang Quy trình dé xuất và đánh giá bang phương pháp đánh giá thầu truyền thống - Kết luận, kiến nghị cải thiện quy trình Hình 1.1- Câu trúc của luận văn HVTH: Ngô Văn Mẫn - Khóa 2014 Trang 14 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long CHUONG 2: TONG QUAN 2. Giới thiệu chương Ì> Các khái niệm và thuật ¬ ngữ , sử dụng trong nghiên cứu Phương thức thực hiện dự án Design- Build (DB) CHƯƠNG 2: > Mô hình MCDM trong việc sơ tuyển và TONG QUAN lua chon nha thau Phuong phap Choosing By Advantages (CBA) trong viéc ra quyét dinh —> Ly thuyét d6 thoa dung Hình 2.1- So đỗ tóm tắt chương 2 Chương 2 trình bày định nghĩa các thuật ngữ, khái niệm dùng trong luận văn nham làm rõ ràng cho nghiên cứu, bao gôm các thuật ngữ liên quan đến thủ tục dau thầu: Sơ tuyến, danh sách ngan, dau thau, hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuat, tô chuyên gia, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyến, hợp đồng, giá dự thầu.

Nội dung tiếp theo được trình bày là giới thiệu phương thức thực hiện dự án DB để thay được các lợi ích của nó. Sau đó, tong quan các nghiên cứu trên thế giới về việc lựa chọn nhà thầu băng các phương pháp ra quyết định đa tiêu chí (MCDM), đồng thời giới thiệu, tong quan phương pháp CBA và lý thuyết độ thỏa dụng (UT) trong việc ra quyết định trên thế giới trong ngành xây dựng. Quá trình tổng quan sẽ là cơ sở hoạch định trước nhằm hướng đến mục đích cuối cùng của nghiên cứu, tìm ra được những khoảng hở, thiếu sót, các hướng nghiên cứu dé tiếp tục bố sung. Các khái niệm và thuật ngữ sứ dụng trong nghiên cứu 2.

Sơ tuyến HVTH: Ngô Văn Mẫn - Khóa 2014 Trang 15 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long Là quá trình đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu đã đệ trình hồ sơ thầu, dựa trên các tiêu chí: năng lực tài chính, năng lực quản lý, thành tích trong quá khứ, nguồn lực thiết bị và nguồn nhân lực (Palaneeswaran & Kumaraswamy, 2000). Danh sách ngắn Là danh sách nhà thâu trúng sơ tuyển đối với đấu thầu rộng rãi có sơ tuyến; danh sách nhà thầu được mời tham dự thầu đối với đấu thầu hạn chế; danh sách nhà thầu có hồ so quan tâm đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm (Luật dau thầu số 43/2013/QH13). Dau thầu Là quá trình lựa chọn nhà thâu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư van, dịch vụ phi tư van, mua sắm hàng hóa, xây lắp: lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bang, minh bach và hiệu quả kinh tế (Luật dau thầu số 43/2013/QH13).

Hồ sơ mời thầu Là toàn bộ tài liệu sử dung cho hình thức đấu thâu rộng rãi, dau thầu hạn chế, bao gồm các yêu cầu cho một dự án, gói thầu, làm căn cứ dé nhà thầu, nhà dau tư chuẩn bị hồ sơ dự thầu và dé bên mời thầu tổ chức đánh giá hỗ sơ dự thâu nhằm lựa chọn nhà thâu, nhà đầu tư (Luật đấu thầu số 43/2013/QH13). Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất Là toàn bộ tài liệu do nhà thầu, nhà đầu tư lập và nộp cho bên mời thầu theo yêu câu của hồ sơ mời thầu, hỗ sơ yêu cau (Luật dau thầu số 43/2013/QH13). Tổ chuyên gia Gồm các cá nhân có năng lực, kinh nghiệm được bên mời thầu hoặc đơn vị tư van đấu thầu thành lập dé đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyến, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và thực hiện các nhiệm vụ khác trong quá trình lựa chọn nhà thâu, nhà đầu tư (Luật đấu thâu số 43/2013/QH13). Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyến HVTH: Ngô Văn Mẫn - Khóa 2014 Trang l6 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS.

Lê Hoài Long Là toàn bộ tài liệu bao gdm cac yéu cau vé năng lực và kinh nghiệm đối với nhà thầu, nhà đầu tư làm căn cứ để bên mời thầu lựa chọn danh sách nhà thầu, nhà đầu tư trúng sơ tuyên, danh sách nhà thầu có hỗ so quan tâm được đánh giá đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm (Luật đấu thầu số 43/2013/QH13). Hợp đồng Là văn bản thỏa thuận giữa chủ đầu tư với nhà thầu được lựa chọn tron ø thực hiện gói thâu thuộc dự án; giữa bên mời thầu với nhà thầu được lựa chọn trong mua sam thường xuyên; giữa đơn vi mua sắm tập trung hoặc giữa đơn vị có nhu cầu mua sắm với nhà thầu được lựa chọn trong mua săm tập trung: giữa cơ quan nhà nước có thâm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn hoặc giữa co quan nhà nước có thấm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn và doanh nghiệp dự án trong lựa chọn nhà đầu tư (Luật đấu thầu số 43/2013/QH13). Giá dự thầu Là giá do nhà thầu ghi trong đơn dự thầu, báo giá, bao gồm toàn bộ các chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu (Luật dau thầu số 43/2013/QH13). Phương thức thực hiện dự án thiết kế-thi công (DB) 2.

Giới thiệu phương thức thực hiện dự án DB Thiết kế-thi công (DB) là một phương thức thực hiện dự án, trong đó một pháp nhân - đội ngũ thiết ké-thi công làm việc theo một hợp đồng duy nhất với chủ đầu tư dự án để cung cấp dịch vụ thiết kế và thi công. Một pháp nhân, một hợp đồng, một dòng công việc thống nhất từ ý tưởng ban đầu cho đến lúc hoàn thành, qua đó tái kết hợp vai trò của các đơn vị thiết kế và nhà thầu thi công ( Viện thiết kế- thi công của Mỹ-DBIA). Phân biệt giữa phương pháp thiết ké-dau thau-thi công truyền thống (Design- Bid-Buid) và phương pháp thiết kế-thi công (Design-Build): HVTH: Ngô Văn Mẫn - Khóa 2014 Trang 17 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long Chủ đầu tư Don vị thiết kế Nhà thầu chính ! ! Don vị thiết kế Nhà thầu phụ (phụ) Hình 2.2 - Phương thức thực hiện dự án truyền thông (Thiết ké-dau thầu-thi công/ DBB) (Nguồn: DBIA-website) Chủ đầu tư ! Tổng thầu thiết ké-thi công : Don vị thiết kế Nhà thâu phụ Hình 2.3- Phương thức giao nhận dự án thiết kế -thi công DB (Nguồn: DBIA-website) Bảng 2.1- So sánh 2 hình thức DBB và DB Thiết ké-dau thau-thi công Thiết kế-thi công So sánh (DBB) (DB) Chủ đâu tư phải quản lý 2 hợp | Chủ dau tư chỉ quản lý một hợp Ký kết hop | đồng riêng biệt, chủ dau trở | đồng với một đơn vị chịu trách đồng thành nhà trung gian, giải quyết | nhiệm duy nhất, đơn vị thiết kế các khiêu nại giữa đơn vị thiệt kê | và nhà thâu thi công cùng là một HVTH: Ngô Văn Mẫn - Khóa 2014 Trang 18 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS.

Lê Hoài Long và nhà thâu thi công. đơn vị, cung cấp các khuyên nghị thống nhất. Đơn vị thiết kế và nhà thâu thi | Mọi sự thay đối đêu được giải Các thay oy Boe og ¬ ¬ dk aps : công có thê dê dàng đô lôi lân | quyét bởi một đơn vi thiệt ké-thi đôi/ phát ¬- : nhau cho các van đề vượt chi phí | công, không được dùng đê bao sinh (phát sinh) và các van đề khác. Sự thực hiện phương thức thực hiện dự án DB Thiết kế ý tưởng Dau thầu Thiết kế chỉ tiết À Thị công Trao hợp dong ie Hình 2.4 - Tổng quan vòng đời của phương thức thực hiện dự án DB (Nguồn: Hashem, 2014) Trong phương thức thực hiện dự án DB, hop đồng sẽ được trao cho nha thầu ngay sau khi có thiết kế ý tưởng từ chủ đầu tư, tiết kiệm được một khoảng thời gian so với phương thức DBB truyền thống.

Với các dữ liệu dự án DB trong những năm qua, một SỐ nghiên cứu thực nghiệm đã được thực hiện để điều tra sự thực hiện dự án DB.2- So sánh kết quả thực hiện của 3 phương thức DB, DBB và CM at risk. Nước Mỹ Mô hình đa bien | pg so với CMR | CMR so với DBB | DB so với DBB (%) (%) (%) Don gia Thap hon 4.5 Thap hon 6 HVTH: Ngô Van Mẫn - Khóa 2014 Trang 19 Luận văn thạc sĩ GVHD: TS. Lê Hoài Long Tốc độ xây dựng Nhanh hơn 7 Nhanh hơn 6 Nhanh hơn 12 Tốc độ giao dự án Nhanh hơn 23 Nhanh hơn 13 Nhanh hơn 33 Chỉ phí phát sinh It hơn 12.2 Tiền độ phát sinh It hơn 2.4 Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp thực hiện dự án DB có rất nhiều ưu điểm: đơn giá thấp, rút ngăn tiễn độ dự án, rút ngăn thời gian giao dự án, chi phí và thời gian ít phát sinh so với 2 phương pháp DBB truyền thống và CM at risk. Molenaar et al.

Nghiên cứu cho thấy răng phương thức mua sam hai bước giá thầu tốt nhất (Two-step best value) sự phát sinh chi phí và tiễn độ là ngăn nhất, tiếp theo là phương thức dau thầu một bước giá thầu thấp (One-step low-bid) và cuối cùng là phương thức dau thầu dựa trên năng lực (Qualification- based). Shrestha (2016) thực hiện nghiên cứu so sánh sự thực hiện giữa phương thức DBB và DB cho các dự án trường đại học công. Kết quả cho thấy răng các dự án DB tốt hơn đáng kế so với các dự án DBB về mặt tiết kiệm thời gian. Nghiên cứu cũng cho thay rang số lượng các lệnh thay đối (Change orders) của dự án DB thấp hon đáng kế so với dự án DBB.