Đặt vấn đề Tình hình chăn nuôi lợn của nước ta vẫn còn xoay quanh phương thức chăn nuôi truyền thống, nuôi theo các cơ sở nhỏ lẻ, thường nằm ở mức chăn nuôi hộ gia đình. Hầu hết là học hỏi và đúc kết từ kinh nghiệm chăn nuôi heo từ ông cha ta truyền lại và chưa thực sự áp dụng được kiến thức chăn nuôi khoa học kỹ thuật mới. Vì vậy, họ chưa có phương pháp phòng bệnh và xử lý những mầm bệnh trên lợn, họ cũng không biết những cách chăm sóc lợn sao cho hợp lý và những chỉ tiêu về an toàn thực phẩm, an toàn sinh học mà thị trường tiêu dùng đã đề ra. Cho nên khi mà xảy ra vấn đề về bệnh dịch, hoặc về thị trường người tiêu dùng thì người dân sẽ dễ gặp khó khăn vấn đề về kinh tế và không thể tiếp tục chăn nuôi.
Song song với mô hình truyền thống, thì mô hình chăn nuôi lợn mang tính công nghiệp và có quy mô lớn, hiện đại đòi hỏi sự tham gia của các công ty lớn giúp cho chúng ta tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, đưa người dân phát triển kinh tế tốt hơn, tiến gần hơn tới những chỉ tiêu mà quốc tế đã đề ra trong chăn nuôi, phúc lợi động vật sẽ được người chăn nuôi quan tâm nhiều hơn so hiện trạng bây giờ. Được sự giúp đỡ của nhà trường và các thầy cô trong Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y đã cho em đi thực hiện chuyên đề. Thầy cô hướng dẫn đã nhiệt tình giúp đỡ em và cán bộ tại nơi thực tập đã tạo điều kiện tốt nhất cho em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại Nguyễn Hải An, xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề * Mục đích - Nhận biết được các loại thức ăn cho lợn, khẩu phần ăn của từng giai đoạn.
- Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại. - Xác định những bệnh hay xảy ra để đưa ra biện pháp phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trang trại. * Yêu cầu - Năng động, hăng hái trong công việc, thực hiện yêu cầu của trang trại đã đưa ra về các biện pháp phòng chống bệnh dịch - Kết hợp những kiến thức đã được giảng dạy tại trường, lớp để xử lý những vấn đề có thể gặp tại trang trại. - Thực hiện và áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đã được học tại trường cho đàn lợn nuôi tại trang trại đạt hiệu quả cao.
- Xác định được các bệnh hay xảy ra trên lợn, biện pháp phòng và điều trị bệnh cho lợn thịt tại trại. - Nhanh nhẹ, trung thực, có tinh thần ham học hỏi và xử lí công việc nhanh. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở thực tập * Vị trí địa lý Theo “Nghị định 09/NĐ-CP ngày 23/12/2008 về việc điều chỉnh hành chính địa giới hành chính huyện Lập Thạch để thành lập huyện Sông Lô, Vĩnh Phúc”.
Địa hình huyện thuộc trung du đồi núi thấp rất đa dạng về địa hình giúp cho sự phát triển khá thuận lợi về ngành nông nghiệp. được thành lập vào ngày 23/12/2008, gồm có thị trấn Tam Dương và 16 xã gồm: Cao Phong, Bạch Lưu, Đôn Nhân, Đồng Thịnh, Đồng Quế, Hải Lựu, Nhân Đạo, Lãng Công, Nhạo Sơn, Đức Bác, Nhân Đạo, Như Thụy, Quang Yên, Phương Khoan, Tứ Yên, Yên Thạch và xã Tân Lập. Huyện có diện tích 150,32 km², dân số năm 2019 là 98.738 người với mật độ dân số là 657 (người/km²), với dân tộc chủ yếu là: dân tộc Kinh, Sán Dìu, Dao, Cao Lan, Tày, Nùng, Hoa. Mặc dù rất nhiều dân tộc sống chung với nhau nhưng mọi người sống rất hòa thuận cùng nhau làm ăn, cho nên tình hình kinh tế và chính trị trong huyện đều đang trong đà phát triển rất nhanh.
Trại lợn Nguyên Hải An nằm trên thôn Cẩm Bình Kha, xã Tân Lập, tiếp giáp với xã Nhạo Sơn, và có vị trí nằm cách xa khu dân cư, không gần đường trục chính nên không có xe đi lại thường xuyên, chính vì vậy sẽ đảm bảo an toàn về vấn đề dịch bệnh xâm nhập từ bên ngoài vào trại. Công ty cổ phần chăn nuôi C. Việt Nam đã ký hợp đồng chăn nuôi với trang trại, sức chứa có thể tới 1200 con. * Điều kiện khí hậu Nằm ở vùng cận nhiệt đới gió mùa, mùa mưa phân bố không đều, tập chung chủ yếu vào tháng 5 đến tháng 10, chiếm 80% tổng lượng mưa trong cả năm.
Nhiệt độ cao nhất ở khu vực có thể đạt tới 38,5°C, thấp nhất là 2°C. n 4 - Mật độ mưa trung bình: 1. - Nhiệt độ giao động: 23,5 – 25 °C. -Độ ẩm trung bình: 83%.
*Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu gồm có: - 01 chủ trại. - 01 kỹ sư công ty. - 02 sinh viên thực tập. * Cơ sở vật chất của trang trại - Cơ sở vật chất của trang trại + Trang trại được thành lập vào ngày 5 – 6 – 2016 với tổng diện tích 1ha, vốn đầu tư ban đầu là 2,5 tỉ VND, với quy mô 1200 lợn thịt trang trại chính thức đi vào hoạt động ngày 1 tháng 1 năm 2017 với sự hỗ trợ về đội ngũ kỹ sư chuyên nghiệp đã được trang bị đầy đủ kỹ năng làm việc nhanh nhẹ và linh động trong công việc, trang thiết bị, thuốc, thức ăn và giống lợn con ban đầu.
+ Trang trại xây dựng dựng hệ thống trại có sức chứa 1200 con lợn thịt bao gồm: chia đôi làm 2 chuồng (C1 và C2), mỗi chuồng có 2 dãy (hành lang ở giữa) và sức chứa 600 con/1chuồng, diện tích 50m x 28m. Mỗi chuồng có 12 ô, 6 ô lớn kích thước 10m x 6,5m/ô, 4 ô vừa kích thước 6m x 6,5m, 2 ô nhỏ để cách ly lợn gặp sự cố được ngăn đôi từ một ô lớn về phía quạt thông gió kích thước 4,2m x 6,5m/ô. + Trại xây dựng khép kín. Ở đầu chuồng lắp hệ thống giàn mát, cuối chuồng lắp quạt hút gió, chuồng được chia đôi thành 2 chuồng nhỏ, chuồng nhỏ lắp 6 quạt (4 quạt to, 2 quạt bé).
Các tường lắp cửa sổ được lắp kín bằng kính trong suốt, mỗi cửa sổ diện tích là 2,5m², cách nền 1,3m, cửa cách nhau n 5 3m. Trên trần được lắp hệ thống bạt được phủ lớp bạc để chống nóng. + Trong chuồng có hành lang ở giữa, có hố vôi để sát trùng. + Nguồn nước dùng cho trang trại là nguồn từ giếng khoan, để phục vụ cho tất cả các mục đích, nhu cầu trong chuồng và ngoài chuồng.
Nước khi được đưa vào chuồng thì đã qua xử lí Cloramin B. + Có kho thức ăn gần cửa vào để tiện cho việc cho lợn ăn, kho để đồ dùng trong trang trại, có xe đẩy riêng để phân phát thức ăn cho từng chuồng riêng. + Có hệ thống quạt gió, giàn mát, hệ thống tắm khử trùng trước khi vào chuồng cũng như khử trùng trong chuồng được cài đặt hẹn giờ, điện sáng, vòi uống nước cho lợn tự động. + Chuồng có lò than, đèn sưởi.
+ Để phòng trừ trường hợp mất điện thì trại đã đầu tư 2 máy phát điện 3 pha để phục vụ trong trường hợp mất điện. - Cơ sở hạ tầng khu sinh hoạt: + Chia làm 2 khu: khu chuồng nuôi riêng, khu sinh hoạt sinh viên, công nhân riêng. + Có vườn rau để tự cung cấp thực phẩm cho cả trại, có ao cá để sử dụng làm thực phẩm trong bữa ăn hằng ngày. + Khu nhà ở gồm: 1 phòng làm việc, 2 phòng ngủ, 1 nhà bếp, 1 nhà tắm.
* Những thuận lợi, khó khăn của trại - Thuận lợi: Được sự đồng ý của Ủy ban xã Tân Lập cấp phép hoạt động. Trang trại nằm trên khu vục xa nhà dân, không có đường dân sinh đi lại, đường đi lại đã được bê tông hóa toàn bộ. Chủ trang trại hòa đồng và quan tâm đến đời sống của sinh viên và kỹ sư. Do con giống, thuốc, thức ăn, quy trình chăn được Cty hỗ trợ nên đảm bảo về chất lượng.
n 6 Ngay phía dưới trại là hồ cá diện tích 3ha, nên việc xử lí nước thải từ trại cũng không mắc quá nhiều trở ngại quá lớn. - Khó khăn: Dịch bệnh phức tạp, chi phí phòng, chữa bệnh lớn và giá vật liệu đầu vào quá cao, thời tiết thất thường làm ảnh hưởng đến phát triển của lợn. Chuồng trại đã hoạt động khá lâu nên vật dụng và chuồng cũng xuống cấp và lỗi thời, cũng sẽ ảnh hưởng tới công tác chăn nuôi. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2.
Đặc điểm sinh trưởng, sinh lý tiêu hóa và khả năng sản xuất của lợn thịt tại trại * Đặc điểm sinh trưởng: Quá trình sinh tổng hợp, tích lũy các chất dinh dưỡng từ bên ngoài được đưa vào để tăng lên về kích thước các mô trong cơ thể, dẫn đến kích thước và khối lượng cơ thể, được gọi là sinh trưởng. Vậy quá trình phát triển của động vật là quá trình tăng khối lượng và thể tích cơ thể do khối lượng và thể tích tế bào tăng lên Theo Trần Văn Phùng và cs. * Đặc điểm sinh lý tiêu hóa Lợn có dạ dày trung gian, cấu tạo bộ máy tiêu hoá của lợn gồm: miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và cuối cùng là hậu môn, lợn tiêu hóa được từ 80 – 85% lượng thức ăn đưa vào cơ thể, tuỳ từng loại thức ăn. * Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Sự phát triển và sinh trưởng của lợn đều tuân theo một quy luật mà tự nhiên ban tặng cho mọi loại sinh vật, đó là những sự phát triển khác nhau ở từng con vật, và khác nhau ở từng giai đoạn và chu kỳ.
Sự phát triển phụ thuộc vào độ tuổi và cả các bộ phận cũng khác. Khi lợn con mới sinh ra thì tốc độ sinh trưởng cũng không đồng đều, nhưng từ khi lợn mới đẻ ra tới ngày thứ 21 là quá trình phát triển nhanh nhất, n 7 sau khi lợn con qua 21 ngày thường là sẽ bị cai sữa nên quá trình phát triển thiếu sữa mẹ làm cho con lợn con không phát triển được như trong giai đoạn uống sữa mẹ, lượng hemoglobin có trong máu lợn con bị giảm xuống. Xương sẽ phát triển đầu tiên, đến cơ, đến mỡ. Con lợn sẽ phát triển tốt nhất ở giai đoạn sơ sinh đến khi trưởng thành, sau giai đoạn này thì lợn bắt đầu giảm phát triển trọng lượng cơ thể, rồi ngừng hẳn lại.
Đến khi con vật lớn thì mọi bộ phận trên cơ thể đều tăng hoặc giảm ở mức độ khác nhau.