Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội MB Bank – PGD Nam Tràng Tiền

Khóa luận quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội PGD Nam Tràng Tiền 2020-2022

• Tác giả: Lê Ngọc Minh Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng La Phương Hiền
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội MB Bank – PGD Nam Tràng Tiền
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng tại MB Bank

Quản trị rủi ro tín dụng là hoạt động cốt lõi trong hệ thống ngân hàng thương mại. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank) – Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền tọa lạc tại số 11 Lý Thường Kiệt, Phường Phú Nhuận, Thành phố Huế. Đây là một trong những phòng giao dịch trọng điểm của MB Bank trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ. Hậu quả có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thanh khoản và uy tín ngân hàng. MB Bank – PGD Nam Trường Tiền đã xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro chặt chẽ. Hệ thống này bao gồm nhận diện, đo lường, giám sát và xử lý rủi ro. Mỗi khoản vay đều trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt. Cán bộ tín dụng chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng hồ sơ vay. Ngân hàng cũng áp dụng các tiêu chuẩn Basel trong quản lý vốn và rủi ro. Việc tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là bắt buộc. PGD Nam Trường Tiền không ngừng nâng cấp quy trình để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Điều này giúp bảo vệ lợi ích khách hàng và ổn định hoạt động ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của rủi ro tín dụng ngân hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng tổn thất xảy ra khi khách hàng vay vốn không hoàn trả đúng hạn hoặc không trả được nợ. Đây là loại rủi ro phổ biến nhất trong hoạt động ngân hàng. Tại MB Bank – PGD Nam Trường Tiền, rủi ro tín dụng được phân loại theo mức độ nghiêm trọng và khả năng thu hồi nợ. Rủi ro cao ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và vốn chủ sở hữu của ngân hàng. Quản trị hiệu quả giúp tối ưu hóa danh mục cho vay và giảm thiểu nợ xấu phát sinh.

1.2. Đặc điểm hoạt động tín dụng tại PGD Nam Trường Tiền

PGD Nam Trường Tiền phục vụ cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Huế. Danh mục tín dụng đa dạng gồm vay tiêu dùng, vay kinh doanh và vay mua bất động sản. Đội ngũ cán bộ tín dụng có chuyên môn và được đào tạo bài bản. Ngân hàng áp dụng quy trình thẩm định hai cấp để đảm bảo tính khách quan. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát chặt chẽ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Điều này tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động tín dụng bền vững.

II. Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng tại MB Bank PGD Nam Trường Tiền

Thực trạng rủi ro tín dụng tại MB Bank – PGD Nam Trường Tiền phản ánh bức tranh chung của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Một số nguyên nhân chủ quan xuất phát từ phía ngân hàng. Năng lực thẩm định của một số cán bộ tín dụng chưa đáp ứng yêu cầu. Định giá tài sản đảm bảo không chính xác gây ra tổn thất khi xử lý nợ. Hồ sơ vay thiếu thủ tục pháp lý cần thiết làm yếu vị thế thu hồi nợ của ngân hàng. Nguyên nhân khách quan đến từ phía khách hàng cũng đáng chú ý. Khách hàng trả nợ không đúng kỳ hạn hoặc thường xuyên xin gia hạn tín dụng. Báo cáo tài chính không minh bạch khiến đánh giá năng lực tài chính sai lệch. Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu tăng cao là dấu hiệu cảnh báo sớm. Dòng tiền lưu chuyển không được thể hiện đầy đủ trong báo cáo khách hàng. Ngoài ra, chính sách tín dụng kém hiệu quả cũng góp phần làm tăng rủi ro. Lựa chọn khách hàng không phù hợp với cấp độ rủi ro chấp nhận được. Các dấu hiệu này cần được nhận diện kịp thời để có biện pháp ứng phó phù hợp.

2.1. Dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng tại ngân hàng

Các dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng rất đa dạng và cần được theo dõi liên tục. Khách hàng trả nợ không đúng kỳ hạn là cảnh báo đầu tiên. Hồ sơ đảo nợ hoặc lãi suất tín dụng cao bất thường cũng cần chú ý. Hàng tồn kho tăng cao so với mức bình thường cho thấy hoạt động kinh doanh gặp khó khăn. Chất lượng báo cáo tài chính thấp hoặc thiếu minh bạch là rủi ro tiềm Nn. Khách hàng trả nợ từ nhiều nguồn thu khác nhau gây khó khăn cho việc theo dõi.

2.2. Nguyên nhân phát sinh nợ xấu tại PGD Nam Trường Tiền

Nợ xấu phát sinh từ cả hai phía ngân hàng và khách hàng. Về phía ngân hàng, định giá tài sản đảm bảo sai lệch làm giảm khả năng thu hồi nợ. Cán bộ tín dụng thiếu kinh nghiệm có thể bỏ sót các dấu hiệu rủi ro quan trọng. Tài sản đảm bảo không đáp ứng nguyên tắc dễ định giá và dễ tiêu thụ làm giảm giá trị bảo đảm thực tế. Về phía khách hàng, biến động kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Đạo đức kinh doanh kém và cố tình che giấu thông tin tài chính gây tổn thất cho ngân hàng.

III. Giải pháp nâng cao quản trị rủi ro tín dụng tại MB Bank

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, MB Bank – PGD Nam Trường Tiền cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp. Trước tiên, cần hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng. Cán bộ tín dụng phải được đào tạo chuyên sâu về phân tích tài chính và đánh giá rủi ro. Áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ giúp phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro chính xác hơn. Thứ hai, cần tăng cường kiểm soát tài sản đảm bảo. Tài sản đảm bảo phải đáp ứng ba tiêu chí: dễ định giá, dễ tiêu thụ và đầy đủ thủ tục pháp lý. Định giá lại tài sản đảm bảo định kỳ là biện pháp bắt buộc. Thứ ba, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng. Hệ thống này theo dõi các chỉ số tài chính của khách hàng theo thời gian thực. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, ngân hàng có thể can thiệp kịp thời. Cuối cùng, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong xử lý nợ xấu. Sử dụng VAMC và các công cụ pháp lý hiện hành để thu hồi nợ hiệu quả hơn.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng

Quy trình thẩm định tín dụng cần được chuẩn hóa và áp dụng nhất quán. Mỗi hồ sơ vay phải trải qua ít nhất hai cấp thẩm định độc lập. Cán bộ thẩm định cần kiểm tra thực tế phương án kinh doanh của khách hàng. Phân tích dòng tiền và khả năng trả nợ phải dựa trên dữ liệu có kiểm chứng. Sử dụng công nghệ thông tin để tra cứu lịch sử tín dụng qua Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro đạo đức và nâng cao chất lượng danh mục tín dụng.

3.2. Tăng cường năng lực cán bộ tín dụng tại PGD Nam Trường Tiền

Chất lượng nguồn nhân lực quyết định hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Cán bộ tín dụng cần được đào tạo thường xuyên về kỹ năng phân tích tài chính. Hiểu biết về pháp luật tín dụng và tài sản đảm bảo là yêu cầu bắt buộc. Xây dựng văn hóa đạo đức nghề nghiệp trong toàn bộ đội ngũ nhân viên. Cơ chế khen thưởng gắn liền với chất lượng tín dụng thay vì chỉ dựa vào doanh số. Điều này tạo động lực đúng đắn cho cán bộ tín dụng hoạt động có trách nhiệm.

IV. Kết luận và ứng dụng quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả

Quản trị rủi ro tín dụng tại MB Bank – PGD Nam Trường Tiền đóng vai trò then chốt trong đảm bảo hoạt động ngân hàng bền vững. Kết quả nghiên cứu cho thấy rủi ro tín dụng xuất phát từ nhiều nguyên nhân đan xen. Cả yếu tố nội tại lẫn môi trường bên ngoài đều tác động đến chất lượng tín dụng. MB Bank đã có nền tảng quản trị rủi ro khá vững chắc với hệ thống kiểm soát nhiều tầng. Tuy nhiên, vẫn còn dư địa để cải thiện, đặc biệt trong đào tạo nhân lực và công nghệ. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có giá trị tham khảo cho các phòng giao dịch khác trong hệ thống. Tiêu chuẩn hóa quy trình và tăng cường kiểm soát nội bộ là ưu tiên hàng đầu. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu rủi ro giúp ngân hàng chủ động phòng ngừa thay vì xử lý hậu quả. Phối hợp hiệu quả giữa bộ phận tín dụng và kiểm toán nội bộ tạo ra lớp phòng thủ vững chắc. MB Bank – PGD Nam Trường Tiền cần tiếp tục đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả giám sát danh mục tín dụng trong thời gian tới.

4.1. Kết quả đạt được trong quản trị rủi ro tín dụng

MB Bank – PGD Nam Trường Tiền đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quản trị rủi ro tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu được duy trì ở mức kiểm soát theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng được thực hiện chặt chẽ hơn qua từng năm. Hệ thống phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro hoạt động đúng quy định. Đội ngũ cán bộ tín dụng ngày càng nâng cao kỹ năng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Những kết quả này khẳng định hướng đi đúng đắn của ngân hàng trong quản lý rủi ro.

4.2. Định hướng phát triển bền vững cho PGD Nam Trường Tiền

Trong giai đoạn tới, MB Bank – PGD Nam Trường Tiền định hướng phát triển tín dụng gắn liền với kiểm soát rủi ro chặt chẽ. Ứng dụng công nghệ số trong thẩm định và giám sát danh mục cho vay là ưu tiên chiến lược. Mở rộng cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ cần đi kèm với nâng cao năng lực phân tích. Xây dựng văn hóa quản trị rủi ro trong toàn bộ tổ chức là mục tiêu dài hạn. Ngân hàng cũng hướng đến việc tăng cường hợp tác với các tổ chức bảo lãnh tín dụng để phân tán rủi ro hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại, hoạt động cấp tín dụng luôn chiếm tỷ trọng cao nhất và tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất đối với sự tồn tại và an toàn hệ thống của mỗi tổ chức tài chính. Sự phát sinh của các khoản nợ quá hạn và nợ xấu không chỉ làm giảm nguồn thu nhập, gia tăng chi phí trích lập dự phòng mà còn có nguy cơ làm xói mòn vốn tự có, đe dọa khả năng thanh toán của ngân hàng.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ xuất phát từ xu hướng tự do hóa tài chính, mở rộng quy mô tín dụng cùng với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các tổ chức tín dụng. Đặc biệt, từ năm 2019, sự bùng phát của đại dịch Covid-19 và những biến động phức tạp của nền kinh tế toàn cầu đã tạo ra nhiều khó khăn cho khách hàng vay vốn, làm gia tăng nguy cơ rủi ro tín dụng. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội – Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền (MBBank Nam Trường Tiền), công tác nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro tín dụng đã được triển khai nhưng vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định. Nhận thức được tính cấp thiết này, tác giả đã chọn đề tài nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

• Mục tiêu chung: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – PGD Nam Trường Tiền, từ đó đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích và đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – PGD Nam Trường Tiền trong giai đoạn 2020 – 2022.
  3. Đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – PGD Nam Trường Tiền trong giai đoạn 2023 – 2025.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – PGD Nam Trường Tiền.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Quân Đội – Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền (địa chỉ tại số 11 Lý Thường Kiệt, Phường Phú Nhuận, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian:
  • Thời gian thực hiện nghiên cứu đề tài: từ ngày 01/10/2023 đến ngày 10/12/2023.
  • Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng: thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022.
  • Định hướng giải pháp: đề xuất áp dụng cho giai đoạn 2023 – 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm nền tảng về tín dụng và rủi ro tín dụng ngân hàng từ các giáo trình chuyên ngành như Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng của tác giả Nguyễn Văn Tiến (2012) và nghiên cứu của Võ Văn Nhị (2011). Tín dụng được xác định dựa trên bốn đặc điểm cơ bản: lòng tin, tính hoàn trả, tính thời hạn và tính ẩn chứa rủi ro. Rủi ro tín dụng được định nghĩa là tổn thất tài chính mà ngân hàng phải gánh chịu do khách hàng vay vốn không thực hiện đúng hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo thỏa thuận.

Khung pháp lý được tác giả áp dụng chặt chẽ trong phân loại nợ và đo lường rủi ro bao gồm:

• Khoản 6 Điều 3 – Thông tư số 11/2021/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về xác định nợ quá hạn.
• Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.

Theo các văn bản quy định trên, các khoản nợ của tổ chức tín dụng được phân chia thành 5 nhóm với tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể:

Nhóm nợ	Tên nhóm nợ	Tiêu chí phân loại thời gian quá hạn	Tỷ lệ trích lập dự phòng
Nhóm 1	Nợ đủ tiêu chuẩn	Nợ trong hạn có khả năng thu hồi đủ gốc, lãi; nợ quá hạn dưới 10 ngày (phạt lãi quá hạn 150%)	0%
Nhóm 2	Nợ cần chú ý	Nợ quá hạn từ 10 ngày đến dưới 90 ngày; nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu	5%
Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn	Nợ quá hạn từ 90 ngày đến 180 ngày; nợ cơ cấu lại lần đầu; nợ được miễn/giảm lãi	20%
Nhóm 4	Nợ nghi ngờ	Nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày; nợ cơ cấu lại lần đầu quá hạn dưới 90 ngày	50%
Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn	Nợ quá hạn trên 360 ngày; nợ cơ cấu lại lần đầu quá hạn từ 90 ngày trở lên; nợ khoanh, chờ xử lý	100%

Hệ thống các chỉ tiêu định lượng được tác giả sử dụng để đo lường rủi ro tín dụng bao gồm:

Chỉ tiêu đo lường	Công thức xác định	Ý nghĩa kinh tế
Tỷ lệ nợ quá hạn	$\frac{\text{Tổng nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$	Phản ánh mức độ sai hẹn hoàn trả; quy định ngành không vượt quá 5%
Tỷ lệ nợ xấu	$\frac{\text{Dư nợ xấu (Nhóm 3 + 4 + 5)}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$	Đánh giá chất lượng danh mục tín dụng và tổn thất tiềm ẩn; giới hạn an toàn dưới 5%
Hệ số thu nợ	$\frac{\text{Tổng dư nợ}}{\text{Doanh số cho vay}} \times 100%$	Phản ánh tỷ lệ thu hồi vốn trên doanh số cấp tín dụng trong kỳ
Vòng quay vốn tín dụng	$\frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân trong kỳ}}$	Đo lường tốc độ luân chuyển dòng vốn tín dụng; phản ánh hiệu quả sử dụng vốn
Tỷ lệ trích lập dự phòng RRTD	$\frac{\text{Dự phòng RRTD}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100%$	Phản ánh quy mô nguồn lực dự phòng rủi ro được chuẩn bị bù đắp tổn thất

Về mặt thực tiễn, tác giả tổng hợp kinh nghiệm quản lý rủi ro quốc tế từ Singapore (áp dụng "Danh mục theo dõi" cảnh báo sớm, chuyển nợ xấu cho bộ phận quản lý tài sản đặc biệt trong vòng tối đa 30 ngày) và Thái Lan (tách bạch chức năng thẩm định độc lập, tuân thủ thẩm quyền phán quyết tín dụng theo hạn mức tăng dần). Đồng thời, tác giả nghiên cứu thực tiễn từ ba ngân hàng thương mại trong nước gồm VietinBank (quản trị rủi ro tập trung, phân quyền hạn mức linh hoạt), HDBank (triển khai hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ với 9 bộ tiêu chí cho 4 nhóm khách hàng) và VIB (mô hình 3 tuyến bảo vệ gồm Đơn vị kinh doanh – Quản lý rủi ro – Kiểm toán nội bộ).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai thông qua:

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán, báo cáo huy động vốn, doanh số cho vay, thu nợ, nợ quá hạn và nợ xấu tại MBBank Nam Trường Tiền giai đoạn 2020 – 2022.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp văn bản pháp quy của Ngân hàng Nhà nước, luận văn thạc sĩ và giáo trình chuyên khảo liên quan đến quản trị rủi ro tín dụng.
• Phương pháp quan sát: Ghi nhận thực tế quá trình xử lý công việc và quy trình nghiệp vụ tín dụng tại đơn vị thực tập.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp tổng hợp, so sánh chuỗi thời gian đối chiếu các năm, phân tích tỷ lệ cơ cấu bằng phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại

Nội dung chương 1 phân tích các khái niệm nền tảng về tín dụng ngân hàng, bốn đặc trưng của quan hệ tín dụng và các phân loại tín dụng theo thời hạn (ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn 12 đến 60 tháng, dài hạn trên 60 tháng), theo mục đích (sản xuất lưu thông, tiêu dùng), theo bảo đảm (tín chấp, có tài sản bảo đảm), theo hình thái (tiền mặt, tài sản/thuê mua), theo phương pháp (trực tiếp, gián tiếp) và phương thức hoàn trả (trả góp, phi trả góp, theo yêu cầu).

Về rủi ro tín dụng, tác giả làm rõ bản chất qua mô hình tổn thất: không thu được lãi đúng hạn làm phát sinh lãi treo; không thu đủ lãi dẫn đến miễn giảm lãi hoặc lãi treo đóng băng; không thu được vốn đúng hạn làm phát sinh nợ quá hạn; không thu đủ vốn dẫn đến nợ không có khả năng thu hồi và phải xử lý xóa nợ. Rủi ro tín dụng có ba đặc điểm cố hữu: mang tính tất yếu, mang tính gián tiếp và có tính chất đa dạng, phức tạp. Phân loại rủi ro tín dụng bao gồm rủi ro đọng vốn, rủi ro mất vốn, rủi ro theo thời hạn (ngắn hạn, trung dài hạn) và rủi ro theo nghiệp vụ đặc thù (nghiệp vụ chiết khấu gắn với nguy cơ thương phiếu giả/trống/khống; nghiệp vụ cho thuê tài chính/thuê mua).

Hệ thống nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng được phân loại theo ba nguồn:

• Nguyên nhân khách quan: Thiên tai, dịch bệnh; biến động kinh tế vĩ mô, lạm phát, chính sách tiền tệ thắt chặt; quá trình tự do hóa tài chính và cạnh tranh quốc tế; thay đổi chính sách pháp luật, quản lý giám sát; bất cân xứng thông tin trên thị trường.
• Nguyên nhân từ khách hàng vay: Đối với khách hàng cá nhân gồm thu nhập không ổn định, sử dụng vốn sai mục đích, thiếu thiện chí trả nợ, mất việc làm hoặc thay đổi nơi cư trú; đối với khách hàng doanh nghiệp gồm sản xuất kinh doanh thua lỗ, mất thị trường tiêu thụ, chi phí nguyên liệu tăng cao, tỷ lệ nợ trên vốn tự có quá cao, quản lý tài chính yếu kém, báo cáo tài chính thiếu minh bạch và chủ doanh nghiệp thiếu năng lực quản lý.
• Nguyên nhân từ phía ngân hàng: Công tác kiểm tra kiểm soát nội bộ lỏng lẻo; chính sách cho vay chưa phù hợp; áp lực chạy theo tăng trưởng thị phần; cán bộ tín dụng vi phạm quy trình, thiếu năng lực hoặc vi phạm đạo đức nghề nghiệp; định giá tài sản bảo đảm không chính xác hoặc thiếu sót thủ tục pháp lý.

Chương 1 cũng hệ thống hóa các dấu hiệu nhận biết nợ có vấn đề, phân tích hậu quả nhiều cấp độ của rủi ro tín dụng (ảnh hưởng trực tiếp tới ngân hàng, tạo hiệu ứng lan truyền tiêu cực tới hệ thống ngân hàng, nền kinh tế và quan hệ kinh tế đối ngoại), chuẩn hóa quy trình cấp tín dụng 6 bước (Lập hồ sơ $\rightarrow$ Phân tích tín dụng $\rightarrow$ Ra quyết định $\rightarrow$ Giải ngân $\rightarrow$ Giám sát $\rightarrow$ Thanh lý hợp đồng), đồng thời đúc kết 6 bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quốc tế và trong nước cho phòng giao dịch.

Chương 2: Đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội MBBank – PGD Nam Trường Tiền

Nội dung chương 2 giới thiệu tổng quan về Ngân hàng TMCP Quân Đội: thành lập ngày 04/11/1994 với số vốn ban đầu gần 20 tỷ đồng và 25 nhân viên, hoạt động theo Giấy phép số 0054/NH-GP do NHNN cấp ngày 14/09/1994, hiện có vốn điều lệ 52.141 tỷ đồng, hội sở chính tại số 18 Lê Văn Lương, Hà Nội. Tác giả khái quát lịch sử MB qua 4 giai đoạn phát triển (1994 – 2004, 2005 – 2009, 2010 – 2016, 2017 – nay), hệ sinh thái các công ty con do MB nắm giữ trên 50% cổ phần (MBS, MBCapital, MBAMC, MIC, Mcredit và MBAL) và các mảng nghiệp vụ kinh doanh chính.

Tại địa bàn Thừa Thiên Huế, MBBank thành lập chi nhánh đầu tiên vào ngày 12/12/2007 (chi nhánh thứ 39 toàn hệ thống tại số 3 Hùng Vương, nay chuyển về 11 Lý Thường Kiệt), hiện phát triển mạng lưới gồm Chi nhánh Huế (07 Nguyễn Tri Phương), PGD Bắc Trường Tiền (67 Đinh Tiên Hoàng), PGD Nam Trường Tiền (11 Lý Thường Kiệt) và PGD Nam Vĩ Dạ (109 Phạm Văn Đồng).

Về phân tích thực trạng rủi ro tín dụng giai đoạn 2020 – 2022, tác giả thiết lập hệ thống dữ liệu chi tiết phản ánh qua 13 bảng số liệu và 12 biểu đồ trực quan:

• Cơ cấu tổ chức, nhân sự (Bảng 2.1) và tình hình huy động vốn giai đoạn 2020 – 2022 (Bảng 2.2).
• Tình hình dư nợ cho vay theo kỳ hạn và theo đối tượng khách hàng (Bảng 2.3, Bảng 2.11).
• Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh qua các năm (Bảng 2.4).
• Tình hình nợ quá hạn chung (Bảng 2.5), phân loại nợ quá hạn theo thời hạn vay (Bảng 2.6) và nợ quá hạn phân bổ theo thành phần kinh tế (Bảng 2.7).
• Thực trạng nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ (Bảng 2.8).
• Doanh số giải ngân cho vay (Bảng 2.9), doanh số thu hồi nợ và hệ số thu nợ (Bảng 2.10).
• Tốc độ lưu chuyển qua vòng quay vốn tín dụng (Bảng 2.12).
• Công tác trích lập dự phòng rủi ro và xử lý rủi ro tín dụng tại đơn vị (Bảng 2.13).

Trên cơ sở số liệu, tác giả đánh giá công tác quản trị rủi ro tại PGD Nam Trường Tiền: phân tích các kết quả đạt được trong việc kiểm soát chất lượng tín dụng, đồng thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế về tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu phát sinh và truy nguyên các nguyên nhân chủ quan, khách quan dẫn đến các tồn tại này.

Chương 3: Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần MBBank - PGD Nam Trường Tiền

Trên cơ sở phương hướng hoạt động của MBBank Nam Trường Tiền, chương 3 đề xuất hệ thống 8 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát và hạn chế rủi ro tín dụng:

1. Nâng cao chất lượng công tác xét duyệt hồ sơ vay: Rà soát chặt chẽ điều kiện pháp lý, năng lực hành vi và mục đích vay vốn ngay từ khâu tiếp nhận.
2. Nâng cao chất lượng thẩm định dự án, phương án kinh doanh: Thẩm định tính khả thi của dòng tiền dự án, thị trường đầu ra và tính chính xác của các chỉ tiêu tài chính.
3. Xây dựng và hoàn thiện chiến lược quản trị rủi ro tín dụng: Thiết lập khẩu vị rủi ro phù hợp với thị trường địa bàn Thừa Thiên Huế, đa dạng hóa danh mục cấp tín dụng.
4. Quản trị rủi ro đạo đức từ phía cán bộ tín dụng: Tăng cường kiểm tra, đào tạo nghiệp vụ, nâng cao tính liêm chính và quy trách nhiệm cá nhân trong từng khâu thụ lý hồ sơ.
5. Tăng cường và sử dụng có hiệu quả tài sản bảo đảm: Tuân thủ nguyên tắc định giá sát giá thị trường, hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý, đăng ký giao dịch bảo đảm và tăng cường tính thanh khoản của tài sản thế chấp.
6. Nâng cao hiệu quả hệ thống thông tin tín dụng: Khai thác tối đa dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) và hệ thống xếp hạng nội bộ của MB để sàng lọc khách hàng.
7. Xử lý nợ quá hạn và nợ khó đòi: Thành lập tổ chuyên trách xử lý nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ hợp lý và chủ động xử lý tài sản bảo đảm theo quy định pháp luật khi khách hàng mất khả năng chi trả.
8. Điều tiết và giám sát rủi ro: Duy trì kiểm tra định kỳ sau giải ngân, giám sát dòng tiền thực tế và hiện trạng tài sản thế chấp để sớm phát hiện dấu hiệu cảnh báo rủi ro.

Chương này cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và Hội sở chính Ngân hàng TMCP Quân Đội nhằm hoàn thiện thể chế pháp lý và cơ chế phân quyền, hỗ trợ PGD Nam Trường Tiền triển khai quản trị rủi ro hiệu quả.

Kết quả và đóng góp của khóa luận

Khóa luận đã tổng hợp toàn diện cơ sở lý luận và phản ánh thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại một phòng giao dịch cơ sở trong giai đoạn nhiều biến động kinh tế.

Hệ thống kết quả và giải pháp được tác giả tổng hợp cụ thể:

Nhóm nội dung	Chi tiết ghi nhận trong khóa luận
Khung pháp lý & đo lường áp dụng	- Phân loại nợ 5 nhóm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN - Quy định xác định nợ quá hạn theo Khoản 6 Điều 3 Thông tư 11/2021/TT-NHNN - Hệ thống công thức tính tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, hệ số thu nợ, vòng quay vốn và trích lập dự phòng
Khung phân tích thực trạng (2020 – 2022)	- Theo dõi dữ liệu qua 13 bảng chỉ tiêu: nhân sự, huy động vốn, doanh số cho vay, doanh số thu nợ, dư nợ cho vay theo kỳ hạn và đối tượng, nợ quá hạn theo kỳ hạn và thành phần kinh tế, nợ xấu, vòng quay vốn, trích lập dự phòng - Minh họa chuỗi số liệu qua 12 biểu đồ phát triển nghiệp vụ
Hệ thống giải pháp đề xuất (2023 – 2025)	- 8 nhóm giải pháp tác nghiệp: Xét duyệt hồ sơ; thẩm định dự án; chiến lược QTRRTD; kiểm soát rủi ro đạo đức; sử dụng tài sản bảo đảm; hệ thống thông tin tín dụng; xử lý nợ quá hạn/nợ khó đòi; điều tiết và giám sát rủi ro sau giải ngân - 3 nhóm kiến nghị vĩ mô - vi mô: Kiến nghị Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và Hội sở MBBank

Đóng góp của khóa luận được tác giả tự xác định gồm:

• Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về rủi ro và quản trị rủi ro tín dụng gắn với các văn bản quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Cung cấp nguồn tư liệu thực tế phản ánh tình hình hoạt động cấp tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng cụ thể tại MBBank – PGD Nam Trường Tiền trong giai đoạn 2020 – 2022.
• Rút ra bài học thực tiễn từ mô hình quản trị rủi ro của Singapore, Thái Lan và ba ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam (VietinBank, HDBank, VIB) để vận dụng giải pháp cho một phòng giao dịch cụ thể.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có những giới hạn nghiên cứu được tác giả nêu rõ trong văn bản:

• Hạn chế về phạm vi nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung khảo sát tại một đơn vị cơ sở là Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền, chưa mở rộng phân tích so sánh đối chiếu với các phòng giao dịch khác trên cùng địa bàn TP. Huế hoặc toàn bộ Chi nhánh Huế.
• Hạn chế về chuỗi dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp phân tích thực trạng chỉ giới hạn trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022.
• Hạn chế về thời gian và năng lực: Tác giả tự nhận định do thời gian thực tập có giới hạn (khoảng ba tháng từ 01/10/2023 đến 10/12/2023) và kiến thức thực tiễn ban đầu còn hạn hẹp nên nghiên cứu chưa thể tiếp cận toàn diện các dữ liệu chuyên sâu nội bộ của ngân hàng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo từ phạm vi của đề tài:

• Mở rộng cập nhật chuỗi số liệu thứ cấp sau năm 2022 (giai đoạn 2023 – 2025) để đánh giá tính hiệu quả của các giải pháp quản trị rủi ro đã đề xuất.
• Mở rộng phạm vi không gian sang khảo sát liên chi nhánh của MBBank hoặc so sánh hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng giữa các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn Tỉnh Thừa Thiên Huế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng: Cung cấp mẫu hình cấu trúc hoàn chỉnh của một khóa luận tốt nghiệp phân tích thực trạng rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại, phương pháp xây dựng hệ thống chỉ tiêu đo lường theo chuẩn quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Cán bộ tín dụng và nhân viên ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về các bước trong quy trình tín dụng, các dấu hiệu nhận diện nợ xấu và các phương án xử lý nợ quá hạn, định giá tài sản bảo đảm.
• Nội dung đáng tham khảo nhất:
  • Khung lý luận tại Chương 1 về các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng, quy định phân loại 5 nhóm nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN.
  • Phần đúc kết bài học kinh nghiệm quốc tế (Singapore, Thái Lan) và các ngân hàng thương mại nội địa (VietinBank, HDBank, VIB).
  • Hệ thống 8 nhóm giải pháp tác nghiệp tại Chương 3 giải quyết các khâu từ thẩm định, xét duyệt đến xử lý nợ quá hạn.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại đơn vị cụ thể nào và chuỗi số liệu được khảo sát trong thời gian nào?
Khóa luận nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền, tọa lạc tại số 11 Lý Thường Kiệt, Phường Phú Nhuận, Thành phố Huế. Dữ liệu thứ cấp được khảo sát và phân tích trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022, thời gian tác giả thực hiện nghiên cứu đề tài diễn ra từ ngày 01/10/2023 đến ngày 10/12/2023.

2. Tác giả áp dụng các văn bản quy định pháp luật nào của Ngân hàng Nhà nước để phân loại nợ và trích lập dự phòng?
Tác giả căn cứ vào Khoản 6 Điều 3 – Thông tư số 11/2021/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về xác định nợ quá hạn, cùng Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN để phân loại nợ thành 5 nhóm (từ nợ đủ tiêu chuẩn đến nợ có khả năng mất vốn) tương ứng với các tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro: Nhóm 1 (0%), Nhóm 2 (5%), Nhóm 3 (20%), Nhóm 4 (50%) và Nhóm 5 (100%).

3. Khóa luận đã phân tích kinh nghiệm quản trị rủi ro từ những ngân hàng nào ở trong và ngoài nước?
Về kinh nghiệm quốc tế, khóa luận phân tích mô hình quản lý rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Singapore (sử dụng "Danh mục theo dõi" cảnh báo sớm) và Thái Lan (tách bạch chức năng và tuân thủ thẩm quyền phê duyệt tín dụng theo hạn mức tăng dần). Về kinh nghiệm trong nước, đề tài phân tích thực tiễn tại VietinBank (quản trị tập trung và phân quyền), HDBank (hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ 9 bộ tiêu chí) và VIB (mô hình 3 tuyến phòng vệ).

4. Mô hình rủi ro tín dụng của ngân hàng được tác giả hệ thống hóa gồm các trạng thái tổn thất nào?
Theo mô hình trích dẫn từ Nguyễn Văn Tiến (2012), rủi ro tín dụng dẫn tới các trạng thái: không thu được lãi đúng hạn (phát sinh lãi treo), không thu đủ lãi (miễn giảm lãi, đóng băng lãi treo), không thu được vốn đúng hạn (phát sinh nợ quá hạn) và không thu đủ vốn cho vay (nợ không có khả năng thu hồi, phải xóa nợ).

5. Tác giả đề xuất những nhóm giải pháp nghiệp vụ chính nào tại Chương 3?
Tác giả đề xuất 8 nhóm giải pháp gồm: (1) Nâng cao chất lượng công tác xét duyệt hồ sơ vay; (2) Nâng cao chất lượng thẩm định dự án, phương án kinh doanh; (3) Xây dựng và hoàn thiện chiến lược quản trị rủi ro tín dụng; (4) Quản trị rủi ro đạo đức từ phía cán bộ tín dụng; (5) Tăng cường và sử dụng có hiệu quả tài sản bảo đảm; (6) Nâng cao hiệu quả hệ thống thông tin tín dụng; (7) Xử lý nợ quá hạn và nợ khó đòi; (8) Điều tiết và giám sát rủi ro tín dụng sau giải ngân.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Ngọc Minh Tâm đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và các quy định pháp lý của Ngân hàng Nhà nước về quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại. Thông qua việc thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2020 – 2022, đề tài đã làm rõ thực trạng hoạt động cấp tín dụng và công tác quản lý rủi ro tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Phòng Giao Dịch Nam Trường Tiền. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống 8 nhóm giải pháp tác nghiệp cùng các kiến nghị đồng bộ nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị trong giai đoạn 2023 – 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về rủi ro tín dụng của ngân hàng thương SVTH: Lê gọc Minh Tâm 3 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng La Phương Hiền mại. Chương 2: Đánh gi á Thực trạng rủi ro tín dụng tại N gân hàng Thương Mại Cổ Phần Quân Đội - PGD N am Trường Tiền Chương 3: Một số giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại N gân hàng Thương Mại Cổ Phần Quân Đội - PGD N am Trường Tiền Phần III: Kết Luận Và Kiến ghị SVTH: Lê gọc Minh Tâm 4 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng La Phương Hiền PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G I.

CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ RỦI RO TÍ DỤ G CỦA GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1. Tổng quan tín dụng ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng Tín dụng ngân hàng là giao dịch về tài sản giữa ngân hàng và các tổ chức kinh tế khác trong nền kinh tế, trong đó bên cho vay sẽ giao hoặc cam kết giao cho bên đi vay một tài sản để sử dụng vào một mục đích xác định trong một khoảng thời gian nhất định theo thỏa thuận hoặc cam kết sử dụng tài sản đó vào mục đích cụ thể và bên đi vay có nghĩa vụ hoàn trả cả gốc và lãi khi đến hạn thanh toán. Bản chất của tín dụng ngân hàng là quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả vốn và lãi giữa một bên là ngân hàng và một bên là tất cả các tổ chức và cá nhân trong xã hội.

Trong đó, hoạt động cấp tín dụng tại các N HTM là hoạt động phổ biến nhất, các N HTM với tư cách là người cho vay (chủ nợ), có quyền yêu cầu khách hàng của mình – những người đi vay muốn vay được vốn phải tuân thủ đáp ứng những điều kiện nhất định. N hững điều kiện này có tính ràng buộc về mặt pháp lý và đảm bảo cho người cho vay có thể thu hồi vốn (gốc + lãi) sau một thời gian nhất định. Để thu hồi được vốn, các ngân hàng có quyền yêu cầu người đi vay phải đáp ứng một số điều kiện nhất định dựa trên cơ sở mức độ tin cậy, tín nhiệm lẫn nhau giữa ngân hàng và khách hàng. Tín dụng - hình thức biểu hiện của nó là sự tín nhiệm, tin tưởng ít nhiều có căn cứ thúc đN y khiến người này giao cho người khác dưới hình thái hàng hoá được đánh giá thành một số tiền nhất định.

Từ đó, tín dụng có đặc điểm cơ bản là: - N gười sở hữu có một số lượng vốn nhất định (biểu hiện bằng hàng hoá hoặc tiền) có thể chuyển giao cho người khác sử dụng trong một thời gian nhất định. - Khi hết thời gian sử dụng vốn, người sử dụng vốn phải hoàn trả lại số vốn cho người chủ sở hữu với một giá trị cao hơn. Phần chênh lệch đó gọi là lãi suất tín dụng. Trong quan hệ tín dụng, người cho vay chỉ trao đổi quyền sử dụng vốn chứ không trao đổi quyền sở hữu vốn với người đi vay.

Đặc điểm tín dụng ngân hàng thương mại Quan hệ tín dụng có bốn đặc điểm cơ bản: Lòng tin, tính hoàn trả, tính thời hạn SVTH: Lê gọc Minh Tâm 5 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng La Phương Hiền và N n chứa nhiều khả năng rủi ro. - Lòng tin: N gười ta chỉ cho vay khi họ tin tưởng. N gười đi vay có ý định muốn trả nợ và có khả năng trả nợ.

Đồng thời người ta tin rằng người sử dụng lượng giá trị này sẽ nhận được lượng giá trị lớn hơn một cách có hiệu quả sau một thời gian nhất định. N ghĩa là, người cho vay tin rằng người đi vay sẽ sử dụng nguồn vốn vay có hiệu quả trong quá trình sản xuất kinh doanh hoặc có nguồn thu khác (đối với người tiêu dùng) thì người đi vay sẽ có khả năng hoàn trả nợ cho người cho vay. N goài ra, người cho vay cũng tin tưởng người đi vay có ý định muốn trả nợ thì quan hệ tín dụng mới xảy ra. - Tính hoàn trả: Đối với quan hệ tín dụng đây là đặc trưng cơ bản nhất và sự hoàn trả là thước đo tiêu chuN n để phân biệt quan hệ tín dụng với các quan hệ tài chính khác.

Tuy nhiên, nếu không có sự hoàn trả thì đó sẽ là một quan hệ tín dụng không hoàn hảo. Không có sự hoàn trả của người đi vay sẽ làm cho người cho vay không thu hồi được vốn, dẫn đến thua lỗ, phá sản, đi ngược lại mục đích của kinh doanh. - Tính thời hạn: Do tính chất của tín dụng là sự tin tưởng, tín cậy nên người cho vay tin tưởng người đi vay sẽ hoàn trả vào một thời gian mà hai bên đã thỏa thuận với nhau. N gười đi vay chỉ được sử dụng tạm thời trong một khoảng thời gian nhất định và sau khi hết thời hạn sử dụng theo thời gian đã thỏa thuận, người đi vay phải hoàn trả cho người cho vay.

- (Theo Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng, N guyễn Văn Tiến, 2012) Tín dụng N n chứa nhiều khả năng rủi ro: Do sự bất cân xứng về thông tin, người cho vay không hiểu rõ về người đi vay. Một mối quan hệ tín dụng được gọi là hoàn hảo nếu người đi vay hoàn trả được đầy đủ cả gốc lẫn lãi đúng thời hạn. Tuy nhiên, không phải mọi việc lúc nào cũng diễn ra một cách suôn sẻ mà vẫn không hiếm trường hợp người đi vay không hoàn thành được nghĩa vụ của mình đối với chủ nợ. Đó là trường hợp khi đến thời hạn và người đi vay không thể thực hiện nghĩa vụ hoàn trả vốn vay dẫn đến khoản nợ bị quá hạn.

N ợ quá hạn là dấu hiệu của rủi ro tín dụng Tín dụng ngân hàng là một hình thức phát triển cao của tín dụng. Về cơ bản nó giữ được những đặc điểm bản chất chung của tín dụng, ngoài ra cũng có một số đặc điểm sau: - Rủi ro tín dụng ngắn hạn thấp: Do các khoản vay chỉ được cung cấp trong thời gian ngắn nên ít bị chịu ảnh hưởng bởi những biến động khó có thể lường trước của SVTH: Lê gọc Minh Tâm 6 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng La Phương Hiền nền kinh tế về các khoản tín dụng trung và dài hạn. N goài ra, các khoản vay được cung cấp cho các đơn vị sản xuất kinh doanh còn được vay dưới theo hình thức chiết khấu các giấy tờ có giá, dựa trên cơ sở tài sản bảo đảm và cam kết chắc chắn sẽ có khoản thu bù đắp trong tương lai vì vậy rủi ro mang đến thường thấp.

- Lãi suất thấp: lãi suất cho vay được hiểu là khoản chi phí mà người đi vay phải trả cho nhu cầu tạm thời sử dụng tiền của người khác. Vì rủi ro mang lại của khoản vay thường không cao nên lãi suất người đi vay phải trả thông thường thấp. Vốn vay tín dụng ngắn hạn mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng thường được khách hàng sử dụng để mua nguyên vật liệu, trả lương và bổ sung vốn lưu động nên số vốn vay thường nhỏ. -Thời hạn thu hồi vốn nhanh, số vòng quay vốn tín dụng nhiều: Vốn vay tín dụng ngắn hạn thường được sử dụng để bù đắp cho những thiếu hụt trong ngắn hạn như đảm bảo cân bằng ngân quỹ, đối phó với việc chênh lệch thu chi trong ngắn hạn.

Thông thường những thiếu hụt này chỉ là tạm thời hay mang tính thời điểm khi đó khoản thiếu hụt này sẽ sớm được thu lại dưới hình thái tiền tệ vì vậy thời gian thu hồi vốn sẽ nhanh chóng. - Hình thức đa dạng phong phú: Để đáp ứng nhu cầu vô cùng đa dạng của khách hàng, phân tán rủi ro, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường tín dụng, các ngân hàng thương mại không ngừng phát triển các hình thức tín dụng ngắn hạn của mình. Điều này dẫn đến các hình thức tín dụng ngắn hạn rất phong phú như: nghiệp vụ ứng trước, nghiệp vụ thấu chi, nghiệp vụ chiết khấu. Phân loại tín dụng ngân hàng 1.

Căn cứ vào thời hạn cho vay Tín dụng ngắn hạn: Có thời hạn dưới 12 tháng, thường được sử dụng để đáp ứng nhu cầu thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. Tín dụng trung hạn: Có thời hạn từ 12 tháng đến 60 tháng. Tín dụng trung hạn chủ yếu được sử dụng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, cải tiến hoặc đổi mới thiết bị, công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ. Đây là một trong những loại tín dụng có mức rủi ro cao.

Tín dụng dài hạn: Sẽ có thời hạn trên 60 tháng. Đây là loại hình tín dụng chủ yếu để đáp ứng nhu cầu dài hạn như là xây dựng nhà xưởng, xây dựng các nhà máy mới, mua sắm các trang thiết bị liên quan đến phương tiện vận tải có quy mô lớn. Đây là SVTH: Lê gọc Minh Tâm 7 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng La Phương Hiền loại tín dụng có mức rủi ro rất cao.

Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn Tín dụng sản xuất và lưu thông hàng hóa: Là loại tín dụng cấp cho các chủ thể kinh tế để tiến hành thực hiện sản xuất và lưu thông hàng hóa. Tín dụng tiêu dùng: Loại tín dụng này đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân như mua sắm nhà cửa, phương tiện đi lại và các loại hàng hóa tiêu dùng. Căn cứ vào sự đảm bảo Tín dụng có đảm bảo không bằng tài sản (tín chấp): Là hình thức không cần có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của bên thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa trên uy tín của chính bản thân khách hàng. Tín dụng có đảm bảo: Là loại tín dụng mà khi cho vay đòi hỏi người vay vốn phải có tài sản cầm cố, thế chấp hoặc tài sant được bên thứ ba bảo lãnh khi cho vay.

Sự bảo đảm này là cơ sở căn cứ pháp lý để ngân hàng có thêm nguồn thứ hai, bổ sung cho nguồn nợ thứ nhất không chắc chắn. Căn cứ vào hình thái tín dụng Tín dụng bằng tiền mặt: Loại hình tín dụng mà trong đó hình thái giá trị tín dụng được cấp bằng tiền. Tín dụng bằng tài sản: Là loại tín dụng mà trong đó hình thái giá trị của tín dụng được cấp bằng tài sản. Tại các ngân hàng thương mại, hình thức tín dụng này thể hiện chủ yếu được thể hiện dưới hình thức tín dụng thuê mua.