Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam

Khám phá quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam chi nhánh Hà Nội. Tìm hiểu các chiến lược hiệu quả.

• Tác giả: Lê Minh Vũ
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thơm
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại và rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2. Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm, đặc điểm, mục tiêu và sự cần thiết quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.3. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của một số Ngân hàng thương mại và bài học rút ra cho Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 1.3.1. Quản trị rủi ro tín dụng của một số ngân hàng thương mại
• 1.3.2. Bài học rút ra cho ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 1.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Giới thiệu về ngân hàng và hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 2.1.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội giai đoạn 2012 - 2016
• 2.1.2.1. Thực trạng nhận diện và đo lường rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Thành Phố Hà Nội
• 2.1.2.2. Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 2.1.2.3. Thực trạng xử lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 2.2. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội giai đoạn 2012 - 2016
• 2.2.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.2. Những hạn chế
• 2.2.3. Nguyên nhân của những hạn chế của hoạt động quản trị RRTD tại NHTM cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng hoạt động và phương hướng hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội đến năm 2020
• 3.1.1. Định hướng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 3.1.2. Phương hướng hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Thành phố Hà Nội
• 3.2.1. Hoàn thiện bộ máy quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác đo lường rủi ro tín dụng tại chi nhánh
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát và xử lý rủi ro tín dụng
• 3.2.4. Hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin
• 3.2.5. Đảm bảo sự phối hợp giữa quản trị rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tác nghiệp
• 3.2.5.1. Kiến nghị với Chính Phủ
• 3.2.5.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.5.3. Kiến nghị với ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Vietinbank

Quản trị rủi ro tín dụng (RRTD) là yếu tố then chốt trong hoạt động của ngân hàng thương mại (NHTM). Mục tiêu là tìm kiếm giải pháp tăng cường lợi nhuận, mở rộng thị phần, đa dạng hóa sản phẩm, và cải thiện dịch vụ. NHTM cần tập trung vào nghiên cứu và ứng dụng các chính sách quản trị rủi ro để bảo vệ sự tồn tại và phát triển, đồng thời giảm thiểu tổn thất. Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng đa dạng và phức tạp, tiềm ẩn trong mọi nghiệp vụ. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng là nghiêm trọng nhất vì tín dụng là hoạt động kinh doanh chính và tạo ra lợi nhuận chủ yếu. Quản trị RRTD trở thành yếu tố cốt lõi cho sự thành công dài hạn của các ngân hàng, thay thế cho các chính sách truyền thống về tăng doanh thu và giảm chi phí. Điều này xuất phát từ việc nhiều ngân hàng gánh chịu hậu quả do chạy theo lợi nhuận mà không tính toán đến các rủi ro tiềm ẩn. Theo tài liệu nghiên cứu, việc nâng cao chất lượng quản lý RRTD theo tiêu chuẩn quốc tế là yếu tố cốt yếu trong chiến lược hoạt động của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam, chi nhánh Thành phố Hà Nội.

1.1. Khái niệm Rủi ro tín dụng và vai trò tại Vietinbank

Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không thể trả nợ gốc và lãi theo thỏa thuận. Rủi ro này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng thanh khoản của ngân hàng. Tại Vietinbank, quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố sống còn, đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định và bền vững. Ngân hàng cần xác định, đo lường, kiểm soát và xử lý rủi ro một cách có hệ thống. Việc này bao gồm việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, thiết lập hạn mức tín dụng phù hợp và theo dõi sát sao tình hình tài chính của khách hàng. Theo tài liệu nghiên cứu, rủi ro tín dụng là nghiệp vụ cốt lõi, đóng góp phần lớn vào doanh thu ngân hàng.

1.2. Các loại Rủi ro tín dụng Vietinbank thường gặp

Các loại rủi ro tín dụng bao gồm rủi ro không trả được nợ (default risk), rủi ro suy giảm giá trị tài sản đảm bảo và rủi ro tập trung tín dụng. Rủi ro không trả được nợ xảy ra khi khách hàng mất khả năng thanh toán. Rủi ro suy giảm giá trị tài sản đảm bảo ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ của ngân hàng. Rủi ro tập trung tín dụng phát sinh khi ngân hàng cho vay quá nhiều vào một ngành hoặc một nhóm khách hàng cụ thể. Vietinbank cần nhận diện và đánh giá từng loại rủi ro để có biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu hiệu quả. Theo tài liệu nghiên cứu, cho vay là hoạt động có đóng góp lớn nhất vào tổng thu nhập của các NHTM.

1.3. Tầm quan trọng của quản lý rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả giúp Vietinbank duy trì sự ổn định tài chính, tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ uy tín thương hiệu. Nó còn giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận bằng cách phân bổ nguồn vốn một cách hiệu quả và hạn chế tổn thất do nợ xấu. Quản lý rủi ro tín dụng cũng cho phép Vietinbank chủ động đối phó với các biến động kinh tế và thay đổi chính sách. Ngân hàng cần đầu tư vào hệ thống và quy trình quản lý rủi ro để đảm bảo hoạt động tín dụng an toàn và bền vững.

II. Thách Thức Vấn Đề Trong Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Vietinbank

Mặc dù có nhiều nỗ lực, Vietinbank vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý RRTD. Sự phức tạp của thị trường tài chính, biến động kinh tế, và sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với hệ thống quản lý rủi ro. Ngoài ra, sự thiếu hụt nguồn nhân lực có kinh nghiệm và kỹ năng chuyên môn cũng là một vấn đề đáng quan tâm. Việc áp dụng các công nghệ mới và chuẩn mực quốc tế như Basel II và ICAAP đòi hỏi sự đầu tư lớn và sự thay đổi trong tư duy và quy trình làm việc. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để vượt qua những thách thức này và nâng cao hiệu quả quản lý RRTD.

2.1. Khó khăn trong việc đánh giá rủi ro tín dụng khách hàng

Việc đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng là một thách thức lớn. Thông tin tài chính không đầy đủ, thiếu minh bạch hoặc bị làm giả có thể dẫn đến sai sót trong quá trình đánh giá. Các mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ cần được liên tục cải tiến và cập nhật để phản ánh đúng thực tế. Ngân hàng cũng cần tăng cường kiểm tra và xác minh thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để đảm bảo tính chính xác. Sự chủ quan và thiếu kinh nghiệm của cán bộ tín dụng cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng đánh giá.

2.2. Hạn chế trong quy trình quản trị rủi ro tín dụng Vietinbank

Quy trình quản trị RRTD cần được thiết kế một cách chặt chẽ và tuân thủ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, trên thực tế, quy trình có thể bị bỏ qua hoặc thực hiện không đầy đủ do áp lực về doanh số hoặc sự thiếu trách nhiệm của cán bộ. Việc kiểm soát và giám sát việc tuân thủ quy trình cần được tăng cường để đảm bảo tính hiệu quả. Cần có các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm quy trình.

2.3. Ảnh hưởng của nợ xấu Vietinbank đến hoạt động kinh doanh

Nợ xấu làm giảm lợi nhuận, tăng chi phí dự phòng và ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng. Việc xử lý nợ xấu đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực. Ngân hàng cần có chiến lược xử lý nợ xấu hiệu quả, bao gồm việc bán nợ, tái cơ cấu nợ hoặc khởi kiện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan để đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu và thu hồi vốn.

III. Quy Trình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Tại Vietinbank

Để giải quyết các thách thức, Vietinbank cần xây dựng một quy trình quản trị RRTD toàn diện và hiệu quả. Quy trình này bao gồm các bước: nhận diện rủi ro, đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro và xử lý rủi ro. Nhận diện rủi ro là bước đầu tiên, bao gồm việc xác định các yếu tố có thể gây ra rủi ro. Đo lường rủi ro là bước tiếp theo, bao gồm việc định lượng mức độ ảnh hưởng của từng loại rủi ro. Kiểm soát rủi ro là bước quan trọng, bao gồm việc áp dụng các biện pháp để giảm thiểu rủi ro. Xử lý rủi ro là bước cuối cùng, bao gồm việc giải quyết các vấn đề phát sinh khi rủi ro xảy ra.

3.1. Nhận diện và đánh giá rủi ro tín dụng tiềm ẩn

Nhận diện rủi ro là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Ngân hàng cần xác định các yếu tố có thể gây ra rủi ro tín dụng, bao gồm yếu tố khách hàng, yếu tố ngành, yếu tố kinh tế vĩ mô và yếu tố pháp lý. Cần sử dụng các công cụ và phương pháp khác nhau để thu thập thông tin và phân tích rủi ro. Cần có sự tham gia của nhiều bộ phận khác nhau để đảm bảo tính toàn diện. Công tác nhận diện và đánh giá rủi ro là tiền đề để hạn chế rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động tín dụng.

3.2. Đo lường mức độ rủi ro tín dụng với mô hình phù hợp

Đo lường rủi ro là bước tiếp theo, bao gồm việc định lượng mức độ ảnh hưởng của từng loại rủi ro. Cần sử dụng các mô hình đo lường rủi ro phù hợp, bao gồm mô hình xếp hạng tín dụng, mô hình PD (Probability of Default), mô hình LGD (Loss Given Default) và mô hình EAD (Exposure at Default). Cần thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ để đảm bảo tính tin cậy của kết quả đo lường. Cần thường xuyên kiểm tra và điều chỉnh mô hình để phản ánh đúng thực tế. Việc đo lường chính xác mức độ rủi ro tín dụng là cơ sở để có biện pháp kiểm soát rủi ro hiệu quả.

3.3. Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro tín dụng hiệu quả

Kiểm soát rủi ro là bước quan trọng, bao gồm việc áp dụng các biện pháp để giảm thiểu rủi ro. Cần thiết lập các hạn mức tín dụng, yêu cầu tài sản đảm bảo, thực hiện kiểm tra và giám sát thường xuyên, và xây dựng các kế hoạch ứng phó với rủi ro. Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình và quy định. Cần đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng. Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro hiệu quả giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất và bảo vệ lợi nhuận.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Vietinbank

Để hoàn thiện quản trị RRTD, Vietinbank cần thực hiện một loạt các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm: nâng cao năng lực cán bộ tín dụng, hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, tăng cường kiểm tra và giám sát, đa dạng hóa danh mục tín dụng, và áp dụng các công nghệ mới.

4.1. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng về quản trị rủi ro

Cán bộ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý RRTD. Cần đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng về các kiến thức và kỹ năng liên quan đến quản lý rủi ro. Cần tạo điều kiện cho cán bộ tín dụng tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu và các hội thảo khoa học. Cần khuyến khích cán bộ tín dụng tự học và cập nhật kiến thức mới. Cán bộ tín dụng có năng lực sẽ giúp ngân hàng nhận diện, đánh giá, kiểm soát và xử lý rủi ro hiệu quả hơn.

4.2. Hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ Vietinbank

Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ là công cụ quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Cần hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ để đảm bảo tính chính xác và tin cậy. Cần cập nhật các tiêu chí xếp hạng tín dụng để phản ánh đúng thực tế. Cần kiểm tra và đánh giá định kỳ hiệu quả của hệ thống xếp hạng tín dụng. Hệ thống xếp hạng tín dụng hiệu quả sẽ giúp ngân hàng đưa ra các quyết định tín dụng chính xác hơn.

4.3. Tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động tín dụng

Kiểm tra và giám sát là biện pháp quan trọng để đảm bảo tuân thủ quy trình và quy định. Cần tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động tín dụng để phát hiện sớm các sai sót và vi phạm. Cần thiết lập các kênh thông tin phản hồi để cán bộ tín dụng báo cáo các vấn đề phát sinh. Cần có các biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm. Kiểm tra và giám sát hiệu quả sẽ giúp ngân hàng ngăn ngừa và giảm thiểu rủi ro.

V. Ứng dụng Basel II và ICAAP trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II và ICAAP là một bước tiến quan trọng trong quản trị RRTD. Basel II cung cấp một khung khổ toàn diện để đo lường và quản lý các loại rủi ro khác nhau. ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process) yêu cầu ngân hàng tự đánh giá mức độ đủ vốn dựa trên hồ sơ rủi ro của mình. Việc triển khai thành công Basel II và ICAAP sẽ giúp Vietinbank nâng cao tính minh bạch, tuân thủ quy định và quản lý rủi ro một cách hiệu quả hơn.

5.1. Lợi ích của Basel II trong quản lý rủi ro tín dụng

Basel II giúp ngân hàng đo lường rủi ro một cách chính xác hơn bằng cách sử dụng các mô hình phức tạp và dữ liệu lịch sử. Nó cũng khuyến khích ngân hàng tăng cường kiểm soát và giám sát hoạt động tín dụng. Việc áp dụng Basel II giúp ngân hàng phân bổ vốn một cách hiệu quả hơn và giảm thiểu rủi ro vỡ nợ. Basel II góp phần tăng cường sự ổn định của hệ thống ngân hàng và thúc đẩy sự phát triển bền vững.

5.2. Vai trò của ICAAP trong đánh giá mức độ đủ vốn Vietinbank

ICAAP yêu cầu ngân hàng tự đánh giá mức độ đủ vốn dựa trên hồ sơ rủi ro của mình. Quá trình ICAAP bao gồm việc xác định và đo lường các loại rủi ro, đánh giá mức độ ảnh hưởng của rủi ro đến vốn, và xây dựng kế hoạch ứng phó với rủi ro. ICAAP giúp ngân hàng chủ động quản lý rủi ro và đảm bảo đủ vốn để đối phó với các tình huống xấu. ICAAP cũng giúp ngân hàng cải thiện quy trình ra quyết định và nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.3. Thách thức khi triển khai Basel II và ICAAP tại Vietinbank

Việc triển khai Basel II và ICAAP đòi hỏi sự đầu tư lớn về nguồn lực và công nghệ. Ngân hàng cần thu thập và xử lý một lượng lớn dữ liệu để xây dựng các mô hình đo lường rủi ro. Ngân hàng cũng cần đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ để hiểu và áp dụng các chuẩn mực mới. Sự thay đổi trong tư duy và quy trình làm việc cũng là một thách thức lớn. Ngân hàng cần có sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo và sự tham gia của tất cả các bộ phận để triển khai thành công Basel II và ICAAP.

VI. Kết luận và Triển Vọng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Vietinbank

Quản trị RRTD là một quá trình liên tục và không ngừng cải tiến. Vietinbank đã đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực này, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế, đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng lực cán bộ là những yếu tố then chốt cho sự thành công. Với sự cam kết mạnh mẽ và nỗ lực không ngừng, Vietinbank có thể xây dựng một hệ thống quản trị RRTD vững mạnh, đảm bảo hoạt động kinh doanh an toàn và bền vững.

6.1. Tổng kết những thành công và hạn chế trong QTRR tại Vietinbank

Vietinbank đã xây dựng được một khung khổ quản lý RRTD tương đối hoàn chỉnh, bao gồm các quy trình, quy định và công cụ. Ngân hàng cũng đã đầu tư vào công nghệ và đào tạo cán bộ. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục, bao gồm sự thiếu hụt nguồn nhân lực có kinh nghiệm, sự phức tạp của quy trình và sự chậm trễ trong việc triển khai các chuẩn mực quốc tế.

6.2. Triển vọng và định hướng phát triển QTRR tín dụng Vietinbank

Trong tương lai, Vietinbank cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị RRTD, áp dụng các chuẩn mực quốc tế, đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng lực cán bộ. Ngân hàng cũng cần tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan và xây dựng một văn hóa rủi ro mạnh mẽ. Với sự nỗ lực không ngừng, Vietinbank có thể trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu về quản trị RRTD trong khu vực.

6.3. Khuyến nghị cho chính sách và thực tiễn QTRR tín dụng

Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị RRTD. Các ngân hàng cần chủ động đầu tư vào công nghệ và đào tạo cán bộ. Các ngân hàng cũng cần tăng cường sự phối hợp với các cơ quan quản lý và các tổ chức quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi các phương pháp tốt nhất. Cần có sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo và sự tham gia của tất cả các bộ phận để xây dựng một hệ thống quản trị RRTD hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản trị rủi ro tín dụng (RRTD) là một trong những yếu tố sống còn đối với hoạt động của các ngân hàng thương mại (NHTM), đặc biệt trong bối cảnh kinh tế ngày càng phức tạp và hội nhập sâu rộng. Theo ước tính, khoảng 75% thu nhập của các NHTM đến từ hoạt động tín dụng, do đó, việc quản lý hiệu quả rủi ro tín dụng không chỉ giúp bảo vệ nguồn vốn mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của ngân hàng. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2012-2016, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện đến năm 2020.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích, đánh giá các hoạt động nhận diện, đo lường, kiểm soát và xử lý rủi ro tín dụng tại chi nhánh, từ đó đưa ra các phương hướng nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và thực tiễn hoạt động của ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động cấp tín dụng của chi nhánh tại Hà Nội, với dữ liệu thu thập trong giai đoạn 2012-2016. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp ngân hàng nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu, đồng thời góp phần ổn định hệ thống tài chính ngân hàng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, nhằm xem xét rủi ro tín dụng trong trạng thái phát triển liên tục và mối quan hệ tương tác với các yếu tố kinh tế xã hội. Ngoài ra, mô hình quản trị rủi ro tín dụng được xây dựng dựa trên các khái niệm cơ bản như:

• Rủi ro tín dụng (Credit Risk): Khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
• Quản trị rủi ro tín dụng: Quá trình nhận diện, đo lường, kiểm soát và xử lý rủi ro tín dụng nhằm giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng.
• Mô hình 6C: Đánh giá khách hàng dựa trên 6 yếu tố: Tư cách người vay (Character), Năng lực (Capacity), Thu nhập (Cashflow), Tài sản đảm bảo (Collateral), Điều kiện môi trường (Conditions), và Kiểm soát (Control).
• Mô hình xếp hạng tín dụng của Moody’s: Hệ thống phân loại tín dụng từ Aaa (rủi ro thấp nhất) đến C (rủi ro cao nhất), giúp định lượng mức độ rủi ro của các khoản vay.
• Trụ cột Basel II: Bao gồm yêu cầu vốn tối thiểu, quy trình đánh giá và giám sát, cùng nguyên tắc minh bạch thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính, hồ sơ tín dụng và các tài liệu nội bộ của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2012-2016. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các khoản vay và hồ sơ quản trị rủi ro tín dụng trong thời gian này.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ nhằm đảm bảo tính đại diện và đầy đủ của dữ liệu. Phân tích số liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, dự phòng rủi ro và so sánh với các tiêu chuẩn quy định của Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, phương pháp phân tích SWOT được áp dụng để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng của chi nhánh.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2018, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu: Trong giai đoạn 2012-2016, tỷ lệ nợ quá hạn của chi nhánh dao động quanh mức 3,5% đến 4,8%, thấp hơn ngưỡng 5% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức dưới 2,5%, thấp hơn mức trần 3%, cho thấy chất lượng tín dụng được duy trì tương đối ổn định.

2. Cơ cấu tín dụng: Khoảng 60% dư nợ cho vay tập trung vào các ngành sản xuất kinh doanh và thương mại, trong đó có sự gia tăng tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm chiếm khoảng 75%, giúp giảm thiểu rủi ro mất vốn.

3. Hiệu quả công tác kiểm soát và xử lý rủi ro: Chi nhánh đã thực hiện kiểm tra, giám sát sau cho vay thường xuyên, với tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể đạt trung bình 1,8% trên tổng dư nợ, đảm bảo khả năng bù đắp tổn thất tín dụng. Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế trong việc xử lý nợ quá hạn kéo dài và cơ cấu lại nợ chưa thực sự hiệu quả.

4. Mô hình quản trị rủi ro: Chi nhánh áp dụng mô hình quản trị rủi ro tín dụng phân tán, với sự phối hợp giữa các phòng ban chức năng. Mô hình này giúp giải quyết hồ sơ nhanh chóng nhưng còn hạn chế về tính chuyên sâu và độc lập trong kiểm soát rủi ro.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính giúp chi nhánh duy trì tỷ lệ nợ xấu thấp là nhờ việc áp dụng nghiêm ngặt các quy trình thẩm định khách hàng theo mô hình 6C, kết hợp với việc sử dụng tài sản đảm bảo có giá trị và đa dạng hóa danh mục tín dụng. So với một số ngân hàng thương mại khác, tỷ lệ nợ xấu của chi nhánh thấp hơn khoảng 0,5-1%, phản ánh hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tương đối tốt.

Tuy nhiên, việc áp dụng mô hình quản trị rủi ro phân tán cũng dẫn đến một số hạn chế như thiếu sự tách biệt hoàn toàn giữa chức năng kinh doanh và quản trị rủi ro, gây khó khăn trong việc kiểm soát rủi ro một cách toàn diện. Ngoài ra, công tác xử lý nợ quá hạn còn chậm trễ, ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn và tăng chi phí dự phòng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu qua các năm, bảng phân tích cơ cấu tín dụng theo ngành và loại tài sản đảm bảo, cũng như sơ đồ mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng của chi nhánh để minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện bộ máy quản trị rủi ro tín dụng: Xây dựng phòng ban chuyên trách quản trị rủi ro độc lập, tách biệt rõ ràng với bộ phận kinh doanh nhằm nâng cao tính chuyên sâu và hiệu quả kiểm soát rủi ro. Thời gian thực hiện dự kiến trong vòng 12 tháng, do Ban Giám đốc chi nhánh chủ trì.

2. Nâng cao chất lượng đo lường rủi ro tín dụng: Áp dụng mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ theo tiêu chuẩn Basel II, kết hợp với hệ thống phần mềm quản lý rủi ro hiện đại để đánh giá chính xác hơn mức độ rủi ro của từng khoản vay. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 2% trong vòng 2 năm.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nợ quá hạn: Thiết lập quy trình giám sát chặt chẽ sau cho vay, đẩy mạnh công tác thu hồi nợ và xử lý tài sản bảo đảm, đồng thời áp dụng các biện pháp pháp lý kịp thời đối với các khoản nợ khó đòi. Chủ thể thực hiện là phòng Quản lý rủi ro và phòng Xử lý nợ, với kế hoạch triển khai trong 18 tháng.

4. Hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin: Đầu tư nâng cấp hệ thống quản lý thông tin khách hàng và tín dụng, tích hợp các công cụ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để hỗ trợ đánh giá rủi ro và ra quyết định cho vay nhanh chóng, chính xác. Thời gian thực hiện 24 tháng, phối hợp với phòng Công nghệ thông tin.

5. Đảm bảo sự phối hợp giữa quản trị rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tác nghiệp: Xây dựng cơ chế phối hợp liên phòng ban nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị tổng thể. Thực hiện liên tục và đánh giá định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ về các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng, từ đó xây dựng chiến lược và chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

2. Cán bộ tín dụng và phòng quản lý rủi ro: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về các mô hình đánh giá, đo lường và kiểm soát rủi ro tín dụng, hỗ trợ trong công tác thẩm định và giám sát khách hàng.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài chính: Giúp đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại, từ đó xây dựng các chính sách, quy định phù hợp nhằm đảm bảo an toàn hệ thống tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản trị rủi ro tín dụng là gì và tại sao nó quan trọng?
   Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đo lường, kiểm soát và xử lý các rủi ro phát sinh từ hoạt động cho vay nhằm giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng. Nó quan trọng vì tín dụng chiếm phần lớn thu nhập của ngân hàng, đồng thời rủi ro tín dụng có thể gây ra mất vốn và ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính.

2. Các chỉ tiêu nào phản ánh rủi ro tín dụng?
   Các chỉ tiêu chính gồm tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ dự phòng rủi ro và hệ số rủi ro tín dụng trên tổng tài sản. Ví dụ, tỷ lệ nợ quá hạn không được vượt quá 5% tổng dư nợ cho vay theo quy định hiện hành.

3. Mô hình 6C trong đánh giá khách hàng gồm những yếu tố nào?
   Mô hình 6C bao gồm: Tư cách người vay (Character), Năng lực (Capacity), Thu nhập (Cashflow), Tài sản đảm bảo (Collateral), Điều kiện môi trường (Conditions), và Kiểm soát (Control). Đây là cơ sở để đánh giá khả năng trả nợ và mức độ rủi ro của khách hàng.

4. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hà Nội đã áp dụng mô hình quản trị rủi ro nào?
   Chi nhánh áp dụng mô hình quản trị rủi ro tín dụng phân tán, trong đó các chi nhánh thực hiện thẩm định và quản lý rủi ro độc lập, còn hội sở chính định hướng chính sách chung. Mô hình này giúp xử lý hồ sơ nhanh nhưng còn hạn chế về tính chuyên sâu.

5. Làm thế nào để giảm tỷ lệ nợ xấu trong ngân hàng?
   Giảm tỷ lệ nợ xấu cần thực hiện đồng bộ các giải pháp như nâng cao chất lượng thẩm định khách hàng, đa dạng hóa danh mục tín dụng, tăng cường giám sát sau cho vay, xử lý kịp thời nợ quá hạn và áp dụng công nghệ quản lý hiện đại. Ví dụ, MBBank đã kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức trên 1% nhờ hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và quy trình quản trị rủi ro chặt chẽ.

Kết luận

• Quản trị rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt đảm bảo sự phát triển bền vững của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Hà Nội.
• Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu được kiểm soát tốt trong giai đoạn 2012-2016, phản ánh hiệu quả quản lý tín dụng.
• Mô hình quản trị rủi ro phân tán giúp xử lý hồ sơ nhanh nhưng cần nâng cao tính chuyên sâu và độc lập trong kiểm soát rủi ro.
• Đề xuất hoàn thiện bộ máy quản trị, nâng cao chất lượng đo lường, kiểm soát và ứng dụng công nghệ thông tin để giảm thiểu rủi ro.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả định kỳ và điều chỉnh phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và an toàn tài chính của ngân hàng.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng sẽ giúp ngân hàng vững bước phát triển trong tương lai đầy thách thức và cơ hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và các biểu số liệu kèm theo, luận văn đƣợc chia thành 03 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM. Chƣơng 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM cổ phần Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Thành Phố Hà Nội. Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM cổ phần Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Thành Phố Hà Nội. 6 Chƣơng 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Khái quát về Ngân hàng thƣơng mại và rủi ro tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái quát về Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá.

Sự phát triển hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngƣợc lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trƣờng thì NHTM cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu đƣợc. Thông qua hoạt động tín dụng thì NHTM tạo lợi ích cho ngƣời gửi tiền, ngƣời vay tiền và cho cả ngân hàng thông qua chênh lệch lại suất mà thu đƣợc lợi nhuận cho ngân hàng. Luật các tổ chức tín dụng: NHTM là tổ chức tín dụng đƣợc thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật. Theo Luật Ngân hàng nhà nƣớc: Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thƣờng xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán.2 Những hoạt động cơ bản của NHTM + Hoạt động huy động vốn: Để thực hiện chức năng cơ bản của mình là trung gian tài chính thì hoạt động huy động vốn phải đƣợc coi là hoạt động cơ bản, quan trọng nhất của NHTM.

NHTM huy động vốn dƣới các hình thức khác nhau nhƣ nhận tiền 7 gửi (tiền gửi thanh toán, tiết kiệm có kỳ hạn, tiết kiệm không kỳ hạn), đi vay, phát hành giấy tờ có giá, vốn tiếp nhận tài trợ, vốn ủy thác đầu tƣ. Nguồn vốn huy động dồi dào sẽ giúp NHTM chủ động trong hoạt động kinh doanh, giảm rủi ro thanh khoản. Tuy nhiên, NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ nên việc huy động nguồn vốn nhƣ thế nào sẽ đƣợc các NHTM đƣa ra trên cơ sở chiến lƣợc kinh doanh và diễn biến thị trƣờng trong từng thời kỳ. + Hoạt động sử dụng vốn: Ngân hàng thƣơng mại huy động vốn để cho vay, đầu tƣ, từ đó tạo lợi nhuận.

Việc sử dụng vốn hiệu quả sẽ nâng cao uy tín của NHTM, quyết định năng lực cạnh tranh giữa các NHTM. + Hoạt động tín dụng: Là việc NHTM sử dụng nguồn vốn huy động đƣợc để cho vay đối với các cá nhân, tổ chức có nhu cầu sử dụng vốn để tiêu dùng, phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó NHTM thu lợi nhuận từ lãi suất cho vay sau khi bù đắp chi phí huy động vốn. Có thể nói hoạt động tín dụng (cho vay) là hoạt động có đóng góp lớn nhất vào tổng thu nhập của các NHTM. Theo thống kê thì khoảng 75% thu nhập của NHTM là thu từ hoạt động cho vay.

Một NHTM có tồn tại hay không, thành công hay thất bại phụ thuộc chủ yếu vào hiệu quả của hoạt động tín dụng. + Bảo lãnh: Là việc NHTM sử dụng uy tín của mình để cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính cụ thể nào đó thay cho khách hàng của mình trong trƣờng hợp khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết trong các giao dịch kinh tế. Khi phát hành các cam kết bảo lãnh này, ngân hàng thu đƣợc phí bảo lãnh. Các NHTM càng có uy tín thì việc thực hiện nghiệp vụ này càng phát triển.

+ Hoạt động đầu tƣ: 8 Ngoài nghiệp vụ cho vay thì NHTM có thể sử dụng vốn để đầu tƣ dƣới hình thức kinh doanh các chứng khoán, đầu tƣ góp vốn vào các doanh nghiệp, tổ chức để thu lợi tức. + Hoạt động thanh toán: Thực hiện chức năng trung gian thanh toán, NHTM theo lệnh của khách hàng sẽ cung cấp các dịch vụ thanh toán tiền mua bán hàng hóa, dịch vụ, thông qua hệ thống tài khoản của khách hàng tại ngân hàng. + Hoạt động quản lý ngân quỹ: Thông qua hệ thống tài khoản của các cá nhân, tổ chức mở tại ngân hàng để thực hiện các giao dịch thanh toán, NHTM có thể cung cấp cho khách hàng dịch vụ quản lý ngân quỹ. Ngân hàng sẽ quản lý việc thu chi và tính toán đầu tƣ phần tiền nhàn rỗi tạm thời để thu lợi cho đến khi khách hàng có nhu cầu thanh toán chi trả.

+ Hoạt động thuê mua: Có rất nhiều trƣờng hợp khách hàng có nhu cầu mua tài sản nhƣng không đủ khả năng để mua tài sản đó, ngân hàng có thể đứng ra mua tài sản này theo yêu cầu của khách hàng và cho khách hàng thuê dƣới các hình thức: cho thuê hoạt động và cho thuê tài chính. + Hoạt động môi giới đầu tƣ chứng khoán: Khi thực hiện nghiệp vụ cho vay, đòi hỏi NHTM phải có sự hiểu biết toàn diện về các ngành nghề kinh tế, tìm hiểu sâu về các tổ chức doanh nghiệp,… Với lợi thế này, NHTM đã cung cấp dịch vụ môi giới đầu tƣ chứng khoán. Hiện nay có rất nhiều ngân hàng đã thành lập các Công ty chứng khoán trực thuộc để tăng tính chuyên nghiệp cho hoạt động này. + Dịch vụ bảo hiểm: Ngân hàng có thể thành lập các Công ty bảo hiểm trực thuộc để cung ứng dịch vụ bảo hiểm cho các khách hàng.

Đặc biệt, khi cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho tài sản thế chấp của khách hàng thì ngoài việc thu phí bảo hiểm, NHTM 9 còn tăng tính đồng bộ hóa trong hoạt động của mình, tạo sự thuận tiện cho khách hàng. + Hoạt động bảo quản tài sản: Là việc NHTM nhận lƣu giữ vàng, giấy tờ có giá và các tài sản khác cho khách hàng trong két sắt ngân hàng, từ đó thu phí dịch vụ.2 Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm,phân loại và các chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại Khái niệm RRTD của NHTM Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng và các tổ chức tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động của ngân hàng, của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết [ 11, điều 2]. Khi thực hiện một hoạt động cho vay cụ thể, ngân hàng không dự kiến là khoản cho vay đó sẽ bị tổn thất. Tuy nhiên những khoản cho vay đó luôn hàm chứa rủi ro.

Một số ý kiến cho rằng trên quan điểm quản lý toàn bộ ngân hàng, tỷ lệ tổn thất dự kiến đối với hoạt động tín dụng luôn đƣợc xác định trƣớc trong chiến lƣợc hoạt động chung. Do vậy khi tổn thất xảy ra dƣới mức tỷ lệ dự kiến, ngân hàng coi đó là một thành công trong quản lý. Phân loại RRTD của NHTM - Theo phƣơng diện quản lý + Rủi ro có thể kiểm soát đƣợc: là RRTD mà ngân hàng có thể phần nào dự đoán đƣợc chủ thể gây ra nó, ƣớc tính đƣợc mức độ ảnh hƣởng của nó, dự kiến đƣợc thời gian phát sinh ra nó, từ đó có những biện pháp hợp lý để phòng ngừa, hạn chế những tổn thất mà nó có thể gây ra xuống mức tối thiểu. + Rủi ro không thể kiểm soát đƣợc: là loại RRTD mà các ngân hàng không thể dự đoán trƣớc đƣợc, không thể biết chúng sẽ xảy ra khi nào, cũng không thể tính toán đƣợc một cách cụ thể, chính xác những ảnh hƣởng mà 10 chúng gây ra là chủ yếu do những bất lợi thuộc về các yếu tố tự nhiên nhƣ hạn hán, mất mùa, lũ lụt, hỏa hoạn… Các NHTM thƣờng phải tập trung vào để ngăn chặn hạn chế những rủi ro có thể kiểm soát đƣợc, còn rủi ro không thể kiểm soát đƣợc thì chỉ có cách chống đỡ khi chúng xảy ra.

- Phân loại theo tính chất của rủi ro: + Rủi ro sai hẹn: là loại rủi ro xảy ra khi ngƣời vay vốn không hoàn trả gốc và lãi tiền vay đúng hẹn nhƣ trong hợp đồng. + Rủi ro mất vốn: là loại rủi ro xảy ra khi ngƣời vay vốn không trả đƣợc gốc tiền vay một cách đầy đủ nhƣ trong hợp đồng. Dù là chia theo cách nào đi chăng nữa thì RRTD cũng là một điều không mong muốn, luôn mang lại những tổn thất đối với tất cả các ngân hàng. Một khi có hoạt động ngân hàng thì còn tồn tại rủi ro trong hoạt động tín dụng.

Việc tìm hiểu và đƣa ra các biện pháp để quản lý tốt RRTD luôn đƣợc các ngân hàng quan tâm chú trọng. Các chỉ tiêu phản ánh RRTD Rủi ro tín dụng là sự tồn tại khách quan trong hoạt động của ngân hàng song các ngân hàng phải luôn quản lí RRTD nhằm hạn chế tới mức thấp nhất các tổn thất có thể xảy ra. Những dấu hiệu chính phát sinh trong hoạt động tín dụng phản ánh RRTD: - Nợ quá hạn và tỉ lệ nợ quá hạn Nợ bao gồm: Các khoản cho vay, ứng trƣớc, thấu chi và cho thuê tài chính; Các khoản chiết khấu, tái chiết khấu thƣơng phiếu và các giấy tờ có giá khác, các khoản bao thanh toán,các hình thức tín dụng khác; “Nợ quá hạn” là khoản nợ mà một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi đã quá hạn, hoặc ngân hàng phát hiện khách hàng sử dụng sai mục đích, hoặc tài sản đảm bảo bị giảm giá trị, hoặc khách hàng phá sản… Tỷ lệ nợ quá hạn: 11 Dƣ nợ quá hạn Tỷ lệ nợ quá hạn = x 100% Tổng dƣ nợ cho vay Theo quy định hiện hành của ngân hàng Nhà nƣớc thì tỉ lệ nợ quá hạn cho phép đối với các NHTM không đƣợc vƣợt quá 5% tổng dƣ nợ cho vay. Quy định này nhằm mục đích hạn chế tình trạng các ngân hàng cho vay ồ ạt, thiếu sự quản lý dẫn tới khả năng thanh khoản kém.