Chương 1. Lý luận cơ bản về quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của Ngân hàng thương mại Chương 2. Thực trạng quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam giai đoạn 2010 - 2013 6 Chương 3. Định hướng hoạt động, giải pháp và kiến nghị tăng cường quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đến năm 2020 7 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊKINH DOANH TẠI SÀN GIAO DỊCH NGOẠI TỆCỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Khái niệm và đặc điểm kinh doanh ngoại tệ của các NHTM 1. Khái niệm và các hình thức kinh doanh ngoại tệ của NHTM Quản trị là quá trình tác động thường xuyên, liên tục và có tổ chức của chủ thể quản trị (hệ thống quản trị) đến đối tượng quản trị (hệ thống bị quản trị) nhằm phối hợp các hoạt động giữa các bộ phận, các cá nhân, các nguồn lực lại với nhau một cách nhịp nhàng, ăn khớp để đạt đến mục tiêu của tổ chức với hiệu quả cao nhất. (Theo giáo trình quản trị học của PGS.TS Đoàn Thị Thu Hà và PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Nhà xuất bản Tài chính) Quản trị kinh doanh là việc thực hiện các hành vi như thiết lập mục tiêu, hoạch định, triển khai kế hoạch, lãnh đạo và kiểm tra trong quá trình kinh doanh để duy trì và phát triển công việc kinh doanh của một hoặc một số doanh nghiệp trong ngành đó. (Theo giáo trình quản trị học của PGS.TS Đoàn Thị Thu Hà và PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Nhà xuất bản Tài chính) Sàn giao dịch ngoại tệ là nơi diễn ra các hoạt động mua bán ngoại tệ của một thị trường nào đó.
Nó bao gồm hoạt động liên hệ xác nhận tỉ giá mua bán, lập giao dịch mua bán, phê duyệt giao dịch mua bán, thống kê giao dịch mua bán, trạng thái ngoại tệ mua bán… Quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ là quá trình thực hiện các hành vi quản trị như thiết lập mục tiêu, hoạch định, triển khai kế hoạch, lãnh đạo và kiểm tra tại sàn giao dịch ngoại tệ nào đó nhằm duy trì và phát triển sàn giao dịch ngoại tệ đó đi theo đúng hướng mà người quản trị đề ra Hiện nay, Ngân hàng Thương mại có các hình thức kinh doanh như mua bán ngoại tệ giao ngay (spot), mua bán ngoại tệ kì hạn (forward), mua bán ngoại tệ hoán đổi (swap) và mua bán quyền chọn (option). Mua bán giao ngay là nghiệp vụ kinh doanh sơ cấp trong đó việc giao 8 dịch mua bán một số lượng ngoại tệ giữa hai bên được theo tỉ giá thời điểm giao dịch và kết thúc việc thanh toán trong vòng hai ngày làm việc kế tiếp, kể từ thời điểm giao dịch đã được thỏa thuận giữa hai bên. Mua bán kì hạn là nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ trong đó các yếu tố của giao dịch (tỉ giá, số tiền, ngày giao…) được xác định ở thời điểm hiện tại còn việc thực hiện chúng thì ở một thời điểm trong tương lai. Hai bên mua bán sẽ thỏa thuận về việc chuyển giao một số ngoại tệ nhất định sau một thời gian nhất kể từ ngày kí kết hợp đồng còn tỉgiá được xác định tại thời điểm kí kết Mua bán ngoại tệ hoán đổi là một nghiệp vụ trong đó hai bên mua bán thực hiện đồng thời hai nghiệp vụ đó là nghiệp vụ giao ngay và nghiệp vụ kì hạn.
Bên mua và bán khi kí kết hợp đồng hoán đổi là đã kí kết với nhau một hợp đồng mua (bán) ngoại tệ giao ngay, nhưng trong tương lai sẽ thực hiện một hợp đồng bán (mua) ngoại tệ với số lượng bằng số lượng của hợp đồng giao ngay và với tỉ giá xác định tại thời điểm kí kết hợp đồng. Đặc điểm kinh doanh ngoại tệ của các NHTM Kinh doanh ngoại tệ tại các NHTM cũng giống như việc kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ khác nhưng cũng có một số điểm đặc trưng sau: Hàng hóa được mua bán là ngoại tệ. Ngoại tệ là một khái niệm dùng để chỉ các phương tiện có giá trị dùng để thanh toán giữa các quốc gia.Ngoại tệ là tiền của nước khác lưu thông trong một nước. Ngoại tệ bao gồm: ngoại tệ tiền mặt và ngoại tệ tín dụng.
Việc mua bán ngoại tệ gần như được diễn ra vô hình: giao dịch không giới hạn không gian vì các giao dịch được thực hiện qua điện thoại, fax, Internet… Khi tiền tệ được chuyển giao cũng thông qua tiền tài khoản chứ ít khi dùng tiền mặt Giá cả hàng hóa trong kinh doanh ngoại tệ của các NHTM là tỉ giá, được hình thành một cách hợp lý dựa vào quan hệ cung cầu ngoại tệ trên thị trường 9 có sự điều tiết của nhà nước Các giao dịch mua bán chịu sự tác động của các sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội, tâm lý… như tổng sản phẩm xã hội, mức tăng sản xuất, tỉ lệ lạm phát, sự biến động lãi suất,… nhất là chính sách tiền tệ của các nước phát triển. Ngược lại, việc kinh doanh ngoại tệ của các NHTM cũng tác động trở lại tới nhiều mặt của hoạt động kinh tế - xã hội của nước ta nhất là chính sách tỉ giá Ngôn ngữ sử dụng trong các giao dịch kinh doanh ngoại tệ của NHTM rất ngắn gọn và quy định chặt chẽ Doanh số của hoạt động kinh doanh ngoại tệ của các NHTM rất lớn, có thể đến triệu USD, tỉ USD Đồng tiền chủ yếu trong các giao dịch kinh doanh ngoại tệ của NHTM vẫn chủ yếu là đồng USD 1. Nội dung quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của Ngân hàng thƣơng mại Các công việc cần làm để quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của NHTM được tiếp cận dựa trên các chức năng của nhà quản trị. Có nhiều cách phân loại các chức năng của nhà quản trị, trong phạm vi luận văn này sẽ tiếp cận theo 3 chức năng cơ bản: Hoạch định, tổ chức và kiểm tra 1.
Hoạch định tại sàn giao dịch ngoại tệ của NHTM Hoạch định là quá trình xác định những mục tiêu của tổ chức và phương thức tốt nhất để đạt được những mục tiêu đó. Nói cách khác, hoạch định là “quyết định xem phải làm cái gì, làm như thế nào, khi nào làm và ai làm cái đó” Hoạch định có liên quan tới mục tiêu cần phải đạt được, cũng như phương tiện để đạt được mục tiêu như thế nào.Nó bao gồm việc xác định rõ các mục tiêu, xây dựng một chiến lược tổng thể, nhất quán với những mục tiêu đó, và triển khai một hệ thống các kế hoạch để thống nhất và phối hợp các hoạt động. 10 Thực hiện một tiến trình hoạch định chặt chẽ là một yếu tố quan trọng làm cho hoạch định hữu hiệu. Có nhiều cách sắp xếp và trình bày các bước của tiến trình hoạch định, nhưng nhìn chung có 8 bước cơ bản như sau: Nhận thức những Xây dựng các mục Xem xét các tiền đề X/dựng các chiến vấn đề chung tiêu của hoạch định lược phát triển Điều chỉnh, lặp lại Kiểm tra, đánh Lập các chương X/dựng các KH tiến trình H/định giá kết quả trình hành động tác nghiệp Hình 1.1: Các bƣớc cơ bản của tiến trình hoạch định Nguồn: Bài giảng điện tử môn Quản trị học của thầy Trần Tấn Từ, trường Đại học Phạm Văn Đồng, năm 2013 Sau đây, là hai nội dung chủ yếu của hoạch định để thực hiện 8 bước cơ bản trên đó là thiết lập mục tiêu và lập kế hoạch cho mục tiêu đó 1.
Thiết lập mục tiêu tại sàn giao dịch ngoại tệ của NHTM Mục tiêu là cái đích hay kết quả cuối cùng mà công tác hoạch định cần đạt được. Không có mục tiêu hoặc mục tiêu không rõ ràng thì kế hoạch sẽ mất phương hướng. Thông thường các doanh nghiệp không chỉ hướng tới một mục tiêu mà thường là một hệ thống các mục tiêu phụ thuộc và ràng buộc lẫn nhau. Trong thực tế các doanh nghiệp thường gặp phải vấn đề đạt được mục tiêu này thì lại làm hỏng hay ít nhất cũng làm phương hại đến mục tiêu khác.
Như vậy, vấn đề lựa chọn mục tiêu không đơn giản chút nào, vấn đề là ai có quyền xác định mục tiêu và xác định mục tiêu như thế nào cho đúng là một chuyện cần phải làm một cách nghiêm túc Thiết lập mục tiêu quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của NHTM là một quá trình bắt đầu từ việc lựa chọn những trạng thái, cột mốc mà nhà quản trị muốn đạt được, sau đó lại chọn những cột mốc nào mang tính cụ thể, có thể đo lường được, có thể đạt được, có tính thực tiễn cao và đúng 11 hạn định quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của NHTM trong một giai đoạn nhất định. Các bước thực hiện chức năng thiết lập mục tiêu quản trị kinh doanh tại sàn giao dịch ngoại tệ của NHTM Thứ nhất: Phân tích những điều đang mong muốn, những cột mốc cần đạt được trong giai đoạn nhất định Mỗi giai đoạn nhất định DN đều có mong muốn, cột mốc cần đạt đến khác nhau, không giai đoạn nào giống giai đoạn nào vì vậy người quản trị phải biết phân tích những cột mốc cần được ưu tiên trong một giai đoạn nhất định Thứ hai: Xác định các mục tiêu nào cụ thể, có thể đo lường được, có thể đạt được, có tính thực tiễn cao và đúng hạn định trong giai đoạn đề ra ở trên Sau khi xác định được cột mốc cần ưu tiên thì so sánh các cột mốc đó, lựa chọn cột mốc nào mà với nguồn lực hiện tại và năng lực bản thân có thể hướng tới được.Cột mốc đó trở thành mục tiêu khi nó cụ thể, đo lường được, có thể đạt được, có tính thực tiễn cao và đúng hạn định trong giai đoạn đề ra. Thứ ba: Sắp xếp các mục tiêu đó theo thứ tự ưu tiên và thời gian phải đạt được. Có các mục tiêu cần ưu tiên đó rồi nhưng phải tính toán xem mục tiêu nào đạt được trong khoảng thời gian bao nhiêu rồi sắp xếp thứ tự ưu tiên các mục tiêu đó Thứ tư: Đánh giá và lựa chọn các phương án sắp xếp trên cho hợp lý nhất và tốn chi phí ít nhất để đạt được các mục tiêu đó.
Xác định được mục tiêu cần ưu tiên, sắp xếp chúng theo thứ tự và thời gian đạt được nhưng phải lựa chọn mục tiêu nào có chi phí ít nhất. Đó mới chính là mục tiêu tối ưu mà nhà quản trị cần đạt được 1.