Quan Niệm Của John Stuart Mill Về Chính Thể Trong Tác Phẩm "Chính Thể Đại Diện"

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quan niệm về chính thể của john stuart mill trong tác phẩm chính thể đại diện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thảo Nguyên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Quan Niệm Của John Stuart Mill Về Chính Thể Trong Tác Phẩm 'Chính Thể Đại Diện'
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Quan Niệm Chính Thể John Stuart Mill Vì Sao

Bài viết này tập trung khám phá quan điểm chính thể của John Stuart Mill trong tác phẩm "Chính Thể Đại Diện". Tác phẩm này được coi là kinh điển về nền dân chủ phương Tây. Nghiên cứu này nhằm làm rõ những giá trị trong các quan điểm của Mill về chính thể đại diện, điều mà ông coi là hình thức chính thể lý tưởng. Bài viết cũng góp phần trả lời câu hỏi mà nền chính trị thế giới vẫn đang đặt ra. Mill, người được mệnh danh là "vị Thánh của thuyết duy lý", có ảnh hưởng sâu rộng đến tư duy triết học và chính trị. Các nghiên cứu gần đây cho thấy tư tưởng của Mill vẫn còn thích hợp và có ảnh hưởng lớn đến đời sống chính trị hiện nay. Việc phân tích triết học chính trị John Stuart Mill một cách hệ thống là một nỗ lực đáng giá. Bài viết sẽ sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, logic-lịch sử, hệ thống-cấu trúc để làm rõ vấn đề.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu quan điểm chính thể Mill

Nghiên cứu các tư tưởng triết học vĩ đại trong lịch sử được khuyến khích. Việc xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi chúng ta phải tìm kiếm trong kho tàng tri thức của nhân loại những tư tưởng giá trị, góp phần xây dựng lý luận về nhà nước pháp quyền. Nhà nước là một chủ đề được các nhà triết học quan tâm nhất. Những suy tư của các triết gia thường tập trung vào vấn đề nhà nước là gì, vai trò của nhà nước, hình thức nhà nước… và câu hỏi làm thế nào để thiết lập một hình thức nhà nước đại diện cho mọi người nhằm tổ chức được một xã hội qui củ, đảm bảo hài hòa các lợi ích vốn rất mâu thuẫn của họ?

1.2. Ảnh hưởng của John Stuart Mill đến tư tưởng chính trị hiện đại

John Stuart Mill được đánh giá là nhà tư tưởng chính trị thực tế. Ông hiểu rõ hơn bất kỳ một nhà tư tưởng đương thời nào về khả năng ứng dụng từ tư tưởng vào thực tiễn. Ông cũng là một trong số rất ít người nhận thấy những hạn chế của văn hóa và lịch sử Anh quốc. Gần đây nhất, ông Robert D, Kaplan cho rằng Mill người soi đường phù hợp cho chúng ta vào thời điểm mà thế giới chính trị có quá nhiều phức tạp như hiện nay. Tác phẩm Chính Thể Đại Diện của Mill được coi là tác phẩm kinh điển về nền dân chủ phương Tây.

II. Bối Cảnh Tư Tưởng John Stuart Mill Phân Tích Chi Tiết

Để hiểu rõ về những suy tư và kiến giải của Mill trong tác phẩm Chính Thể Đại Diện nói riêng và trong toàn bộ triết học chính trị của ông nói chung, cần có một cái nhìn khái quát về chính trị Anh thời kỳ đó. Đây là thời kỳ mà liên minh tư sản và quý tộc mới ở Anh đã giành thắng lợi sau cuộc cách mạng tư sản. Từ đây, nhà nước quân chủ lập hiến được thành lập. Vua mặc dù là người đứng đầu nhà nước song không điều khiển công việc quốc gia mà thực quyền lại thuộc về nghị viên. Việc bảo vệ quyền lợi của phụ nữ cũng là một vấn đề quan trọng trong thời gian này bởi họ bị đàn áp và không có quyền được tham gia vào các công việc xã hội. Nhiều nhà tư tưởng đã lên tiếng bênh vực cho phụ nữ, ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ … Chính triết lý của chủ nghĩa tự do đã trở thành cơ sở triết học cho phong trào đòi quyền đi bầu cử của phụ nữ mà John Stuart Mill là một đại diện .

2.1. Tình hình nước Anh nửa đầu thế kỷ XIX và cuộc Cách Mạng Công Nghiệp

Trong suốt thế kỷ XVIII và 30 năm đầu thế kỷ XIX, ở Anh diễn ra cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trong lịch sử nhân loại. Nguyên nhân của cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh thế kỷ XVIII là do lực lượng sản xuất có bước phát triển mạnh mẽ. Cuộc cách mạng này khiến cho mâu thuẫn trong xã hội Anh thời đó ngày càng gia tăng. Cuộc sống và điều kiện làm việc của người dân cũng như cấu trúc gia đình và xã hội đã có sự thay đổi lớn. Xã hội Anh sau thời kỳ cách mạng công nghiệp gặp phải nhiều vấn đề nan giải. Làn sóng di cư từ nông thôn lên thành thị khiến cho các thành phố công nghiệp phải đối mặt với ba vấn đề lớn về điều kiện sống, điều kiện làm việc và vấn đề cơ cấu xã hội.

2.2. Những vấn đề xã hội và sự trỗi dậy của phong trào cải cách

Từ thực tế khắc nghiệt này, các nhà tư tưởng theo phong trào cải cách đã cố gắng tìm ra những giải pháp để giải phóng người công nhân khỏi tình trạng này. Một số nhà cải cách công nghiệp thực sự quan tâm đến công nhân như Robert Owen (1771 - 1858) và William Hesketh Lever (1851 - 1925) đã xây dựng mô hình cộng đồng mà ở đó công nhân có thể sống và làm việc. Một số chính trị gia tự do cố gắng làm giảm bớt đau khổ của quần chúng bằng cách này hay cách khác . Đối với các chính trị gia bảo thủ , họ cố gắng ngăn chặn cuộc cách mạng xã hội có thể nổ ra từ tình trạng này.

III. Quan Niệm Về Chính Thể Lý Tưởng Theo John Stuart Mill

Mill không đưa ra một mô hình chính thể cứng nhắc, mà tập trung vào các nguyên tắc cốt lõi. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của dân chủ đại diện, nơi người dân có quyền tham gia vào quá trình ra quyết định. Tự do cá nhân là một trụ cột quan trọng khác, được bảo vệ thông qua hệ thống pháp luật và các quyền tự do ngôn luận, hội họp. Chính thể lý tưởng theo Mill phải đảm bảo sự tham gia của người dân, bảo vệ quyền tự do và thúc đẩy sự tiến bộ xã hội. Ông tin rằng, chỉ có một chính thể như vậy mới có thể tạo ra một xã hội công bằng và thịnh vượng.

3.1. Nền dân chủ đại diện và sự tham gia của người dân

Mill tin rằng nền dân chủ đại diện là hình thức chính thể tốt nhất vì nó cho phép người dân tham gia vào quá trình ra quyết định. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bầu cử tự do và công bằng, nơi mọi công dân đều có quyền bỏ phiếu. John Stuart Mill ủng hộ việc mở rộng quyền bầu cử cho phụ nữ và các nhóm thiểu số. Ông cũng đề xuất các biện pháp để đảm bảo rằng ý kiến của mọi người đều được lắng nghe, ngay cả những người không có quyền bầu cử.

3.2. Tự do cá nhân và vai trò của chính phủ

Tự do cá nhân là một nguyên tắc cốt lõi trong tư tưởng của Mill. Ông tin rằng mỗi người đều có quyền tự do theo đuổi mục tiêu và lối sống riêng, miễn là không gây hại cho người khác. John Stuart Mill cho rằng chính phủ nên can thiệp vào đời sống cá nhân chỉ khi cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người khác. Ông cũng ủng hộ quyền tự do ngôn luận và tự do tư tưởng, vì ông tin rằng đây là những điều kiện cần thiết cho sự tiến bộ xã hội.

IV. Ưu Nhược Điểm của Chính Thể Đại Diện Theo John Stuart Mill

Mill nhận thức rõ những hạn chế tiềm ẩn của chính thể đại diện. Ông cảnh báo về nguy cơ "chuyên chế của đa số", nơi quyền lợi của các nhóm thiểu số có thể bị bỏ qua. Ông cũng lo ngại về sự thiếu hiểu biết và năng lực của cử tri, cũng như khả năng tham nhũng và lạm quyền của các quan chức. Tuy nhiên, Mill tin rằng những rủi ro này có thể được giảm thiểu thông qua các biện pháp như giáo dục, bầu cử theo tỷ lệ và sự giám sát chặt chẽ của công chúng. Ưu điểm của chính thể đại diện là giúp bảo vệ tự do và thúc đẩy sự phát triển của cá nhân. Mill tin rằng, với những biện pháp phòng ngừa thích hợp, chính thể đại diện có thể là hình thức chính thể tốt nhất để đạt được sự công bằng và thịnh vượng.

4.1. Nguy cơ chuyên chế của đa số và giải pháp

Mill lo ngại về nguy cơ "chuyên chế của đa số", nơi quyền lợi của các nhóm thiểu số có thể bị bỏ qua. Để giảm thiểu rủi ro này, ông đề xuất các biện pháp như bầu cử theo tỷ lệ và bảo vệ quyền tự do ngôn luận và hội họp cho tất cả mọi người. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục người dân về quyền lợi và nghĩa vụ của họ.

4.2. Vai trò của giáo dục và sự giám sát của công chúng

John Stuart Mill tin rằng giáo dục là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của chính thể đại diện. Ông cho rằng người dân cần được giáo dục về các vấn đề chính trị và xã hội để có thể đưa ra những quyết định sáng suốt khi bỏ phiếu. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự giám sát của công chúng đối với các quan chức chính phủ để ngăn chặn tham nhũng và lạm quyền.

V. Ảnh Hưởng Của Quan Điểm Chính Thể John Stuart Mill

Quan điểm chính thể của John Stuart Mill đã có ảnh hưởng sâu rộng đến tư tưởng chính trị và các phong trào cải cách trên khắp thế giới. Những tư tưởng của ông về dân chủ đại diện, tự do cá nhân và quyền của phụ nữ đã truyền cảm hứng cho nhiều nhà hoạt động và chính trị gia. Ảnh hưởng của John Stuart Mill vẫn còn tiếp tục đến ngày nay, và những tác phẩm của ông vẫn được nghiên cứu và tranh luận rộng rãi.

5.1. Ảnh hưởng đến các phong trào dân chủ và tự do trên thế giới

John Stuart Mill được coi là một trong những nhà tư tưởng hàng đầu của chủ nghĩa tự do. Quan điểm của ông về chính thể đã có ảnh hưởng lớn đến các phong trào dân chủ và tự do trên khắp thế giới. Những tư tưởng của ông về quyền tự do ngôn luận, tự do tư tưởng và quyền tự do hội họp đã truyền cảm hứng cho nhiều nhà hoạt động và chính trị gia.

5.2. Di sản của John Stuart Mill trong thế kỷ 21

Di sản của John Stuart Mill vẫn còn tiếp tục đến ngày nay. Những tác phẩm của ông vẫn được nghiên cứu và tranh luận rộng rãi, và những tư tưởng của ông vẫn có giá trị trong việc giải quyết các vấn đề chính trị và xã hội hiện đại. Quan điểm của John Stuart Mill về tự do cá nhân, dân chủ đại diện và quyền của phụ nữ vẫn là những nguyên tắc quan trọng trong thế giới ngày nay.

VI. Kết Luận Giá Trị Quan Điểm Chính Thể John Stuart Mill

Nghiên cứu quan điểm chính thể John Stuart Mill trong tác phẩm Chính Thể Đại Diện cho thấy giá trị bền vững của những tư tưởng về dân chủ, tự do cá nhân. Tuy vẫn còn những tranh luận và hạn chế nhất định, di sản của Mill tiếp tục đóng góp vào việc xây dựng các thể chế chính trị công bằng và hiệu quả. Việc tiếp tục nghiên cứu và áp dụng những tư tưởng này là cần thiết để đối phó với những thách thức của thế giới hiện đại. Hi vọng bài viết này giúp độc giả hiểu rõ hơn quan điểm của Mill.

6.1. Tóm tắt những giá trị cốt lõi trong quan điểm chính thể của Mill

Quan điểm chính thể John Stuart Mill xoay quanh các giá trị cốt lõi như dân chủ đại diện, tự do cá nhân, quyền của phụ nữ và tầm quan trọng của giáo dục. Mill tin rằng những giá trị này là cần thiết để xây dựng một xã hội công bằng và thịnh vượng.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về ảnh hưởng của Mill trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc so sánh quan điểm của Mill với các nhà tư tưởng khác, cũng như đánh giá hiệu quả của việc áp dụng những tư tưởng của ông vào thực tiễn. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của Mill đến các phong trào dân chủ và tự do trên thế giới cũng là một hướng đi đầy hứa hẹn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho quá trình công nghiệp hoá tư bản chủ nghĩa và tạo điều kiện củng cố vững chắc thắng lợi của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa mà giai cấp tư sản mới thiết lập. Có thể nói, nguyên nhân của cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh thế kỷ XVIII là do lực lượng sản xuất có bước phát triển mạnh mẽ. Đó là kết quả của sự kết hợp năm yếu tố chính: Thứ nhất là phát minh máy hơi nước và sự phát triển của công nghệ dệt may; Thứ hai là nền nông nghiệp mới cùng sự phát triển về dân số tạo thị trường rộng lớn cho các sản phẩm công nghiệp; Thứ ba là sự rộng lớn của các thuộc địa của Anh thời kỳ này là nguồn cung cấp nguyên liệu và thị trường vô cùng dồi dào; Thứ tư là sự phát triển về hệ thống giao thông vận tải tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nguyên nhiên liệu và phân phối sản phẩm; Yếu tố thứ năm là nguồn vốn thặng dư lớn luôn sẵn sàng cho sự quay vòng sản xuất đã thúc đẩy nền kinh tế nước Anh phát triển vượt bậc. Cùng với năm yếu tố trên, phát minh về đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước đầu thế kỷ XIX khiến cho giao thông trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết và lợi thế về địa hình (Anh không bị ảnh hưởng từ các cuộc chiến tranh ở lục địa, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển thương mại) đã trở thành chất xúc tác cho cuộc các mạng này.

Là một quốc gia được thiên nhiên ưu đãi với (LUAN.dien 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] lượng than đá khổng lồ và vô số các mỏ sắt, đến năm 1850, Anh đã chiếm một nửa sản lượng sắt và hai phần ba sản lượng than đá của cả thế giới. Có nguồn cung cấp lông cừu dồi dào từ Scotland, nhập bông thuận tiện từ Mỹ lại kết hợp với phát minh về máy cán bông của Eli Whitney (1793) đã khiến cho nước Anh phát triển nhanh chóng về nông nghiệp. Như vậy, cuộc cách mạng ở Anh nổ ra và tạo ảnh hưởng vô cùng sâu sắc tới mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội. Cuộc cách mạng này khiến cho mâu thuẫn trong xã hội Anh thời đó ngày càng gia tăng.

Cuộc sống và điều kiện làm việc của người dân cũng như cấu trúc gia đình và xã hội đã có sự thay đổi lớn. Xã hội Anh sau thời kỳ cách mạng công nghiệp gặp phải nhiều vấn đề nan giải. Làn sóng di cư từ nông thôn lên thành thị khiến cho các thành phố công nghiệp phải đối mặt với ba vấn đề lớn về điều kiện sống, điều kiện làm việc và vấn đề cơ cấu xã hội. Chỗ ở đông đúc trong các căn gác, hầm rượu, thậm chí 63 người ở 7 phòng trong một căn hộ.

Nước sạch chỉ cung cấp cho người giàu khiến tình trạng vệ sinh trở nên thậm tệ. Bệnh dịch hoành hành khắp nơi, ô nhiễm không khí và suy dinh dưỡng cùng nạn nghiện rượu, ma túy, tội phạm, mại dâm là kết quả tất yếu xảy ra từ điều kiện sống như vậy. Thời gian đó, công nhân bị bóc lột sức lao động dã man, giờ làm việc có thể lên tới 19 tiếng trong một ngày, sáu ngày trong một tuần. An toàn lao động ở tình trạng báo động vì rủi ro xảy ra liên tiếp đối với mạng sống công nhân – ngón tay, bàn tay thậm chí cả cánh tay cũng bị máy móc nghiền nát.

Những vụ nổ giết chết hàng trăm công nhân… Số người thất nghiệp rất lớn và càng ngày càng có xu hướng tăng lên. Điều này khiến cho phụ nữ và trẻ em cũng phải tìm đến các công việc ở nhà máy chỉ để kiếm tiền sống qua ngày.dien 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Từ thực tế khắc nghiệt này, các nhà tư tưởng theo phong trào cải cách đã cố gắng tìm ra những giải pháp để giải phóng người công nhân khỏi tình trạng này:  Một số nhà cải cách công nghiệp thực sự quan tâm đến công nhân như Robert Owen (1771 - 1858) và William Hesketh Lever (1851 - 1925) đã xây dựng mô hình cộng đồng mà ở đó công nhân có thể sống và làm việc.  Một số chính trị gia tự do cố gắng làm giảm bớt đau khổ của quần chúng bằng cách này hay cách khác. Đối với các chính trị gia bảo thủ, họ cố gắng ngăn chặn cuộc cách mạng xã hội có thể nổ ra từ tình trạng này.

Một số luật đã được ban hành để dần cải thiện hoàn cảnh của giai cấp công nhân như Luật Nhà máy 1833 (the Factory Act of l833) đã hạn chế việc sử dụng lao động phụ nữ và trẻ em; Luật Nhà máy 1850 (the Factory Act of l850) hướng đến hạn chế thời gian lao động của phụ nữ và trẻ em là ngày làm việc mười tiếng rưỡi. Trong tình trạng này, công nhân đã hình thành công đoàn hay những hiệp hội để hỗ trợ lẫn nhau. Một số phong trào đấu tranh cũng nổ ra song không đạt được nhiều thành công. Việc bảo vệ quyền lợi của phụ nữ cũng là một vấn đề quan trọng trong thời gian này bởi họ bị đàn áp và không có quyền được tham gia vào các công việc xã hội.

Nhiều nhà tư tưởng đã lên tiếng bênh vực cho phụ nữ, ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ… Chính triết lý của chủ nghĩa tự do đã trở thành cơ sở triết học cho phong trào đòi quyền đi bầu cử của phụ nữ mà John Stuart Mill là một đại diện. Để hiểu rõ về những suy tư và kiến giải của Mill trong tác phẩm “Chính thể đại diện” nói riêng và trong toàn bộ triết học chính trị của ông nói chung, chúng ta cần có một cái nhìn khái quát về chính trị Anh thời kỳ này. Có thể nói, đây là thời kỳ mà liên minh tư sản và quý tộc mới ở Anh đã giành thắng lợi sau cuộc cách mạng tư sản. Từ đây, nhà nước quân chủ lập hiến được thành lập.

Vua mặc dù là người đứng đầu nhà nước song (LUAN.dien 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] không điều khiển công việc quốc gia mà thực quyền lại thuộc về nghị viên, trong đó quyền thống trị thuộc về đảng nào chiếm được đa số ghế. Thượng viện nằm trong tay giới đại quý tộc có uy lực hơn Hạ viện do dân cử ra. Cuộc bầu cử Hạ nghị viện cũng tiến hành theo những quy tắc rất hạn chế như trong số 7 triệu dân Anh nhưng chỉ có 25 vạn người có quyền tuyển cử. Gần một nửa số nghị viên ở Hạ nghị viện là những người được bầu ra từ những vùng đất ít dân cư mà ở đó việc bầu cử thường diễn ra theo ý muốn của chúa đất.

Tất nhiên, nếu chủ cũ bán vùng đất đó cho người chủ mới thì người chủ mới ấy lại trở thành nghị viên đại biểu của nơi đó. Ghế nghị viên được mua đi bán lại, nhà giàu mua chuộc cử tri và có khi mua cả lá phiếu bầu cử, đây là một vấn đề mà Mill đặc biệt nhấn mạnh khi ông đưa ra kiến giải cho tình trạng này. Như vậy, quyền chính trị không chỉ bị tước đoạt ở tầng lớp lao động mà tầng lớp trung gian cũng cùng chung một số phận. Thượng viện là hình ảnh đấu tranh, tranh chấp quyền thống trị giữa Đảng Whig và Đảng Tory - một bên là đại diện quyền lợi cho bộ phận quý tộc giàu có nhờ mua tài sản, đất đai phong kiến trong thời cách mạng và có liên hệ chặt chẽ với đại tư sản thương nghiệp, chủ ngân hàng và chủ đồn điền ngoài nước, một bên là đảng của đại địa chủ.

Hai đảng này thay nhau quản lý công việc nhà nước, tranh chấp nhau để chiếm ưu thế số ghế trong nghị viện. Mặc dù vậy, cả hai đảng đều bảo vệ quyền lợi của giai cấp tư sản và quý tộc, cố gắng duy trì quyền thống trị của giai cấp tư sản. Đây chính là hình thức nhà nước quân chủ lập hiến khác hẳn so với nền quân chủ chuyên chế trước đây ở Anh, trong đó Thủ tướng và nội các thuộc về đảng chiếm đa số trong nghị viện do đảng đó cử ra và ủng hộ. Thủ tướng và nội các chỉ chịu trách nhiệm trước nghị viện.

Đối với người dân, do cuộc sống nghèo đói khổ cực, họ đã nổi dậy đấu tranh với tần suất và quy mô ngày càng rộng lớn khiến nền chính trị Anh gặp phải nhiều khó khăn lớn. Có thể kể đến như: (LUAN.dien 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]  Cuộc bạo loạn do bất mãn và bị đàn áp 1811-1819  Đoàn thợ đi khắp nơi phá hoại máy móc năm 1811-1816  Các cuộc bạo loạn ở Sheffield năm 1812  Cuộc nổi loạn Spa Fields vào ngày 02 tháng 12 năm 1816  Cuộc nổi loạn tháng 3 năm 1817  Khởi nghĩa Derbyshire ngày 09 tháng 06 năm 1817  Cuộc tàn sát ở Peterloo 16 tháng 8 năm 1819  Sáu vụ gây rối năm 1819  Sự nổi dậy trên đường Cato, ngày 23 tháng 2 năm 1820  Cuộc nổi loạn ở Bristol năm 1832. Gần khoảng thời gian Mill viết “Chính thể đại diện” có thể liệt kê những vụ tấn công nổi bật như:  Cuộc tấn công ở Salford năm 1842  Cuộc tấn công vào lực lượng quân đội năm 1842  Cuộc tấn công vào các trại tế bần ở Stockport năm 1842  Cuộc bạo loạn do tình cảnh đói nghèo ở Galway năm 1842. [Xem tài liệu 77] Tóm lại, bối cảnh nước Anh thế kỷ XIX đã ảnh hưởng rất lớn tới John Stuart Mill – một con người tài hoa, cương quyết đấu tranh cho công bằng, tự do, dân chủ.

Chính sự mâu thuẫn giai cấp giữa tư sản và công nhân, chính sự khổ cực của người dân lao động, sự đối xử phân biệt đối với người phụ nữ hay tham vọng mị dân của các chính trị gia thời kỳ này nhằm thao túng dân chúng và thực hiện sự chuyên quyền của mình đã khiến cho John Stuart Mill day dứt, băn khoăn. Từ đây, ông đã viết một hệ thống các tác phẩm mang tính triết học, chính trị, xã hội rất đồ sộ và có giá trị. Những nhà tư tưởng có ảnh hưởng lớn đến John Stuart Mill Nhìn chung, ảnh hưởng của các nhà tư tưởng đi trước đối với sự hình thành hệ thống triết học chính trị - xã hội John Stuart Mill có thể kể đến (LUAN.dien 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.