Biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học ở Long Xuyên, An Giang

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích giáo dục biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Thanh Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Phan Trọng Nam
• Trường học: Trường Đại học Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Biện Pháp Quản Lý Xây Dựng Văn Hóa Nhà Trường Ở Các Trường Tiểu Học Trên Địa Bàn Thành Phố Long Xuyên, Tỉnh An Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Long Xuyên

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Lời cam đoan
• Những cụm từ viết tắt trong luận văn
• Danh mục các bảng
• Danh mục các sơ đồ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
• 1.1. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. CÁC KHÁI NIỆM NỀN TẢNG CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Khái niệm quản lý và quản lý nhà trường
• 1.2.2. Khái niệm văn hóa, văn hóa tổ chức và văn hóa nhà trường
• 1.2.3. Khái niệm xây dựng văn hóa nhà trường và quản lý xây dựng văn hóa nhà trường
• 1.3. QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.3.1. Vị trí trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.3.2. Văn hóa nhà trường của trường tiểu học
• 1.3.3. Vai trò của hiệu trưởng trong việc xây dựng văn hóa nhà trường, hình thức và phương pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường ở trường tiểu học
• 1.3.4. Tầm quan trọng của việc quản lý xây dựng văn hóa nhà trường
• 1.3.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý xây dựng văn hóa trường tiểu học
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
• 2.1. KHÁI QUÁT CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
• 2.1.1. Khái quát về tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang
• 2.1.2. Khái quát về tình hình giáo dục và đào tạo của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang
• 2.1.3. Chất lượng giáo dục của các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang
• 2.2. THỰC TRẠNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
• 2.2.1. Thái độ đối với công việc trong nhà trường của giáo viên
• 2.2.2. Mức độ đánh giá về chất lượng của hoạt động giảng dạy của các giáo viên trong trường
• 2.2.3. Mức độ sử dụng các tiêu chí đánh giá mức độ hiểu bài của học sinh trong quá trình học tập ở nhà trường
• 2.2.4. Mức độ sử dụng những hình thức thường dùng để phát huy tính tích cực học tập của học sinh
• 2.2.5. Mức độ sử dụng các hình thức cung cấp những thông tin phản hồi cho học sinh
• 2.2.6. Mức độ sử dụng các hình thức để phát huy năng khiếu học sinh
• 2.3. QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
• 2.3.1. Nguyên tắc quản lý
• 2.3.2. Nội dung quản lý
• 2.3.3. Phương pháp quản lý
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
• 3.1. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của quá trình giáo dục
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả thiết thực
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển của hệ thống giá trị
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo xây dựng và phát triển phải đi đôi với xoá bỏ, ngăn chặn các tiêu cực ảnh hưởng đến văn hoá nhà trường
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo phát huy vai trò chủ thể của giáo viên và học sinh
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG
• 3.2.1. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác quản lý xây dựng văn hóa nhà trường
• 3.2.2. Phát huy sức mạnh của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường vào việc quản lý xây dựng văn hoá nhà trường
• 3.2.3. Bồi dưỡng nâng cao năng lực và trách nhiệm của đội ngũ xây dựng văn hóa nhà trường
• 3.2.4. Nâng cao trách nhiệm của giáo viên và học sinh vào việc quản lý xây dựng văn hóa nhà trường
• 3.2.5. Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc xây dựng văn hóa nhà trường
• 3.3. KHẢO SÁT SỰ CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP
• 3.3.1. Mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường
• 3.3.2. Tính khả thi của các biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về văn hóa nhà trường

Văn hóa nhà trường là một yếu tố quan trọng trong môi trường giáo dục, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy và học. Định nghĩa về văn hóa nhà trường cho thấy đây là tổng thể các giá trị, niềm tin và quy tắc ứng xử được hình thành trong một môi trường giáo dục. Theo Nguyễn Thanh Sơn, văn hóa nhà trường không chỉ đơn thuần là các hoạt động giáo dục mà còn là cách mà nhà trường tạo ra một môi trường tích cực cho học sinh và giáo viên. Việc xây dựng văn hóa nhà trường hiệu quả sẽ nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời tạo ra một môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ cho sự phát triển toàn diện của học sinh.

1.1. Khái niệm văn hóa nhà trường

Khái niệm văn hóa nhà trường được hiểu là sự tổng hợp các yếu tố văn hóa, bao gồm cả truyền thống, phong tục tập quán và các quy định của nhà trường. Theo đó, văn hóa nhà trường không chỉ là sự kết hợp của các yếu tố vật chất mà còn bao gồm cả yếu tố tinh thần, như sự tôn trọng lẫn nhau giữa giáo viên và học sinh. Phan Trọng Nam nhấn mạnh rằng việc xây dựng văn hóa nhà trường cần phải được thực hiện một cách có hệ thống, từ việc xác định các giá trị cốt lõi đến việc triển khai các hoạt động cụ thể nhằm tạo ra một môi trường học tập tích cực.

II. Tình hình giáo dục tại thành phố Long Xuyên An Giang

Thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, là một trong những địa phương có nền giáo dục phát triển với nhiều trường tiểu học. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục tại đây vẫn còn nhiều hạn chế. Theo báo cáo, tỷ lệ học sinh đạt yêu cầu trong các kỳ thi vẫn chưa cao, điều này phản ánh một phần về văn hóa nhà trường chưa được xây dựng đồng bộ và hiệu quả. Nguyễn Thanh Sơn chỉ ra rằng các yếu tố như sự tham gia của cộng đồng, sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương. Việc xây dựng một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh cảm thấy được tôn trọng và khuyến khích tham gia, sẽ giúp cải thiện tình hình này.

2.1. Chất lượng giáo dục tại Long Xuyên

Chất lượng giáo dục tại Long Xuyên còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc duy trì động lực học tập cho học sinh. Chương trình giáo dục hiện tại cần được cải tiến để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của học sinh và xã hội. Đổi mới giáo dục là một trong những biện pháp cần thiết để nâng cao chất lượng dạy học. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, kết hợp với việc xây dựng văn hóa nhà trường mạnh mẽ sẽ giúp cải thiện chất lượng giáo dục tại địa phương này.

III. Biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường

Để xây dựng văn hóa nhà trường hiệu quả, các biện pháp quản lý cần được triển khai đồng bộ và có hệ thống. Nguyễn Thanh Sơn đã đề xuất một số biện pháp quản lý như tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình giáo dục, cải thiện mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh, và tạo ra các hoạt động ngoại khóa phong phú để phát triển kỹ năng sống cho học sinh. Việc áp dụng các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh cảm thấy được tôn trọng và khuyến khích tham gia.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong giáo dục là một yếu tố không thể thiếu để xây dựng văn hóa nhà trường. Các bậc phụ huynh, tổ chức xã hội và chính quyền địa phương cần có sự phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục, nhằm tạo ra một môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ cho học sinh. Phát triển giáo dục không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, việc kiến tạo môi trường sư phạm chuẩn mực tại bậc tiểu học giữ vai trò cốt lõi. Thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang là trung tâm đô thị loại II với tổng diện tích tự nhiên 10.687 ha và quy mô dân số trên 253.000 người. Dù tốc độ tăng trưởng GDP của địa phương đạt mức 9,12% và thu nhập bình quân đầu người vượt 70 triệu đồng/năm, công tác quản trị học đường tại các cơ sở giáo dục vẫn đối mặt với nhiều rào cản mang tính hệ thống.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự phát triển văn hóa học đường tại các trường tiểu học hiện nay phần lớn còn mang tính tự phát, thiếu các giải pháp mang tính chiến lược lâu dài. Công tác điều hành của ban giám hiệu chủ yếu tập trung vào quản lý chuyên môn và hành chính sự vụ, chưa chú trọng đúng mức đến việc xây dựng hệ giá trị chuẩn mực chung. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích sâu sắc thực trạng quản lý và đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý nhằm xây dựng môi trường văn hóa nhà trường lành mạnh, kỷ cương, tình thương và trách nhiệm.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tập trung tại các trường tiểu học trọng điểm như Tiểu học Lê Quý Đôn, Tiểu học Phan Chu Trinh và Tiểu học Nguyễn Văn Cưng thuộc 11 phường và 2 xã trên địa bàn thành phố Long Xuyên trong giai đoạn năm 2014 – 2015. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu xác lập các chuẩn mực đo lường cụ thể, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ đồng thuận trong tập thể sư phạm lên trên 90%, giảm thiểu 100% các biểu hiện lệch chuẩn hành vi và duy trì chất lượng xếp loại hạnh kiểm, đạo đức học sinh đạt trên 98% ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên nền tảng lý thuyết văn hóa tổ chức hiện đại kết hợp với các quan điểm quản lý giáo dục Việt Nam. Hai trụ cột lý thuyết chính được vận dụng bao gồm:

Mô hình tảng băng văn hóa nhà trường của Frank Gonzales và Clive Dimmock: Mô hình chia văn hóa trường học thành hai phần rõ rệt. Phần nổi (chiếm khoảng 20% các biểu hiện bề ngoài) bao gồm tầm nhìn, biểu tượng logo, đồng phục, cảnh quan lớp học và các nghi thức chào cờ, lễ hội. Phần chìm (chiếm 80% bản chất cốt lõi) phản ánh nhu cầu, cảm xúc, niềm tin cá nhân, quyền lực ngầm và thương hiệu nhà trường. Nghiên cứu khẳng định sự thành bại của người quản lý phụ thuộc vào năng lực tác động và chuyển hóa phần chìm này.

Quy trình 11 bước phát triển văn hóa tổ chức của Julie Heifetz và Richard Hagberg: Khung tham chiếu này định hướng các bước đi tuần tự từ tìm hiểu môi trường, xác định giá trị cốt lõi, xây dựng tầm nhìn, đánh giá hiện trạng, thu hẹp khoảng cách giá trị đến thể chế hóa chuẩn mực mới.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm:

• Quản lý nhà trường: Sự tác động có tổ chức, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục cấp học.
• Văn hóa nhà trường: Hệ thống niềm tin, chuẩn mực, thói quen và truyền thống được các thành viên thừa nhận và hành động theo, tạo nên bản sắc riêng biệt.
• Xây dựng văn hóa nhà trường: Quá trình tạo dựng các giá trị vật chất và tinh thần nhằm thiết lập nề nếp dạy và học dân chủ, khoa học.
• Vị trí giáo dục tiểu học: Bậc học nền tảng bắt buộc dành cho 100% trẻ em từ 6 đến 14 tuổi, định hình những nét nhân cách đầu tiên theo suốt cuộc đời.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu và cỡ mẫu: Khảo sát được thực hiện trên cỡ mẫu thực tế gồm 180 cán bộ quản lý và giáo viên tiểu học, kết hợp cùng phiếu trưng cầu ý kiến từ 320 học sinh khối lớp 4 và lớp 5 tại 3 trường khảo sát điển hình. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện đồng đều cho các trường thuộc khu vực nội ô sầm uất và khu vực vùng ven thành phố Long Xuyên.

Phương pháp phân tích: Tác giả phối hợp phương pháp nghiên cứu lý luận (tổng hợp văn bản quy phạm pháp luật, nghị quyết của Đảng) và nhóm phương pháp thực tiễn (quan sát sư phạm, điều tra bảng hỏi, phỏng vấn sâu chuyên gia). Dữ liệu thu thập được xử lý bằng toán học thống kê, tính toán giá trị phần trăm (%), điểm trung bình cộng (Mean theo thang đo 5 mức độ từ 1,0 đến 5,0) và độ lệch chuẩn. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác mức độ đánh giá thực trạng, kiểm định độ tin cậy của các giả thuyết khoa học và loại bỏ hoàn toàn các nhận định cảm tính chủ quan.

Timeline nghiên cứu: Đề tài triển khai từ tháng 09/2014 đến tháng 05/2015, trải qua 3 giai đoạn: thu thập xử lý tài liệu lý luận, tiến hành khảo sát thực địa tại các trường tiểu học và tổng hợp đánh giá độ cần thiết cùng tính khả thi của các biện pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Long Xuyên mang lại 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, đánh giá về phẩm chất chính trị và năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên đạt mức điểm trung bình khá cao, với điểm Mean dao động từ 4,15 đến 4,35 trên thang điểm 5,0. Khoảng 87,5% cán bộ quản lý và đồng nghiệp đánh giá cao tinh thần tận tụy với nghề và sự mẫu mực trong phong cách ứng xử hàng ngày của giáo viên tiểu học.

Thứ hai, việc sử dụng các hình thức phát huy tính tích cực và năng khiếu của học sinh còn bộc lộ độ vênh rõ rệt giữa nhận định của giáo viên và cảm nhận của học sinh. Có 72,4% giáo viên cho rằng họ thường xuyên áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực hóa người học, nhưng chỉ có 46,8% học sinh nhận thấy mình được giáo viên tạo điều kiện tự do bày tỏ quan điểm và phát triển năng khiếu cá nhân trong giờ học.

Thứ ba, công tác cung cấp thông tin phản hồi cho học sinh chưa thực sự toàn diện. Tỷ lệ giáo viên duy trì việc giải thích cặn kẽ lỗi sai và hướng dẫn phương pháp tự sửa bài cho học sinh chỉ đạt khoảng 51,2%, trong khi phần lớn chỉ dừng lại ở mức chấm điểm và xếp loại định kỳ theo quy định chuyên môn.

Thứ tư, công tác quản lý xây dựng văn hóa nhà trường mới tập trung chủ yếu vào phần nổi của tảng băng. Có đến 81,6% thời lượng chỉ đạo của hiệu trưởng dành cho việc kiểm tra cảnh quan, đồng phục, nề nếp xếp hàng và hồ sơ sổ sách giáo án, trong khi các hoạt động bồi dưỡng văn hóa giao tiếp ứng xử, giải tỏa áp lực tâm lý cho giáo viên chỉ chiếm khoảng 18,4% nguồn lực thực thi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ áp lực thành tích học tập và gánh nặng công việc hành chính, khiến hiệu trưởng và ban giám hiệu dành hơn 65% quỹ thời gian làm việc để giải quyết các sự vụ hành chính ngắn hạn. Việc thiếu hụt các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ chuyên biệt về quản trị văn hóa học đường từ cấp trên cũng làm giảm tính chủ động sáng tạo của các cơ sở giáo dục.

So sánh với các công trình nghiên cứu của các tác giả tại tỉnh Bắc Ninh, Thái Nguyên và nghiên cứu của Peter Smith tại Đại học Sunderland, kết quả khảo sát tại Long Xuyên hoàn toàn tương đồng về mặt quy luật: Khi tổ chức chỉ tập trung vào kiểm soát quy chế cứng mà lãng quên xây dựng động lực tinh thần, mức độ gắn kết nội bộ có xu hướng giảm sút từ 15% đến 20%.

Toàn bộ hệ thống dữ liệu thực trạng được tác giả hệ thống hóa thông qua 19 bảng thống kê chi tiết và 2 sơ đồ phân tích mô hình văn hóa tổ chức trong luận văn. Việc biểu diễn các chỉ số bằng biểu đồ cột kép so sánh tương quan giữa đánh giá của giáo viên và học sinh giúp nhà quản lý nhận diện trực quan những điểm nghẽn, từ đó tạo lập căn cứ vững chắc cho việc thiết kế các can thiệp quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học thành phố Long Xuyên, luận văn đề xuất 5 giải pháp quản lý đồng bộ:

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác định hướng văn hóa học đường: Cấp ủy chi bộ và Ban Giám hiệu cần ban hành nghị quyết chuyên đề về xây dựng văn hóa trường học, lồng ghép tiêu chí chuẩn mực đạo đức vào kế hoạch năm học. Mục tiêu đặt ra là 100% cán bộ, đảng viên và giáo viên ký cam kết thực thi ngay trong tháng đầu tiên của năm học mới, do Bí thư Chi bộ và Hiệu trưởng trực tiếp chủ trì giám sát.

Phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường: Giao quyền chủ động cho Công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Đội TNTP Hồ Chí Minh thiết kế tối thiểu 04 sân chơi văn hóa, hội thi ứng xử học đường mỗi năm học. Giải pháp này hướng tới mục tiêu tăng chỉ số tương tác lành mạnh giữa học sinh với học sinh lên mức 85%, hạn chế tối đa các hành vi bạo lực học đường.

Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực và trách nhiệm cho đội ngũ sư phạm: Xây dựng kế hoạch đào tạo định kỳ 02 đợt/năm về kỹ năng giao tiếp sư phạm, nghệ thuật quản lý cảm xúc và phương pháp kỷ luật tích cực. Chỉ tiêu phấn đấu đạt 100% giáo viên hoàn thành chương trình tập huấn trong khung thời gian 6 tháng, do Ban Giám hiệu phối hợp với các chuyên gia tâm lý giáo dục thực hiện.

Nâng cao vai trò chủ thể của giáo viên và học sinh: Thiết lập cơ chế đối thoại dân chủ và hòm thư góp ý thân thiện, khuyến khích học sinh tham gia đóng góp ý kiến xây dựng nội quy lớp học. Target metric hướng đến việc nâng tỷ lệ học sinh mạnh dạn trao đổi tâm tư với thầy cô đạt trên 80% trong suốt cả năm học.

Hoàn thiện quy chế phối hợp ba môi trường Nhà trường – Gia đình – Xã hội: Thiết lập kênh trao đổi thông tin 2 chiều qua sổ liên lạc điện tử và các buổi họp định kỳ, duy trì tỷ lệ tiếp cận thông tin đạt 100% phụ huynh học sinh. Ban Giám hiệu ký kết biên bản phối hợp bảo đảm an ninh trật tự văn hóa với chính quyền 11 phường, 2 xã của thành phố Long Xuyên theo định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ quản lý và Ban Giám hiệu các trường tiểu học: Tài liệu cung cấp cẩm nang thực hành quản trị văn hóa toàn diện, giúp hiệu trưởng vận dụng mô hình tảng băng văn hóa và quy trình 11 bước để chuyển đổi phong cách lãnh đạo từ kiểm soát mệnh lệnh sang đồng hành truyền cảm hứng.

Đội ngũ giáo viên tiểu học và Tổng phụ trách Đội: Sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo nghiệp vụ để hoàn thiện kỹ năng giao tiếp ứng xử sư phạm, phương pháp đánh giá động viên học sinh và kỹ năng tổ chức các hoạt động Đội TNTP mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Bản luận văn đóng vai trò là một case study mẫu mực về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, hệ thống hóa bảng hỏi khảo sát 19 bảng và quy trình xử lý số liệu chuẩn xác phục vụ các công trình nghiên cứu tiếp theo.

Lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực chứng đáng tin cậy về địa bàn thành phố Long Xuyên, làm căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá thi đua trường học văn hóa cấp thành phố và cấp tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học thành phố Long Xuyên có những nét đặc thù nào? Văn hóa nhà trường tại đây mang đậm dấu ấn văn minh sông nước miền Tây Nam Bộ với tính cách cởi mở, phóng khoáng, trọng nghĩa tình và năng động tiếp thu cái mới. Điểm nổi bật là sự kết hợp giữa truyền thống tôn sư trọng đạo và các hoạt động giáo dục gắn liền với di tích lịch sử địa phương.

Mô hình tảng băng văn hóa giúp nhà quản lý khắc phục được hạn chế gì? Mô hình này giúp ban giám hiệu không bị sa đà vào các biểu hiện hình thức bề nổi như cờ hoa, khẩu hiệu chiếm khoảng 20%, mà tập trung nguồn lực tác động vào 80% phần chìm gồm niềm tin, cảm xúc, động lực làm việc và mối quan hệ ứng xử giữa các thành viên.

Cỡ mẫu và phương pháp điều tra của đề tài có đảm bảo độ tin cậy không? Nghiên cứu khảo sát 180 cán bộ quản lý, giáo viên và 320 học sinh tại 3 trường tiểu học đại diện theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên. Số liệu được thu thập qua phiếu hỏi chuẩn hóa và xử lý bằng thống kê toán học, đảm bảo độ tin cậy khoa học cao trên 90%.

Biện pháp quản lý nào được đánh giá có tính khả thi và cần thiết cao nhất? Biện pháp bồi dưỡng nâng cao năng lực sư phạm và biện pháp phối hợp giữa Nhà trường - Gia đình - Xã hội nhận được tỷ lệ đồng thuận cao nhất, đạt trên 92,5% ở mức độ rất cần thiết và rất khả thi từ đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp giảng dạy.

Làm thế nào để đo lường sự tiến bộ của văn hóa học đường trong thực tế? Nhà trường có thể đo lường thông qua hệ thống chỉ số cụ thể: tỷ lệ học sinh đạt hạnh kiểm tốt trên 98%, mức độ hài lòng của phụ huynh đạt trên 85%, tỷ lệ giáo viên tham gia sinh hoạt chuyên đề văn hóa đạt 100% và giảm triệt để các xung đột nội bộ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý xây dựng văn hóa nhà trường cấp tiểu học dựa trên các mô hình khoa học hiện đại.
• Nghiên cứu phản ánh trung thực thực trạng văn hóa học đường tại thành phố Long Xuyên qua 19 bảng số liệu thống kê và 2 sơ đồ phân tích chuyên sâu.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khả thi, kết hợp chặt chẽ giữa sự lãnh đạo của Đảng, vai trò đoàn thể và sự tham gia chủ động của giáo viên, học sinh.
• Kết quả kiểm chứng thực tế khẳng định trên 92,5% cán bộ quản lý và giáo viên đồng thuận về tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống giải pháp.
• Đóng góp to lớn vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, định hình nhân cách thế hệ trẻ phù hợp với yêu cầu phát triển của thời đại mới.

Trong thời gian từ 3 đến 6 tháng tới, các cơ sở giáo dục tiểu học tại địa phương cần khẩn trương rà soát lại quy chế văn hóa nội bộ và áp dụng ngay quy trình 11 bước chuyển đổi văn hóa. Hãy chủ động nghiên cứu toàn văn công trình khoa học này để xây dựng những ngôi trường tiểu học văn minh, hạnh phúc và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CO SO LY LUAN VE QUAN LY XAY DUNG VAN HOA NHÀ TRƯỜNG 1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VÁN ĐÈ. 'Văn hoá luôn đi liền với giáo dục, giáo dục đi liền với văn hoá. Cả hai đều là sản phẩm đặc thù của loài người có loài người mới có.LLénin (1870-1924) đã khẳng định: giáo dục là “phạm trù vĩnh hằng” - tồn tại mãi mãi cùng loài người: thể hệ trước phải truyền cho thế hệ sau các kinh nghiệm lịch sử - xã hội, tạo nên tiến hoá không ngừng của loài người.

Suốt chiều dài lịch sử, chân lý đó ngày càng sáng tỏ. Giáo dục (bao gồm cả đào tạo) được coi là nhân tố cực kỳ quan trọng quyết định sự trường tổn của quốc gia-dân tộc. Ở nước ta, trong Cương lĩnh Đảng Công sản Việt Nam (1991) ghi rõ giáo dục là quốc sách hàng đầu. “Từ nhiều thế kỷ trước nhà giáo dục vĩ đại của Cộng hòa Séc và của thế giới J.A Comenxki (1592-1670) khi bàn tới giáo dục ông đã hướng tới xây dựng một nền giáo dục hoàn thiện mà trước tiên là giáo dục sự công bằng cho các học sinh, biết làm iều thiện, biết chia sẻ, yêu thương và giúp đỡ mọi nạt nhường nhịn lẫn nhau, n trọng nhau để xây dựng mối quan hệ có hóa.

Còn nhà giáo dục Xô.S Macrenco (1888-1939) khi bàn tới môi trường giáo dục trong gia đình cũng rất quan tâm tới việc giáo dục thái độ có văn hóa, hành vi có văn hóa cho. các em, và chính hành vi ứng xử có văn hóa của người lớn ảnh hưởng trực tiếp tới sự hình thành nhân cách của các em. Ông cho rằng cần tô chức nhiều hoạt động học tập và vui chơi giải trí cho các em để tạo điều kiện cho các em hình thành thói quen, hành vi có văn hóa. có ý thức trách nhiệm biết yêu thương quan tâm gúp đỡ người khác.

Từ đầu thập niên 80 đến nay, nhiều nhà khoa học về văn hóa đã luôn đề cập. đến một bộ môn khoa học tương đối mới, đó là Văn hóa học. Ngành học này nghiên cứu: một là, văn hóa nói chung theo nghĩa rộng nhất của nó, hai là, các hiện tượng văn hóa riêng biệt theo nghĩa hẹp như: văn hóa lối sống, văn hóa nghệ thuật, văn hóa tôn giáo, văn hóa gia đình, văn hóa kinh tế, văn hóa chính trị, văn hóa du lịch,. Nói chung, Văn hóa học thuộc về ngành khoa học nhân văn mà đối tượng.

nghiên cứu của nó là toàn bộ lĩnh vực văn hóa tỉnh thần đang vận hành trong đời sống xã hội. Vào cuối thế kỷ XIX, lần đầu tiên khái niệm khoa học văn hóa xuất hiện trong tiểu luận “Những tư tướng cơ bản vẻ văn hóa học đại cương” (1851) của nhà lịch sử văn hóa người Đức- Gustav Klemm (1802 ~ 1867). Riêng thuật ngữ *văn hoá học đường” xuất hiện trong các nước nói tiếng Anh vào khoảng đầu những năm 1990. Ở một số nước, như Mỹ, Úc, bước đầu tìm hiểu cho hay, đã có Trung tâm nghiên cứu vấn đẻ này, đã tổ chức khảo sát thực tiễn, đã xây dựng tiêu chí đánh giá và tiến hành đánh giá.

Tuy chưa có nhiều tài liệu về chủ đề này, nhưng tất cả các tác giả đều nhất trí rằng mỗi trường cần có văn hoá học đường của mình; thực tiễn đã chứng minh tác dụng tích cực của văn hoá học đường. chồng lại văn hoá độc hại, tiêu cực; mục tiêu chung nhất của văn hoá học đường là xây dựng trường học lành mạnh ~ cơ sở quan trọng để đảm bảo chất lượng thật. Ở Việt Nam, từ khi cuốn “Việt Nam văn hóa sử cương” của Đào Duy Anh (1938) được Quan Hải Tùng Thư xuất bản đã tạo nên móc lịch sử đánh. dấu sự ra đời của ngành Văn hóa học.

Từ đó trở đi, việc nghiên cứu văn hóa mới thật sự được quan tâm và đào sâu thật đáng kể bởi các học giả có uy tín ở trong và ngoài nước. Gần đây, có một vài công trình về văn hóa học lý thuyết ra đời như: “Văn hóa Việt Nam và cách tiếp cận mới” (1994) của Phan Ngọc; “Văn hóa hoc đại cương và Cơ sở văn hóa Việt Nam”(1996) của Trần Quốc Vượng ; “Cơ sở văn hóa Việt Nam ”(1997) của Trần Ngọc Thêm; su đó đã dẫn đến việc nghiên. cứu văn hóa ngày càng được thúc đây mạnh mẽ. Nhờ những kết quả nghiên cứu này mà việc giáo dục văn hóa ở nước ta mới nâng lên tầm giáo dục tự giác và mang tính.

Tuy nhiên, có một thực tế ở nước ta là các nhà nghiên cứu vẻ văn hóa đều xuất thân từ các ngành khoa học khác nhau như Triết học, Sử học, Tâm lý học, Ngôn ngữ học, Văn học, Nghệ thuật học. thậm chí là Toán học, Kinh tế học hoặc Tin học đã đi vào lĩnh vực Văn hóa học, trong đó có văn hóa học đường. Điều này đã dẫn đến những bát đồng ý kiến trong nhận thức khoa học, cũng. như trong quá trình tiếp cận vấn đẻ.

Việc xây dựng văn hóa trong các trường học đã được các nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm, nghiên cứu nhằm tìm ra các biện pháp xây dựng văn hóa nhà trường sao cho hiệu quả nhất. Riêng Việt Nam, khi nói về vấn đề này có rất ít tác giả quan tâm và đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống vẻ việc xây dựng văn hoá nhà trường. Một số cuốn sách hoặc bài viết gần đây như: Xây dựng môi trường văn hoá cơ sở, Văn Đức Thanh (2001), Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội; Môi trường giáo dục, Phạm Hồng Quang (2006). Nhà xuất bản Giáo dục; Giáo duc hành vỉ văn hóa cho trẻ em, Nguyễn Ánh Tuyết (2006), Nhà xuất bản giáo dục, Hà Văn hóa giao tiếp trong nhà trường, Nguyễn Thị Kim Ngân (2009), Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Thành phó Hồ Chí Minh: Những điểu cân tránh trong ứng xử: ~ Đức năng thắng số, Minh An (2012), Nhà xuất bản Hồng Đứ iáo trình Lý luận văn hóa, Phạm Ngọc Trung (Chủ biên) (2012), Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội,.

Tắt cả chỉ mới tập trung vào phần lý luận chung, chỉ để cập tới những khía canh nhất định của công tác xây dựng văn hoá học đường, môi trường văn hoá cơ. xở, chưa có những giải pháp toàn diện và lâu đài cho công tác quản lý xây dựng văn hóa nhà trường. Bên cạnh đó cũng có một số công trình nghiên cứu khoa học khác như: *Biện pháp xây dựng văn hóa nhà trường ở trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định” (Lê Thị Ngoãn); “Xây dựng văn hóa học tập ở trường trung học phổ thông Ngọc Hà - Hà Giang" (Nhân Thị Nga); "Xây dựng văn hóa nhà trường ở các Trưởng THPT huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh” (Lưu Văn Mùi): “Biện pháp quản lý việc xây dựng văn hóa học đường của Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Sông Công tinh Thái Nguyên” (Lưu Quý Đôn); “ ‘ay dung vin hóa chia sẻ cho học sinh Tiểu học huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang” (Nguyễn Thị Liễu),. Vẻ tổng quan, các để tài nghiên cứu trên cũng chưa phải là những khảo cứu chuyên sâu, chưa đề cập một cách đầy đủ và toàn diện về văn hoá nhà trường, nhất là về công tác quản lý xây dựng văn hoá nhà trường.

Đặc biệt, ở bậc Tiểu học chưa có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này. Ngành giáo dục tỉnh An Giang nói chung, thành phố Long Xuyên nói riêng trong những năm gần đây đã chú ý tới công tác xây dựng văn hóa nhà trường đề góp. phần xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng được nhu cầu của người học trong thời đại hiện nay. Tuy nhiên, việc chỉ đạo thực hiện và kết quả công tác xây dựng văn hóa nhà trường trên địa bàn tỉnh nói chung và trên địa bàn thành phố Long Xuyên nói riêng vẫn chưa có chiều sâu và còn hạn chế.

Thực tế công tác quản lý trường học của Hiệu trưởng chỉ chủ yếu mới tập trung vào quản lý chuyên môn và quản lý đội ngũ giáo viên, quản lý học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này của chúng tôi hy vọng sẽ góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về xây dựng văn hóa nhà trường ở các trường tiêu học, đồng thời để xuất một số biện pháp của Hiệu trưởng trong công tác quản lý xây dựng văn hóa nhà trường góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, tích cực, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. CÁC KHÁI NIỆM NÈN TẢNG CỦA ĐÈ TÀI 1. Khái niệm quản lý và quản lý nhà trường 1.

Khái niệm quản lý Quản lý là một hiện tượng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia trong mọi thời đại mà qua đó có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý. Định nghĩa khái niệm “quan lý” có trong nhiều công trình nghiên cứu chẳng. hạn như: “Tác giả Đăng Quốc Bảo cho rằng: “Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động. Chính sự phân công.

hợp tác lao động nhằm đến hiệu quả nhiều hơn, năng suất cao hơn trong việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý. phải có người đứng đầu. Đây là hoạt động đề người thủ trưởng phối hợp nỗ lực với các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng, trong tô chức đạt được mục tiêu đề ra"[2] Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý là sự. tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”[1 1] Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là hoạt động có định hướng.

có kế hoạch của chủ thẻ quản lý đến đi tượng bị quản lý trong tổ chức để. vận hành tổ chức, nhằm đạt được mục đích nhất định"[37] Tuy các cách diễn đạt về quản lý có những điểm khác nhau nhưng khái niệm quản lý bao hàm ý nghĩa chung là một dạng hoạt động thiế yếu nhằm đảm bảo hoàn thành công việc chung qua việc phối hợp những nỗ lực của mọi người trong tổ chức. Quản lý là phương thức tốt nhất để đạt được mục tiêu chung của một nhóm người, một tổ chức, một cơ quan hay nói rộng hơn là một nhà nước. Quản lý là quá trình tác động có định hướng.