Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyện môn ở trường THCS. - Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyện môn tại các trường THCS huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên. - Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyện môn tại các trường THCS huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên. 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn Quản lý tổ chuyên môn có vai trò hết sức quan trọng trong nhà trường, quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường là việc hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng chỉ đạo tổ trưởng các TCM quản lý hoạt động chuyên môn của GV trong tổ. Chất lượng hoạt động của TCM phụ thuộc rất nhiều vào quá trình quản lý của người tổ trưởng TCM. Các hoạt động chuyên môn được triển khai cụ thể đến từng giáo viên đều thông qua TCM.
Vì thế, việc nghiên cứu hoạt động quản lý TCM là một vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Hiện nay, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động TCM các cấp học khác nhau: - Ở bậc giáo dục mầm non: Trong bài viết “Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non huyện Lâm Thao, Phú Thọ” của tác giả Tạ Quang Thắng đã đi sâu nghiên cứu thực trạng hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề của giáo viên mầm non huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, đồng thời cũng chỉ rõ những thuận lợi, khó khăn khi tiến hành tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho GV theo chủ đề [29]. Nguyễn Thị Thu có bài báo “Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non tư thục quận Bắc Từ liêm thành phố Hà Nội” đã nêu rõ thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề của GV mầm non tư thục quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội còn có những hạn chế, bất cập, đồng thời cũng đề xuất những biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho GV mầm non tư thục quận Bắc Từ liêm thành phố Hà Nội nói riêng và GV mầm non tư thục nói chung [31]. Tập trung vào chủ đề này, Nguyễn Thị Thu Huyền có bài viết“Biệp pháp quản lý hoạt động TCM ở các trường mầm non quận Hoàng Mai”.
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường mầm non quận Hoàng Mai, tác giả đề xuất 5 biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCM ở các trường mầm non quận Hoàng Mai, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục của nhà trường [19]. - Ở bậc giáo dục tiểu học: Luận văn Thạc sĩ Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường tiểu học Hoàng 5 Văn Thụ, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh năm 2015 của Lê Thụy Phượng Linh đã nêu rõ được thực trạng quản lý tổ chuyên môn ở trường tiểu học Hoàng Văn Thụ, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh và có đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn, tác giả có đưa ra các biện pháp quản lý đó là đảm bảo tính đồng bộ, tính kế thừa, tính khả thi và tính hiệu quả, đưa ra hướng đổi mới quản lý tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học. “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường tiểu học theo nghiên cứu bài học ở tỉnh Bắc Giang”, bài viết của Hà Huy Giáp trong đó tác giả đi sâu nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TCM trường tiểu học theo nghiên cứu bài học (NCBH) ở tỉnh Bắc Giang, chỉ ra những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hoạt động TCM trường tiểu học theo NCBH [14]. Lê Xuân Trường trong bài báo“Biện pháp vận hành mối quan hệ quản lý hoạt động chuyên môn của các trường tiểu học ở tỉnh Hải Dương” đã phân tích rõ thực trạng hoạt động chuyên môn, quản lý hoạt động chuyên môn của các trường tiểu học ở tỉnh Hải Dương và đưa ra các biện pháp vận hành mối quan hệ quản lý hoạt động chuyên môn của các trường tiểu học ở tỉnh Hải Dương [32].
Trong bài báo “Đánh giá của giáo viên và cán bộ quản lý về công tác quản lý của hiệu trưởng đối với tổ chuyên môn tại một số trường tiểu học thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang” của Lê Văn Dũng, đã từ khảo sát thực tế để tổng kết, phân tích những đánh giá của CBQL và GV về công tác quản lý của hiệu trưởng đối với tổ trưởng TCM tại một số trường tiểu học thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang; đồng thời đề xuất một số kiến nghị nhằm giúp hiệu trưởng nâng cao hiệu quả quản lý đội ngũ tổ trưởng TCM, đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay với tư cách là cán bộ phòng Giáo dục có nhiều kinh nghiệm trong quản lý nhà trường [11]. - Ở bậc trung học phổ thông: Luận văn thạc sỹ QLGD năm 2005 của tác giả Nguyễn Mạnh Hà “Biện pháp quản lý, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng bộ môn trường THPT tỉnh Yên Bái”, đã phân tích, đánh giá kỹ về thực trạng việc quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng bộ môn trường THPT tỉnh Yên Bái, từ đó đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng bộ môn trường THPT tỉnh Yên Bái. Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục năm 2012 của Nguyễn Minh Đăng “Biện pháp quản lý TCM của hiệu trưởng trường THPT huyện Tam Dương tỉnh Vĩnh Phúc” đã tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động TCM và thực trạng quản lý hoạt động TCM của 3 trường THPT huyện Tam Dương từ đó đề xuất 5 biện pháp quản lý hoạt động TCM, các biện pháp chỉ đạo TCM xây dựng kế hoạch HĐ và chỉ đạo đổi mới sinh hoạt TCM được trình bày rất khoa học và manh tính khả thi cao, có thể áp dụng 6 rộng rãi trong quản lý hoạt động TCM. Cũng tìm hiểu về hoạt động TCM nhưng triển khai theo hướng NCBH, tác giả Phùng Xuân Dự đi sâu nghiên cứu “Quản lý sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học ở trường trung học phổ thông”.
Trong đó nêu rõ quản lý sinh hoạt chuyên môn theo NCBH ở trường THPT là sự tác động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để thực hiện các bước (quy trình) NCBH một cách khoa học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường THPT. Quản lý sinh hoạt chuyên môn theo NCBH ở trường THPT bao gồm nhiều nội dung và giữa các nội dung có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Muốn đạt hiệu quả cao trong sinh hoạt chuyên môn (SHCM) theo NCBH nhằm nâng cao chất lượng dạy và học đòi hỏi cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cá nhân, đơn vị, bộ phận với nhau, trong đó, người tổ trưởng TCM có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng [12]. Ngoài ra, còn phải kể đến công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thành Chung với đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT thị xã Tam Điệp tỉnh Ninh Bình” (2015).
Từ việc đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận và phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT thị xã Tam Điệp tỉnh Ninh Bình, tác giả đã đề xuất 6 biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý TCM của các trường THPT trên địa bàn Thị xã Tam Điệp - Tỉnh Ninh Bình. Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường ở trung học cơ sở Các hoạt động giáo dục trong nhà trường chủ yếu là hoạt động chuyên môn. Hoạt động của TCM trong nhà trường là nhân tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy học, giáo dục, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nhà trường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung. Việc nghiên cứu công tác quản lý hoạt động TCM là một vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay.
Bởi các hoạt động chuyên môn triển khai đến GV thông qua TCM. Tổ trưởng TCM là người chỉ đạo các hoạt động chuyên môn của tổ theo sự chỉ đạo của hiệu trưởng, theo kế hoạch của nhà trường, chịu trách nhiệm về chất lượng chuyên môn của tổ. Cũng như các cấp học khác, vấn đề quản lý hoạt động TCM ở trường THCS được nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu. Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến việc quản lý hoạt động TCM ở trường THCS có thể kể ra như: Luận văn thạc sỹ QLGD năm 2015 của Lê Quang Hoa Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS Vân Hà, Đông Anh, Hà Nội tác giả đã phân tích chỉ rõ thực trạng quản lý TCM ở trường ở nhiều khía cạnh khác nhau đã chỉ ra những mặt tồn tại và cũng đã đưa ra các biện pháp quản lý hoạt động TCM theo định hướng phát triển của nhà trường, các biện pháp quản lý cụ thể như quy hoạch tổ chuyên môn theo đặt 7 trưng môn học và đảm bảo hiệu quả trong hoạt động chuyên môn, đổi mới công tác xây dựng và thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn, chỉ đạo tổ chuyên môn quản lý hoạt độn dạy học theo hướng dổi mới nội dung phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và năng lực quản lý cho TTCM, đổi mới quản lý hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn, tăng cường hoạt động giáo lưu học tập trao đổi kinh nghiệm giữa các tổ chuyên môn trong nhà trường.
Công trình nghiên cứu về “Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THCS vùng đặc biệt khó khăn thông qua sinh hoạt chuyên môn theo chuyên đề ở cụm trường”, của Hoàng Đức Minh đã chỉ rõ những khó khăn trong sinh hoạt chuyên môn ở các cụm trường lẻ của các trường THCS vùng đặc biệt khó khăn, từ đó đề xuất biện pháp tổ chức sinh hoạt chuyên môn phù hợp với điều kiện các nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ GV THCS [24].