phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chƣơng sau: Chƣơng 1: Tổ ng quan tiǹ h hin ̀ h nghiên cƣ́u v à cơ sở lý luận chung về quản lý tín dụng của Chi nhánh Ngân hàng thƣơng mại đối với DNVVN. Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng quản lý tín dụng đối với DNVVN tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Việt Trì. Chƣơng 4: Đinh ̣ hƣớng quản lý và Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tín dụng đối với DNVVN tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Việt Trì. 4 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌ NH HÌ NH NGHIÊN CƢ́U VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÍN DỤNG CỦA CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Trong các hoạt động của Ngân hàng thì hoạt động tín dụng là hoạt động đem lại nhiều lợi nhuận nhất cho Ngân hàng và cũng là hoạt động chứa nhiều rủi ro nhất.
Thực tế những năm gần đây, các Ngân hàng đang phải đối mặt với tỷ lệ nợ xấu tăng cao. Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề là do tình hình khó khăn của nền kinh tế và các doanh nghiệp. Vấn đề cấp bách đặt ra cho các tổ chức tín dụng (TCTD) là quản lý công tác tín dụng nhƣ thế nào để đảm bảo an toàn vốn và gia tăng nguồn thu cho đơn vị. Do vậy, vấn đề cho vay, quản trị rủi ro và quản lý tín dụng trở thành đối tƣợng nghiên cứu phổ biến trong các đề tài khoa học nhƣ: luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ, đề tài nghiên cứu khoa học ở cấp bộ, sở ban ngành, các bài viết về công tác quản lý tín dụng trên các tạp chí.; Có thể khái quát tình hình nghiên cứu liên quan đến nội dung này trong thời gian gần đây nhƣ sau: 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.1 Các công trình nghiên cứu - Luận án tiến sỹ, “Quản lý cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn”, của Nguyễn Trọng Nam (2014), trƣờng Học viên Ngân hàng.
Luận án hệ thống đƣợc toàn bộ các vấn đề lý luận cơ bản về: hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; những nội dung cơ bản về quản lý cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn; kinh nghiệm quốc tế về quản lý cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam; Đề tài mới đƣợc thực hiện năm 2014 cho thấy bức tranh tổng quát về tình hình kinh tế thế giới và Việt Nam trong điều kiện hiện nay. Qua đó, tác giả đƣa ra những giải pháp và kiến nghị về quản lý hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt 5 z Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn: kiến nghị với Chính phủ, kiến nghị với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, kiến nghị với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, kiến nghị với hệ thống ngân hàng nói chung, là trung gian tài chính, là đối tác trực tiếp với các DNVVN thì Luận án không đề cập đến. Do vậy, các giải pháp vẫn chƣa tạo thành một vòng tròn thống nhất dẫn đến việc thực hiện sẽ gặp nhiều khó khăn, vƣớng mắc.
- Luận án tiến sỹ, “Tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của các Ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh”, của Võ Đức Toàn (2012), trƣờng Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh. Từ những lý luận cơ bản về DNVVN DNVVN, những lý luận chung về tín dụng và chất lƣợng tín dụng ngân hàng đối với DNVVN, luận án đã đi sâu nghiên cứu về tình hình hoạt động của các DNVVN trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, về thực trạng phát triển số lƣợng, cơ cấu nguồn vốn và những đóng góp của các DNVVN trên địa bàn cũng nhƣ thực trạng về hoạt động tín dụng. Luận án cũng đánh giá đƣợc chất lƣợng tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần đối với DNVVN trên địa bàn thành phố. Từ những phân tích đánh giá quan hệ tín dụng giữa ngân hàng TMCP với DNVVN, luận án đã hệ thống hóa các nhân tố ảnh hƣởng đến quan hệ tín dụng giữa DNVVN và NHTMCP, rút ra những kết quả đạt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp thích hợp.
- Luận văn thạc sỹ kinh tế, “Quản lý rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay DNVVN tại Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh ” của Lê Nguyễn Phƣơng Ngọc (2007), trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về rủi ro tín dụng và đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng quản trị cho vay DNVVN (DNVVN) tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Kỹ thƣơng Việt Nam Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh (Techcombank Hồ Chí Minh). Luận văn cũng đánh giá về những kết quả đạt đƣợc của chi nhánh, đƣa ra một số hạn chế trong công tác quản lý cho vay DNVVN, phân tích một số nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến công tác quản lý tín dụng DNVVN tại ngân hàng này chƣa đạt hiệu quả cao. Từ đó, 6 z nêu lên định hƣớng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng đối với DNVVN tại Techcombank Hồ Chí Minh.
Tuy nhiên, các giải pháp luận văn đƣa ra chƣa nhất quán và thống nhất với cơ sở lý luận và thực trạng tại Ngân hàng; Do đó, các giải pháp đƣa ra thiếu toàn diện và chƣa sát thực tế. - Luận văn thạc sỹ kinh tế, “Quản lý hoạt động cho vay đối với khách hàng DNVVN tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh khu công nghiệp Hải Dương”, của Phạm Văn Tiến (2013), trƣờng Đại học Thƣơng mại. Luận văn đã hệ thống hoá những lý luận cơ bản về hoạt động cho vay, các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng quản lý hoạt động cho vay các DNVVN (DNVVN) … Qua đó đã phân tích, đánh giá đƣợc thực trạng quản lý hoạt động cho vay các DNVVN tại Vietinbank – Chi nhánh KCN Hải Dƣơng giai đoạn 2008-2012 và đã đi sâu vào việc tìm ra giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng quản lý hoạt động cho vay đối với các DNVVN tại chi nhánh. Cũng từ lý luận và thực tiễn nghiên cứu, luận văn đã nêu lên đƣợc một số kiến nghị với các cơ quan hữu quan và với cơ quan chủ quản trong việc thúc đẩy sự phát triển của các DNVVN tuy nhiên lại chƣa đƣa ra đƣợc một số kiến nghị với Chính phủ trong việc ban hành những quy định nhằm hoàn thiện môi trƣờng pháp lý đảm bảo an toàn cho hoạt động tín dụng của Ngân hàng.
- Luận văn thạc sỹ kinh tế, “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay các DNVVN tại các Ngân hàng thương mại địa bàn thành phố Hồ Chí Minh”, của Vũ Thị Thu Cúc (2007), trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Từ yêu cầu thực tiễn, luận văn nghiên cứu và phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại đối với các DNVVN trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trên cơ sở tổng quan về ngân hàng thƣơng mại, rủi ro tín dụng và quản lý tín dụng đối với DNVVN, phân tích các nhân tố ảnh hƣởng, tìm hiểu nguyên nhân. Từ đó, đƣa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay các DNVVN của các ngân hàng thƣơng mại. Tuy nhiên luận văn chƣa làm rõ đƣợc những rủi ro tín dụng trong cho vay các DNVVN để làm rõ thực trạng và đề ra giải pháp cụ thể.2 Kết luận Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về hoạt động cho vay của các ngân hàng thƣơng mại nói chung và hoạt động cho vay đối với khách hàng DNVVN nói riêng.
7 z Tuy nhiên, mỗi đề tài có đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu khác nhau, có thời điểm, không gian và thời gian khác nhau. Một số đề tài tập trung nghiên cứu về mở rộng hoạt động cho vay DNVVN, nội dung chủ yếu của các đề tài này là phân tích quy mô và chất lƣợng của hoạt động cho vay DNVVN, trên cơ sở đó kiến nghị các giải pháp nhằm mở rộng hoạt động cho vay DNVVN. Một số đề tài khác lại chủ yếu đi sâu vào phân tích đánh giá chất lƣợng của hoạt động cho vay đối với DNVVN từ đó đƣa ra các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lƣợng của hoạt động cho vay. Các đề tài này thƣờng đi sâu vào các nghiệp vụ cụ thể trong quy trình tác nghiệp cho vay DNVVN.
Các tƣ liệu tác giả tìm đƣợc ở trên lại chủ yếu bàn về vấn đề quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay các DNVVN hay tầm quan trọng của tín dụng ngân hàng đối với DNVVN, và có rất ít đề tài đi sâu nghiên cứu về công tác quản lý tín dụng đối với DNVVN. Những công trình khoa học này là tƣ liệu quý báu cả về lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu đề tài quản lý tín dụng đối với DNVVN tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Việt Trì.2 Nhƣ̃ng vấ n đề cơ bản về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.1 Đặc điểm, vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong sự phát triển kinh tế quốc gia 1.1 Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ Theo luật doanh nghiệp 2005, doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản riêng, có trụ sở giao dịch ổn định đƣợc đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng rất đa dạng và phong phú. Căn cứ theo các tiêu thức khác nhau mà ngƣời ta có thể chia doanh nghiệp thành các loại khác nhau, trong đó dựa theo quy mô của doanh nghiệp mà ngƣời ta có thể chia doanh nghiệp thành doanh nghiệp lớn, DNVVN.
Việc phân chia doanh nghiệp theo quy mô nhƣ thế nào cũng tùy thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội của từng quốc gia và từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế.