Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính nhà nước Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính tại UBCKNN ở Việt Nam Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại UBCKNN trong thời gian tới. TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIEM THUC TIEN VE QUAN LY TÀI CHÍNH TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1. Tống quan tình hình nghiên cứu về quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính nhà nước 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Tài chính là van dé tự thân của Nhà nước, là yếu tố không thé thiếu được của Nhà nước. Sự tồn tại của nhà nước và nền sản xuất hàng hoá quyết định sự tồn tại và hoạt động của tài chính — tiền tệ.
Thông qua nhà nước, tài chính — tiền tệ hình thành một hệ thong quan hé tiền tệ mà dựa vào đó, tong san phẩm xã hội và thu nhập quốc dân được phân phối và phân phối lại một cách có ý thức dưới hình thức giá trị, đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh đất nước (Tài liệu bôi dưỡng ngạch chuyên viên chính, 2013). Nguồn tài chính đảm bảo cho các cơ quan hành chính hoạt động bao gồm NSNN cấp và nguồn thu phí được dé lại theo quy định. Nguôn tài chính ở đây được sử dụng dé duy trì sự tồn tại của bộ máy nhà nước và thực hiện các nghiệp vụ hành chính, cung cấp các dịch vụ hành chính công thuộc chức năng của cơ quan. Chính vì vậy, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý tài chính tại các cơ quan nhà nước trong trong và ngoài nước.
© Một số nghiên cứu chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý tài chính tại các tổ chức công - Hà Thị Phương Thảo (2022), đã chỉ ra những hạn chế trong công tác cải cách tài chính công ở Việt Nam hiện nay bao gồm: (i) Huy động nguồn lực tài chính công vẫn còn nhiều hạn chế, tình trạng chuyển giá, trốn thuế vẫn còn tồn tại, gây thất thu cho NSNN; (ii) Phân bồ, giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp so với kế hoạch được giao; (11) thực hiện tự chủ tài chính còn chậm, mức độ tự chủ chưa cao; nguôn thu sự nghiệp còn thấp, chủ yếu vẫn từ nguồn NSNN cấp; chưa có bước chuyển biến mang tính đột phá; chưa thực sự đồng bộ về tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, tô chức bộ máy, biên chê với tự chủ về tài chính. Đông thời, tác giả cũng đã đưa ra các định hướng cải cách tài chính công Việt Nam đặt ra trong thời gian tới nhằm giải quyết những hạn chế trên. Nghiên cứu của tác giả đã đóng góp một phần vào việc khắc phục những hạn chế trong công tác cải cách tài chính công ở Việt Nam hiện nay. - Nguyễn Minh Tân (2021), đã khái quát thực trạng phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020 từ đó đã đưa ra những ton tại hạn chế trong công tác phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, cụ thé: (i) phân cấp quản lý NSNN về hình thức mang tính tập trung, nhưng trên thực tế quản lý phân tán; mô hình phân cấp của các tỉnh không thống nhất, chưa phản ánh được đặc điểm của từng loại đơn vị hành chính, nhất là các đô thi; (ii) phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách chưa hợp lý, chưa phát huy tính chủ động, năng động của các cấp chính quyền địa phương (iii) phân cấp về thẩm quyền ban hành các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách còn chưa hợp lý; (iv) quy trình NSNN phức tạp, qua nhiều khâu, nhiều lần cùng một cấp, làm tốn thời gian và công sức của đơn vị thụ hưởng ngân sách.
Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra những kiến nghị về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giai đoạn tới. - Nguyễn Thị Huệ (2019), đã chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý tài chính nội bộ của hệ thong Kho bạc Nhà nước tinh Bắc Giang như: Công tác chấp hành kế toán và quyết toán còn chậm; năng lực cán bộ làm công tác quản lý tài chính còn hạn chế; khai thác ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý tài chính chưa hiệu quả. Từ những hạn chế đó, tác giả đã đưa ra các giải pháp cần áp dụng tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Bac Giang: Đồi mới quy trình lập dự toán và quyết toán tài chính nội bộ; Nâng cao ý thức tự chủ tài chính và kiện toàn tổ chức bộ máy; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tài chính nội bộ; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính nội bộ. Nghiên cứu của tác giả đã giúp cho hệ thống Kho bạc Nhà nước cấp tuyến tỉnh có những đánh giá sâu sắc tại địa bàn hoạt động.
Nguyễn Hải Long (2021), đã đưa ra những hạn chế rất thực tế tại Ban cơ yếu Chính phủ về công tác QLTC như: Công tác lập dự toán chưa sát với thực hiện dự toán; chất lượng dự toán cũng chưa cao; tô chức thực hiện dự toán quả lý ngân sách rat chậm so với quy định, nộp ngân sách còn chưa đúng tiến độ, công tác điều hành chitry cần chủ động, linh hoạt hon; Công tác quyết toán ngân sách vẫn còn nhiều nội dung cấp phát chưa rõ ràng, mẫu chứng từ cung cấp mẫu chưa kịp thời, còn tỉnh trang chi sai định mức.Đồng thời tác giả cũng đã đề xuất một số giải phái cho Ban cơ yếu Chính phủ. Những nghiên cứu của tác giả đã đóng góp cho những người làm công tác quản lý tài chính cấp Trung ương có cái nhìn thực tế từ thực trạng quản lý tại các cơ quan hành chính nhà nước hiện nay. Nhìn chung, những nghiên cứu trên đã chỉ ra những hạn chế đa chiều trong công tác quản lý tài chính tại các cơ quan nhà nước, những bất cập mà các cơ quan đang gặp phải đề từ đó giúp cho những người làm công tác quản lý đối chiếu, soi lại những bắt cập tại đơn vị để tìm giải pháp phù hợp cho chính đơn vị mình. © Một số nghiên cứu chỉ ra giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các đơn vị hành chính nhà nước Hoàng Như Quỳnh (2021), cho rằng quản lý ngân sách hiệu quả là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng của các quốc gia trên thé giới nhằm thúc day nền kinh tế hướng tới sự thịnh vượng, đảm bảo an sinh xã hội, an ninh quốc phòng và an ninh an toàn tài chính công.
Bài viết đã đưa ra các phương pháp quản lý ngân sách như : Quản lý ngân sách theo chương trình; Quản lý ngân sách theo hoạt động, Quản lý ngân sách theo đầu ra, Quản lý ngân sách theo kế hoạch ngân sách trung hạn MTEF. Đồng thời tác giả, đề xuất các giải pháp phù hợp với Việt Nam trong tình hình mới, trong đó từng bước nghiên cứu việc áp dụng thí điểm phương thức quản lý ngân sách dựa trên kết quả đầu ra tại một số ngành, lĩnh vực đủ điều kiện lượng hóa đầu ra, qua đó đóng góp cho công tác quản lý ngân sách những phương thức quản lý hiệu quả, phù hợp. Nghiên cứu của tác giả đã đưa ra được những giải pháp đa chiều và tiếp cận theo hướng phương pháp dé giúp công tác quản lý ngân sách hiệu quả hơn. Lương Vân Hà (2022), quản lý tài chính tốt thì các dịch vụ cơ quan cần được chú trọng.
Tác giả chỉ ra những kinh nghiệm quốc tế về tự chủ tài chính đại học đồng thời đưa ra giải pháp sau mỗi kinh nghiệm được nêu. Đúc kết lại là năm giải pháp tiêu biểu gồm có: (1) Quan lý nhà nước cần có hệ thống các văn bản hướng dẫn thực hiện cụ thể các quy định liên quan trong bộ Luật Giáo dục đại học; (2) Nhà nước cần thiết lập công tác quản lý đối theo hướng chuyên từ cơ chế quản lý trực tiếp sống cơ chế điều tiết, hỗ trợ bằng công cụ vĩ mô; (3) Chính phủ cần có thiết ké cơ chế chính sách cụ thé dé phân bổ nguồn ngân sách công cho trưởng đại học một cách hợp lý: (4) Chính phủ cần nới lỏng các quy định về tài chính cho trường đại học, cho phép hoạt động theo cơ chế như một doanh nghiệp; (5) Trao quyền triệt dé cho các trường đại học được tự quyết định và chủ động về khai thác, tìm kiếm các nguồn tài chính; tự cân đối thu chỉ một cách độc lập, minh bạch. Đề làm được điều đó đòi hỏi Việt Nam chúng ta cần chủ động hơn trong việc học tập các phương pháp quản lý tài chính của trưởng đại trên thế giới từ đó nhằm gia tăng năng lực hoạt động và tận dụng được những cơ hội dé hội nhập nhanh với nền giáo dục của thé giới. Trương Bá Tuấn (2021), lý giải một cách sâu sách về vai trò chủ thể trung tâm và trách nhiệm của chủ thé đó.
Tác giả cho rằng, trong hệ thống chính quyền nhiều cấp, chính quyền trung ương phải giữ được vai trò trung tâm, chịu trách nhiệm đối với những hoạt động điều tiết vĩ mô chung của cả nên kinh tế cũng như trong việc thúc day sự phát triển hài hòa, cân đối giữa các vùng, miền. Dé thực hiện được nhiệm vụ này, quyền lực tài khóa cần được tập trung vào ngân sách trung ương một cách phù hợp với tình hình thực tiễn. Tác giả cũng đã phân tích thực tiễn đổi mới phân cấp quản lý ngân sách ở Việt Nam trong thời gian qua, đồng thời đề xuất các phương pháp quản lý ngân sách cho phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay bao gồm (i) đổi mới căn bản phương thức phân cấp nguồn thu ngân sách giữa các cấp chính quyền, đảm bảo NSTW tiếp cận được các nguồn thu đủ lớn, có tính bền vững; (ii) tiếp tục đổi mới phương thức phân cấp nhiệm vu chi ngân sách của các cấp chính quyền; (iii) hoàn thiện cơ chế bổ sung ngân sách giữa các cấp ngân sách, bao gồm cả cơ chế bố sung cân đối và bổ sung có mục tiêu; (iv) thực hiện đồng bộ các biện pháp dé dam bảo an ninh, an toàn nền tài chính công, quản lý chặt chẽ bội chi và việc vay nợ của chính quyên địa phương.