phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo; luận văn gồm có 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2015-2020. Chƣơng 3: Quan điểm và giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2021-2025. 9 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG 1.
Một số khái niệm liên quan 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý hành chính nhà nước 1. Khái niệm quản lý hành chính nhà nước Quản lý hành chính nhà nƣớc là sự tác động có tổ chức và sự điều chỉnh bằng quyền lực nhà nƣớc đối với các quá trình xã hội và hành vi của công dân do các cơ quan nhà nƣớc trong hệ thống hành pháp từ Trung ƣơng đến cơ sở tiến hành để thực hiện những chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển bền vững xã hội. Quản lý hành chính nhà nƣớc có thể đƣợc thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, vùng lãnh thổ qua từng giai đoạn lịch sử.
Quản lý hành chính nhà nƣớc có những nội dung chủ yếu sau đây: Hoạt động lập quy hành chính. Hoạt động lập quy hành chính là hoạt động ban hành các văn bản quy phạm pháp luật động của các cơ quan hành chính nhà nƣớc có thẩm quyền để cụ thể hóa các quy định pháp luật do cơ quan lập pháp ban hành. Hoạt động lập quy hành chính nhằm tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý điều hành của các cơ quan quản lý hành chính nhà nƣớc. Hoạt động ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định hành chính.
Để thực hiện quản lý, điều hành đối với mọi mặt hoạt động của đời sống xã hội và trong nội bộ của mình, các cơ quan quản lý hành chính nhà nƣớc ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định hành chính. Thực hiện ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định hành chính giúp hệ thống hành chính vận 10 động phát triển theo yêu cầu chung của xã hội đồng thời duy trì sự vận động và phát triển của các đối tƣợng tham gia vào quá trình phát triển kinh tế- xã hội theo mục tiêu quản lý đã định trƣớc. Hoạt động kiểm tra, thanh tra, đánh giá. Trong quá trình quản lý điều hành hành chính các cơ quan hành chính nhà nƣớc phải thực hiện kiểm tra, thanh tra, đánh giá thƣờng xuyên mọi hoạt động của đối tƣợng quản lý đảm bảo cho hoạt động đối tƣợng quản lý thực hiện đúng pháp luật đồng thời phát hiện kịp thời những sai sót, vi phạm để có biện pháp xử lý, khắc phục hậu quả.
Thực hiện kiểm tra đánh giá thƣờng xuyên mọi hoạt động của đối tƣợng quản lý là biện pháp đảm bảo hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các đối tƣợng quản lý, góp phần vào sự ổn định, phát triển của xã hội. Hoạt động cưỡng chế hành chính. Trong quá trình điều hành, nhiều trƣờng hợp để các đối tƣợng quản lý chấp hành các quy định pháp luật, các quyết định quản lý hành chính, các cơ quan hành chính nhà nƣớc phải tiến hành cƣỡng chế hành chính. Hoạt động cƣỡng chế hành chính nhằm góp phần thực hiện các chức năng hành chính khác, đảm bảo kỷ luật, kỷ cƣơng hành chính và góp phần tăng cƣờng pháp chế.
Đặc điểm của quản lý hành chính nhà nước Quản lý hành chính nhà nƣớc - hoạt động chấp hành và điều hành, có những đặc điểm chủ yếu: Thứ nhất, quản lý hành chính nhà nƣớc là hoạt động mang tính tổ chức. Quản lý hành chính nhà nƣớc chủ yếu do các cơ quan hành chính nhà nƣớc thực hiện. Hoạt động quản lý hành chính là hoạt động tổ chức trực tiếp trên mọi lĩnh vực, mọi ngành, mọi vấn đề, mọi phạm vi của đời sống nhà nƣớc. Trong hoạt động quản lý hành chính nhà nƣớc có hoạt động xử lý hành chính nhƣng chỉ chiếm một phần nhỏ.
11 Thứ hai, quản lý hành chính nhà nƣớc là hoạt động mang tính dƣới luật. Hoạt động đó đƣợc thể hiện ở chỗ hoạt động quản lý là hoạt động chấp hành pháp luật và điều hành trên cơ sở luật. Các quyết định đƣợc các chủ thể quản lý hành chính nhà nƣớc ban hành trong hoạt động quản lý phải phù hợp với pháp luật và các cơ quan nhà nƣớc cấp trên. Nếu mâu thuẫn với chúng thì sẽ bị đình chỉ, sửa đổi hoặc bãi bỏ.
Thứ ba, quản lý hành chính là hoạt động mang tính chủ động, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật để thực hiện pháp luật thể hiện ở hoạt động ban hành các văn bản quy phạm pháp luật của hệ thống hành chính và các quyết định quản lý hành chính các biệt để điều chính, bảo vệ các quan hệ xã hội cần đƣợc duy trì, phát triển. Thứ tƣ, quản lý hành chính nhà nƣớc là hoạt động đƣợc bảo đảm về phƣơng diện tổ chức - bộ máy, trƣớc hết là bộ máy các cơ quan hành chính nhà nƣớc. Đặc điểm này thể hiện tiềm năng tổ lớn của quản lý hành chính nhà nƣớc, theo đó bộ máy hành chính nhà nƣợc đƣợc tổ chức thành hệ thống thống nhất từ Trung ƣơng tới địa phƣơng với đội ngũ cán bộ công chức đông đảo nhất so với các cơ quan nhà nƣớc khác trong bộ máy nhà nƣớc. Tuy nhiên nếu không đƣợc quản lý chặt chẽ sẽ dẫn tới công kềnh, dễ nảy nảy sinh chồng chéo, mâu thuẫn làm giảm hiệu quả quản lý hành chính nhà nƣớc.
Thứ năm, quản lý hành chính là hoạt động có cơ sở vật chất to lớn bảo đảm việc thực hiện. Đó là hệ thống đối tƣợng quản lý động đảo, đa dạng có nguồn nhân lực và phƣơng tiện tài chính lớn cũng nhƣ nhiều tài sản khác. Cơ quan quản lý hành chính nhà nƣớc thay mặt nhà nƣớc sử dụng và định đoạt các nguồn tài nguyên thiên nhiên, các phƣơng tiện tài chính để phục vụ các nhiệm vụ của nhà nƣớc trong đó có nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nƣớc và phát triển đất nƣớc. 12 Thứ sáu, quản lý nhà nƣớc có tính dân chủ.
Tính dân chủ thể hiện trong quản lý hành chính luôn huy động đông đảo quần chúng nhân dân tham gia vào quản lý hành chính nhà nƣớc thông qua các hình thức thực hiện. Đó là dân chủ trực tiếp – nhân dân trực tiếp giải quyết các vấn đề quản lý khi đƣợc pháp luật và các cơ quan nhà nƣớc cơ thẩm quyền tổ chức; dân chủ đại diện- nhân dân cử đại diện của mình giải quyết các vấn đề xã hội. nhà nƣớc ta luôn coi trọng trong việc hoàn thiện pháp luật để đảm bảo quyền dân chủ thực sự của ngƣời dân. Thứ bảy, quản lý hành chính nhà nƣớc là hoạt động luôn mang tính chính trị sâu sắc.
Hoạt động quản lý hành chính luôn phục vụ cho các mục tiêu chính trị - xã hội do Đảng Cộng sản Việt Nam xác định. Mọi hoạt động quản lý hành chính phải đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời đƣa các chủ trƣơng đƣờng lối của Đảng vào cuộc sống, tuyệt đối không đƣợc làm trái, vi phạm chủ trƣơng nghị quyết của Đảng. Ngoài các đặc điểm trên, quản lý hành chính nhà nƣớc còn mang tinh khoa học và toàn diện. Vai trò của quản lý hành chính nhà nước Quản lý hành chính nhà nước góp phần hiện thực hóa chủ trương đường lối chính trị của Đảng.
Đƣờng lối chính trị của Đảng đƣợc cụ thể hóa vào trong các chính sách, pháp luật của nhà nƣớc. Chính sách pháp luật của nhà nƣớc nói chung trong đó có các chính sách, các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan hành chính nhà nƣớc ban hành theo thẩm quyền là các quy định cụ thể thể hiện và là cơ sở để triển khai chủ trƣơng đƣờng lối, nghị quyết của Đảng vào thực tiễn cuộc sống. Thông qua việc sử dụng chính sách, pháp luật để tổ chức triển khai các hoạt động quản lý hành chính với xã hội, quản lý hành chính 13 nhà nƣớc góp phần hiện thực hóa quan điểm chủ trƣơng đƣờng lối chính trị của Đảng. Quản lý hành chính nhà nước định hướng dẫn dắt sự phát triển kinh tế- xã hội thông qua hệ thống chính sách, pháp luật của nhà nhà nước.
Những đinh hƣớng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đƣợc thể hiện trong chính sách pháp luật của nhà nƣớc. Để kinh tế- xã hội phát triển đúng mục tiêu, các cơ quan hành chính nhà nƣớc có thẩm quyền thực hiện chức năng quản lý nhà nƣớc về kinh tế đã chủ động dự kiến những mục tiêu và phƣơng hƣớng thực hiện mục tiêu để thông qua sự tác động bằng các công cụ nhƣ pháp luật, kế hoạch, chính sách lên các quan hệ xã hội để hƣớng các hoạt động kinh tế - xã hội vận hành để đạt đƣợc các mục tiêu phát triển mà nhà nƣớc đề ra. Quản lý hành chính điều hành xã hội, điều chỉnh các quan hệ xã hội đông thời hỗ trợ duy trì các quan hệ xã hội phát triển. Trong hoạt động quản lý hành chính của Nhà nƣớc đối với xã hội, vai trò tổ chức điều hành xã hội thuộc về quyền hành pháp do các cơ quan quản lý hành chính nhà nƣơc thực hiện.
Hoạt động quản lý hành chính nhà nƣớc có vai trò điều hành các quá trình kinh tê- xã hội, điều chỉnh điều hòa các quan hệ xã hội nhằm hƣớng tới sự phát triển ổn định, hoài hòa của xã hội. Hoạt động quản lý hành chính nhà nƣớc còn duy trì sự phát triển của xã hội thông qua tạo môi trƣờng phát tiển cho các hoaatj động kinh tế- xã hội. Đó là môi trƣờng chính trị ổn định, môi trƣờng pháp lý thuận lợi giúp cho các tổ chức, cá nhân có nhiều cơ hội tham gia vào các quan hệ kinh tế- xã hội cũng nhƣ lựa cọn công việc hợp pháp theo năng lực sở trƣờng của mình để đạt đƣợc mục tiêu. Thông qua hoạt động quản lý hành chính nhà nƣớc còn tạo động lực thức đẩy kinh tế- xã hội có hiệu quả của các chủ thể.
Quản lý hành chính nhà nƣớc có vai trò to lớn trong việc giải quyết các tranh chấp hành chính, kinh tế thuộc thẩm quyền. Các cơ quan hành chính nhà nƣớc có thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính đối với cấc quyết định hành chính, hành vi hành chình và có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính.