Đề án thạc sĩ: Quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân, Bình Định

Quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, góp phần phát triển bền vững và nâng cao đời sống.

• Tác giả: Trương Công Tưởng
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Đình Hiền
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Kinh Tế Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Hoài Ân, Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: Đề án thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Nội dung nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 2.1. Khái niệm và vai trò quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới
• 2.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.1.2. Vai trò của quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2. Nội dung quản lý Nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2.1. Xây dựng và tuyên truyền phổ biến về quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2.2. Tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2.3. Xây dựng bộ máy quản lý trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2.4. Công tác kiểm tra giám sát trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới
• 2.2.5.1. Các yếu tố khách quan
• 2.2.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 2.2.6. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương và những bài học rút ra cho huyện Hoài Ân
• 2.2.6.1. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương
• 2.2.6.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 2.3. Tiểu kết chương 1
• 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN HOÀI ÂN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội liên quan đến xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Về điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Tình hình xây dựng nông thôn mới về lĩnh vực kinh tế ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Khái quát về xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân
• 3.2.2. Khái quát chung về xây dựng nông thôn mới về lĩnh vực kinh tế ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 3.2.3. Thực trạng quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 3.2.3.1. Về công tác quy hoạch, kế hoạch và ban hành chính sách phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân
• 3.2.3.2. Về tổ chức bộ máy quản lý điều hành
• 3.2.3.3. Về tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch và cơ chế chính sách trong xây dựng nông thôn mới huyện Hoài Ân
• 3.2.3.4. Về công tác kiểm tra, giám sát
• 3.2.4. Đánh giá công tác quản lý Nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân
• 3.2.4.1. Những kết quả chủ yếu
• 3.2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3.3. Tiểu kết chương 2
• 4. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN HOÀI ÂN, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 4.1. Tình hình mới ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 4.1.1. Tỉnh Bình Định
• 4.1.2. Huyện Hoài Ân
• 4.2. Định hướng, mục tiêu quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 4.3. Các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
• 4.3.1. Tăng cường công tác xây dựng và tuyên truyền về quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển kinh tế trong xây dựng nông thôn mới ở Hoài Ân
• 4.3.2. Nâng cao năng lực và chất lượng của bộ máy quản lý điều hành
• 4.3.3. Đẩy mạnh việc tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch
• 4.3.4. Nâng cao hiệu quả việc thực hiện cơ chế, chính sách trong xây dựng nông thôn mới huyện Hoài Ân
• 4.3.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
• 4.4. Tiểu kết chương 3
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với Trung ương
• 5.2. Đối với tỉnh Bình Định
• 5.3. Đối với huyện Hoài Ân
• 5.4. Đối với các xã thuộc huyện Hoài Ân
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới

Quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới là một vấn đề quan trọng, đặc biệt tại huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định. Việc này không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Chính sách phát triển nông thôn mới đã được Chính phủ ban hành nhằm tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững. Đặc biệt, huyện Hoài Ân đã có những bước tiến đáng kể trong việc áp dụng các chính sách này.

1.1. Khái niệm quản lý nhà nước về kinh tế

Quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới bao gồm các hoạt động của nhà nước nhằm điều tiết, hướng dẫn và hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn. Điều này bao gồm việc xây dựng chính sách, quy hoạch và tổ chức thực hiện các chương trình phát triển kinh tế.

1.2. Vai trò của quản lý nhà nước trong phát triển nông thôn

Quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển kinh tế nông thôn. Nó giúp tạo ra các điều kiện cần thiết cho sự phát triển bền vững, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và giảm thiểu khoảng cách giữa nông thôn và thành thị.

II. Thách thức trong quản lý nhà nước về kinh tế tại huyện Hoài Ân

Huyện Hoài Ân đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới. Những vấn đề như cơ sở hạ tầng yếu kém, nguồn lực hạn chế và sự thiếu đồng bộ trong quy hoạch là những yếu tố cản trở sự phát triển. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

2.1. Thiếu hụt cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng tại huyện Hoài Ân còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng phát triển kinh tế. Việc đầu tư vào hạ tầng giao thông, điện nước và các dịch vụ công cộng là rất cần thiết để tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế.

2.2. Nguồn lực tài chính hạn chế

Nguồn lực tài chính cho các chương trình phát triển nông thôn mới còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án. Cần có các giải pháp huy động nguồn lực từ các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng để tăng cường đầu tư.

III. Phương pháp quản lý nhà nước hiệu quả trong xây dựng nông thôn mới

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và linh hoạt. Việc kết hợp giữa quản lý nhà nước và sự tham gia của cộng đồng là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng nông thôn mới là rất quan trọng. Cần tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các quyết định liên quan đến phát triển kinh tế địa phương.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc. Các phần mềm quản lý và hệ thống thông tin sẽ hỗ trợ trong việc theo dõi và đánh giá các chương trình phát triển.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại huyện Hoài Ân

Nghiên cứu về quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các chương trình phát triển đã được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Những kết quả đạt được

Các chương trình phát triển nông thôn mới đã giúp cải thiện hạ tầng, nâng cao thu nhập cho người dân. Sự chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế xã hội là minh chứng cho sự thành công của các chính sách.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Bài học kinh nghiệm từ huyện Hoài Ân cho thấy rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng là yếu tố quyết định cho sự thành công trong quản lý nhà nước về kinh tế.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý nhà nước về kinh tế

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng quản lý nhà nước về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân cần được cải thiện và phát triển hơn nữa. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý và huy động nguồn lực cho phát triển.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững, đảm bảo sự phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Huyện Hoài Ân cần mở rộng hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư cho phát triển nông thôn mới. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực nông thôn Việt Nam hiện chiếm hơn 67% dân số cả nước, đóng vai trò nền tảng trong sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội. Việc thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tạo ra bước ngoặt lớn cho Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Tại huyện Hoài Ân, một huyện trung du thuộc tỉnh Bình Định với địa hình đồi núi chiếm 80% và đồng bằng chiếm 20%, công tác quản lý nhà nước về kinh tế giữ vai trò then chốt nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu và nâng cao thu nhập cho cư dân địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề án là đánh giá toàn diện vai trò điều hành, quản lý của bộ máy nhà nước đối với lĩnh vực kinh tế nông thôn tại địa bàn đặc thù miền núi. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về kinh tế trong nông thôn mới, khảo sát thực trạng triển khai tại huyện Hoài Ân trong giai đoạn 2016 - 2020, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý đến năm 2025.

Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi toàn bộ 14 xã và 1 thị trấn của huyện Hoài Ân. Ý nghĩa thực tiễn của đề án được lượng hóa thông qua các chỉ số phát triển kinh tế: duy trì tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân trên 11,2%/năm, nâng mức thu nhập bình quân đầu người từ 40,2 triệu đồng/năm (năm 2020) lên mức cao hơn trong giai đoạn tiếp theo, đồng thời tối ưu hóa nguồn thu ngân sách địa phương vốn đạt mức tăng trưởng 20,9%/năm trong giai đoạn vừa qua.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề án vận dụng lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế kết hợp với lý thuyết phát triển nông thôn bền vững. Quản lý nhà nước về kinh tế được xác định là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của các cơ quan công quyền lên nền kinh tế nhằm phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực quốc gia. Trong bối cảnh nông thôn mới, quản lý kinh tế tập trung vào việc hoạch định quy hoạch, tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ sản xuất, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và kiểm tra, giám sát chất lượng vận hành.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm nền tảng: nông thôn mới, quản lý kinh tế nông thôn, chuỗi liên kết giá trị nông sản và hệ thống 19 tiêu chí nông thôn mới quốc gia. Trọng tâm đánh giá được đặt vào nhóm tiêu chí kinh tế cốt lõi theo Quyết định số 1980/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm: Tiêu chí 10 (Thu nhập bình quân đầu người), Tiêu chí 11 (Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều), Tiêu chí 12 (Tỷ lệ lao động qua đào tạo và cơ cấu lao động nông nghiệp) và Tiêu chí 13 (Hình thức tổ chức sản xuất thông qua Hợp tác xã và Tổ hợp tác hiệu quả).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2016 - 2020 của Ủy ban nhân dân huyện Hoài Ân, Niên giám thống kê tỉnh Bình Định, và các văn bản chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó, dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế tại 15 đơn vị hành chính cấp xã với cỡ mẫu 180 phiếu khảo sát, áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đại diện cho cán bộ quản lý cấp xã, giám đốc hợp tác xã và các hộ nông dân sản xuất kinh doanh tiêu biểu.

Phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phương pháp phân tích - tổng hợp và so sánh đối chiếu được lựa chọn làm công cụ phân tích chủ đạo. Việc lựa chọn phương pháp này giúp lượng hóa các biến động về giá trị sản xuất nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu ngành và mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế qua từng năm so với nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện. Khung thời gian nghiên cứu thực trạng tập trung từ năm 2016 đến năm 2020, tầm nhìn định hướng và đề xuất giải pháp thực hiện đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện Hoài Ân đạt kết quả ấn tượng. Tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 11,2%/năm, vượt 0,2% so với chỉ tiêu Nghị quyết đề ra (11,0%). Trong đó, ngành công nghiệp - xây dựng tăng 15,3%/năm (vượt mức 13,5%), thương mại - dịch vụ tăng 15,7%/năm (vượt mức 14,2%), và ngành nông - lâm - thủy sản tăng 6,4%/năm. Thu ngân sách địa phương tăng trưởng bình quân 20,9%/năm, vượt hơn 10% so với mục tiêu đề ra (8 - 10%/năm).

Thứ hai, cơ cấu kinh tế địa phương có sự chuyển dịch rõ nét theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp và tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ. Tỷ trọng ngành nông - lâm - thủy sản giảm từ 55,9% năm 2015 xuống còn 44,3% năm 2020. Ngược lại, tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng tăng từ 15,1% lên 20,5%, và thương mại - dịch vụ tăng từ 29,0% lên 35,2% năm 2020. Thu nhập bình quân đầu người năm 2020 đạt 40,2 triệu đồng, tăng gấp 1,7 lần so với năm 2015.

Thứ ba, công tác đầu tư hạ tầng phục vụ kinh tế - xã hội ghi nhận nhiều thành tựu với 28/44 trường học đạt chuẩn quốc gia, 15/15 xã và thị trấn đạt chuẩn phổ cập mầm non 5 tuổi và tiểu học mức độ 3. Tuy nhiên, toàn huyện vẫn còn 11.191 hộ sản xuất nông nghiệp và 1.532 hộ lâm nghiệp chủ yếu hoạt động ở quy mô nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết chuỗi giá trị bền vững và mức độ cơ giới hóa chưa đồng đều.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu kinh tế có thể được tổng hợp trực quan qua bảng cơ cấu kinh tế giai đoạn 2015 - 2020 và biểu đồ tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người để thấy rõ sự bứt phá của địa phương. Thành công này bắt nguồn từ công tác chỉ đạo quyết liệt của hệ thống chính trị từ huyện đến xã, cùng sự đồng thuận cao của người dân thông qua phương châm phát huy vai trò chủ thể cộng đồng tương tự kinh nghiệm thành công tại huyện Phù Cát và huyện Tây Sơn.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp (6,4%/năm) chưa đạt mục tiêu đề ra (7,9%/năm). Nguyên nhân khách quan do đặc điểm tự nhiên phức tạp, lượng mưa 2.400 mm/năm tập trung 70 - 80% vào mùa mưa gây lũ lụt, trong khi mùa khô thường xuyên hạn hán. Về mặt chủ quan, công tác quản lý quy hoạch đất đai cho vùng chuyên canh 9.300 ha đất phù sa chưa thực sự tối ưu, năng lực quản trị của đội ngũ cán bộ cơ sở còn hạn chế và các hợp tác xã nông nghiệp chưa làm tốt vai trò cầu nối tiêu thụ sản phẩm hàng hóa quy mô lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao chất lượng công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch kinh tế nông thôn. Ủy ban nhân dân huyện Hoài Ân cần chủ trì rà soát lại toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, phân vùng sản xuất chuyên canh trên 9.776,79 ha đất nông nghiệp hiện có, hoàn thành việc phê duyệt bản đồ vùng nguyên liệu tập trung trước quý IV/2024 nhằm tạo quỹ đất thu hút doanh nghiệp chế biến đầu tư.

Thứ hai, đổi mới mô hình tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế tập thể gắn với chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã hỗ trợ tái cơ cấu 100% hợp tác xã nông nghiệp theo hướng đa dịch vụ, phấn đấu đến năm 2025 nâng mức thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 55 triệu đồng/người/năm và giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 2%.

Thứ ba, kiện toàn bộ máy và nâng cao năng lực thực thi công vụ cho cán bộ quản lý nông thôn mới. Phòng Nội vụ huyện phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các khóa bồi dưỡng định kỳ hàng quý cho 100% cán bộ phụ trách kinh tế nông nghiệp cấp xã về kỹ năng chuyển đổi số nông nghiệp, quản trị chuỗi cung ứng và xúc tiến thương mại nông sản.

Thứ tư, tăng cường hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và thực hiện nghiêm quy chế dân chủ cơ sở. Ban Chỉ đạo nông thôn mới huyện cần xây dựng kế hoạch thanh tra định kỳ 2 lần/năm tại 14 xã, tuyệt đối không huy động nguồn lực đóng góp bắt buộc vượt quá khả năng của nhân dân theo tinh thần Quyết định số 695/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm tính minh bạch trong quản lý ngân sách đầu tư công trình hạ tầng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã: Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn và bộ giải pháp đồng bộ để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức thẩm định các tiêu chí nông thôn mới và nông thôn mới nâng cao tại địa bàn miền núi.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển: Đề án là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu, hệ thống chỉ tiêu đánh giá và bài học kinh nghiệm trong quản lý nhà nước về kinh tế nông thôn.

Nhóm quản lý hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp: Luận văn gợi mở các định hướng liên kết sản xuất chuỗi giá trị, tận dụng chính sách hỗ trợ của nhà nước để mở rộng quy mô sản xuất và gia tăng giá trị nông sản.

Nhóm cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội: Cung cấp góc nhìn toàn diện về phương thức giám sát cộng đồng, phản biện xã hội và cách thức tuyên truyền, vận động nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng nông thôn mới.

Câu hỏi thường gặp

Quản lý nhà nước về kinh tế trong nông thôn mới bao gồm những nội dung chính nào? Quản lý nhà nước về kinh tế tập trung vào 4 nội dung cốt lõi: xây dựng và tuyên truyền quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế; tổ chức thực thi các cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất; kiện toàn bộ máy quản lý điều hành; và tiến hành kiểm tra, thanh tra, giám sát việc phân bổ nguồn lực.

Tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại huyện Hoài Ân giai đoạn 2016 - 2020 diễn ra như thế nào? Cơ cấu kinh tế huyện chuyển dịch tích cực: tỷ trọng ngành nông - lâm - thủy sản giảm 11,6% (từ 55,9% xuống 44,3%), trong khi ngành công nghiệp - xây dựng tăng từ 15,1% lên 20,5% và ngành thương mại - dịch vụ tăng từ 29,0% lên 35,2%, phù hợp với định hướng công nghiệp hóa nông thôn.

Đâu là thách thức tự nhiên lớn nhất đối với kinh tế nông nghiệp huyện Hoài Ân? Địa hình của huyện có tới 80% là đồi núi dốc, sông ngòi ngắn và dốc khiến lượng mưa 2.400 mm tập trung chủ yếu vào 4 tháng cuối năm (chiếm 70 - 80%), dẫn đến tình trạng ngập lụt, sa bồi trong mùa mưa và khô hạn nghiêm trọng trong mùa khô.

Luận văn rút ra bài học kinh nghiệm gì từ các huyện lân cận như Phù Cát và Tây Sơn? Bài học quan trọng nhất là phải coi trọng công tác tuyên truyền để người dân thực sự làm chủ theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng, đồng thời gắn kết chặt chẽ xây dựng nông thôn mới với đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Làm thế nào để khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún của 11.191 hộ nông dân tại Hoài Ân? Cần đẩy mạnh dồn điền đổi thửa, củng cố hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới, xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào các vùng chuyên canh cây trồng có giá trị cao.

Kết luận

• Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất huyện Hoài Ân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 11,2%/năm, thu ngân sách tăng bình quân 20,9%/năm, khẳng định hiệu lực quản lý nhà nước trên địa bàn.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, đưa thu nhập bình quân đầu người năm 2020 đạt 40,2 triệu đồng, tăng 1,7 lần so với năm 2015.
• Nghiên cứu đã làm rõ những khoảng trống trong liên kết sản xuất chuỗi giá trị và đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá cho vùng trung du.
• Kế hoạch hành động giai đoạn đến năm 2025 cần tập trung nguồn lực phát triển kinh tế tập thể, nâng chuẩn các tiêu chí nông thôn mới nâng cao và đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ công chức cấp cơ sở.
• Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và địa phương có điều kiện tương đồng nên khai thác, ứng dụng các mô hình và giải pháp của đề án vào thực tiễn quản lý kinh tế nông thôn hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất nƣớc ta đang trên con đƣờng hội nhập với nền kinh tế thế giới và khu vực, tạo ra những cơ hội lớn để đất nƣớc phát triển nhanh hơn, toàn diện hơn, sớm đƣa nƣớc ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển. Tuy nhiên việc hội nhập và thực hiện nền kinh tế thị trƣờng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội trên các lĩnh vực, sự phân hóa giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị ngày càng tăng, kinh tế khu vực nông thôn chậm phát triển, ngƣời dân còn hạn chế trong tiếp cận, hƣởng thụ các dịch vụ công về văn hoá, giáo dục, y tế, so với đô thị. Với đặc thù nƣớc ta có hơn 67% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn thì việc giải quyết tốt các vấn đề nông nghiệp, nông thôn có ý nghĩa mang tính chiến lƣợc đối với sự ổn định và phát triển bền vững của đất nƣớc.

Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng (khóa X) đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/08/2008 về vấn đề Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn. Nghị quyết đã đƣa ra mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí đƣợc nâng cao, môi trƣờng sinh thái đƣợc bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dƣới sự lãnh đạo của Đảng đƣợc tăng cƣờng” [5]. Theo đó Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/04/2009 ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới, Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/06/2010 phê duyệt chƣơng trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (2010-2020) và nhiều văn bản khác. Tuy nhiên theo đánh giá của Ban chỉ đạo Chƣơng trình XDNTM Trung ƣơng, các xã đạt chuẩn nông thôn mới tập trung ở địa phƣơng có kinh tế phát triển, còn ở những vùng khó khăn, tỷ lệ đạt chuẩn chƣa cao.

2 Đối với huyện Hoài Ân, việc triển khai thực hiện Chƣơng trình MTQG xây dựng nông thôn mới đã thu đƣợc những kết quả khả quan, đƣợc nhân dân đồng tình ủng hộ, cả hệ thống chính trị vào cuộc với quyết tâm cao, bộ mặt nông thôn đã có những khởi sắc rõ rệt, hạ tầng kinh tế - xã hội đƣợc cải thiện, đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp đã phát huy hiệu quả, kinh tế nông thôn đã có nhiều chuyển biến tích cực góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của ngƣời dân nông thôn. Bên cạnh đó còn gặp phải không ít khó khăn, nhất là lĩnh vực kinh tế nhƣ: kết cấu hạ tầng kỹ thuật nông thôn thiếu quy hoạch đồng bộ; quản lý và thực hiện quy hoạch, quản lý đất đai và tài nguyên còn nhiều bất cập; môi trƣờng ở một số vùng còn nguy cơ ô nhiễm cao; chất lƣợng lao động còn thấp, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; là huyện thuần nông, nguồn thu ngân sách hàng năm đạt thấp, nguồn lực thực hiện đầu tƣ vào thực hiện các chính sách nông nghiệp, nông dân, nông thôn còn rất hạn chế, sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ, manh mún, chƣa gắn với công nghiệp hóa-hiện đại hóa, việc triển khai các Chƣơng trình, đề án giai đoạn 2021 – 2025 còn chậm. Kinh tế hợp tác xã có phát triển nhƣng chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu tổ chức lại sản xuất; liên kết, hợp tác trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ còn hạn chế. Việc áp dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất chƣa nhiều; nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chƣa phát triển dẫn đến vẫn còn nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế, do đó tỷ lệ hộ nghèo còn cao, thu nhập bình quân đầu ngƣời thấp, khoảng cách chênh lệch mức sống giữa huyện Hoài Ân và các địa phƣơng khác trong cả nƣớc còn khá cao.

Căn cứ những lý do trên tôi quyết định lựa chọn đề tài “ Quản lý nhà nƣớc về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định” làm đề tài nghiên cứu đề án thạc sĩ nhằm góp phần vào quá trình xây dựng NTM trên quê hƣơng của mình. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trong những năm qua, vấn đề QLNN về xây dựng NTM luôn là mối quan tâm lớn của Đảng và Nhà nƣớc, đồng thời cũng là sự quan tâm của các nhà nghiên cứu và các nhà quản lý. Nhiều công trình liên quan đến vấn đề này đã đƣợc công bố, trong đó có một số công trình tiêu biểu nhƣ sau: - “Chính sách nông nghiệp, nông thôn sau Nghị quyết X của Bộ Chính trị của Lê Đình Thắng chủ biên (1998), NXB Chính trị Quốc gia đã đề cập nhiều nội dung quan trọng liên quan đến chủ đề nghiên cứu, nhƣ phân tích quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn của Việt Nam dƣới sự tác động của hệ thống chính sách, phân tích một số chính sách cụ thể nhƣ chính sách đất đai, chính sách phân phối trong phát triển nông nghiệp, nông thôn ở nƣớc ta. -“Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới” của Nguyễn Sinh Cúc (2003), NXB Thống kê.

Đây là công trình nghiên cứu rất công phu của tác giả bởi ngoài những phân tích có tính thuyết phục về quá trình đổi mới nông nghiệp Việt Nam sau gần 20 năm, công trình còn cung cấp hệ thống tƣ liệu về phát triển nông nghiệp, nông thôn nƣớc ta nhƣ là Niên giám thống kê nông nghiệp thu nhỏ. Công trình đã luận rõ quá trình đổi mới, hoàn thiện chính sách nông nghiệp, nông thôn nƣớc ta trong những năm đổi mới, những thành tựu và những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn Việt Nam. Những gợi mở về những vấn đề cần giải quyết của phát triển nông nghiệp, nông thôn nƣớc ta nhƣ vấn đề đầu tƣ, vấn đề phân hoá giàu nghèo, nâng cao khả năng cạnh tranh, xuất khẩu nông sản… - Chuyên đề “Quản lý nhà nước về nông nghiệp, nông thôn” của Phạm Kim Giao (2004), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả đi sâu phân tích 2 nội dung đó là: Thứ nhất, quan điểm, mục tiêu và định hƣớng phát triển nông nghiệp, nông thôn; Thứ hai, một số nội dung chủ yếu của QLNN về nông thôn.

Nêu ra những thành tựu và hạn chế trong quá trình QLNN về nông thôn, đồng thời, nêu những giải pháp để làm tốt công tác QLNN về nông thôn 4 thời gian đến nhƣ: Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và cơ cấu kinh tế nông thôn; phát huy vai trò và đổi mới hoạt động của các thành phần kinh tế, phát triển công nghiệp dịch vụ, quản lý quy hoạch xây dựng các điểm dân cƣ, quản lý xây dựng kết cấu hạ tầng ở nông thôn, quản lý các vấn đề xã hội an ninh và trật tự nông thôn. -“Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam - Hôm nay và mai sau”, của TS. Đặng Kim Sơn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia 2008. Tác phẩm đề cập đến thực trạng các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay, những thành tựu và khó khăn; đề xuất những định hƣớng và kiến nghị chính sách nhằm đƣa nông nghiệp, nông dân, nông thôn ngày càng phát triển.

- "Xây dựng nông thôn mới những vấn đề lý luận và thực tiễn" do tác giả Vũ Văn Phúc chủ biên, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2012. Công trình là tập hợp các bài viết của các nhà khoa học, lãnh đạo các cơ quan Trung ƣơng, địa phƣơng, các ngành, các cấp về xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam, gồm những vấn đề lý luận chung về xây dựng nông thôn mới, kinh nghiệm quốc tế về xây dựng nông thôn mới, thực tiễn và kết quả bƣớc đầu trong xây dựng nông thôn mới ở một số địa bàn trên phạm vi cả nƣớc, đặc biệt là các địa bàn thí điểm xây dựng nông thôn mới. Một số luận văn thạc sĩ cũng nghiên cứu về lĩnh vực này, nhƣ|: - Đề tài “Đổi mới quản lý nhà nước đối với nông nghiệp Việt Nam” của Hoàng Sỹ Kim, luận văn thạc sĩ Hành chính công năm 2001 đã chú trọng đến những giải pháp nhằm đổi mới quản lý nhà nƣớc về nông nghiệp của Việt Nam. - Đề tài “Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới – từ thực tiễn huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh” của Huỳnh Trần Huy, luận văn thạc sĩ Quản lý công năm 2013 đã chú trọng đến những giải pháp quản lý nhà nƣớc về xây dựng nông thôn mới.

- Đề tài “Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới ở huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi” của Nguyễn Thị Ánh Hồng (2017), Luận văn Thạc 5 sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia. Tác giả làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn QLNN về XD NTM ở huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. Chỉ ra những thuận lợi, khó khăn, tồn tại và nguyên nhân của nó để đƣa ra những giải pháp để hoàn thiện QLNN về XD NTM ở địa phƣơng này. Ngoài ra còn nhiều công trình, đề tài, bài viết đã đƣợc công bố, xuất bản, đăng trên các báo và tạp chí nghiên cứu quản lý nhà nƣớc về vấn đề này.

Các công trình nghiên cứu nói trên đều có những đóng góp nhất định về mặt lý luận và thực tiễn quản lý nhà nƣớc về nông thôn, nhƣng tất cả các công trình trên chỉ nghiên cứu trên phạm vi rộng, hoặc nghiên cứu ở các địa phƣơng khác, chƣa có đề tài nào tiếp cận nghiên cứu quản lý nhà nƣớc trong xây dựng nông thôn mới nói riêng về mảng về kinh tế. Vì vậy, chƣa có công trình nào nghiên cứu một cách tổng thể, có hệ thống về QLNN đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực kinh tế trên địa bàn huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định. Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới của huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, đề án tập trung nghiên cứu và đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về kinh tế trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định đến 2025. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Quản lý nhà nƣớc về kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định.