Luận án tiến sĩ về quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại thành phố Hồ Chí Minh

Luận án tiến sĩ phân tích quản lý nhà nước về nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP Hồ Chí Minh, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Lâm Đình Tuấn Hải
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải
• Trường học: Học Viện Hành Chính Quốc Gia
• Chuyên ngành: Quản Lý Công
• Đề tài: Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐỀN ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu
• 1.2. Các công trình về quản lý nguồn nhân lực và quản lý nhà nước về nguồn nhân lực
• 1.3. Các công trình nghiên cứu về quản lý nguồn nhân lực y tế và quản lý nhà nước về nguồn nhân lực y tế
• 1.4. Các công trình nghiên cứu về quản lý nguồn nhân lực y tế dự phòng và quản lý nhà nước về nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 1.5. Đánh giá về tổng quan những công trình, dữ liệu liên quan đến luận án
• 1.6. Những kết quả đạt được của hệ thống các công trình, tài liệu
• 1.7. Những nội dung chưa được làm rõ trong các công trình tổng quan
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGUỒN NHÂN LỰC Y TẾ DỰ PHÒNG
• 2.1. Nguồn nhân lực và nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.2. Khái niệm nguồn nhân lực
• 2.3. Nguồn nhân lực y tế và nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.4. Tầm quan trọng của nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.5. Yêu cầu đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.6. Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.7. Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.8. Vai trò của quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.9. Nội dung quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 2.10. Chủ thể và đối tượng quản lý nhà nước đối với NNL YTDP
• 2.11. Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với NNL YTDP
• 2.12. Hệ thống quan điểm của Đảng và chính sách, pháp luật Nhà nước trong đó coi trọng sức khỏe của người dân
• 2.13. Yêu cầu của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
• 2.14. Quá trình phát triển đời sống kinh tế xã hội
• 2.15. Sự quan tâm của xã hội. Hội nhập quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa
• 2.16. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với NNL YTDP và các giá trị tham khảo rút ra
• 2.17. Kinh nghiệm của Thành phố Đà Nẵng
• 2.18. Kinh nghiệm của Thành phố Hà nội
• 2.19. Các giá trị tham khảo đối với Thành phố Hồ Chí Minh
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGUỒN NHÂN LỰC Y TẾ DỰ PHÒNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của TP. Hồ Chí Minh
• 3.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.4. Thực trạng nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh
• 3.5. Về số lượng và cơ cấu nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 3.6. Về chất lượng nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 3.7. Thực trạng thực hiện nội dung quản lý nhà nước đối với NNL YTDP
• 3.8. Về xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực y tê dự phòng Thành phố
• 3.9. Về ban hành, hướng dẫn, tổ chức thực hiện chính sách pháp luật về quản lý NNL YTDP Thành phố
• 3.10. Về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế TP. Hồ Chí Minh
• 3.11. Về tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá NNL YTDP
• 3.12. Về thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong quản lý nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 3.13. Đánh giá về kết quả quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.13.1. Những kết quả đạt được
• 3.13.2. Những hạn chế, thách thức
• 3.13.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGUỒN NHÂN LỰC Y TẾ DỰ PHÒNG TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 4.1. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại thành phố Hồ Chí Minh
• 4.2. Quan điểm của Đảng về phát triển y tế và chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân
• 4.3. Định hướng phát triển nguồn nhân lực y tế dự phòng của thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2021 - 2030
• 4.4. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với NNL YTDP tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 4.4.1. Đổi mới pháp luật, chính sách đối với NNL YTDP; tăng cường phân cấp, phân quyền trong QLNN đối với NNL YTDP
• 4.4.2. Nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch, quy hoạch nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 4.4.3. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 4.4.4. Hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về y tế của Thành phố
• 4.4.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 4.4.6. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý và phát triển nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 4.4.7. Chủ động hội nhập quốc tế trong công tác phát triển nguồn nhân lực y tế dự phòng
• 4.4.8. Những kiến nghị đề xuất
• 4.4.8.1. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương
• 4.4.8.2. Đối với UBND Thành phố Hồ Chí Minh
• 4.4.8.3. Đối với Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh
• 4.4.8.4. Đối với Trung tâm Kiểm soát bênh tật, các Trung tâm Y tế và các Trạm Y tế xã/phường/thị trấn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP

Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Nguồn nhân lực y tế dự phòng đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phòng ngừa dịch bệnh. Việc quản lý hiệu quả nguồn nhân lực này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của thành phố.

1.1. Khái niệm và vai trò của nguồn nhân lực y tế dự phòng

Nguồn nhân lực y tế dự phòng bao gồm các cán bộ, nhân viên làm việc trong lĩnh vực y tế dự phòng, có nhiệm vụ phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh. Vai trò của họ là rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

1.2. Tình hình hiện tại của nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh

Hiện nay, TP. Hồ Chí Minh đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý nguồn nhân lực y tế dự phòng. Số lượng và chất lượng nhân lực chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác phòng ngừa dịch bệnh.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước nguồn nhân lực y tế dự phòng

Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh đang gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ y tế mà còn tác động đến sức khỏe cộng đồng.

2.1. Thiếu hụt nhân lực và chất lượng đào tạo

Sự thiếu hụt nhân lực y tế dự phòng và chất lượng đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn là một trong những thách thức lớn. Điều này dẫn đến việc không đủ nhân lực để thực hiện các chương trình phòng ngừa dịch bệnh hiệu quả.

2.2. Thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý

Sự thiếu gắn kết và phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế dự phòng cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Điều này gây khó khăn trong việc triển khai các chính sách và chương trình y tế.

III. Phương pháp cải thiện quản lý nhà nước nguồn nhân lực y tế dự phòng

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng, cần áp dụng các phương pháp cải thiện cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

3.1. Đổi mới chính sách và pháp luật về y tế dự phòng

Cần có sự đổi mới trong chính sách và pháp luật liên quan đến quản lý nguồn nhân lực y tế dự phòng. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và nâng cao chất lượng nhân lực.

3.2. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nhân lực

Đào tạo và bồi dưỡng nhân lực y tế dự phòng là rất cần thiết. Cần xây dựng các chương trình đào tạo chất lượng cao để nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ nhân viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý nguồn nhân lực y tế dự phòng

Việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả sẽ mang lại nhiều lợi ích cho công tác y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh. Những ứng dụng thực tiễn này sẽ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

4.1. Kết quả từ các chương trình y tế dự phòng

Các chương trình y tế dự phòng đã đạt được nhiều kết quả tích cực, như giảm tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao nhận thức của cộng đồng về sức khỏe. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của nguồn nhân lực y tế dự phòng.

4.2. Những mô hình quản lý hiệu quả

Một số mô hình quản lý hiệu quả đã được áp dụng tại TP. Hồ Chí Minh, giúp cải thiện quy trình làm việc và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế dự phòng. Những mô hình này cần được nhân rộng và phát triển.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của nguồn nhân lực y tế dự phòng

Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện chính sách quản lý.

5.1. Định hướng phát triển nguồn nhân lực y tế dự phòng

Cần có định hướng rõ ràng cho việc phát triển nguồn nhân lực y tế dự phòng trong những năm tới. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y tế dự phòng sẽ mang lại nhiều cơ hội học hỏi và phát triển cho nguồn nhân lực y tế. Cần thúc đẩy các chương trình hợp tác để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý công (mã số: 9 34 04 03) với đề tài "Quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh" được tác giả Lâm Đình Tuấn Hải thực hiện tại Học viện Hành chính Quốc gia, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải và PGS. Trương Thị Hiền.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Nguồn nhân lực (NNL) giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp bảo vệ và phát triển đất nước. Chủ trương của Đảng và các chính sách của Nhà nước, điển hình là Quyết định số 122/QĐ-TTg ngày 10/01/2013 phê duyệt Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030, đều nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống y tế từ trung ương đến cơ sở.

Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt với dân số hơn 9 triệu người, gồm 1 thành phố, 21 đơn vị hành chính cấp huyện và 322 đơn vị hành chính cấp xã. Trong thời gian qua, công tác y tế dự phòng (YTDP) của Thành phố đã đạt được các mục tiêu thiên niên kỷ như giảm suy dinh dưỡng ở trẻ em, kiểm soát tỷ lệ tử vong dưới 5 tuổi, phòng chống HIV/AIDS và thực hiện tiêm chủng mở rộng. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm hàng năm diễn biến phức tạp, tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính không lây tăng cao, trong khi tổ chức bộ máy quản lý nhà nước (QLNN) về YTDP còn thiếu tính ổn định. Đội ngũ nhân lực YTDP đối mặt với tình trạng mất cân đối nghiêm trọng: chỉ chiếm 17,3% tổng nhân lực toàn ngành y tế Thành phố (chỉ tiêu chuẩn tối thiểu là 30%), cùng sự chênh lệch lớn về trình độ chuyên môn giữa tuyến thành phố và tuyến cơ sở. Khoảng trống nghiên cứu đặt ra là cần xây dựng cơ sở khoa học và khảo sát thực chứng toàn diện về hoạt động QLNN đối với NNL YTDP ở một đô thị lớn dưới góc độ quản lý công để giải quyết các bất cập này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn QLNN đối với NNL YTDP, nhằm đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện QLNN đối với nguồn nhân lực này tại Thành phố Hồ Chí Minh, góp phần nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Phân tích, đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài QLNN đối với NNL YTDP;
  2. Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn QLNN đối với NNL YTDP;
  3. Trên cơ sở khung lý thuyết, tiến hành khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng QLNN đối với NNL YTDP tại Thành phố Hồ Chí Minh; chỉ ra ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế;
  4. Đề xuất một số quan điểm và giải pháp hoàn thiện QLNN nhằm ổn định và phát triển bền vững NNL YTDP tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

Luận án xây dựng 04 câu hỏi nghiên cứu:

1. Trong những năm gần đây, NNL YTDP của TP. Hồ Chí Minh đã đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ phòng, chống và kiểm soát bệnh tật cho nhân dân trên địa bàn Thành phố hay không?
2. Hoạt động quản lý nhà nước đối với NNL YTDP trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh diễn ra như thế nào?
3. Những ưu điểm, hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước đối với NNL YTDP trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh là gì? Tại sao lại tồn tại những hạn chế đó?
4. Cần phải có quan điểm và giải pháp như thế nào để hoàn thiện QLNN đối với NNL YTDP trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn tới?

Giả thuyết nghiên cứu được xác định: Công tác QLNN đối với NNL YTDP tại Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua đã đạt những kết quả nhất định, cơ bản đáp ứng yêu cầu phòng ngừa dịch bệnh cho người dân; tuy nhiên vẫn còn tồn tại các hạn chế về quy mô số lượng, chất lượng, cơ cấu phân bổ giữa các tuyến và sự thiếu hụt bác sĩ. Nếu đánh giá đúng thực trạng, nhận diện chính xác các nguyên nhân thì sẽ xây dựng được hệ thống giải pháp QLNN đồng bộ, giúp nâng cao năng lực cho đội ngũ YTDP trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp QLNN đối với NNL YTDP trong khu vực công tại Thành phố Hồ Chí Minh qua 05 nội dung chủ yếu: (1) Xây dựng quy hoạch, kế hoạch; (2) Ban hành, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật; (3) Tổ chức bộ máy; (4) Tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá; (5) Thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung vào hệ thống y tế công lập (Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố, Trung tâm Y tế quận/huyện và Trạm Y tế xã/phường/thị trấn).
• Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 (thời điểm ban hành Quyết định số 633/QĐ-BYT hướng dẫn thực hiện "Chuẩn quốc gia Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương") đến nay, với số liệu thống kê thực chứng giai đoạn 2010 - 2019 và định hướng giải pháp đến năm 2030.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành tổng thuật hệ thống tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước theo 03 nhóm chủ đề:

Các hướng nghiên cứu trước đây

• Nhóm nghiên cứu về quản lý và QLNN về nguồn nhân lực:
  • Quốc tế: Giáo trình HRM của Đại học Minnesota (15 chương phân tích 7 nội dung cốt lõi của HRM); Gaurav Sankalp (2012) phân tích hoạch định, tuyển dụng, đào tạo và đãi ngộ; Edward E. Lawler III và John W. Boudreau (2015) nghiên cứu xu hướng nhân sự chiến lược dựa trên dữ liệu; Lloyd L. Byars và Leslie W. Rue (2004) bàn về phân tích công việc và chính sách nhân lực; Michael Armstrong (2014) hệ thống hóa kỹ năng và công cụ quản trị; cùng các công trình của Lawrence S. Kleiman, George E. Stevens, Eugene McKenna và Nic Beech, Charles R. Greer, Raymond A. Noe, R. Seward.
  • Trong nước: Lê Thị Ái Lâm (2003) nghiên cứu kinh nghiệm giáo dục đào tạo ở Đông Á; Vũ Văn Phúc và Nguyễn Duy Hùng (2012) bàn về NNL phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Đặng Xuân Hoan (2015) và Vũ Thị Mai Oanh (2012) chỉ ra bất cập về cơ cấu và kỹ năng lao động; Kiều Quỳnh Anh (2019) nghiên cứu QLNN về NNL nữ nghiên cứu khoa học; Nguyễn Thị Giáng Hương (2013); Phạm Thị Thanh Hằng (2020); Phùng Trần Mỹ Hạnh (2020); Nguyễn Thanh (2001); Trương Thị Minh Sâm (2006); Phạm Văn Quý (2004); Dương Anh Hoàng (2008); Võ Thị Kim Loan (2013); Đinh Thị Hải Hậu (2014); Ngô Thành Can (2013); Trần Thị Thu và Vũ Hoàng Ngân (2014); Bùi Văn Nhơn (2006, 2012); Nguyễn Thị Hồng Hải và Nguyễn Thị Thanh Thủy (2013); Phạm Hùng Cường (2014); Nguyễn Thanh Bình (2019); Nguyễn Thị Phi Yến (2015).
• Nhóm nghiên cứu về quản lý và QLNN về nguồn nhân lực y tế:
  • Quốc tế: R. Caron (2015) về chuẩn bị lực lượng y tế công cộng; Bruce Fried và Myron D. Fottler về pháp lý và đãi ngộ nhân lực y tế; Flynn, Valentine, Meglich về quản lý hệ thống y tế; Walter J. Mathis và John H. Jackson (Healthcare HRM); Michael Mncedisi Willie (2019); Pēteris Apinis (2018, 2019) về đạo đức y học và tác động của công nghệ; Báo cáo thường niên 2006 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra sự thiếu hụt 4,3 triệu nhân lực y tế toàn cầu; các ấn phẩm chiến lược của WHO (2006 - 2015, 2007 - 2015); tiêu chuẩn đào tạo y khoa của Liên đoàn Giáo dục Y tế Thế giới (WFME 2015); Nancy J. Niles; J. Buchan (cải cách y tế Vương quốc Anh); Gilles Dussault và Carl-Ardy Dubois (chính sách nhân lực y tế).
  • Trong nước: Giáo trình Trường Đại học Y tế Công cộng (2018); Nguyễn Văn Cường và Lâm Đình Tuấn Hải (2020) nghiên cứu QLNN đối với NNL y tế công; Lê Thúy Hường (2015) về NNL y tế vùng đồng bằng sông Hồng; Đề tài KX-05-11 của Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (2005); Vũ Đình Chính (2009); Nguyễn Minh Lợi (2014) về đào tạo điều dưỡng; Bùi Thị Ánh Tuyết (2020); Phạm Văn Tác (2012) về quản lý đội ngũ chuyên khoa sau đại học.
• Nhóm nghiên cứu về quản lý và QLNN đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng:
  • Quốc tế: Geoffrey Rose (2008) về chiến lược y học dự phòng; Richard Carmona và Mark Liponis (2017) về y học dự phòng tích cực; Kenneth Fuller Maxcy, Milton Joseph Rosenau, John M. Wallace (1998) về y tế công cộng và dự phòng; Hensrud (2000) về sàng lọc dự phòng trong chăm sóc ban đầu.
  • Trong nước: Lê Vũ Anh, Phan Văn Tường, Trần Tiến (2002) về quản lý YTDP tuyến tỉnh và huyện; Nguyễn Bích Diệp (2014) về dịch vụ y tế lao động; Phạm Ngọc Giới và Đào Văn Dũng (2005) về đội dự phòng cơ động quân - dân y; Trịnh Yên Bình và Ngô Văn Toàn (2009) về đào tạo lại cán bộ YTDP vùng Đồng bằng sông Cửu Long; Đàm Thị Tuyết và Nguyễn Bá Văn (2015) về các yếu tố ảnh hưởng nhân lực YTDP Hà Giang; Báo cáo khảo sát 07 trung tâm chuyên ngành và 24 trung tâm y tế quận/huyện của TP. Hồ Chí Minh; Đề án sáp nhập các trung tâm YTDP thành Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (CDC).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Qua tổng quan, tác giả nhận thấy các nghiên cứu về YTDP trước đây chủ yếu tiếp cận theo chuyên môn y học thuần túy, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống dưới góc độ Quản lý công về QLNN đối với NNL YTDP ở cấp tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương. Đặc biệt, tại Thành phố Hồ Chí Minh, chưa có công trình khoa học nào phân tích toàn diện thực trạng QLNN đối với NNL YTDP qua đủ 05 nội dung quản lý, làm rõ nguyên nhân của sự thiếu hụt số lượng và mất cân đối cơ cấu nhân lực để đề xuất mô hình kiện toàn bộ máy phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

• Khái niệm công cụ:
  • Nguồn nhân lực: Luận án tiếp cận theo cả nghĩa rộng (tổng thể tiềm năng lao động của quốc gia, vùng lãnh thổ) và nghĩa hẹp (lực lượng lao động từ đủ 15 tuổi trở lên). Đồng thời trích dẫn định nghĩa của Liên Hợp Quốc (UN), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và tác giả Phạm Minh Hạc. Ba thành tố cấu thành NNL bao gồm: Số lượng, Chất lượng (thể lực, trí lực, tâm lực), và Cơ cấu (trình độ đào tạo, giới tính, độ tuổi). Luận án đối chiếu mô hình cơ cấu lao động kỹ thuật phổ biến quốc tế (5 công nhân kỹ thuật - 3 trung cấp - 1 kỹ sư) với hiện trạng ngược chiều ở Việt Nam.
  • Nguồn nhân lực y tế dự phòng: Là bộ phận nhân lực trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện các hoạt động bảo vệ, nâng cao sức khỏe cộng đồng, phòng chống dịch bệnh và quản lý các yếu tố nguy cơ về môi trường, lối sống.
  • Quản lý nhà nước đối với NNL YTDP: Là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực công của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm quy hoạch, phát triển, phân bổ và sử dụng hiệu quả lực lượng nhân lực y tế dự phòng.
• Khung nội dung QLNN đối với NNL YTDP gồm 05 nội dung:
  1. Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển NNL YTDP;
  2. Ban hành, hướng dẫn và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về NNL YTDP;
  3. Xây dựng và kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước;
  4. Quản lý hoạt động tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá NNL YTDP;
  5. Thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm pháp luật.
• Các yếu tố tác động: Quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước; yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN; điều kiện phát triển kinh tế - xã hội địa phương; nhận thức của cộng đồng; bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.
• Kinh nghiệm thực tiễn: Nghiên cứu bài học quản lý nhân lực y tế dự phòng của Thành phố Hà Nội và Thành phố Đà Nẵng để rút ra giá trị tham khảo cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án áp dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp:

Phương pháp	Quy mô / Cách thức triển khai	Mục đích sử dụng
Nghiên cứu tài liệu thứ cấp	Rà soát hệ thống VBQPPL, văn kiện của Đảng, niên giám thống kê, báo cáo của Bộ Y tế, UBND và Sở Y tế TP.HCM	Xác lập khung lý luận, thu thập số liệu giai đoạn 2010 - 2019
Điều tra bằng bảng hỏi	400 phiếu phát ra, thu về 400 phiếu hợp lệ (100%), gồm: 50 cán bộ lãnh đạo/quản lý (Sở Y tế, CDC, TTYT quận/huyện); 150 viên chức y tế dự phòng; 200 người dân	Thu thập dữ liệu thực chứng về thực trạng quản lý và mức độ cần thiết của các giải pháp
Phương pháp chuyên gia	Phỏng vấn, tham vấn các nhà khoa học, nhà quản lý y tế	Hỗ trợ phân tích mô tả và đánh giá các nguyên nhân sâu xa
Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn	Khảo sát, so sánh mô hình quản lý của Hà Nội và Đà Nẵng	Rút ra bài học tham khảo phù hợp với đặc thù TP. Hồ Chí Minh
Phương pháp dự báo	Dự báo biến động nhu cầu nhân lực giai đoạn 2021 - 2030	Làm căn cứ khoa học đề xuất hệ thống giải pháp

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương 1 hệ thống hóa và phân loại các công trình khoa học trong và ngoài nước thành ba mảng lớn: quản trị NNL tổng quát, QLNN đối với NNL y tế, và quản lý NNL y tế dự phòng. Tác giả chỉ rõ các thành tựu của những nghiên cứu đi trước về khái niệm, vai trò, tiêu chuẩn đào tạo theo chuẩn của WHO và WFME. Đồng thời, chương này chỉ ra khoảng trống về mặt học thuật: chưa có công trình nào đánh giá toàn diện hoạt động QLNN đối với NNL YTDP ở cấp chính quyền địa phương, đặc biệt tại TP. Hồ Chí Minh trong bối cảnh tái cấu trúc mạng lưới y tế dự phòng và đối mặt với các nguy cơ dịch bệnh đô thị.

Chương 2: Cơ sở khoa học của quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng

Chương 2 làm rõ các khái niệm cốt lõi: nguồn nhân lực, nguồn nhân lực y tế, nguồn nhân lực y tế dự phòng. Luận án phân tích vai trò đặc thù của NNL YTDP trong chăm sóc sức khỏe ban đầu và giảm tải cho y tế điều trị. Tác giả luận giải 05 nội dung quản lý nhà nước đối với NNL YTDP, xác định rõ chủ thể quản lý (từ Chính phủ, Bộ Y tế đến UBND các cấp, Sở Y tế) và đối tượng quản lý (cán bộ, công chức, viên chức y tế dự phòng). Ngoài ra, chương này phân tích 05 yếu tố khách quan và chủ quan tác động đến công tác quản lý, đồng thời phân tích kinh nghiệm quản lý NNL YTDP tại Thành phố Hà Nội và Thành phố Đà Nẵng, rút ra bài học cho TP. Hồ Chí Minh về quy hoạch mạng lưới, phân cấp quản lý và chính sách thu hút, đãi ngộ.

Chương 3: Thực trạng quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3 phân tích bối cảnh tự nhiên, kinh tế - xã hội của TP. Hồ Chí Minh (đô thị hơn 9 triệu dân với 1 thành phố, 21 quận/huyện, 322 xã/phường/thị trấn). Qua số liệu thứ cấp giai đoạn 2010 - 2019 và dữ liệu điều tra thực chứng 400 phiếu khảo sát, chương tập trung đánh giá hai phần lớn: thực trạng bản thân NNL YTDP và thực trạng 05 nội dung QLNN đối với NNL YTDP.

Hệ thống bảng số liệu và sơ đồ minh chứng được luận án xây dựng cụ thể:

• Bảng 3.1: Số lượng nhân lực Y tế dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2010 - 2019 (trang 92)
• Bảng 3.2: Số lượng NNL YTDP tại các Trung tâm Y tế dự phòng tuyến huyện trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2018 (trang 92, 93)
• Bảng 3.3: Kết quả khảo sát thực trạng chất lượng NNL YTDP của TP. Hồ Chí Minh (trang 94)
• Bảng 3.4: Thực trạng xây dựng và tổ chức thực thi chính sách, pháp luật đối với NNL YTDP tại TP. Hồ Chí Minh (trang 104)
• Bảng 3.5: Thực trạng tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá NNL YTDP (trang 115)
• Bảng 3.6: Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý những vi phạm trong hoạt động YTDP tại TP. Hồ Chí Minh (trang 119)
• Biểu đồ 3.1: Cơ cấu theo độ tuổi của NNL YTDP TP. Hồ Chí Minh (trang 92)
• Biểu đồ 3.2: Kết quả khảo sát thực trạng quy hoạch NNL YTDP của TP. Hồ Chí Minh (trang 100)
• Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với NNL YTDP của TP. Hồ Chí Minh (trang 110)

Các phát hiện chính trong chương:

• Quy mô và cơ cấu: Nhân lực YTDP chỉ chiếm 17,3% tổng số nhân lực ngành y tế Thành phố, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu tối thiểu 30%. Có sự mất cân đối lớn giữa tuyến thành phố và tuyến quận/huyện, trạm y tế cơ sở.
• Chất lượng: Tỷ lệ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao tập trung chủ yếu ở tuyến thành phố; trạm y tế phường/xã thiếu nghiêm trọng bác sĩ chuyên khoa và kỹ thuật viên y tế được đào tạo bài bản.
• Bộ máy quản lý: Đang diễn ra quá trình sáp nhập 07 trung tâm chuyên ngành (Trung tâm Y tế Dự phòng, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản, Trung tâm Bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường...) thành Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (CDC), dẫn đến xáo trộn tổ chức, cơ chế điều hành chưa đồng bộ.
• Hạn chế và nguyên nhân: Quy hoạch NNL chưa sát thực tế; chính sách tiền lương, đãi ngộ và phụ cấp độc hại chưa đủ sức giữ chân cán bộ giỏi; công tác thanh tra, kiểm tra còn thiếu tính thường xuyên.

Chương 4: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 4 quán triệt quan điểm của Đảng về bảo vệ sức khỏe nhân dân và định hướng phát triển NNL YTDP của TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2021 - 2030. Căn cứ kết quả khảo sát sự cần thiết đổi mới qua hệ thống các bảng thống kê:

• Bảng 4.1: Khảo sát về tính cần thiết phải đổi mới chính sách, pháp luật đối với NNL YTDP (trang 142)
• Bảng 4.2: Khảo sát về sự cần thiết đổi mới chính sách để thu hút NNL YTDP (trang 144)
• Bảng 4.3: Khảo sát về tính cần thiết nâng cao chất lượng hoạch định và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch NNL YTDP (trang 152)
• Bảng 4.4: Khảo sát về tính cần thiết của các biện pháp nâng cao chất lượng NNL YTDP (trang 153)
• Bảng 4.5: Sự cần thiết phải đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý NNL YTDP (trang 157)
• Bảng 4.6: Khảo sát về tính cần thiết phải nâng cao ứng dụng KHCN vào quản lý NNL YTDP (trang 160)
• Biểu đồ 4.1: Đánh giá sự cần thiết phân cấp, phân quyền trong QLNN (trang 155)
• Sơ đồ 4.1: Đề xuất mô hình bộ máy quản lý nhà nước về y tế (trang 149)
• Biểu đồ 4.2: Tính cần thiết mở rộng hợp tác quốc tế về QLNN đối với NNL YTDP (trang 162)

Từ đó, luận án đề xuất 07 nhóm giải pháp và hệ thống kiến nghị đồng bộ:

1. Đổi mới thể chế, chính sách, pháp luật đối với NNL YTDP; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho UBND quận/huyện và Sở Y tế;
2. Nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thực thi quy hoạch, kế hoạch phát triển NNL YTDP;
3. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp;
4. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy QLNN về y tế (theo Sơ đồ 4.1);
5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm trong quản lý nhân sự;
6. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ, đánh giá hiệu quả công việc của NNL YTDP;
7. Chủ động mở rộng hợp tác và hội nhập quốc tế trong đào tạo và nghiên cứu y học dự phòng.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận và thực tiễn

Luận án tự xác định 04 đóng góp mới cơ bản:

1. Hệ thống hóa có chọn lọc những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động QLNN đối với NNL YTDP tại đô thị lớn, cung cấp khung phân tích về QLNN đối với NNL YTDP trên địa bàn cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
2. Phân tích, nhận diện rõ nét hệ thống các yếu tố tác động đến QLNN đối với NNL YTDP tại TP. Hồ Chí Minh, tạo cơ sở khoa học để đánh giá khách quan công tác quản lý trong tương lai.
3. Chỉ ra thực trạng, những ưu điểm, khuyết điểm cụ thể và phân tích sâu sắc các nguyên nhân dẫn đến sự mất cân đối cơ cấu nhân lực YTDP trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2010 - 2019.
4. Trên cơ sở đường lối của Đảng và Nghị quyết của Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh, đề xuất hệ thống 07 nhóm giải pháp mang tính khả thi nhằm ổn định và phát triển bền vững mạng lưới NNL YTDP.

Kiến nghị, giải pháp đề xuất

Hệ thống kiến nghị của luận án được phân định theo 04 cấp quản lý:

• Đối với các cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương (Chính phủ, Bộ Y tế, Bộ Nội vụ): Hoàn thiện văn bản pháp luật về chế độ phụ cấp đặc thù, phụ cấp ưu đãi nghề cho cán bộ YTDP; ban hành định mức biên chế riêng phù hợp với quy mô dân số thực tế của đô thị lớn thay vì tính theo đơn vị hành chính cứng nhắc.
• Đối với UBND Thành phố Hồ Chí Minh: Ban hành chính sách thu hút, giữ chân bác sĩ về công tác tại hệ thống YTDP tuyến quận/huyện, trạm y tế; bố trí ngân sách địa phương thỏa đáng cho việc hiện đại hóa cơ sở vật chất YTDP; phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển NNL YTDP đến năm 2030.
• Đối với Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh: Thực hiện cơ chế phân cấp, phân quyền rõ ràng trong tuyển dụng, luân chuyển và điều động nhân lực giữa các tuyến; chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) hoàn thiện đề án vị trí việc làm sau sáp nhập.
• Đối với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC), Trung tâm Y tế và Trạm Y tế xã/phường/thị trấn: Tối ưu hóa việc bố trí, sử dụng viên chức đúng vị trí chuyên môn; xây dựng kế hoạch đào tạo lại kiến thức dịch tễ học và giám sát bệnh tật; áp dụng công nghệ số trong báo cáo và giám sát ca bệnh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án:
  • Về phạm vi đối tượng: Luận án giới hạn khảo sát trong khu vực công lập, chưa đi sâu đánh giá các cơ sở y tế ngoài công lập có tham gia cung cấp dịch vụ tiêm chủng và phòng ngừa dịch bệnh trên địa bàn Thành phố.
  • Về khung thời gian dữ liệu: Mốc số liệu điều tra thực địa của luận án kết thúc ở giai đoạn 2010 - 2019, chưa thu thập được toàn diện các biến động dữ liệu nhân lực phát sinh trong giai đoạn bùng phát dịch COVID-19 phức tạp tại TP. Hồ Chí Minh từ năm 2020 trở đi.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Tiếp tục mở rộng nghiên cứu tác động của các cuộc khủng hoảng y tế công cộng quy mô lớn (như dịch COVID-19) đến sự dịch chuyển, biến động và hao hụt của NNL YTDP đô thị sau năm 2020.
  • Nghiên cứu cơ chế hợp tác công - tư (PPP) trong việc huy động và phát triển NNL tham gia vào các hoạt động y tế dự phòng tại các siêu đô thị.

Giá trị tham khảo

• Đối với cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Luận án là tài liệu thực chứng cho Bộ Y tế, Bộ Nội vụ, UBND và Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh cũng như các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác trong việc rà soát chỉ tiêu biên chế, thiết kế chính sách tiền lương, phụ cấp ưu đãi nghề và phân cấp quản lý bộ máy y tế cơ sở.
• Đối với cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu: Tài liệu cung cấp tài liệu tham khảo cho giảng viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý công, Quản lý hành chính nhà nước, Quản lý y tế công cộng về phương pháp luận nghiên cứu và khung lý thuyết 05 nội dung quản lý nhà nước đối với nhân lực chuyên ngành y tế.
• Các phần đáng tham khảo nhất: Khung phân tích 05 nội dung QLNN đối với NNL YTDP; mẫu bảng hỏi điều tra 03 nhóm đối tượng (400 mẫu); và các phân tích thực trạng về việc sáp nhập 07 trung tâm chuyên ngành thành Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định tỷ lệ nhân lực y tế dự phòng tại TP. Hồ Chí Minh chiếm bao nhiêu % và khoảng cách so với chỉ tiêu chuẩn là bao nhiêu?

Theo số liệu được công bố trong luận án, NNL YTDP tại TP. Hồ Chí Minh chỉ chiếm 17,3% tổng số nhân lực toàn ngành y tế của Thành phố. Tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu quy định tối thiểu của ngành là phải đạt ít nhất 30%, cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng giữa lực lượng y tế điều trị và lực lượng y tế dự phòng.

2. Khảo sát thực địa của luận án được thực hiện trên cỡ mẫu bao nhiêu và gồm những đối tượng nào?

Luận án tiến hành điều tra xã hội học bằng bảng hỏi với tổng quy mô mẫu là 400 phiếu (phát ra 400, thu về 400 phiếu hợp lệ), phân chia thành 03 nhóm đối tượng:

• 50 cán bộ là lãnh đạo, quản lý tại Sở Y tế TP.HCM, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (CDC) và các Trung tâm Y tế tuyến quận/huyện;
• 150 viên chức trực tiếp làm công tác y tế dự phòng;
• 200 người dân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Hoạt động quản lý nhà nước đối với NNL YTDP được luận án tiếp cận qua những nội dung nào?

Luận án tiếp cận hoạt động QLNN đối với NNL YTDP thông qua 05 nội dung chủ yếu:

1. Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển NNL YTDP;
2. Ban hành, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý NNL YTDP;
3. Xây dựng và tổ chức bộ máy thực hiện quản lý nhà nước;
4. Tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá NNL YTDP;
5. Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong quản lý NNL YTDP.

4. Luận án đã nghiên cứu và rút ra bài học kinh nghiệm từ những địa phương nào trong nước?

Luận án đã phân tích kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng của Thành phố Hà Nội và Thành phố Đà Nẵng. Từ đó, tác giả rút ra các giá trị tham khảo về kiện toàn tổ chức bộ máy, cơ chế luân phiên bác sĩ về tuyến xã/phường, và chính sách đãi ngộ thu hút nhân lực chất lượng cao về y tế dự phòng.

5. Luận án đưa ra những định hướng giải pháp trọng tâm nào để kiện toàn tổ chức bộ máy YTDP TP. Hồ Chí Minh?

Luận án định hướng hoàn thiện tổ chức bộ máy thông qua việc ổn định hoạt động của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (CDC) sau khi sáp nhập 07 trung tâm chuyên ngành; phân định rõ chức năng, quyền hạn giữa CDC với các Trung tâm Y tế quận/huyện và Trạm Y tế xã/phường; đồng thời thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong tuyển dụng và quản trị nhân sự gắn với công nghệ thông tin.

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Lâm Đình Tuấn Hải đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với nguồn nhân lực y tế dự phòng dưới lăng kính của chuyên ngành Quản lý công. Thông qua các dữ liệu thực chứng và kết quả khảo sát 400 mẫu tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2010 - 2019, công trình đã phản ánh thực trạng thiếu hụt số lượng, bất cập trong cơ cấu nhân lực (chỉ chiếm 17,3% so với chỉ tiêu 30%) và những vướng mắc của bộ máy quản lý trong giai đoạn sáp nhập. Hệ thống 07 nhóm giải pháp và các kiến nghị cụ thể được tác giả xây dựng có tính logic, bám sát các quan điểm chỉ đạo của Đảng và điều kiện thực tiễn của một đô thị đặc biệt, cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản trị và phát triển nguồn nhân lực bảo vệ sức khỏe nhân dân đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐỀN ĐỀ TÀI 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu 1. Các công trình về quản lý nguồn nhân lực và quản lý nhà nước về nguồn nhân lực Quản lý nguồn nhân lực (NNL) hay quản trị NNL là một chủ đề nghiên cứu không mới, nhận được sự quan tâm đặc biệt của các học giả, giới khoa học và các nhà quản lý trên thế giới cũng như Việt Nam từ hàng nghìn năm trước cho tới nay. Việc tìm hiểu, nghiên cứu NNL được nhìn nhận, xem xét dưới nhiều phương diện, trên nhiều lĩnh vực khá đầy đủ và mang tính hệ thống, có thể khái quát qua một số công trình trong và ngoài nước dưới đây: 1.

Các nghiên cứu ở ngoài nước - Giáo trình “Human resource management” (Quản trị nguồn nhân lực - HRM) của trường Đại học Minnesota, Hoa kỳ. Giáo trình được kết cấu gồm 15 chương, đề cập đến những vấn đề và nội dung quản trị NNL xã hội, quản trị NNL doanh nghiệp: những vấn đề lý luận về NNL, quản trị NNL, vai trò, nội dung yêu cầu, kỹ năng cần thiết để quản trị NNL, xây dựng và thực hiện kế hoạch quản lý NNL; những công tác tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng NNL, giữ chân NNL trong tổ chức và những vấn đề thực trạng quản lý NNL trong môi trường quốc tế. Theo nhóm tác giả, Quản lý nguồn nhân lực là quá trình sử dụng con người, đào tạo, bồi thường cho họ, phát triển các chính sách liên quan đến nơi làm việc và phát triển các chiến lược để giữ chân nhân viên [176, tr. Quản lý nguồn nhân lực (HRM) gồm 7 nội dung cơ bản: nhân sự, thiết lập chính sách, bồi thường thiệt hại và lợi ích, duy trì, đào tạo, luật lao động, và bảo vệ người lao động.

Ngoài việc quan tâm đến bảy khía cạnh bên trong, các nhà quản lý HRM phải cập nhật những thay đổi của môi trường bên ngoài có thể ảnh hưởng đến nhân viên của họ. Các xu hướng đối với lịch trình linh hoạt và tắt tiếng từ xa là những ví dụ về các khía cạnh bên ngoài [176, tr. - Cuốn sách “Human resource management”, được tác giả Gaurav Sankalp 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của trường Đại học Lucknow, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ xuất bản năm 2012. Nội dung cuốn sách được bàn về bốn vấn đề chính trong quản lý NNL: (1) Bản chất và khái niệm về HRM, tầm quan trọng, những thách thức hiện nay, khái niệm và quy trình hoạch định NNL; (2) Phân tích công việc quản lý NNL; (3) những yêu cầu và phương pháp đào tạo và phát triển NNL; (4) lập kế hoạch bồi thường, ý nghĩa và mục tiêu, xây dựng cơ cấu trả lương, nguyên tắc tiền lương và quản lý tiền lương, thăng chức, sa thải, thuyên chuyển nhân sự.

Nội dung cuốn sách cũng cung cấp kiến thức cơ bản về: Lập kế hoạch nguồn nhân lực; phân tích công việc; tuyển dụng và lựa chọn; xã hội hóa và giới thiệu; đào tạo và phát triển; đánh giá hiệu suất; lập kế hoạch bồi thường; tiền lương và quản lý tiền lương; những vấn đề về thăng chức, giáng chức, thuyên chuyển và chia tách nhân viên trong quản lý NNL [165, tr. Sách tham khảo: “Global Trends in Human Resource Management: A Twenty-Year Analysis” của các tác giả Eward E. Lawler III và John W. Stanford, Califolia, Hoa kỳ, tháng 6/2015.

Bắt đầu từ năm 1995, nhóm các tác giả thuộc Trung tâm Tổ chức Hiệu quả của USC đã tiến hành một công trình nghiên cứu dài hạn về quản lý nguồn nhân lực trong các tổ chức.