Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung trung học cơ sở kim đức thành phố việt trì tỉnh phú thọ theo hướng chương trình giáo dục phổ thông

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS Kim Đức, Việt Trì, Phú Thọ theo chương trình GDPT.

• Tác giả: Phùng Công Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Bá Lãm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS Kim Đức, Việt Trì theo chương trình GDPT
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là một nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống giáo dục hiện nay. Giáo dục đạo đức không chỉ là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình hình thành nhân cách cho học sinh. Theo chương trình giáo dục phổ thông mới, việc giáo dục đạo đức cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục. Các khái niệm cơ bản như quản lý giáo dục, hoạt động giáo dục và đạo đức cần được làm rõ để có thể áp dụng hiệu quả trong thực tiễn. Đặc biệt, việc xác định mục tiêu và nhiệm vụ của hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh là rất cần thiết. Mục tiêu này không chỉ nhằm nâng cao nhận thức mà còn phát triển các phẩm chất nhân cách cho học sinh, giúp các em trở thành những công dân có trách nhiệm và có đạo đức trong xã hội.

1.1. Khái niệm về giáo dục đạo đức

Giáo dục đạo đức cho học sinh là quá trình hình thành và phát triển các giá trị đạo đức, giúp học sinh nhận thức và thực hành các chuẩn mực đạo đức trong cuộc sống. Đạo đức học sinh không chỉ là việc tuân thủ các quy tắc mà còn là khả năng tự đánh giá và điều chỉnh hành vi của bản thân. Việc giáo dục đạo đức cần được thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục chính quy và phi chính quy, nhằm tạo ra môi trường học tập tích cực và thân thiện. Các hoạt động này bao gồm các buổi sinh hoạt ngoại khóa, các chương trình tình nguyện và các hoạt động giao lưu văn hóa, giúp học sinh phát triển toàn diện về cả trí tuệ và nhân cách.

1.2. Vai trò của quản lý trong giáo dục đạo đức

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và tổ chức các hoạt động giáo dục tại trường học. Quản lý giáo dục không chỉ là việc giám sát mà còn là việc tạo ra các điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục đạo đức diễn ra hiệu quả. Các nhà quản lý cần có những chiến lược rõ ràng để phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra một môi trường học tập an toàn và lành mạnh cho học sinh.

II. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS Kim Đức

Trường THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đã có những nỗ lực trong việc quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Hoạt động giáo dục đạo đức tại trường chưa được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục. Nhiều giáo viên chưa thực sự chú trọng đến việc giáo dục đạo đức, dẫn đến việc học sinh có những biểu hiện chưa chuẩn mực trong hành vi. Thực trạng này cho thấy cần có sự cải tiến trong công tác quản lý giáo dục đạo đức, từ việc xây dựng kế hoạch đến tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả. Việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội cũng cần được tăng cường để tạo ra một môi trường giáo dục tích cực cho học sinh.

2.1. Đánh giá thực trạng giáo dục đạo đức

Thực trạng giáo dục đạo đức cho học sinh tại trường THCS Kim Đức cho thấy nhiều học sinh còn thiếu ý thức trách nhiệm và chưa có những hành vi ứng xử đúng mực. Các hoạt động giáo dục đạo đức chưa được tổ chức thường xuyên và chưa thu hút được sự tham gia của học sinh. Điều này dẫn đến việc giáo dục đạo đức chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, từ việc nâng cao nhận thức của giáo viên đến việc tạo ra các hoạt động giáo dục phong phú và đa dạng hơn.

2.2. Nguyên nhân của thực trạng

Nguyên nhân của thực trạng này chủ yếu đến từ việc thiếu sự quan tâm và đầu tư cho hoạt động giáo dục đạo đức từ phía nhà trường. Quản lý giáo dục chưa thực sự chú trọng đến việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức một cách chi tiết và cụ thể. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình cũng chưa được thực hiện hiệu quả, dẫn đến việc giáo dục đạo đức cho học sinh không đạt được kết quả như mong đợi. Cần có sự thay đổi trong cách tiếp cận và tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức để nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

III. Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh tại trường THCS Kim Đức, cần áp dụng một số biện pháp quản lý hiệu quả. Trước hết, cần xây dựng và triển khai kế hoạch giáo dục đạo đức một cách cụ thể và chi tiết. Hoạt động giáo dục cần được tổ chức thường xuyên và đa dạng, bao gồm các hoạt động ngoại khóa, các buổi sinh hoạt tập thể và các chương trình giao lưu văn hóa. Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của học sinh mà còn tạo ra một môi trường giáo dục tích cực và thân thiện.

3.1. Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức

Kế hoạch giáo dục đạo đức cần được xây dựng dựa trên các mục tiêu cụ thể và rõ ràng. Cần xác định rõ nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh. Việc này không chỉ giúp giáo viên có định hướng trong công tác giảng dạy mà còn giúp học sinh nhận thức rõ hơn về vai trò và ý nghĩa của giáo dục đạo đức trong cuộc sống. Các hoạt động giáo dục cần được tổ chức thường xuyên và liên tục để tạo thói quen và hình thành các giá trị đạo đức cho học sinh.

3.2. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường gia đình và xã hội

Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội là yếu tố quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Cần có các chương trình giao lưu, hội thảo và các hoạt động cộng đồng để tăng cường sự gắn kết giữa các bên. Việc này không chỉ giúp học sinh nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình mà còn tạo ra một môi trường giáo dục tích cực, nơi mà các giá trị đạo đức được tôn vinh và phát huy. Cần có sự tham gia tích cực của phụ huynh và các tổ chức xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới Kết luận – khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƢỚNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Vấn đề đạo đức và GDĐĐ đã được các nhà triết học nổi tiếng nghiên cứu. Ở phương Đông, điển hình là Khổng Tử (551 – 479TCN), nhà triết học nổi tiếng của Trung Quốc, người khai sinh ra Nho học.

Ông coi giáo dục đạo đức là yêu cầu vô cùng quan trọng, có tính hệ thống về phương pháp giáo dục cũng như về tâm lý học. Trong Tứ Thư và Ngũ kinh có ghi lại nội dung Nho Giáo. Nhưng cụ thể và tập trung nhất trong năm tác phẩm: “Kinh dịch, Kinh Thi, Kinh Thư, Kinh Lễ, Kinh Xuân Thu” rất xem trọng việc giáo dục đạo đức. Học thuyết “Nhân – Trí – Dũng”, trong đó “Nhân” là thương người, là yếu tố cốt lõi và là đạo đức cơ bản của con người.

Trên lập trường của nhà giáo dục học ông đã có chủ trương nổi tiếng để truyền lại đến ngày nay “Lễ trị”, lấy “Lễ” để cư xử. Để đạt được những tư tưởng đạo đức như vậy con người phải biết tu thân làm gốc. Nhà triết học phương Tây Sorates (470 – 399 TCN) đã khẳng định đạo đức và sự hiểu biết quy định lẫn nhau. Người có đạo đức tốt hành vi và hiểu biết sẽ tốt, do vậy chỉ sau khi có hiểu biết mới trở thành có đạo đức.

Tư tưởng đạo đức của Socrates là tri thức và đạo đức là một nghĩa, muốn sống phải tri thức và chỉ cần có tri thức đồng thời sống có nhân đức. Nhà triết học người Anh John Locke (1632-1704) đã nghiên cứu về GDĐĐ rất sâu sắc, ông đã đề cập đến vấn đề giáo dục toàn diện vào thời bấy giờ, ông nhấn mạnh đặc biệt vị trí của thể dục và đức dục. Học thuyết Mác – Lênnin đã nghiên cứu sâu sắc về vấn đề đạo đức, coi đạo đức là một hình thái xã hội có nguồn gốc từ lao động sản xuất và đời sống 9 cộng đồng xã hội nên sẽ phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội. Vào thế kỷ XX, vấn đề đạo đức cũng đã được một số nhà giáo dục Xô Viết nghiên cứu trong việc giáo dục học sinh, đặt nền tảng cho việc GDĐĐ mới trong giai đoạn xây dựng CNXH ở Liên Xô thời bấy giờ.

Điển hình có nhà sư phạm A.Macarenco đã đề cập các vấn đề giáo dục công dân trong tác phẩm “Bài ca sư phạm”. Ông đã đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của GDĐĐ và các biện pháp giáo dục đúng đắn, đó là giáo dục bằng phương pháp nêu gương, giáo dục bằng tập thể và thông qua tập thể. Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người quan tâm đặc biệt đến giáo dục đạo đức cho cán bộ, học sinh. Từ quan điểm đề cao vai trò của đạo đức: “Có tài mà không có đức là người vô dụng”, Người luôn luôn coi trọng mục tiêu, nội dung giáo dục đạo đức trong các nhà trường luôn đề cao: “Đoàn kết – Kỷ luận – Khiêm tốn – Thật thà – Dũng cảm”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho rằng đạo đức là nền tảng hình thành nên nhân cách một con người. Chủ Tịch Hồ Chí Minh còn căn dặn Đảng ta phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho đoàn viên, thanh niên và học sinh, giúp họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng’’ vừa “chuyên”, trong sách Hồ Chí Minh [26]. Từ tư tưởng đạo đức của Người, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Giáo dục đã có nhiều đóng góp quan trọng vào lĩnh vực này như các tác giả: Nguyễn Đức Minh, Hà Thế Ngữ, Phạm Hoàng Gia, Hà Tăng Nhật, Nguyễn Thị Mỹ Lộc … và nhiều tác giả khác. Để có thể hiểu và đưa ra các giải pháp về đạo đức các tác giả đã tìm được nhiều cách tiếp cận khác nhau và những nghiên cứu đó đã tạo nên sự phong phú về nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Hai tác giả Hà Thế Ngữ và Bùi Đức Thiệp [30] đã nghiên cứu về vấn đề tổ chức quá trình giáo dục đạo đức thông qua các môn học khoa học xã hội và nhân văn, giáo dục thế 10 giới quan, nhân sinh quan, bồi dưỡng ý thức đạo đức cách mạng,hướng dẫn hành vi đạo đức cho học sinh. Tác giả Phạm Minh Hạc [14] đã nghiên cứu về đạo đức trong cấu trúc nhân cách, thực hiện giáo dục trong phát triển nhân cách. Công trình nghiên cứu của ông và các cộng sự về phát triển toàn diện cho con người Việt Nam ở thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã làm rõ vấn đề đạo đức, giáo dục đạo đức và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức trong giai đoạn hiện nay. Từ đó đưa ra tác giả đã đưa ra nhiều sự tiếp cận khác nhau nhằm tạo nên sự phong phú về nội dung và phương pháp nghiên cứu của mình.

Tác giả Hà Nhật Thăng [36] đã đề cập đến những vấn đề như: phương pháp luận của giáo dục và đạo đức, xây dựng các chuẩn mực đạo đức cho con người Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức trong giai đoạn hiện nay. Nhìn chung tác giả đã có sự nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhận thức khoa học với giáo dục đạo đức, những biểu hiện nhân cách trong lối sống hiện đại. Trong những năm gần đây nhiều tác giả đã nghiên cứu và nhận thấy một hiện tượng suy thoái về đạo đức cho một số thanh niên đã có những bài viết rất đáng quan tâm. Một số tác giả khác đã nghiên cứu về hoạt động giáo dục đạo đức và đã cho thấy các thành quả nghiên cứu qua các bài báo, luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ.

Cụ thể: Hai tác giả Phạm Khắc Chương và Hà Nhật Thăng đã đề cập đến các vấn đề giáo dục đạo đức nhằm giúp giáo viên có một cơ sở vững chắc trong dạy và học cho học sinh. Các tác giả đã bàn nhiều về vấn đề giáo dục đạo đức như phạm trù giáo dục trong gia đình, nhà trường, bạn bè, tình yêu … từ đó tác giả nhận định một số phương pháp giảng dạy và giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường phổ thông [9, tr.56] Khi nghiên cứu về vấn đề giáo dục đạo đức các tác giả đã đề cập đến mục tiêu, phương pháp đạo đức và một số vấn đề trong công tác quản lý giáo dục đạo đức hiện nay. 11 Tác giả Phạm Minh Hạc đã đưa ra quan điểm và nhận định của mình trong tác phẩm “Về phát triển toàn diện con người ở thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa” về nguyên nhân thực trạng đạo đức cho học sinh hiện nay, từ đó nêu lên những mục tiêu và giải pháp đạo đức cho con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước [14, tr.150] Trên báo Giáo dục và thời đại số đặc biệt vào tháng 5 năm 2012 tác giả Đặng Quốc Bảo đã có bài viết “Rèn luyện lòng tự trọng trong giáo dục hiện nay” và khẳng định “Các gia đình, các nhà trường và đoàn thể trong xã hội đã có nhiều cố gắng trong giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ, cho các thành viên. Tuy nhiên, nội dung giáo dục đạo đức chủ yếu mới chỉ chú trọng đến việc hướng ngoại mà chưa chú trọng đến giáo dục các nội dung cốt lõi bên trong.

Chiến lược giáo dục nước ta trong thời kỳ đổi mới, mục tiêu Nhân cách – Nhân lực của nền giáo dục nước ta trong thời kỳ đổi mới cần nhấn mạnh chủ đề này trong các bài học về đạo đức làm người cho thế hệ trẻ” [2, tr. Trong những năm gần đây, có nhiều luận văn, luận án đề cập nghiên cứu vấn đề đạo đức và vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh như Huỳnh Thị Kim Anh: “Công tác quản lý của Hiệu trưởng trong việc tổ chức GDĐĐ cho học sinh ở các trường THCS huyện Hồng Ngự, Đồng Tháp”; Trần Diệu Hương: “ Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Nam Trực – tỉnh Nam Định”. Nhìn chung các nghiên cứu đề tài trên đều đi sâu vào các nội dung GDĐĐ, định hướng các giá trị đạo đức, các biện pháp GDĐĐ cho học sinh THCS. Tuy nhiên, đối với hoạt động quản lý GDĐĐ cho HS các trường THCS trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú thọ nói chung và cho HS trong trường THCS Kim Đức nói riêng chưa được đề cập đến nhiều và chưa thực sự đi sâu.

Từ thực trạng trên tác giả đã lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trƣờng THCS Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hƣớng chƣơng trình giáo dục phổ thông mới” với hy vọng 12 đây là sự kế thừa cần thiết trong các nghiên cứu đi trước và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho HS trường THCS Kim Đức và các trường THCS trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Các khái niệm cơ bản về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức 1. Quản lý v quản lý nh tr ng 1. Quản lý Quản lý là thuật ngữ gồm hai quá trình “quản – lý”.

Trong đó “quản” là coi sóc, là giữ gìn, duy trì ở trạng thái “ổn định”, “lý” bao gồm sự điều chỉnh, sắp xếp, đổi mới đưa vào thế “phát triển”. Theo từ điển Tiếng Việt “Quản lý là tổ chức, điều khiển hoạt động cho một đơn vị, tổ chức” [41]. Tác giả Nguyễn Văn Lê đã nghiên cứu và nhận định quản lý là công việc vừa mang tính khoa học lại vừa mang tính nghệ thuật.