Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng anh ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã bến cát tỉnh bình dương

Nghiên cứu quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh tại các trường THCS thị xã Bến Cát, Bình Dương. Cải thiện chất lượng.

• Tác giả: Phạm Chi Lan
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Tuyết Mai
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng anh ở các trường trung học cơ sở
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lí do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cơ sở phương pháp luận
• Các phương pháp nghiên cứu
• Giới hạn nghiên cứu của đề tài
• Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Khái niệm quản lý, quản lý nhà trường
• 1.2.2. Khái niệm phương pháp, phương pháp giảng dạy
• 1.2.3. Khái niệm đổi mới, đổi mới phương pháp giảng dạy, hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy
• 1.2.4. Khái niệm quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy
• 1.3. Lí luận về đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.3.1. Khái quát về giáo dục cấp THCS và giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.3.2. Các yêu cầu cơ bản của đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.4. Lí luận về quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.4.1. Tầm quan trọng của quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.4.2. Quản lý sự thay đổi và quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.4.3. Nội dung quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường THCS
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đổi mới PPGD tiếng Anh ở trường THCS
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THCS TẠI THỊ XÃ BẾN CÁT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.1.2. Tình hình giáo dục THCS và dạy học môn tiếng Anh trong trường THCS tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Nội dung khảo sát
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực trạng
• 2.2.3. Kiểm tra độ tin cậy của thang đo trong công cụ điều tra, khảo sát
• 2.2.4. Qui ước thang đo
• 2.2.5. Kết quả thống kê mô tả
• 2.3. Thực trạng thực hiện đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.3.2. Kết quả thực hiện đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát
• 2.3.3. Thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở trường THCS trên địa bàn thị xã Bến Cát
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.4.1. Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về quản lý hoạt động đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.4.2. Thuận lợi và khó khăn trong quá trình quản lý việc đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát
• 2.4.3. Kết quả khảo sát thực trạng quản lý việc đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THCS TẠI THỊ XÃ BẾN CÁT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1. Các cơ sở đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 3.2. Các biện pháp quản lý việc đổi mới PPGD môn tiếng Anh ở các trường THCS tại thị xã Bến Cát tỉnh Bình Dương
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về đổi mới PPGD môn tiếng Anh và quản lý hoạt động đổi mới PPGD môn tiếng Anh cho GV và CBQL
• 3.2.2. Tăng cường công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện đổi mới PPGD môn tiếng Anh
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV tiếng Anh đáp ứng yêu cầu đổi mới PPGD
• 3.2.4. Tăng cường công tác kiểm tra hoạt động đổi mới PPGD của GV và phương pháp học tập của HS đối với môn tiếng Anh
• 3.2.5. Tăng cường quản lý CSVC, thiết bị dạy học phục vụ đổi mới PPGD môn tiếng Anh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo sát
• 3.4.3. Quy định các mức độ đánh giá
• 3.4.4. Khách thể khảo sát
• 3.4.5. Kết quả khảo sát
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Đối với Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT Bình Dương
• Đối với Phòng GD-ĐT thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• Đối với CBQL các trường THCS trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh THCS Bến Cát

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh trở thành một yêu cầu cấp thiết. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đã chỉ rõ định hướng “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại”. Để hiện thực hóa mục tiêu này, công tác quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh tại các trường THCS giữ vai trò then chốt. Đây không chỉ là việc áp dụng các kỹ thuật mới, mà là một quá trình quản lý sự thay đổi có hệ thống, đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt từ ban giám hiệu và sự đồng lòng của đội ngũ giáo viên. Hoạt động này bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, bồi dưỡng nhân sự, và kiểm tra đánh giá, nhằm chuyển đổi nền giáo dục từ truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển toàn diện năng lực người học. Tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, một địa phương có tốc độ phát triển kinh tế nhanh, nhu cầu về nguồn nhân lực giỏi ngoại ngữ càng trở nên quan trọng. Do đó, việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp quản lý giáo dục hiệu quả để thúc đẩy đổi mới giảng dạy tiếng Anh là nhiệm vụ chiến lược, góp phần thực hiện thành công mục tiêu của Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020". Quản lý hiệu quả sẽ tạo ra môi trường thuận lợi, khuyến khích sự sáng tạo và đảm bảo việc đổi mới đi đúng hướng, mang lại kết quả thực chất cho học sinh.

1.1. Tầm quan trọng của đổi mới phương pháp giảng dạy tích cực

Đổi mới phương pháp dạy học tích cực là một yêu cầu tất yếu để thoát khỏi lối dạy học truyền thống, nặng về truyền thụ kiến thức. Mục tiêu chính là chuyển trọng tâm từ người dạy sang người học, biến học sinh thành chủ thể của hoạt động nhận thức. Thay vì ghi nhớ máy móc, học sinh được khuyến khích tư duy phản biện, chủ động tìm tòi, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Trong môn tiếng Anh, điều này có nghĩa là tập trung vào việc hình thành và phát triển bốn kỹ năng giao tiếp: nghe, nói, đọc, viết. Các phương pháp dạy học hiện đại như học theo dự án, học qua trò chơi, hay thảo luận nhóm giúp tạo ra môi trường học tập sinh động, nơi học sinh có thể vận dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên. Quá trình này không chỉ giúp các em nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai, đáp ứng mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực.

1.2. Vai trò của ban giám hiệu trong quản lý và dẫn dắt thay đổi

Vai trò của ban giám hiệu là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình đổi mới. Cán bộ quản lý không chỉ là người ra quyết định mà còn là người truyền cảm hứng, dẫn dắt và tạo ra một văn hóa đổi mới trong nhà trường. Hiệu trưởng cần xây dựng một kế hoạch đổi mới chi tiết, có lộ trình rõ ràng và mục tiêu cụ thể. Công tác này bao gồm việc phân công nhiệm vụ hợp lý, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và thời gian cho giáo viên nghiên cứu, thử nghiệm phương pháp mới. Bên cạnh đó, ban giám hiệu cần thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ bằng cách thường xuyên dự giờ, góp ý xây dựng và ghi nhận những nỗ lực của giáo viên. Một nhà lãnh đạo hiệu quả sẽ biến những thách thức của sự thay đổi thành cơ hội phát triển, đảm bảo công tác quản lý chuyên môn đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả bền vững.

1.3. Yêu cầu đổi mới theo chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn tiếng Anh đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong cách dạy và học. Chương trình nhấn mạnh mục tiêu hình thành năng lực giao tiếp cho học sinh, xem kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) là phương tiện để đạt được mục tiêu đó. Điều này yêu cầu giáo viên phải thiết kế các hoạt động học tập mang tính tương tác cao, gắn liền với các tình huống thực tiễn. Việc quản lý hoạt động đổi mới phải bám sát các yêu cầu này, định hướng cho giáo viên cách tiếp cận nội dung và phương pháp phù hợp. Các nhà quản lý cần đảm bảo đội ngũ giáo viên được tập huấn đầy đủ, hiểu rõ triết lý của chương trình mới để có thể triển khai hiệu quả, góp phần tạo ra một thế hệ học sinh tự tin sử dụng tiếng Anh trong học tập và cuộc sống.

II. Thực trạng quản lý đổi mới PPGD tiếng Anh tại Bến Cát

Nghiên cứu về thực trạng dạy học tiếng Anh THCS trên địa bàn thị xã Bến Cát cho thấy bức tranh đa chiều với nhiều điểm sáng và thách thức. Mặc dù đã có những nỗ lực đáng ghi nhận trong việc áp dụng phương pháp mới, chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh nhìn chung vẫn còn khiêm tốn so với mặt bằng chung của tỉnh và yêu cầu thực tiễn. Khảo sát từ luận văn của tác giả Phạm Chi Lan cho thấy, nhiều giáo viên đã bắt đầu chuyển dịch sang các phương pháp lấy học sinh làm trung tâm. Tuy nhiên, việc triển khai còn chưa đồng bộ và thường gặp khó khăn. Một trong những rào cản lớn nhất trong công tác quản lý chuyên môn là nhận thức của một bộ phận cán bộ quản lý và giáo viên về đổi mới còn hạn chế, đôi khi mang tính hình thức. Các hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh chưa thực sự trở thành một phong trào sâu rộng. Bên cạnh đó, các yếu tố khách quan như áp lực thi cử, sĩ số lớp đông, và sự thiếu hụt trang thiết bị hiện đại cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của quá trình này. Việc phân tích kỹ lưỡng thực trạng giúp xác định đúng nguyên nhân gốc rễ, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp và khả thi để thúc đẩy hoạt động quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh một cách hiệu quả hơn.

2.1. Phân tích thực trạng triển khai đổi mới tại các trường THCS

Phân tích thực trạng dạy học tiếng Anh THCS tại Bến Cát cho thấy sự tồn tại song song giữa phương pháp truyền thống và các nỗ lực đổi mới. Theo kết quả khảo sát, các phương pháp như giảng giải, luyện tập theo mẫu vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Mặc dù các kỹ thuật dạy học tích cực như làm việc nhóm, trò chơi ngôn ngữ đã được áp dụng, nhưng tần suất chưa cao và hiệu quả chưa đồng đều. Nguyên nhân một phần đến từ việc giáo viên chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng để tổ chức các hoạt động này một cách hiệu quả, đặc biệt với các lớp học có sĩ số đông. Hơn nữa, việc soạn giáo án theo hướng đổi mới đòi hỏi nhiều thời gian và công sức, trong khi giáo viên vẫn phải chịu áp lực về hoàn thành chương trình và kết quả thi cử. Điều này tạo ra một rào cản tâm lý, khiến một số giáo viên ngại thay đổi và quay về với cách dạy an toàn, quen thuộc.

2.2. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác quản lý đổi mới

Trong quá trình quản lý việc đổi mới, các trường THCS tại Bến Cát có những thuận lợi nhất định. Đó là sự quan tâm, chỉ đạo từ Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Bến Cát và sự ủng hộ của chính quyền địa phương. Nhiều trường đã được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại. Tuy nhiên, khó khăn vẫn còn tồn tại. Một số cán bộ quản lý còn hạn chế về trình độ ngoại ngữ, gây khó khăn trong việc chỉ đạo chuyên môn sâu. Công tác lập kế hoạch đổi mới đôi khi còn chung chung, chưa cụ thể và thiếu tính khả thi. Việc tạo động lực cho giáo viên tham gia đổi mới chưa thực sự hiệu quả. Ngoài ra, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc tạo môi trường học và sử dụng tiếng Anh cho học sinh còn lỏng lẻo. Đây là những thách thức mà công tác quản lý chuyên môn cần phải vượt qua.

2.3. Các yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến quản lý

Hiệu quả quản lý đổi mới chịu tác động từ nhiều yếu tố. Về mặt khách quan, xu thế hội nhập toàn cầu tạo ra áp lực và động lực cho việc phải đổi mới. Tuy nhiên, nhận thức của một bộ phận phụ huynh vẫn còn chú trọng vào điểm số thi cử hơn là năng lực giao tiếp thực tế của con em. Về mặt chủ quan, năng lực và nhận thức của đội ngũ là yếu-tố-quyết-định. Vai trò của ban giám hiệu trong việc xây dựng tầm nhìn, truyền cảm hứng và kiên trì theo đuổi mục tiêu là vô cùng quan trọng. Bên cạnh đó, tâm lý ngại thay đổi, sự thiếu tự tin trong việc áp dụng phương pháp mới của một số giáo viên cũng là một trở ngại lớn. Việc cân bằng giữa yêu cầu đổi mới và điều kiện thực tế của từng trường, từng giáo viên là một bài toán khó đòi hỏi nhà quản lý phải có sự linh hoạt và tầm nhìn chiến lược.

III. 5 Biện pháp quản lý đổi mới dạy tiếng Anh hiệu quả nhất

Dựa trên phân tích lý luận và thực trạng, nghiên cứu đã đề xuất 5 biện pháp quản lý giáo dục chiến lược nhằm thúc đẩy hoạt động đổi mới giảng dạy tiếng Anh tại các trường THCS thị xã Bến Cát. Các biện pháp này được xây dựng theo một trình tự logic, tác động toàn diện từ nhận thức, tổ chức đến các điều kiện đảm bảo. Trọng tâm của các giải pháp này là tăng cường vai trò chủ động của nhà trường trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch đổi mới. Hiệu quả của quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh phụ thuộc lớn vào việc thực hiện đồng bộ các biện pháp này. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một sự chuyển biến thực chất trong hoạt động dạy và học, không chỉ nâng cao kiến thức mà còn hình thành năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh. Đây là một quy trình đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm của đội ngũ cán bộ quản lý và sự tham gia tích cực của giáo viên. Các biện pháp này không chỉ là giải pháp tình thế mà còn mang tính định hướng lâu dài, góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh một cách bền vững. Việc áp dụng linh hoạt và sáng tạo các biện pháp này sẽ là chìa khóa thành công.

3.1. Nâng cao nhận thức về đổi mới PPGD cho cán bộ giáo viên

Biện pháp nền tảng đầu tiên là phải thay đổi tư duy. Nhà trường cần tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn chuyên đề để cán bộ quản lý và giáo viên hiểu sâu sắc về bản chất và sự cần thiết của đổi mới phương pháp dạy học tích cực. Nội dung cần tập trung làm rõ: Đổi mới không phải là phủ nhận hoàn toàn phương pháp cũ mà là kế thừa và phát triển; mục tiêu không chỉ là điểm số mà là năng lực thực sự của học sinh. Khi nhận thức được nâng cao, giáo viên sẽ chuyển từ trạng thái bị động, thực hiện một cách đối phó sang chủ động, sáng tạo và tự giác tìm tòi các giải pháp phù hợp với đối tượng học sinh của mình. Đây là bước đi tiên quyết, tạo ra động lực nội tại cho toàn bộ quá trình thay đổi.

3.2. Tăng cường tổ chức chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp

Từ nhận thức đúng, cần có hành động cụ thể thông qua việc tăng cường công tác quản lý chuyên môn. Ban giám hiệu cần xây dựng kế hoạch đổi mới chi tiết cho từng năm học, trong đó xác định rõ mục tiêu, nội dung, người phụ trách và thời gian thực hiện. Việc chỉ đạo phải quyết liệt và nhất quán, thể hiện qua việc ban hành các quy định nội bộ về soạn giảng, dự giờ, đánh giá theo tinh thần đổi mới. Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng chuyên môn cần trực tiếp tham gia vào các buổi sinh hoạt chuyên môn, dự giờ thăm lớp để nắm bắt tình hình, kịp thời động viên và tháo gỡ khó khăn cho giáo viên. Một hệ thống tổ chức và chỉ đạo bài bản sẽ đảm bảo hoạt động đổi mới đi đúng hướng và có hệ thống.

3.3. Tối ưu hóa quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, không thể thành công nếu thiếu các điều kiện vật chất cần thiết. Do đó, nhà trường cần có kế hoạch đầu tư, mua sắm và bảo trì trang thiết bị dạy học (TBDH) một cách hợp lý. Quan trọng hơn, cần quản lý việc sử dụng các thiết bị này một cách hiệu quả. Cần xây dựng quy chế sử dụng phòng học chức năng, phòng máy tính, máy chiếu... để tất cả giáo viên đều có thể tiếp cận và khai thác tối đa công năng của chúng. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất (CSVC) phải đi đôi với việc bồi dưỡng kỹ năng sử dụng cho giáo viên, tránh tình trạng thiết bị hiện đại nhưng không được sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả, gây lãng phí.

IV. Chiến lược phát triển năng lực giáo viên tiếng Anh THCS

Con người là yếu tố trung tâm của mọi cuộc cải cách. Do đó, một chiến lược trọng tâm trong quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh là tập trung vào việc phát triển năng lực giáo viên tiếng Anh. Một đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiệt huyết và sẵn sàng đổi mới là tài sản quý giá nhất của nhà trường. Quá trình này không phải là những khóa đào tạo đơn lẻ mà cần được xem là một hoạt động liên tục, có hệ thống và gắn liền với thực tiễn giảng dạy. Cần tạo ra một môi trường học tập và phát triển chuyên môn ngay tại trường, nơi giáo viên có thể chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và cùng nhau tiến bộ. Đầu tư vào giáo viên chính là đầu tư hiệu quả nhất để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh. Công tác quản lý chuyên môn cần định hướng và tạo mọi điều kiện thuận lợi để mỗi giáo viên trở thành một người tự học và tự bồi dưỡng suốt đời. Sự phát triển của giáo viên sẽ trực tiếp dẫn đến sự tiến bộ của học sinh, tạo ra những thay đổi bền vững và sâu sắc trong chất lượng giáo dục.

4.1. Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới

Hoạt động bồi dưỡng cần được thiết kế một cách bài bản, tập trung vào những nội dung thiết thực. Cụ thể, cần tổ chức các khóa tập huấn về các phương pháp dạy học hiện đại, kỹ năng thiết kế bài giảng theo định hướng phát triển năng lực, và phương pháp kiểm tra đánh giá năng lực học sinh. Nội dung bồi dưỡng không chỉ dừng ở lý thuyết mà phải có các hoạt động thực hành, mô phỏng và rút kinh nghiệm trực tiếp. Ngoài ra, việc khuyến khích giáo viên tự học để nâng cao trình độ ngôn ngữ, đạt các chuẩn quốc tế cũng là một hướng đi quan trọng. Nhà trường có thể mời các chuyên gia, giáo viên giỏi về chia sẻ kinh nghiệm hoặc tạo điều kiện cho giáo viên tham dự các hội thảo chuyên ngành.

4.2. Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo định hướng nghiên cứu

Cần biến các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn từ các cuộc họp hành chính thành các buổi sinh hoạt học thuật thực sự. Trọng tâm của các buổi sinh hoạt này nên là hoạt động nghiên cứu bài học. Theo đó, giáo viên trong tổ sẽ cùng nhau phân tích một bài học, thiết kế giáo án, một người sẽ dạy minh họa và cả tổ sẽ cùng dự giờ, phân tích, rút kinh nghiệm. Cách làm này giúp phát huy trí tuệ tập thể, tạo ra sự đồng thuận về phương pháp và giúp các giáo viên, đặc biệt là giáo viên trẻ, học hỏi kinh nghiệm một cách nhanh chóng. Vai trò của ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn là định hướng và duy trì hoạt động này một cách thường xuyên, biến tổ chuyên môn thành một cộng đồng học tập chuyên nghiệp.

4.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và bồi dưỡng

Công nghệ thông tin là một công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp bài học trở nên sinh động và hấp dẫn hơn, đồng thời mở ra nguồn học liệu vô tận cho cả thầy và trò. Nhà trường cần tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng tin học ứng dụng cho giáo viên, hướng dẫn họ cách khai thác tài nguyên trên internet, sử dụng các phần mềm soạn giảng và các công cụ dạy học trực tuyến. Bên cạnh đó, công nghệ cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ việc tự bồi dưỡng của giáo viên thông qua các khóa học online, các diễn đàn chuyên môn. Việc tích hợp công nghệ một cách thông minh sẽ nâng cao đáng kể hiệu quả của cả hoạt động dạy học và phát triển chuyên môn.

V. Kết quả khảo nghiệm các biện pháp quản lý giáo dục mới

Để đảm bảo tính thực tiễn, các biện pháp quản lý giáo dục được đề xuất đã trải qua quá trình khảo nghiệm nghiêm túc. Kết quả thu được từ việc trưng cầu ý kiến của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tiếng Anh tại các trường THCS trên địa bàn thị xã Bến Cát là một minh chứng quan trọng cho tính đúng đắn và phù hợp của các giải pháp. Đa số các ý kiến đều đánh giá cao cả về tính cần thiết lẫn tính khả thi, cho thấy các biện pháp này đã chạm đúng vào những nhu cầu và vấn đề cấp bách của thực tiễn giáo dục địa phương. Kết quả khảo nghiệm không chỉ khẳng định giá trị khoa học của nghiên cứu mà còn cung cấp một cơ sở vững chắc để Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Bến Cát và các trường học có thể tự tin triển khai áp dụng. Đây là một bước quan trọng trong việc chuyển hóa từ lý thuyết nghiên cứu sang hành động thực tiễn, hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh. Sự đồng thuận cao từ đội ngũ thực thi là một tín hiệu tích cực, hứa hẹn sự thành công khi các biện pháp này được đưa vào thực tế, tạo ra một mô hình hiệu quả cho quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh.

5.1. Đánh giá tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất

Kết quả khảo sát (được trình bày trong Bảng 3.3 của luận văn gốc) cho thấy mức độ đồng thuận rất cao của cán bộ quản lý và giáo viên. Tất cả 5 biện pháp đề xuất đều được đánh giá ở mức “Rất cần thiết” và “Khả thi”. Cụ thể, các biện pháp như “Nâng cao nhận thức” và “Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên” nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối. Điều này cho thấy các nhà giáo dục tại Bến Cát nhận thức rõ rằng thay đổi phải bắt đầu từ con người. Kết quả này là một cơ sở khoa học tin cậy, khẳng định rằng các giải pháp được xây dựng dựa trên sự thấu hiểu sâu sắc bối cảnh và nhu cầu thực tế của địa phương, chứ không phải là những lý thuyết suông.

5.2. Xây dựng mô hình quản lý đổi mới PPGD môn tiếng Anh thực tiễn

Từ các biện pháp đã được xác thực, có thể xây dựng một mô hình quản lý đổi mới mang tính chu trình và hệ thống. Mô hình này bắt đầu bằng việc Nâng cao nhận thức, tạo nền tảng tư tưởng. Tiếp theo là Tổ chức, chỉ đạo để cụ thể hóa thành kế hoạch hành động. Song song đó là hai hoạt động hỗ trợ cốt lõi: Phát triển năng lực giáo viên tiếng Anh và Quản lý cơ sở vật chất. Cuối cùng, chu trình được khép kín bằng hoạt động Kiểm tra, đánh giá để điều chỉnh và cải tiến liên tục. Sơ đồ 3.1 trong luận văn thể hiện rõ mối quan hệ tương hỗ giữa các biện pháp này. Mô hình này cung cấp một khuôn khổ làm việc rõ ràng cho ban giám hiệu, giúp triển khai công tác quản lý chuyên môn một cách khoa học và toàn diện.

5.3. Tác động kỳ vọng đến việc nâng cao chất lượng dạy và học

Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý này được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực và sâu rộng. Đối với giáo viên, họ sẽ được trang bị thêm kỹ năng, có thêm động lực và sự tự tin để sáng tạo trong giảng dạy. Đối với học sinh, các em sẽ được trải nghiệm những giờ học tiếng Anh thú vị, hiệu quả hơn, từ đó cải thiện năng lực giao tiếp và khơi dậy niềm yêu thích với môn học. Về lâu dài, điều này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh trên toàn thị xã, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Chất lượng giáo dục được cải thiện sẽ là thước đo chính xác nhất cho hiệu quả của hoạt động quản lý.

VI. Hướng đi cho quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh tương lai

Quá trình quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh là một hành trình liên tục, không có điểm dừng. Việc áp dụng thành công các biện pháp đề xuất chỉ là bước khởi đầu. Để duy trì và phát huy hiệu quả, các nhà quản lý giáo dục tại Bến Cát cần có một tầm nhìn xa hơn, luôn cập nhật các xu hướng giáo dục hiện đại và sẵn sàng thích ứng với những thay đổi mới. Tương lai của việc dạy và học tiếng Anh không chỉ dừng lại ở việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực trong phạm vi lớp học, mà cần hướng đến việc xây dựng một hệ sinh thái học tập ngôn ngữ toàn diện. Điều này bao gồm việc tích hợp liên môn, hoàn thiện hệ thống đánh giá và tăng cường vai trò kiến tạo của các cơ quan quản lý cấp trên. Các khuyến nghị đưa ra không chỉ dành cho các trường THCS mà còn cho Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Bến Cát, nhằm tạo ra một cơ chế phối hợp đồng bộ, hỗ trợ hiệu quả cho các nhà trường. Hướng đi đúng đắn sẽ đảm bảo sự phát triển bền vững cho chất lượng giáo dục ngoại ngữ tại địa phương.

6.1. Tích hợp giáo dục STEM trong môn tiếng Anh và mô hình mới

Một hướng đi tiên tiến là kết hợp việc học tiếng Anh với các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Việc triển khai giáo dục STEM trong môn tiếng Anh thông qua các dự án học tập thực tế (ví dụ: nghiên cứu về năng lượng sạch và trình bày bằng tiếng Anh) sẽ giúp học sinh không chỉ học ngôn ngữ mà còn vận dụng nó để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Bên cạnh đó, việc nghiên cứu và áp dụng các mô hình trường học mới, với không gian học tập linh hoạt và lịch trình cá nhân hóa, cũng là một định hướng cần được quan tâm. Những mô hình này thúc đẩy tính tự chủ và sáng tạo của học sinh, rất phù hợp với mục tiêu của giáo dục hiện đại.

6.2. Hoàn thiện công tác kiểm tra đánh giá năng lực học sinh

Dạy học đổi mới nhưng kiểm tra, đánh giá vẫn theo lối cũ sẽ làm triệt tiêu mọi nỗ lực. Do đó, cần phải quyết liệt đổi mới công tác kiểm tra đánh giá năng lực học sinh. Cần giảm bớt các bài kiểm tra chỉ tập trung vào ngữ pháp và từ vựng rời rạc. Thay vào đó, cần tăng cường các hình thức đánh giá năng lực thực hành ngôn ngữ như đánh giá qua sản phẩm (dự án, bài thuyết trình), đánh giá qua hồ sơ học tập (portfolio), và đánh giá dựa trên các hoạt động tương tác trong lớp. Hệ thống đánh giá mới phải phản ánh đúng mục tiêu của dạy học theo định hướng phát triển năng lực, cung cấp thông tin phản hồi hữu ích cho cả người học và người dạy.

6.3. Khuyến nghị cho Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Bến Cát

Để hoạt động đổi mới được triển khai sâu rộng và bền vững, vai trò của cơ quan quản lý cấp trên là rất quan trọng. Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Bến Cát cần xây dựng một chiến lược tổng thể về phát triển dạy và học ngoại ngữ trên địa bàn. Cần tổ chức nhiều hơn nữa các đợt tập huấn chuyên môn chất lượng cao, có sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành. Đồng thời, cần tạo ra cơ chế khuyến khích, tôn vinh những giáo viên, nhà trường có thành tích xuất sắc trong đổi mới. Việc thiết lập một mạng lưới các tổ chuyên môn tiếng Anh liên trường để chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau cũng là một giải pháp hiệu quả cần được thúc đẩy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề về việc “Thử đi tìm những phƣơng pháp dạy học hiệu quả” [33]. Tác giả Bùi Hiền nghiên cứu về phƣơng pháp hiện đại dạy-học ngoại ngữ [24]. Tác giả Mai Quốc Liên cũng có ý kiến: "Cần cấp bách có một chiến lƣợc ngoại ngữ để phủ khắp tiếng Anh trong các trƣờng học toàn quốc” [31]. Một số luận văn cao học cũng đã nghiên cứu về quản lý và đổi mới quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học bộ môn này ở các trƣờng THPT, THCS.

Có thể kể đến các công trình nghiên cứu nhƣ: Bùi Thị Thanh Huyền (2015) với luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục “Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trƣờng THCS Thành Phố Uông Bí Tỉnh Quảng Ninh”, Đại Học Thái Nguyên, Trƣờng Đại Học Sƣ Phạm. Trong nghiên cứu này tác giả đã đề xuất bảy nhóm giải pháp nhằm quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trƣờng THCS Thành Phố Uông Bí Tỉnh Quảng Ninh bao gồm: Giáo dục nâng cao nhận thức cho GV, HS và cha mẹ HS về tầm quan trọng của Tiếng Anh; Chỉ đạo tổ chuyên môn, giáo viên phát triển chƣơng trình 11 dạy học môn Tiếng Anh theo hƣớng tăng cƣờng kĩ năng nghe, nói, đọc, viết; Chỉ đạo tổ chuyên môn hƣớng dẫn giáo viên đổi mới phƣơng pháp dạy học môn Tiếng Anh theo hƣớng tích cực hóa hoạt động của học sinh; Chỉ đạo tổ chuyên môn hƣớng dẫn giáo viên tổ chức hoạt động ngoại khóa môn Tiếng Anh để rèn kĩ năng cơ bản cho học sinh; Nâng cao năng lực cho GV Tiếng Anh; Tăng cƣờng kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học môn Tiếng Anh; Phát triển môi trƣờng dạy học Tiếng Anh [27]. Trần Thị Hằng (2015) với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trƣờng trung học phổ thông Nam Phù Cừ Tỉnh Hƣng Yên”, Đại học quốc gia Hà Nội, Trƣờng Đại Học Giáo Dục. Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, tác giả đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại trƣờng THPT Nam Phù Cừ, tỉnh Hƣng Yên bao gồm: Nâng cao nhận thức của GV, HS và cha mẹ HS về tầm quan trọng của Tiếng Anh; Quản lý hoạt động dạy môn Tiếng Anh của GV; Quản lý hoạt động học môn Tiếng Anh của HS; Bồi dƣỡng giáo viên Tiếng Anh; Quản lý việc kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học môn Tiếng Anh; Quản lý CSVC, thiết bị dạy học môn Tiếng Anh [23].

Vƣơng Văn Cho (2014) với nghiên cứu “Thực trạng quản lý đổi mới hoạt động giảng dạy Tiếng Anh ở một số trƣờng trung học cơ sở công lập quận 6 Thành Phố Hồ Chí Minh”, Tạp chí khoa học ĐHSP TPHCM số 59. Nghiên cứu trình bày một số kết quả khảo sát thực trạng quản lí (QL) đổi mới hoạt động giảng dạy tiếng Anh ở một số trƣờng trung học cơ sở (THCS) công lập ở Quận 6 Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) gồm thực trạng thực hiện nội dung QL đổi mới giảng dạy tiếng Anh và thực trạng QL đổi mới phƣơng pháp giảng dạy tiếng Anh; từ đó, đề xuất các biện pháp QL nhằm đổi mới hoạt động giảng dạy tiếng Anh ở trƣờng THCS [12]. Nói tóm lại, các tác giả Việt Nam cũng nhƣ nƣớc ngoài nghiên cứu và đƣa ra nhiều biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy cũng nhƣ quản lý việc đổi mới PPGD ở nhà trƣờng trong đó có bộ môn tiếng Anh theo hƣớng “lấy ngƣời học làm trung tâm” nhằm phát huy tính tích cực và chủ động của ngƣời học, trong đó tập trung vào việc giải quyết các mục tiêu, nội dung, chức năng và các biện pháp 12 quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà trƣờng phổ thông và ở bộ môn tiếng Anh. Điều này cho thấy quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý việc đổi mới PPGD môn tiếng Anh nói riêng ở các trƣờng THCS thực sự là vấn đề quan trọng đã đƣợc quan tâm nghiên cứu và cần đƣợc tiếp tục nghiên cứu.

Một số khái niệm liên quan đến đề tài 1. Khái niệm quản lý, quản lý nhà trường 1. Khái niệm “Quản lý” Quản lý là một trong những hoạt động cơ bản nhất của con ngƣời xét trên nhiều phạm vi cá nhân, tập đoàn, quốc gia hoặc nhóm quốc gia. Hoạt động quản lý (QL) xuất hiện khi loài ngƣời hình thành hoạt động nhóm.

Qua lao động, để duy trì sự sống, đòi hỏi sự phối hợp hoạt động giữa các cá nhân con ngƣời. Hoạt động QL là một hiện tƣợng tất yếu phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài ngƣời nhằm đoàn kết nhau lại tạo nên sức mạnh tập thể, thống nhất thực hiện một mục đích chung. Có nhiều nhà nghiên cứu về quản lý đã nêu lên các khía cạnh khác nhau của khái niệm “quản lý”. Theo Harold Koontz thì quản lý là một “hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm.

Mục tiêu của mọi nhà QL là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [22]. Theo Bùi Trọng Tuân - Nguyễn Kì : “Quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức với những bản chất khác nhau (kỹ thuật, sinh vật, xã hội), thực hiện những chương trình mục đích hoạt động” [45] Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý nhằm phối hợp sự nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” [29] - Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả hoạt động của những ngƣời cộng sự khác nhau cùng chung tổ chức. - Quản lý là những tác động có mục đích đến tập thể ngƣời, thành viên của hệ, nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt tới mục đích dự kiến. 13 “QL là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [50].

Tóm lại, có thể nói QL là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, và đƣợc hiểu dƣới những góc độ, quan điểm khác nhau. Nhƣng dù ở lĩnh vực hay góc độ nào đi nữa thì, theo chúng tôi, QL cũng là sự tác động có định hƣớng, mang tính hệ thống, đƣợc thực hiện có ý thức, có tổ chức của chủ thể QL lên đối tƣợng QL, bằng cách vạch ra mục tiêu của tổ chức đồng thời tìm kiếm các biện pháp, cách thức tác động vào tổ chức nhằm đạt mục tiêu đề ra. QL là sự điều khiển có tổ chức và thoả mãn yêu cầu, mục tiêu đã đề ra, chứ không mang tính áp đặt, cai trị; Nhƣng tuỳ theo những trƣờng hợp cụ thể mà có những chính sách, biện pháp QL cứng rắn hay mềm mỏng phù hợp nhất để luôn đạt đƣợc kết quả nhƣ mong muốn đồng thời phải làm cho tổ chức ngày càng phát triển. Khái niệm “Quản lý nhà trường” Trong hệ thống giáo dục (GD), nhà trƣờng chiếm giữ một phần quan trọng, chủ yếu.

Đa phần các hoạt động GD đều đƣợc thực hiện trong nhà trƣờng, thông qua hệ thống nhà trƣờng (phổ thông, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học và sau đại học). Nhà trƣờng là “tế bào chủ chốt” của hệ thống GD từ trung ƣơng đến cơ sở. Theo đó quan niệm quản lý giáo dục (QLGD) luôn đi kèm với quan niệm QL nhà trƣờng; Các nội dung QLGD luôn gắn liền với QL nhà trƣờng. Quản lý nhà trƣờng có thể đƣợc coi nhƣ là sự cụ thể hoá công tác QLGD.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng: “Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu trưởng (the principal) đến con người (giáo viên, nhân viên và học sinh), đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin, v.) hợp quy luật (quy luật quản lý, quy luật giáo dục, quy luật tâm lý, quy luật kinh tế, quy luật xã hội, v.) nhằm đạt mục tiêu giáo dục” [32]. Ngày nay nhà trƣờng trong nền kinh tế công nghiệp không chỉ là thiết kế sƣ phạm đơn thuần. Công việc diễn ra trong nhà trƣờng có mục tiêu cao nhất là 14 hình thành “nhân cách - sức lao động”, phục vụ phát triển cộng đồng làm tăng nguồn vốn con ngƣời (Human Capital), vốn tổ chức (Organizational Capital) và cả vốn xã hội (Social Capital). Theo Nguyễn Ngọc Quang (1989), quản lý nhà trƣờng là: “Tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp.) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các cán bộ khác, nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do Nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ.

Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới” [38]. Theo giáo sƣ Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục. Mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [20]. Quản lý nhà trƣờng là một hoạt động thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý, đồng thời có những nét riêng mang tính đặc thù của giáo dục.

Quản lý nhà trƣờng khác với quản lý xã hội khác, nó đƣợc quy định với bản chất lao động sƣ phạm của ngƣời giáo viên, bản chất của quá trình dạy học và quá trình giáo dục, trong đó mọi thành viên của nhà trƣờng vừa là chủ thể sáng tạo chủ động vừa là đối tƣợng quản lý. Sản phẩm của các hoạt động trong nhà trƣờng là nhân cách ngƣời học sinh đƣợc hình thành trong quá trình học tập, tu dƣỡng và rèn luyện, phát triển theo yêu cầu phát triển của xã hội. Nhƣ vậy, quản lý nhà trƣờng chính là quản lý giáo dục trong một phạm vi xác định đó là đơn vị giáo dục là nhà trƣờng. Do đó quản lý nhà trƣờng là vận dụng tất cả các nguyên lý chung của quản lý giáo dục để đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trƣờng theo mục tiêu đào tạo.